Mỹ thách thức chạy đua vũ trang với Nga

[tuthongminh]

Kế hoạch của chính quyền Washington về việc thành lập một hệ thống phòng thủ tên lửa tại Ba Lan và CH Czech đang trở thành tâm điểm tranh cãi giữa Nga và Mỹ, nhất là khi Moskva chuyển cho Iran tên lửa Tor-M1.


Giới phân tích chính trị thế giới nhận định ngay đây có thể là bước khởi đầu cho một cuộc chạy đua vũ trang kéo dài và tốn kém giữa hai cường quốc này. Sở dĩ nói như vậy là bởi chỉ một ngày sau khi Nhà Trắng công bố dự án đầy tham vọng của mình thì phía Nga đã có những phản bác khá mạnh mẽ, gọi đây là mối đe dọa đối với lợi ích của nước này. Trung tướng Vladimir Popovkin, chỉ huy các lực lượng vũ trụ thuộc quân đội Nga khẳng định, rất có nhiều điểm đáng ngờ trong kế hoạch này và rằng Washington đang nỗ lực để dùng các thành viên NATO gây sức ép mạnh mẽ lên Moskva. Còn Mỹ thì lại lập luận hệ thống phòng thủ tên lửa của họ chỉ nhằm mục đích giúp tăng cường an ninh ở châu Âu và bảo vệ nước Mỹ khỏi những nguy cơ bị tấn công từ các quốc gia khác ở Trung Đông. Vừa nói vừa làm, Nhà Trắng đã cử ngay một đoàn cán bộ cấp cao tới thủ đô Prague và Warsaw để đàm phán chi tiết, tỉ mỉ xung quanh vấn đề này gồm việc xây dựng một trạm radar ở CH Czech và các hầm chứa tên lửa ở Ba Lan. Điều đáng nói là mặc dù cả Thủ tướng Topolanek và Thủ tướng Ba Lan Karzynski đều bày tỏ sự ủng hộ với kế hoạch này nhưng họ cũng không dám đưa ra quyết định vì còn phải chờ đợi sự phê chuẩn của Quốc hội.
Hiện nay, mỗi năm, Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho một hệ thống sáng kiến phòng thủ tên lửa (MDI) bao gồm các radar tầm xa và tên lửa đạn đạo để phát hiện và bắn hạ những tên lửa mang đầu đạn hạt nhân hoặc sinh hóa học. Vì thế, những cơ sở dự kiến được xây dựng tại CH Czech và Ba Lan sẽ trở thành bộ phận lớn nhất của phòng tuyến MDI ở bên ngoài nước Mỹ. Washington từng tuyên bố rằng, hệ thống này sẽ bảo vệ Mỹ và các nước đồng minh trước các cuộc tấn công có thể xảy ra của CHDCND Triều Tiên, Iran và các quốc gia "kẻ thù" khác. Thế nhưng, nhiều chuyên gia hạt nhân thế giới cho rằng, với con số 4 quốc gia sở hữu hệ thống phòng thủ tên lửa gồm Mỹ, Nga, Israel, Nhật Bản và 15 quốc gia đang trên đường phát triển nó thì thực chất của kế hoạch mà Washington nêu ra là nhằm đánh vào liên minh Nga - Iran vì đây mới là mối đe dọa hàng đầu của nước Mỹ. Việc Moskva ngày càng cung cấp nhiều thiết bị quân sự hiện đại cho Tehran, chính quyền vốn nằm trong "trục ma quỷ" khiến cho Washington mất ăn mất ngủ. Thêm vào đó, những chiêu thức "dương oai diễu võ" của Iran trong các cuộc tập trận vừa qua càng làm cho Nhà Trắng bối rối không biết thực hư năng lực quân sự của nước này đến đâu. Do đó, Mỹ cần phải ra tay trước để không rơi vào thế bị động. Việc lựa chọn CH Czech và Ba Lan là cách duy nhất để Washington vừa chế ngự được Tehran và để mắt tới Moskva, bởi lẽ chính quyền ở hai quốc gia này đều thuộc cánh trung tả và hoài nghi châu Âu, thích kết thân với Mỹ.

Vai trò toàn cầu của Mỹ ngày càng giảm sút
Kết quả thăm dò dư luận của hãng BBC được công bố ngày 23/1 cho thấy, vai trò toàn cầu của Mỹ ngày càng giảm sút trầm trọng do những bê bối trong nước và quốc tế. Cuộc thăm dò được tiến hành từ tháng 1 đến tháng 11/2006 tại 25 quốc gia khác nhau, trong đó có cả Mỹ. Có đến 3/4 người được hỏi đều khẳng định, họ rất thất vọng về những gì mà Washington đang làm ở Iraq cũng như chiến lược mới tại Iraq vừa được Tổng thống George Bush đưa ra. Ngoài vấn đề Iraq, dư luận thế giới còn không đồng ý với Mỹ trong cách giải quyết 4 vấn đề quốc tế khác, trong đó có vấn đề hạt nhân của bán đảo Triều Tiên, vấn đề hạt nhân Iran... Điều đáng chú ý là số người cho rằng, Mỹ gây ra ảnh hưởng tiêu cực trên toàn cầu ngày càng gia tăng. Riêng ở Kenya, Nigeria, Philippines, nhiều người đều tỏ thái độ không ủng hộ Mỹ. Còn ở khu vực Trung Đông, 73% người thất vọng với chính sách của Nhà Trắng, trong đó người dân Argentina và Pháp phản đối mạnh mẽ nhất. Về vấn đề tù nhân Guantanamo, 67% người phản đối Mỹ. 65% người thì cho rằng, Washington có lỗi trong cuộc chiến Israel và Hezbollah. Huyền Chi
http://antg.cand.com.vn/vi-vn/TinThegioi/2007/1/60985.cand