Điện ảnh và sự thật lịch sử qua vài bộ phim Nga ăn khách gần đây

Nina · Kvas Nga - Квас Tham gia từ: 10 May 2005 Bài viết: 3618

Phim Svolochi (Bọn đểu - Сволочи)

“Việc có rất nhiều tội ác hình sự do trẻ vị thành niên tiến hành – đó là sự thật. Còn tất cả những gì còn lại, theo tôi, là hư cấu” – đạo diễn dàn dựng và đồng tác giả kịch bản phim “Svolochi” Alekxandr Atanesian tuyên bố sau khi Cục An ninh Liên bang (FSB) Nga bác bỏ thông tin về sự tồn tại cơ sở lịch sử thực tế của bộ phim.

“Trung tâm quan hệ xã hội của FSB Nga thông báo rằng trong hồ sơ của Cục An ninh và Ủy ban An ninh Dân tộc nước Cộng hòa Kazakhstan không hề có bất kỳ tư liệu nào xác nhận sự tồn tại trong hệ thống các cơ quan của NKVD-NKGB các kiểu “trường học vu hồi thiếu niên” tương tự với trường học được mô tả trong truyện vừa “Svolochi”. Các tư liệu hồ sơ về các chiến dịch tung các nhóm phá hoại gồm các trẻ em vị thành niên của các cơ quan an ninh quốc gia vào hậu phương kẻ địch trong những năm Chiến tranh Giữ nước Vĩ đại là hoàn toàn không có” – đó là những lời trong thông báo của Trung tâm quan hệ xã hội của FSB Nga

Trong khi đó thì tại FSB Nga người ta thừa nhận rằng có các thông tin tư liệu về thực tế sử dụng trẻ em trong các mục đích phá hoại của các lực lượng đặc biệt của nước Đức phát xít. Theo các tư liệu hồ sơ, các cộng tác viên của Abver (cơ quan tình báo quân sự và phản gián Đức thời kỳ 1919-1941) đã tiến hành tuyển lựa trẻ em để đào tạo trong các địa phương bị Đức chiếm đóng tại các nhà trẻ mồ côi ở các thành phố Orsha và Smolensk

Hóa ra là bản thân đạo diễn cũng không có kỳ vọng rằng mọi điều trong phim đều là sự thật. Theo thông tin của ông thì ở Liên Xô không có những trường vu hồi thiếu niên. “Tôi ủng hộ quan điểm rằng nghệ thuật không sử dụng các phạm trù sự thực, mà sử dụng các phạm trù hư cấu nghệ thuật, nhưng hư cấu phải hấp dẫn và thống nhất về mặt xúc cảm” – ông Atanesian nói khi trả lời phỏng vấn của RIA Novosti. Nhà văn Vladimir Kunin, tác giả quyển “Svolochi”, một phần của cuốn sách này đã trở thành cơ sở kịch bản phim cũng ủng hộ ông Atanesian trong vấn đề này. Ông Kunin tuyên bố “Tôi cho rằng nhà văn có quyền hư cấu, phỏng đoán, có quyền có cái nhìn riêng, cũng như bất kỳ tưởng tượng nào. Chưa kể là tôi không có ý định viết một truyện vừa tài liệu”.

Các sự kiện của phim “Svolochi” xảy ra trong thời kỳ Chiến tranh Giữ nước Vĩ đại. Năm 1943 ở Liên Xô có 670 000 trẻ em cơ nhỡ. Một số khá đông trong đó đã liên kết lại thành các băng đảng. Trước chiến tranh đã ban hành sắc lệnh, theo đó vận dụng cho trẻ vị thành niên tất cả các điều luật “người lớn”, kể cả xử bắn. Theo kịch bản phim vào năm 1943 vài chục trẻ vị thành niên bị kết án tử hình (điều kiện bắt buộc – chúng phải là trẻ mồ côi, để không ai và không bao giờ tìm kiếm chúng), được đưa đến một trại bí mật ở Kavkaz và được huấn luyện thành các nhóm phá hoại để hoạt động trong vùng núi. Ban giám đốc và các thầy dạy của trại này – các chuyên gia leo núi, kỹ thuật chiến đấu, sử dụng chất nổ - cũng được đưa đến đây từ GULAG. Chính ở trong cái trường trừng giới – đặc nhiệm toàn trẻ vị thành niên này đã diễn ra các hành động của phim.

Phim được nhân 400 bản để chiếu (bằng với số lượng bản của “King Kong” và “Đại đội 9” ở Nga). Theo tính toán, ít nhất doanh thu của phim sẽ đạt đến 450 ngàn đô la Mỹ.

(còn tiếp)

Dịch từ http://www.rian.ru/review/20060202/43289865.html

NguyenAnh

Nina · Kvas Nga - Квас Tham gia từ: 10 May 2005 Bài viết: 3618

Trong cái bài em đang dịch thì nó viết đúng như thế! Có lẽ là ít nhất chăng - vì hình như phim cũng mới ra, còn đang chiếu mà. Không biết các cao thủ NNN đã có phim này chưa? Nếu ai xem rồi thì ... ngại quá, làm ơn đọc và hiệu đính giúp em cái, cái tội cứ thích dịch về những thứ mình chả biết gì nó khổ thế đấy. Cám ơn các bác rất nhiều!

Cái nữa là cái trường mà em dịch là vu hồi ấy, gốc là детская диверсионная школа - chẳng nhẽ lại dịch là trường dạy phá hoại?

Còn bây giờ là phần hai - phim Đại đội 9!

-------------
Đại đội 9

Báo “Izvestia” gọi phim “Đại đội 9” là một trong năm sự kiện văn hóa lớn nhất năm qua. Theo tổng kết năm thì phim này đã thu về gần 25 triệu đô la Mỹ, và có gần 5 triệu người đã xem phim này. Trong số đó có cả tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, như báo “Kommersan” viết, ông Sergei Ivanov, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và ông Mikhail Shvưdkoi, vốn cũng đã xem qua phim, thì lại có một số yêu sách với bộ phim này. Ông Ivanov chia sẻ những ấn tượng của mình “binh lính Mojahed tấn công toàn chạy thẳng lưng?, cứ y như là trong phim “Chapaev” hay sao ấy. Nhìn chung đó là ngớ ngẩn, nói bằng ngôn ngữ quân sự!”

Ông Shvưdkoi thì mềm mại hơn trong bình luận của mình, nhưng cũng không từ chối sự phê bình: “Đó là cái nhìn của một người lính về chiến tranh. Chứ còn nói chung cho đến bây giờ toàn là các tướng kể về chiến tranh Afganistan. Nhân vật chính là tướng Gromov. Và không phải đơn giản mà một số tướng không chấp nhận phim này, như tướng Varennikov chẳng hạn”.

Và cả “nòng súng cong” cũng gợi nên những nghi ngờ về tính xác thực. Đối với Bộ trưởng Ivanov thì đó là “điều không thể tưởng tượng được”. Khi trả lời câu hỏi về những hạt sạn trong phim, đạo diễn Fedor Bondarchuk nhận xét: “Nòng súng cong – đó là dành cho khán giả”.

Tất nhiên là còn nhiều yêu sách khác với phim. Trang web GURU-FILM http://www.guru-film.com/ công bố danh sách 35 hạt sạn trong phim.

Ở đây chúng ta chỉ dẫn ra vài hạt sạn

1. Khi Jaconda bắn súng tiểu liên bắn tỉa thì anh này để mắt sát thiết bị ngắm quang học. Tình huống này là ngớ ngẩn, vì trong tư thế này thì sau phát súng đầu tiên anh ta sẽ chẳng còn mắt nữa.

2. Sau khi cậu bé bắn vào lưng của Stasu thì anh được khiêng đi và yêu cầu đừng chết. Trên màn ảnh – các chàng trai rám nắng, đầy mồ hôi trong quân phục bẩn, bỗng dưng ở tận dưới màn hình là những đôi giày da mới tinh, sạch sẽ của hãng Adidas.

3. Các binh sĩ dùng lựu đạn màu đen – đây là lựu đạn huấn luyện. Lựu đạn chiến đấu RGD-5 thường là màu xanh lá cây, và hiếm lắm mới có màu xám.

4. Có ấn tượng là Afganistan là một đất nước rất nóng. Các binh sĩ và “hồn ma” ăn mặc theo kiểu mùa hè, mặc dù trong phim là mùa đông. Mà nói chung mùa đông ở Afganistan khá là lạnh, đặc biệt ở vùng núi.

5. Chiếc máy bay IL-76 bị rơi. Trong tất cả 10 năm chiến tranh ở Afganistan chỉ bị rơi có 2 chiếc IL-76, cả hai chiếc này đều của trung đoàn Penevegisky. Trong đó chiếc đầu tiên rơi ngay trong ngày đưa quân vào, ngoài phi hành đoàn thì còn 47 thành viên đoàn kỹ sư của tiểu đoàn, tất cả không ai sống sót. Chiếc thứ hai bị bắn hạ vào năm 1984, và đó là vào lúc hạ cánh chứ không phải cất cánh. Gần 30 người chết trong lần đó.

Theo RIA Novosti

---------------

NguyenAnh

USY

Nina ơi, xem lại chỗ 450 nghìn USD một tí. Nguyên văn là "Прокатный тираж картины составит 400 копий (такой же как у «Кинг Конга» и «9 роты»). По самым скромным подсчетам такой тираж обойдется 450 тысяч долларов". Theo mình hiểu là riêng việc phát hành phim (прокатный тираж) ra 400 bản để đem chiếu ngoài rạp đã tốn 450 nghìn USD.

Một chi tiết nữa: "претензии" trong bài này không phải là "yêu sách" mà nên dịch là "phê phán", "chê bai" hoặc "phàn nàn" về các tình tiết trong phim.

"Расстрельная статья" nếu dịch chính xác phải là tội danh áp dụng khung hình phạt xử bắn (hay tử hình). Do đó trong đoạn "Еще до войны был издан указ, согласно которому к подросткам применяли все «взрослые» статьи, включая «расстрельные». По сценарию картины в 1943 году несколько десятков подростков, осужденных по «расстрельным» статьям..." có thể dịch là "Trước chiến tranh đã có sắc lệnh quy định xử tội phạm vị thành niên theo các điều luật dành cho “người lớn”, kể cả xử bắn. Theo kịch bản phim vào năm 1943 vài chục trẻ vị thành niên bị xử theo khung hình phạt tử hình, được đưa đến một trại bí mật.. " Tuy nhiên ichj như Nina cũng được vì người đọc dễ hiểu hơn mà vẫn bảo toàn nội dung.

Còn "Детская диверссионная школа" dịch là "Trại thu dung tội phạm vị thành niên" được không?

Nina · Kvas Nga - Квас Tham gia từ: 10 May 2005 Bài viết: 3618

Chị USY ơi, em thì lại hơi ngại, độc in ra 400 bản đã chừng ấy tiền thì em thấy hơi nhiều ... tiếc là mấy cao thủ phim chẳng có ý kiến gì nhỉ

Còn "Детская диверссионная школа" em nghĩ có khi dịch là "Trường đào tạo biệt kích thiếu niên" có khi hay ho hơn đấy Very Happy

Nói chung cũng vì em lười, biết ngoài nhà sách có bán Từ điển Nga Việt, quyển 43 000 từ ấy, nhưng em nại lý do giấy mỏng nên chưa vác về. Từ điển Huy Biên em không cài được, thế là toàn dịch Nga Anh, rồi tra Anh Việt, nên nhiều từ cũng khá dở hơi Very Happy

danngoc

Em chưa tìm được link phim này. Nói chung, những phim có giá trị nghệ thuật thì ít ồn ào các bác ạ.

hungmgmi

Chị USY dịch khá chuẩn đấy Nina ạ. Đó chỉ là số tiền in bản phim thôi. Nếu tính chi ly ra thì như vậy đâu có nhiều lắm.
Ở Việt nam ta, chi phí in một bản phim mới vào khoảng 15-20 triệu đồng, tức là khoảng 1000-1300 USD/phim, cũng tương tự như ở Nga thôi.

USY

Nina thân mến - 450000$ cho 400 bản phim đâu có nhiều. Đơn cử khi Đài THVN sang Nga đàm phán mua lại phim "Việt Nam" do Carmen quay hồi năm 54 ấy - 5000$ , mà chỉ được phép chiếu 3 lần trên truyền hình VN và sau đó cam kết trả lại cho Viện lưu trữ phim Nga bản copy đó (còn có trả lại thật hay không mình không biết, vì dù sao đó cũng là bản sao thôi mừ)/Mà với phim mới làm ra thì phải hét giá chứ - kinh doanh mà.

Nina · Kvas Nga - Квас Tham gia từ: 10 May 2005 Bài viết: 3618

Vâng, mọi người nói thế thì em hiểu rồi. Để em sửa lại theo như mọi người góp ý (hôm qua em cắt luôn cái câu 450000$ ấy đi cho đỡ băn khoăn Very Happy

)

danngoc