"Người Hà Lội" tinh tướng

[matador]

Bác HDA viết :

[hungmgmi]

Cái đề tài này xưa cũ quá đi, nhưng lúc nào bàn lại, cứ thấy như mới. Bởi lẽ qua mỗi ngày, mỗi tháng, cái sự "xì-trét" nó lại càng tích tụ lại, khiến cho mỗi khi có dịp là bung ra, tha hồ bàn luận, cũng là một cách "xả su-páp" cho tinh thần.
Nhiều người thường tự hào ta là người Hà Nội gốc. Họ không nói huỵch toẹt ra câu đó, nhưng ý nhị lắm, họ lộ cho ta biết điều đó bằng một âm điệu nhẹ nhàng không giấu nổi tự hào." Chán thế, bọn trẻ con nhà anh không có quê để hè mà về chơi. Thì đấy, nhà anh gốc Hàng Ngang từ ngày xưa mà"." Ừ, thì nhà anh đã 5 đời ở Hà Nội, năm 54 ở Hàng Gai còn để cho quân tiếp quản mấy nhà nữa cơ". Là người Hà Nội, mảnh đất văn vật nghìn năm cũng đáng tự hào quá chứ sao. Chẳng thế mà cái câu ca "Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An" có dạo bị người ta phê là kiêu quá, tự hào quá đáng. Có học giả thì nói rằng nên bỏ câu này, chẳng nên dùng nữa vì nghe nó chối quá đi.
Các bạn người Hà Nội gốc hay f1, f2, f3...cũng không nên buồn khi nghe bạn Nho Nuoc Nga nói thẳng tưng là "khinh ghét người Hà Nội". Chẳng phải vị này là dân nhập cư đâu, tôi biết. Nhưng là dân HN đấy, rồi bôn ba Tây có, miền Nam có nhiều năm, mới rút ra cái kết luận khá choáng trên. Xin mở ngoặc là những người làm văn hóa ở ta cũng rùng mình trước thực trạng Hà Nội đang mất dần đi bản sắc thanh lịch, đã hè nhau làm một cái Hội thảo cách đây mấy năm mang tên "“Người Hà Nội thanh lịch, văn minh”. Các giáo sư, nhà nghiên cứu sau nhiều tham luận, bàn cãi đã ra một tuyên bố 7 điểm "đanh thép" sau về tật xấu của người Hà Nội:

1. Thường đề cao quá mức tính hàn lâm, bác học, nặng về lý thuyết khiến sự học để áp dụng vào thực tế bị coi nhẹ.

2. Cẩn thận, chắc chắn, thành ra dè dặt, thiếu quyết đoán, chậm đổi mới, không dám làm ăn lớn.

3. Quá kín đáo, giữ gìn đến khách sáo, thiếu chân tình, thiếu thẳng thắn và trong một chừng mực nhất định, có biểu hiện coi thường tỉnh lẻ.

4. Quá tự tôn, sĩ diện, thành ra không dám nhìn thẳng và chấp nhận sự thật; ưa nêu thành tích hơn nhận khuyết điểm.

5. Trọng nếp nhà hơn ý thức cộng đồng.

6. Lịch sử hơn ngàn năm chống ách đô hộ nước ngoài tạo nên trong tính cách người HN một tinh thần phản kháng, chống lại những quy định và chính sách mà ngoại bang áp đặt, từ đó hình thành thói quen không tuân thủ pháp luật, coi trọng luật tục hơn luật pháp, chưa định hình một lối sống theo pháp luật.

7. Ngoài ra, còn các biểu hiện tiêu cực, thể hiện qua các tệ nạn xã hội, tư tưởng sùng ngoại, cách sống thực dụng, thích hưởng thụ, thái độ xuê xoa, thiếu tinh thần trách nhiệm, coi nhẹ nền nếp và quan hệ gia đình.
(Trích Tổng thuật các tham luận Hội thảo Người HN thanh lịch, văn minh)

Các bác xem lại bài của bác Nho Nuoc Nga đi nhé, có nhiều ý khá tương đồng với tuyên bố 7 điều trên đấy.

[nthach1]

Tôi còn nhớ một câu thơ của cụ Huỳnh Văn Nghệ:

Ai về xứ Bắc ta theo với,
Thăm lại non sông giống Lạc Hồng.
Từ thủa mang gươm đi mở cõi,
Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long.

Vâng - Miền nam xưa đúng chỉ là những vùng hoang vu heo hút... Ông cha ta đã đến đây khai thiên lập địa và tạo dựng lên một miền nam ngày nay trong đó có thành phố Sài gòn... Ở trên thế giới này, duy nhất chỉ ở miền nam Việt Nam khi người ta sinh ra người con đầu tiên thì được gọi là anh Hai, chị Hai, vậy tại sao lại có tên gọi như vậy?. Bởi vì, lớp người đầu tiên đi khai thiên lập địa ấy khi ra đi họ đã để lại những người con trưởng ở tại quê nhà ở miền bắc (khắp mọi tỉnh thành trên miền bắc ) để gìn giữ, chăm lo và hương hỏa bàn thờ tổ tiên cho dòng họ của mình, sau đó đến các thế hệ kế tiếp khi sinh người con đầu người ta liền gọi ngay là anh Hai hoặc chị Hai do chỉ có một quan niệm rằng tổ tiên của họ ở miền bắc đã có người "con trưởng" chăm lo. Và rồi Sài Gòn trải qua 300 năm với những giọng nói, những phong tục, tập quán được pha trộn từ mọi miền trên đất nước, họ đã chắt lọc và loại bỏ để rồi hình thành ra những nét văn hóa rất đặc trưng của Nam bộ

“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài. Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”
Vâng người Tràng An xưa rất thanh lịch và đáng tự hào, nhưng nói đúng ra thì xưa kia Đại La cũng là một làng quê ngèo có khi còn nhiều bỗ bã, mãi cho đến năm 1010, Lý Công Uẩn mới rời đô về đây và hình thành lên một Thăng Long và trở thành Hà Nội ngày nay. Trải qua gần ngìn năm là một thủ phủ (thành thị) của Việt Nam, Hà Nội cũng đã có nhiều giai đoạn tiếp nhận các dòng người dân di cư từ các vùng nông thôn và các tỉnh thành khác đến đây, người Hà nội sau nhiều năm tích lũy và có được một phong cách "sàng lọc" như vậy.
Vậy thì mấy dòng vẩn vơ trên đây có ăn nhằm gì đến chủ đề không nhỉ?. Có đấy các bác ạ, vì theo tôi dù ở bất kỳ một tỉnh thành nào đi nữa thì cũng cần có những " giai đoạn biến cố lịch sử" trong các giai đoạn này sẽ được người dân ở đây tự sàng lọc, triệt tiêu những nét văn hóa không đồng nhất để rồi tích lũy thêm và xây dựng lên một nền văn hóa mới cho quê hương mình.
Ai dám khẳng định quê tôi - Hải Dương không có người thanh lịch, có chứ vì ngày nay ở đây cũng có rất nhiều người Hà Nội, Huế, Sài Gòn, Hải Phòng… đến đây sinh sống. Họ đã mang những nét văn hóa từ các vùng, miền khác nhau đến đây và họ cùng với người địa phương đã và đang xây dựng lên một nền văn hóa mới cho quê tôi.

Vậy bài của bác NhoNuocNga có ý nghĩa gì không nhỉ? Xin đóng góp một câu rất chân thành – Thật đầy ý nghĩa. Vì bác NhoNuocNga hiện đang làm cái công việc sàng lọc để tích lũy thêm những nét văn hóa mới cho Hà Nội đó, một công việc nếu như mỗi người dân Hà Nội cùng có suy nghĩ và "dám" thẳng thắn như vậy thì tôi tin rằng giai đoạn "biến cố" của Hà Nội nói riêng và các tỉnh thành ở Việt Nam nói chung chẳng bao lâu sẽ chấm dứt và cũng chẳng bao lâu nữa chúng ta lại được nghe từ các lớp con cháu của chúng ta nói lên tự hào về nơi chúng đang sinh sống, chỉ có điều bác mới nêu mặt mạnh của người dân Sài Gòn và chưa nêu cái "mặt chưa mạnh" của họ ra thôi (tôi cũng đã sống và làm việc ở Sài Gòn liên tục trong 5 năm) và tôi cũng đã chứng kiến nhiều điều thú vị ở cái thành phố ồn ào, tấp nập nhiều khi còn hỗn độn này.

[phucanh]

Em thấy các bác nhắc nhiều đến câu "Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An". Trước đây em cũng nghĩ đấy là 1 cái tên cũ của Hà Nội, nhưng trong 1 chương trình "Ai là triệu phú", em mới phát hiện ra Tràng An là 1 địa danh bên Trung Quốc cơ các bác ạ. Chi tiết các bác vào đây xem nhé:
http://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%A2y_An
Ngoài lề 1 chút, mong các bác thông cảm.

[nthach1]

[huongvenuocNga]

Hehe, chuyển qua nói về địa danh có lẽ vui hơn đấy. Điều này

[Nho Nuoc Nga]

Hồi tôi còn ở trong Sài Gòn, cứ mỗi khi vào độ cuối năm, thường Sài Gòn có những ngày se lạnh. Có những ngày trời cũng âm u một màu xám, nhiệt độ chỉ chừng 18 đến 20 độ. Đó là khi ở Hà Nội đang đại hàn, với nhiệt độ chỉ chừng 12 độ, và khí lạnh tràn qua đèo Hải Vân vào phương Nam, Sài Gòn bị ảnh hưởng theo, người Sài Gòn cũng phải mặc áo lạnh. Những lúc ấy, tôi và những bạn bè gốc Bắc nao nao nhớ về Hà Nội.

Có khi chúng tôi ngồi uống với nhau, và thường lúc đó khi đã hơi say, thể nào cũng hát những bài hát cũ, bài "Người Hà Nội" của Nguyễn Đình Thi, "Sông Lô" của Văn Cao...vv. Riêng tôi lúc ây, vì đã suốt một năm chưa về Hà Nội (vì phải đi học), xa Hà Nội đã lâu nên quên hết nhũng cái xấu của "Người Hà Nội", mà bồi hồi nhớ Hà Nội.

Khi người ta có sự xa cách, thường người ta quên cái xấu của đối tượng mà sẽ chỉ nhớ về điiều tốt. Nhà văn Vũ Bằng là một người Hà Nội tinh tế sâu sắc và lịch lãm. Khi ông vào Nam và đất nước bị chia cắt năm 1954, ông không thể trở về. Và ông - bằng nỗi nhớ trong xa cách, Vũ Bằng đã viết cuốn tạp bút "Thương nhớ mười hai". Trong đó là nỗi nhớ về 12 tháng với đủ món ngon của Hà Nội và miền Bắc. Thạch Lam cũng là một người Hà Nội lịch lãm, mặc dù ông sinh ra ở Hải Dương và sinh sống ở Hà Nội. Ông có tạp bút "Hà Nội 36 phố phường", trong tập "Văn Thạch Lam.

Những người Hà Nội với đúng nghĩa đẹp của nó là người như vậy, mặc dù trong 2 ông làm ví dụ, thì có một ông không phải người sinh ra ở Hà Nội. Nói vậy để thấy rằng, quan niệm của tôi xác lập về Người Hà Nội là những người Việt Nam sinh ra ở bất cứ đâu, nhưng có quá trình sống ở Hà Nội. Và họ sẽ là "Người Hà Nội" theo nghĩa mà tôi trân trọng, nếu họ có cách cư xử văn minh hiểu biết. Còn những "Người Hà Lội", là những người thiển cận nghèo nàn trong nhận thức lại hay huyênh hoang tinh tướng. Nếu một người vốn từ quê lên sống ở Hà Nội, nhưng sống văn minh, thì vẫn "Hà Nội" hơn một người sinh ra ngay tại Hà Nội, nhưng lại thiển cận tinh tướng và tự hào một cách vô lối. Đó là mẫu người mà tôi khinh ghét.

Ở đâu thì cũng có người tính nết này khác, có xấu và tốt. Tuy nhiên xét thì cần xét trên mẫu số chung. Người Hà Nội hiện nay xấu nhiều hơn tốt. Người Sài Gòn tốt nhiều hơn xấu. Để đánh giá khách quan, nên là nghe những người vùng khác đánh giá về Hà Nội như thế nào, hơn là ta tự bảo vệ và khen mình. Tại sao người Sài Gòn và các vùng khác không khen chê phàn nàn về chính họ? Tại sao người Hà Nội lại có một số nhiều người phải lên tiếng chán ngán về thành phố của mình?

Tôi ở Sài Gòn đi đâu cũng thoải mái vui vẻ, dù ngồi trong quán cà phê hay quán nhậu, hay đi ngoài đường. Không ai để ý đến tôi cả, nhưng luôn mỉm cười nhã nhặn khi có giao tiếp. Nếu tôi quên chưa gạt chân chống xe mà chạy trên đường, sẽ có người vượt lên nhắc. Nếu tôi đụng xe và không xảy ra thiệt hại, hai bên xin lỗi nhau và đi vui vẻ. Tôi vào quán sẽ có người ra dắt xe và đưa vào tận bàn. Ở Hà Nội thì sao? Nếu tôi không gạt chống xe, thiên hạ mặc kệ tôi. Nếu đụng xe dù chưa thiệt hại cũng lôi thôi to, chí ít là cãi nhau nảy lửa, nặng hơn là đánh lộn, ai cũng cố giành lẽ phải về mình. Nếu tôi vào quán cà phê, lập tức các khuôn mặt đâm lê đàn ông bàn bên cạnh gườm gườm nhìn tôi như thể phải dọa trước để sao cho tôi phải nể sợ họ...Tôi không muốn nêu quá nhiều dẫn chứng ở đây.

Muốn chê ai hoăc cái gì, đều cần có lập luận, trên nền tảng của sự hiểu biết và có tính nhân văn (tính người). Lại xét về mẫu số chung, thì người Việt không biết triết lý lập luận, khen chê thường dựa vào cảm tính: Tôi thích hoặc không thích điêu đó, nhưng không cho biết vì sao, dựa trên cơ sở nào mà nói như vậy. Để tranh luận, cần phải có các minh chứng theo kiểu "gạch đầu dòng" rõ ràng, vì thế này thế nọ, cho nên sẽ ,..vv và chỉ trên cơ sở điều cần tranh luận.

Người các vùng khác sống "GIẢN DỊ VÀ TỰ NHIÊN", đó là điều quan trọng. Tại sao phải sống một cách cố ý răng "ta là người tài giỏi", "ta là người Hà Nội", "Hà Lội của tao hơn đứt các vùng khác, vì Hà Lội của tao có những cái thế này thế nọ"? Điều ấy nếu thu nhỏ lại, chẳng khác gì mọi người sống trong một cái làng nhỏ, nói răng" làng tao có nhiều ông nghè, tiến sỹ vinh quy lắm, làng tao có nhiều con gái đẹp, đình làng tao rất to". Sau đó thì làm cái gì? Chẳng có gì cả, chẳng ai chịu làm gì cả để đạt được một điều gì tốt hơn nữa, và mọi sự vẫn cứ như thế mãi.

Người Sài Gòn sống "GIẢN DỊ VÀ TỰ NHIÊN", họ không nghĩ là người Sài Gòn thì hay hơn nơi khác điều gì, và không cần phải chứng minh khẳng định điều đó, không tự hào gì về điều đó. Đơn giản họ là người Sài Gòn. thế thôi. Người Đà nẵng, người Huế, người Thanh Hóa, người Nam Định, người Hải PHòng cũng vậy. Người Tây Bắc, Tây Nguyên cũng vậy. Đơn giản là họ sông ở đó.

Có câu nói rằng, "NẾU SỐNG Ở TRONG MỘT CÁI AO TÙ ĐỌNG VỚI NHIỀU BỆNH TẬT, MÀ LẠI CẢM THẤY VẪN VUI VẺ CỨ NHƯ CÁ TRONG NƯỚC, THÌ THẬT LÀ ĐÁNG TIẾC". Phải thấy rằng điều đó là tù đọng, không có gì đáng tự hào, và cần phải tìm cách thoát khỏi cái ao đó, và sửa chữa lại cho trong sạch. Nếu vẫn cảm thấy lối sống của NGười Hà Lội không có gì đáng chê trách, hoặc không quan trọng hóa đến mức ấy, thì thật nguy hiểm.

[Tulak]

Chào Các Bác.
Lẽ ra em cũng chẳng bức xúc thế đâu nhưng có điều khi một thành viên trong Forum(người HN nhưng ngụ cư tại SG) nói về thói hư tật xấu của người HN lại chỉ thông qua sự so sánh của chính bản thân,thông qua những gì nhặt nhạnh được bên lòng đường vỉa hè thì thật không chịu nổi.
-Nói to,vòng vo bóng bẩy rườm rà là tật xấu của riêng người HN?Hay là của một số người VN nói chung?Còn cái chuyện Bác NNN coi thường ai đó vì hình dáng nụ cười của họ mà Bác quy kết thành tính cách cho người HN thì rõ là buồn cười.
Tôi sống trong không khí Hà Nội tù đọng Không hiểu cái này Bác đề cập đến nghĩa đen hay nghĩa bóng?Nếu nghĩa đen thì sự ô nhiễm ở VN đâu cũng như nhau.Còn nói nghĩa bóng thì em đồ rằng những gì trải qua với Bác khi còn ở HN trước đây thật là kinh khủng.
-Vì thế có thể nói rằng, tôi là một người Hà Nội, nhưng tôi không thích người Hà Nội, mà thậm chí còn khinh ghét. Tôi thích những người không phải là người Hà Nội, hoặc thích người Sài Gòn. Về phương diện này, tôi hoàn toàn đồng ý với “bé Crys”, là một cô bé người Sài Gòn, đã dại dột chửi thẳng người Hà Nội trên blog. Tôi cho rằng “bé Crys” chỉ sai ở điểm đứng ở quan đểm người Sài Gòn mà chê thẳng cánh người Hà Nội, còn thì nói không sai tí nào. Tôi thì khác. Tôi chê nhưng không phải vì cậy mình đã sống ở Sài Gòn mà chê. Mà rằng tôi nhận thấy nơi nào văn minh hơn thì tôi công nhận. Tôi không có thói quen bênh vực cái làng của mình (hoặc thành phố cũng vậy). Tôi chọn nơi văn minh hơn. Bác thật khéo khi lôi cô bé Crys vào đây,Bác chỉ kém cô ta ở cái điểm là chưa cho thêm chữ F vào thôi.Mà Bác ạh nếu bây giờ bác được quay lại Nga thì em tin chắc rằng Bác sẽ chán và nhìn thấy nhiều điều đáng ghét của SG ngay vì đó là thế giới văn minh hơn VN chúng ta còn Bác thì luôn đứng về thế giới văn minh.
-Người Hà Nội rất xởi lởibề ngoài nhưng thực ra là khép kín và không thật lòng cởi mở. Nếu có được mời ăn cơm rất nhiệt tình, thì cũng phải từ chối vài lần rồi mới có thể nhận lời, vì nếu nhận lời và ăn nhiệt tình ngay, có khi lại bị họ đánh giá là háu ăn mất lịch sự. Hay đề phòng và giữ miếng, thủ thế với nhau, nhiều khi bằng mặt mà không bằng lòng. Họ chơi cũng không dám hết mình với nhau, không thật bụng khi chơi, và làm cũng không hết mình. Bác có bạn phổ thông ngoài HNkhông ạh?Chắc là không vì nếu có thì cũng là thủa xa xưa rồi cho nên Bác mới nghĩ về họ vậy.....
còn nhiều nhiều lắm những cái muốn tranh luận cùng Bác,nhưng thiết nghĩ đấy cũng chỉ là suy nghĩ của một mình Bác dù sao đi chăng nữa cũng chẳng đại diện được cho ai cả chỉ có điều em tò mò HN và người HN đã làm gì Bác vậy???

[hathu122000]

[phucanh]

[phuongnn]

[FORYTCHIA]

Ở đâu cũng có ngừơi tốt , ngừơi xấu. Nhưng trong mạch bài này bạn Nho NN đề ra và nhận xét về Người "Hà lội" tinh tướng chứ không phải là Ngừơi Hà Nội tinh tướng.
Thật buồn cho bạn nào toàn gặp phải người Hà lội tinh tướng.

[phucanh]

Mời các bác xem thêm bài viết về Hà Nội nữa nhé.
http://hanoi.vnn.vn/chuyen_de/9810/nguoi_hn.html

và đây nữa:
http://www.bansacvietnam.org/modules.php?name=News&op=viewst&sid=20

[weekdaysman]

Hôm nay bác Phuongnn lên tiếng, chắc là chữ tâm ở dưới chữ đao cũng lâu rồi. Em chẳng dám nói nhiều, em chỉ nghĩ là chẳng có gì tuyệt đối các bác ạ. Ngay Ai là triệu phú nói ngay là đúng hay sai cũng không nên, nhiều chuyện lắm. Cái điều em nghĩ chỉ đơn giản là, hôm trước em mong các bác vào bên Ngưòi Việt xấu xí để trao đổi mà chẳng bác nào sang, các bác cứ mải tranh luận chuyện Hà Nội với không Hà Nội làm gì, em sợ lại ảnh hưởng đến hoà khí. Mà cái Ngưòi Việt xấu xí ấy, là bác Tolik lập ra chứ cũng không phải em đâu. Mình cùng là Việt, mình trao đổi cái chung có hơn không các bác? Em trộm nghĩ thế, các bác đừng giận nhé!

[vanhoa53]

Đọc bài của các bạn, mình lại nhớ đến 1 bài viết trên mạng " Người Nga ghét người Moxkva"
Thế thì mình cũng xin có ý kiến:
1- Mình sống ở Hà nội từ 1954 đến 1980 ở Q. Hoàn kiếm cụ thể hơn thì hồi đó gọi là bang" Nhà máy nước đá" để phân biệt với các bang khác như " Cò ỉa ", "Cột đồng hồ"...Tới năm 1976 muốn lấy vợ ở Gia lâm mà không cách nào nhập được hộ khẩu vào Hoàn kiếm mặc dù cả hai quận đều thuộc Hà nội. Cuộc sống " bình quân " để mọi người phải cùng góp gạo đổi bún hay ăn thịt gà bằng kéo...thế là yên bình, thế là văn thơ, là lãng mạn...
2- Kinh tế, xã hội thay đổi, Hà nội cũng tiếp " tầng lớp mới ", họ hay quá, họ giỏi quá, Người Hà nội vốn "thanh lịch" , nên không chấp nhận. Người Hà nội tự mình co vào, tự đánh mất mình nhưng cố giữ một cái gì đó mà không thể đồng hóa được những kẻ mới đến. Chẳng biết đấy có phải là bản chất không? Chứ Người Hànội không tiếp thu để phát triển. Và vì Hà nội là Thủ đô nên " tầng lớp mới " sau bao năm bôn ba, với hầu bao leng keng vẫn tiếp tục đổ vào. Khi đó thì dù có " chửi " thì họ vẫn cứ phải vào ăn cơm, ăn phở, lo gì.
3 - Cũng phải coi lại lịch sử: Những người đi mở cõi thì ở xứ nào cũng vậy, bắt đầu là những kẻ bị đày ải, không còn gì để mất, họ phải đấu tranh với thiên nhiên, với ngoại bang.. trong quá trình đó họ phải tự thích nghi ( không thì chết ) và họ tiếp thu, họ khám phá...Người Sài Gòn cũng vậy, họ đã được tiếp xúc với kinh tế thị trường từ trước 1975 nên họ thực tế hơn, họ tạo ra một xã hội thực dụng ( chứ còn bao nhiêu người Sài gòn chính gốc ở Sài gòn? )
4. Phê phán người Hà nội nhưng theo tớ dùng từ khinh ghét thì hơi quá. Bản thân tớ khi gọi đồ ăn ở Hà nội còn bị mắng " gọi đ... gì mà gọi lắm thế ". Nhưng tớ lại thấy thương, thương cho những " tầng lớp mới " nhiều tiền mà lại thấp văn hóa, và tớ cũng tin vào các công dân 8x 9x..Họ sẽ tạo ra một Hà nội khác, hội nhập hơn mà vẫn lãng mạn.