Đứng vững đến cùng!

[katysha]

Ba xe sau sững lại trong giây lát, nhớn nhác, như thể đang tìm đối thủ của chúng. Chiếc đi cuối cùng cuống cuồng quay lại.
-Chiếc thứ hai!-Cun-ga hét lên, lạc cả giọng.-Nốp-gô-rốt-kin!… Hai quả liền… Bắn.
Clim nắm chặt cần lái sẵn sàng cho xe lao lên ngay sau tiếng hô đầu tiên của Cun-ga. Phút vừa qua anh bỗng cảm thấy như mình đơn độc trong cái hộp sắt khổng lồ nóng nực, ngột ngạt không có lối thoát này. Bốn chiếc xe tăng phát-xít sẵn sàng mang cái chết đến cho anh. Và nếu bỗng nhiên điều đó xảy ra thật thì!… Nhưng chiếc xe phát-xít bị trúng đạn bốc cháy phía trước đã làm anh nhẹ hẳn.-À, ra thế, có thể diệt được chúng.
Phía trước anh, chiếc tăng thứ hai đang quay cuồng vòng quanh tại chỗ, máy rú như bị sặc, hai vành xích tung đất mù mịt. Tháp pháp quay vòng và từ trong họng súng đen ngòm phía trước lóe lên những lưỡi lửa màu da cam kèm theo những tiếng nổ liên hồi. Cái khối sắt đó cứ quay cuồng, trườn lên, trườn lên, ngắc ngoải cho đến khi hoàn toàn tuyệt vọng như con thú bị thương vùng vẫy trước khi chết hẳn.
-Hai phát tiếp! Bắn liền, bắn!…
Hai vỏ đạn nóng hổi cùng mùi thuốc súng nồng nặc từ hộp đạn phụt ra rồi rơi ngay cạnh Cun-ga. Nhưng hầu như anh không nghe thấy gì cả. Anh đang nhìn về phía đường cái, nơi chiếc xe thứ hai vừa bị trúng đạn “Đúng rồi, đúng rồi!”-anh thoáng nghĩ.
Một tiếng nổ cùng với ngọn lửa vàng rực bùng lóe lên từ bộ ngực của con quái vật bằng thép, song nó vẫn còn cố lết lên mấy bước rồi sững lại tại chỗ, vành xích lảo đảo và lăn xuống một rãnh bên đường.
-Thế chữ, đồ rắn độc.
Hai chiếc tăng còn lại, đã nhận ra đối thủ liền lùi lại, nòng súng của chúng lóe lên mấy ảnh lửa. Trước mặt và hai bên chàng dũng sĩ “ba mươi tư tấn” vọt lên mất cột khói và mặt đất bị xới tung. Hai bên thành xe đầy gạch đất. Mấy cành cây gãy văng tới.
-Tiến lên!-Cun-ga hét bảo chiến sĩ lái.-Giữ đúng hướng!
“Dũng sĩ ba tư tấn” chồm lên, mang theo những càng cây gãy đầy lá xanh trên mình. Nó đè bẹp những bụi cây và húc đổ mấy cây con trước mặt, tăng tốc độ, chồm lên đường hướng về phía hai thằng giặc còn lại. Cun-ga, chống tay vào miệng cửa, cúi gập người mắt long lên nhìn theo hai thằng giặc đang bỏ chạy phía trước…
-Bám chặt, Ti-mô-phê-ép! Bám chặt, anh bạn thân mến!
Chiếc T-34 phóng nhanh trên mặt đất bằng phẳng một cách bình tĩnh, lướt trên bãi cỏ lác rồi bỗng nhiên lao xuống một chỗ nào đó mềm mềm và phập phồng. Đạn vẫn nổ xung quanh nó, dựng lên những cột đất và bùn Cun-ga cảm thấy hình như xe tăng sững lại, anh thở dài:
-Ti-mô-phây, chuyện gì thế?!
Anh lái xe, mím đôi môi trắng bợt, hai tay lắc mạnh cần lái, nhưng chiếc xe không tuân theo sự điều khiển nữa. Máy vẫn rú liên hồi, nặng nề như đang phải bò lên dốc cao, nhưng chiếc xe vẫn không nhúc nhích: hai vành xích quay tít phóng từng cột bùn tung tóe lên cao.
-Chà, chó má thật!-Cun-ga rủa tục và ưỡn ngực nhìn xuống: dưới đám cỏ lác là một bãi lầy,-cố lên, chúng chạy mất rồi.
Ti-mô-phê-ép cố hết sức kéo cần lái, rú ga hòng đưa chiếc tăng thoát khỏi hố lầy. Lợi dụng lúc này, pháo thủ Đa-ni-lô Nốp-gô-rốt-kin tranh thủ bắn liền mấy quả đạn đuổi theo hai vệt màu xám đang chạy thoát thân.
-Ngừng bắn!-Cun-ga ra lệnh cho Nốp-gô-rốt-kin đang mải mê nhả đạn.
Sau nhiều lần cố hết sức để thoát khỏi vũng lầy nhưng vẫn không kết quả. Clim Ti-mô-phê-ép liền tắt máy. Chiếc xe xịu xuống, không rung lên nữa. Các chiến sĩ im lặng tựa như không muốn phá tan cảnh yên tĩnh bất chợt này. Từ phía sau, vẳng lại tiếng đạn nổ của hai chiếc xe cháy. Clim Ti-mô-phê-ép không chịu nổi, anh bỏ mũ đưa tay lau lại bộ mặt đỏ gay, đầm đìa mồ hôi và nói, giọng đau khổ:
-Lún sâu lắm!…
-Đúng là… tai bay vạ gió.-Cun-ga phụ họa theo.
Vích-to Xca-cu-nốp bỗng mỉm cười, đưa tay áp chặt tai nghe, mặt vui hẳn lên.
-Đồng chí đội trưởng, bộ tham mưu lữ đoàn hỏi,-anh hiệu thính viên nói nhanh:
-Hỏi gì, nói đi…
Chuyển lời cảm ơn… Lữ đoàn trưởng khen và biểu dưỡng đã bắn cháy hai xe địch và trinh sát tốt.
Cun-ga nhíu mày: lời biểu dương thật không đúng lúc, chẳng những không làm cho anh vui mà trái lại làm họ buồn và lo lắng thêm.
-Trả lời thế nào đây, đội trưởng?
-Chuyển đi: chúng tôi bị sa lầy.
-Lầy chỗ nào, họ hỏi.
-Lầy là lầy chứ còn chỗ nào nữa,-Cun-ga ói và nhìn vào bản đồ ở nắp xà cột,-Báo tọa độ cho ban tham mưu biết.
Anh hiệu thính viên nói và khoảng một phút sau, nét mặt buồn hẳn lại, nói nhỏ:
-Lữ đoàn tưởng đang cáu… Nếu… Ông ấy truyền, nếu không về được thì… tôi lột da các anh…
Cun-ga thở dài nặng nề, đậy nắp xà-xột và bấm khuy. Lòng anh nặng trĩu lo âu và tức giận.

[RedOctober]

Truyện này em có xem một vài lần ở thư viện Hà Nội. Sau tìm mãi không thấy đâu.
Sau này, nghe một tờ báo nói truyện về nhân viên tình báo Xô viết - võ sĩ quyền Anh trong truyện này cũng có một phần là thật.
Nhưng quyển này em nhớ không nhầm thì có đến 2 tập. Nếu bác có nguồn hay địa chỉ nào có truyện này thì chỉ cho em cái.

[katysha]

Chương bảy

1.
Mặt trời ló lên va tỏa nắng ấm xuống cánh rừng. Các chiến sĩ phòng không đang hành quân về La-đô-ri, một khu dân cư lớn. Từng tảng mây mù trắng nhờ tụ lại trong các khu rừng cây dày đặc, tựa như cố trốn ánh mặt trời. Cả khu làng đã bừng thức dậy, nhưng thật ra, suốt đêm qua cả làng hầu như không ai ngủ, ngay từ xa, các chiến sĩ pháo đã nghe vọng lại tiếng máy nổ, tiếng ngựa hí, ngỗng kêu, tiếng còi ô-tô, tiếng bò rống kéo dài và tiếng chó sủa… Làn gió nhẹ ban mai như mang theo hơi thở quen thuộc của một khu dân cư và các chiến sĩ tuy mệt nhoài vì qua một đêm hành quân thức trắng nhưng vẫn cố rảo bước nhanh hơn. Những con ngựa kéo pháo cũng rảo bước theo không cần phải thúc giục, hai bên miệng sùi bọt trắng. Trong cảnh bình minh rạng rỡ, trong làn không khí ban mai trong lành tinh khiết, mỗi lúc khu làng lớn lại hệin ra rõ hơn sau dãy rừng thông xanh sẫm. Trên các mái nhà vươn cao những cột cần ăng-ten. Dãy trường học xếp hình vuông vắn nổi bật trắng xóa giữa khu vườn cây xanh um.
-Anh em ơi, xe nhà bếp kìa! Của chúng ta chăng?
-Xe ta rồi, xe của đại đội ta… Chả hiểu quản lý cho ăn gì đây!
Mấy phút sau, các chiến sĩ đã vây quanh chiếc xe nhà bếp, xếp thành một cái đuôi dài. Nhận xong khẩu phần, các chiến sĩ nói cười râm ra, trở về chỗ.
Chiến sĩ anh nuôi, kiên nhẫn và thành thạo cầm chiếc môi nhôm to cúi xuống, ngẩng đầu lên, múc cháo thịt cho các chiến sĩ.
Trung đội đặc biệt ngồi rải dọc khu rừng. I-go Mi-cla-sốp chọn một chỗ bằng phẳng sạch sẽ cạnh cây bạch dương con. Toàn thân đau ê ẩm, đôi chân mỏi nhừ. Anh đói, rất muốn ăn, bụng cồn cào nhưng hai mắt lại nặng trĩu đòi ngủ. Những đêm hành quân liên miên đã làm I-go thấm mệt.
-Chà, cậu chọn chỗ tốt quá!
Binh nhất Mát-vây A-lếch-xan-đrin cũng ở trung đội đặc biệt, người nhỏ nhắn, không lúc nào ngớt mồm ngớt miệng, vóc dáng giống như dân Gru-di-a hoặc U-crai-na, vừa xởi lởi nói vừa sải những bước dài đến bên cây bạch dương. Đôi mắt sẫm màu hạt dẻ lúc nào cũng như ánh lên vẻ cười cợt và nụ cười hiền lành của anh như thu hút được mọi người.
Họ chơi thân với nhau ngay khi thành lạp trung đội này và từ đây, chàng binh nhì Mát-vây hầu như không rời khỏi chàng trung sĩ-con người đã được chỉ huy đội trinh sát thán phục và thần thánh hóa. Mát-vây biết Mi-cla-sốp đã lâu-từ khi còn ở Mát-xcơ-va, từ khi Mi-cla-sốp mới bước lên vũ đài-đấu những trận đầu tiên đầy thắng lợi. Họ chơi thân với nhau ngay vì I-go vui mừng có anh bạn đồng hương Mát-xcơ-va và từ đấy họ thường kể với nhau những kỷ niệm về thành phố thân yêu này. Mát-vây thường hay nhắc tới vùng sông Mát-xcơ-va, tới khu Xe-rơ-nu-khốp, tới nhà máy cơ khí điện lực mang tên Vla-đi-mia I-lích, nơi anh làm việc. Còn Mi-cla-sốp thì thường kể về trung tâm Mát-xcơ-va, về nhà hát nơi mẹ và cô anh thường biểu diễn, về trường đại học thể dục thể thao nơi đã đào tạo anh và nhất là tới cái thành phố nhỏ thanh vắng gần cửa ô Ni-ki-xcơ-nơi anh đã sống thời thơ ấu và thời thanh niên-nơi hiện nay có hai người thân yêu nhất đang sống-Li-da-vét-ta vợ anh và An-đriu-sa, con trai đầu lòng lên hai của anh. Dù sống ở đâu, trong hoàn cảnh nào, những người Mát-xcơ-va vẫn luôn tìm thấy nhau và quấn quít bên nhau như những người thân thích.
Mát-vây cẩn thận bê hai ca-men đầy thức ăn và bánh mì đến.
-Múc thêm vào,-mình nói với cậu cấp dưỡng, cho hai xuất luôn.-Mát-vây ngồi xuống cạnh, mắt long lanh cười, mồm không ngớt xuýt xoa khen mùi xúp thơm.-Thế ai?-Anh ta hỏi,-là suất thứ hai? Mình nói tên cậu, thế là anh ta biết ngay, múc đầy một môi thịt cho xuống đáy ga-men, rồi lại còn thêm cả một môi nước mỡ gầu béo nữa chứ. Đồng chí thượng sĩ, còn cho thêm năm phiên đường nữa. Thôi, ta vào việc đi, I-go.
Mi-cla-sốp cầm thìa, rút chiếc khăn tay lau qua loa và xuýt xoa:
-Đúng là một bữa thịnh soạn!
-Bố mình đã từng nói rằng, quy luật hành động của người lính là: Đừng bao giờ bỏ xa nhà bếp và chớ có lảng vảng nhiều trước mặt chỉ huy.
-Khá thông minh đấy.
-Này Mô-chi-a (Gọi Mát-vây một cách thân mật)
-Mìng ngắm cậu hoài mà vẫn chưa nhận ra cậu là ai đấy.
Mát-vây đặt ga-men lên đùi:
-Mình cũng không hiểu là mình thuộc dòng máu nào đấy. Trong mình có hai dòng máu. Một của mẹ và một của bố.
Qua câu chuyện, Mát-vây cho biết, bố anh, một người cộng sản Bun-ga-ri, bạn chiến đấu của Ghê-oóc-gi Đi-mi-tơ-rốp từ thời xa xưa-từ khi chưa có Đảng cộng sản. Họ đã cùng nhau hoạt động bí mật. Tháng mười một năm 1917, khi cách mạng Nga nổ ra, bố Mát-vây đã đưa cả tiểu đoàn dưới quyền mình chỉ huy cùng với toàn thể sĩ quan tiến bộ chạy sang với người Nga. Số phận đã đưa ông tham gia cuộc nội chiến trong hàng ngũ Hồng quân và ở đây, ông đã lọt vào cặp mắt đen láy của cô y sĩ người Nga tên là Ê-phi-ra. Họ yêu nhau và đến năm 1920, tại viện quân y trung đoàn một cậu bé to mồm ra đời và được ông bố đặt cho cái tên là Mát-vây để tưởng nhớ đến người bạn đã hy sinh của mình. Sau đó, ông đã về Bun-ga-ri chiến đấu trong hàng ngũ những người cộng sản dưới sự lãnh đạo của Đi-mi-tơ-rốp. Năm 1935, ông hy sinh…

------------------------------------------------
Trả lời Tháng Mười đỏ: chính xác, nhân vật này có thật! Ít nhất là Thế giới mới (cách đây khoảng 7 năm) và ANTG (cách đây khoảng 5 năm) đều có nói qua về nhân vật này.
Chính xác thứ hai nữa là quyển này đúng là 2 tập! Và dịch giả còn bỏ bớt phần 20 năm sau này như nguyên bản tiếng Nga! Bộ này tớ có đủ 2 tập, bác cứ từ từ rồi em sẽ gửi dần lên đây! Về dịch giả thì... bác nào biết rồi thì thôi còn chưa biết thì sau khi em gửi hết quyển 1 sẽ nói qua về 2 dịch giả của quyển sách này!

[katysha]

… Câu chuyện đang say sưa thì bỗng vang lên tiếng hô:
-Báo động!
Mọi người im bặt trong giây lát và cũng ngẩng nhìn lên bầu trời vang rền tiếng động cơ máy bay.
-Kìa, chúng nó kia kìa!-Mát-vây hét lớn và chỉ vào những cái bóng đen đang ngoằn ngoèo bay lượn trên bầu trời.-Một, hai, ba.. kia hai chiếc nữa… và kia, ba thằng nữa.s
Mi-cla-sốp cũng đã nhìn rõ đám máy bay Đức chúng từ trong một đám mấy trắng vàng nhô ra và bay lượn ngay trên khu làng. Từ dưới cánh máy bay lần lượt vọt ra những chấm đen rải rác. Chấm đen to dần, lao thẳng xuống khu làng. Từng cột khói bùng lên theo ánh lửa và mọi vật như rung lên trong chùm tiếng nổ. Ngay sau đó, rộ lên tiếng pháo phòng không và hàng tràng súng máy phẫn nộ.
-Về chỗ! Mi-cla-sốp bật dậy, cùng khẩu các-bin. Mát-vây giơ nắm đấm, theo hướng bọn giặc trời, rủa:
-Bọn rắn độc, tao sẽ đánh giập đầu chúng mày.
Các chiến sĩ phòng không giật các bao bạt ra khỏi súng, hướng nòng súng về mục tiêu sẵn sàng chiến đấu. Ki-rin vừa chạy vừa cài dây da vừa ra lệnh:
-Chuẩn bị. Độ cao một ngàn hai trăm mét.
Bỗng từ phía bên phải trận địa, một chiếc máy bay xám xịt bay vụt qua đầu các chiến sĩ kéo theo tiếng rít chói tai.
Chú ý đàn ngựa.
Ki-rin vừa thở vừa hét-Đuổi đàn ngựa vào rừng ngay.
Mi-cla-sốp dựa lưng vào thân cây thông sần sùi, nghếch nòng khẩu các-bin lên cao bắn liền mấy phát, mặc dầu anh hiểu rằng việc làm này là vô nghĩa và không cần thiết, nhưng anh không thể bó tay đứng im được.
-Nằm xuống!
Anh nằm xoài xuống cạnh A-lếch-xan-đrin và ngay lúc ấy mặt đất rùng mình kéo theo một loạt tiếng nổ chát tai, một làn hơi nóng ập xuống làm anh nghẹn thở. Trong khoảnh khắc anh cảm thấy cổ họng như tắc lại. Anh muốn đứng dậy chạy sâu vào rừng cho cách xa cái cảnh tượng khủng khiếp này. Nhưng không hiểu sao anh không nhấc người lên được, mặt đất lại rung lên và một loạt tiếng nổ chói tai ngay cạnh anh.
-I-go chạy tới khẩu cao xạ đi!-Mát-vây hét.
Mi-cla-sốp bật dậy, tay giữ khẩu các-bin lom khom người chạy tới khẩu pháo cao xạ nơi đang lố nhố các xạ thủ phòng không. A-lếch-xan-đrin cũng chạy theo sau anh.
-Đạn.-Pê-tơ-ru-sin, mặt đỏ gay hét lớn, hay tay vung lên,-Xu-tai-ni-kốp, đạn, đạn nhanh lên!
Chẳng cần nghĩ ngợi, cũng chẳng cần hỏi ai, Mi-cla-sốp chạy lao qua mấy bụi cây, phóng về phía đoàn xe ngựa chở đạn. Giật mạnh một hòm gỗ, anh xốc ngay lên vai, chạy quay lại, lưng cúi gập dưới sức nặng của hòm đạn.
-Chúng nó vòng lại! Vòng lượn thứ hai đấy!
Khẩu đội một… chuẩn bị! Giọng lanh lảnh của Ô-vru-chin vang lên trên trận địa pháo tạm thời của trung đội phòng không.-Nhằm thẳng quân thù! Bắn! Bắn!
Liu-ban-xki cúi sát vào vòng ngắm, hai mắt tròn xoe, má đỏ bừng vì căng thẳng, tấm lưng áo quân phục căng ra đẫm mồ hôi, bóng như mặt trống. Tay phải anh như dính sát vào nút cò. Chiến sĩ Be-rơ-đư-béc đang nạp đạn một cách thành thạo. Ánh mắt long lanh của người thợ săn vùng thảo nguyên như sáng lên khi nhìn thấy con mồi lớn.
-Bắn! Bắn!
Nòng súng phóng lên trời từng loạt đạn đỏ lừ, màng tai ù ù, đầu choáng váng bởi tiếng gầm rú inh tai. Hàng loạt vỏ đạn đồng nóng bỏng, bắn tung tóe dưới chân các pháo thủ. Trên bầu trời cao xanh biếc, quanh chiếc máy bay loạng choạng bỗng lóe ra những chùm lửa trắng.
-Trúng rồi! Trúng rồi!
Đặt hòm đạn mới xuống đất, mi dừng lại, thở dốc ngửa đầu nhìn lên trời, đưa mắt tìm chiếc máy bay trúng đạn-Và kia, anh đã thấy nó, con quái vật vừa mới gầm rú một cách hung bạo và láo xược, giờ đây đang nặng nề và bất lực đâm đầu xuống giữa đám rừng thông rậm rạp. Những lưỡi lửa vàng rực cuộn lao theo nó. Làn khói đặc sệt từ đám cháy tỏa ra, tạo thành một vệt đen bẩn thỉu trên bầu trời ban mai trong xanh.
-Con rắn độc, rơi rồi.
Mi-cla-sốp ngoảnh nhìn lại sau và bắt gặp ánh mắt Mát-vây. Đặt hòm đạn xuống đất, Mát-vây A-lếch-xan-đrin nở nụ cười rạng rỡ, tựa như chính anh đã hạ chiếc máy bay này. Mi-cla-sốp nhìn bãi cỏ mới mấy phút trước đây còn náo nhiệt, ồn ào, tiếng nói cười của các chiến sĩ với ga-men trong tay xúm quanh chiếc xe nhà bếp. Giờ một quả bom đã rơi cạnh nó và vật còn lại duy nhất là một tấm sắt đen nhèm, cong queo, chiếc bánh xe bẹp dí và mất thanh gỗ nát vụn. Vất vưởng mấy chiếc ga-men và chiếc mũ anh nuôi. Các chiến sĩ tử vong nằm rải rác theo nhiều tư thế khác nhau trên bãi cỏ. Thượng sĩ bếp trưởng nằm nghiêng, hai tay ôm chặt bụng, mình co lại như đang cố đấu tranh với cơn đau cuối cùng.
Chiếc máy bay phát-xít như một bó đuốc lớn cũng xoay đảo vòng cuối cùng và rơi gần nơi nó vừa gây tội ác. Một tiếng nổ chát chúa vang lên.

[katysha]

Chương tám

1.
-Hãy theo dõi chặt chẽ,-Tê-lê-va-rốp khuyên Xtếp-ni-ắc, chính trị viên tiểu đoàn, trưởng phòng tác chiến Lu-giơ-xkin-có thể anh đã lần ra được một đầu mối quan trọng, và biết đâu lại là một tổ chim khá lớn đấy.
Bên cạnh Tê-lê-va-rốp cao lớn, đường bệ, Xtếp-ni-ắc trông có vẻ nhỏ nhắn và trẻ hơn đến vài chục tuổi. Dáng rắng rỏi, phong trần, thân hình bó căng trong bộ quân phục cấp tá phẳng phiu, thắt chéo hai dây da trông càng nghiêm nghị hơn.
-Chúng tôi hiểu, đồng chí Ni-cô-lai ạ.
-Tạm thời đừng động đến kẻo chúng lại chuồn mất.
-Không thể sổng được đâu. Ở đâu chứ ở chỗ chúng tôi thì chuyện ấy không thể xảy ra được.
Hôm kia ở mặt trận đã có hai kẻ đào ngũ chạy sang phía quân phát-xít. Một tên đã bị bắt lại còn tên kia bị bắn chết ngay tại chỗ. Tên bị bắt mặc quân phục Hồng quân. Khi bị lộ hắn định vứt giấy tờ và xà-xột vào bụi rậm. Xà-cột là của trung úy La-gu-đi-cốp, người mà sau đó đã tìm thấy như đang nằm ngủ mê man trong hầm chỉhuy, mình đắp áo ca-pốt. Khi nhấc tấm áo ca-pốt lên mới biết rằng anh đã bị đâm chết.
Túi áo, túi quần của cả hai tên (tên bị bắn và tên bị bắt) đều nhét đầy truyền đơn kêu gọi binh lính chạy sang hàng ngũ quân Đức.
Qua điều tra được biết, tên bị bắn chết là binh nhì Gu-cô đã có tiền án và ngay từ những ngày đầu chiến tranh hắn đã phản bội, chạy sang hàng ngũ quân Đức. Hắn được bọn Đức tuyển mộ rồi bí mật tung trở lại với nhiệm vụ trà trộn hoạt động tại vùng hậu phương ta. Chính hắn đã giết trung úy ngay trong hầm chỉ huy khi anh đang ngủ.
Một điều đáng ngạc nhiên nữa là, khám xét tên bị bắt đã tìm thấy thẻ quân nhân, mới rõ đây là binh nhì Brô-nê-xláp Cô-va-lép-xki ở tiểu đoàn công binh. Tiểu đoàn công binh này đang được giao nhiệm vụ xây dựng tuyến phòng ngự ở Lu-giơ-nai-xcơ. Ban chỉ huy tiểu đoàn nhận xét về Cô-va-lép-xki không đến nỗi tồi, lao động giỏi, có tinh thần hoàn thành mọi nhiệm vụ, có kỷ luật, tính tình kín đáo, thiếu cởi mở, quan hệ tốt với bạn bè xung quanh.
Lời nhận xét tốt đẹp này đã gây nên ngạc nhiên trong nhiều người: tại sao một chiến sĩ gương mẫu như vậy lại có thể bị một tên phản bội lôi cuốn? Điều gì đã khiến hắn ta chạy sang phía quân thù? Những điều này cần phải được phân tích kỹ càng sâu sắc hơn. Brô-nê-xláp Cô-va-lép-xki được giải về Lê-nin-grát để tiếp tục điều tra theo dõi.
-Đồng chí trung tá, tôi cho rằng không phải chỉ có hai tên này-Xtếp-ni-ắc khẳng định khi họ thảo luận về công tác của phòng đặc biệt.-Chúng còn có rễ bám ở đây.
-Anh hãy nói rõ hơn nhận định của anh.
-Đơn giản thôi. Khi đọc hồ sơ tôi chú ý đến một chi tiết. Trong người Gu-cô Cô-va-lép-xki đều có truyền đơn Đức đang còn mới, sạch sẽ, chưa bị nhàu nát. Cô-va-lép-xki khai rằng, hắn nhặt các truyền đơn này ở ngoài mặt trận từ hôm hai bảy tháng sáu. Như vậy là hắn đã cất giữ hơn mười hôm.-Xtếp-ni-ắc im lặng một lát,-Chúng ta cần phải kiểm tra bạn thân của hắn.
Suy nghĩ một lát, Tê-lê-va-rốp nói:
-Anh cứ tiến hành đi.
-Tôi sẽ cố gắng, báo cáo trung tá.
Xtếp-ni-ắc rút bao thuốc lá “Bạch Hải”, châm lửa hút nhưng chợt nhớ ra Tê-lê-va-rốp đã cai thuốc, liền vội dụi điếu thuốc đang tỏa khói.
-Xin lỗi…
Xa xa vọng lại những tiếng nổ ì ầm. Dọc con đường lớn chạy dọc giữa hai cánh rừng thông, từng đoàn xe, ngựa đi ra mặt trận và đi ngược lại là những dòng người sơ tán.
Tê-lê-va-rốp nhắc lại:
-Nhưng chưa nên vội vã, cứ theo dõi những kẻ tình nghi đã, đừng làm chúng giật mình. Phải hết sức thận trọng.-Tê-lê-va-rốp dừng lại trước khi bước vào xe.-Tôi có một yêu cầu suýt nữa quên khuấy mất, của bà vợ ủy thác cho nhưng rồi không còn lúc nào rảnh nữa, bây giờ lại phải lên ban tham mưu mặt trận ngay.
-Rõ, thưa đồng chí Ni-cô-lai Ga-vri-lô-vích.
-Ấy, không phải là công tác mà đây là việc riêng, nhờ anh giúp trên tinh thần bạn bè thôi,-Gần Lu-ga hình như có một đội sinh viên đang đắp tuyến phòng thủ.
-Vâng, có đấy. Hình như ở phía tây đại lộ đang đắp tuyến chống tăng,-Xtếp-ni-ắc nói: Hầu như toàn nữ cả-còn nam thì ở tuyến trước xa hơn.
-Trong đó có cô cháu gái tôi, sinh viên năm thứ nhất, tên là La-ri-xa. La-ri-xa Pô-pu-ga-e-va, con ông anh tôi.-Tê-lê-va-rốp rút trong ví ra hai tờ ba mươi rúp.-Có ai ra đấy, anh gửi cho cháu. Khi đi nó chỉ mặc áo khoác mỏng tựa như đi dạo chơi ấy. Anh nhắn hộ là phải mua chiếc áo ấm mà mặc.
-Có thể gửi cho cô ấy bộ quân phục được không?-Xtếp-ni-ắc vừa hỏi vừa như đề nghị.-Kho quân trang đang được giải tỏa gấp, cấp một vài bộ thì có gì là khó… Mặc quần áo lính sẽ làm việc dễ hơn.
-Nếu không có gì khó khăm, tùy anh giải quyết.-Tê-lê-va-rốp đồng ý và bắt tay Xtếp-ni-ắc lần nữa.

[katysha]

Chiếc xe chuyển bánh. Như thường lệ, người lái xe ngoảnh nhìn Tê-lê-va-rốp, hỏi câu quen thuộc:
-Đi đâu ạ?
-Về nhà.
Lái xe đã hiểu rõ “về nhà” không có nghĩa là về nhà riêng ở Lê-nin-grát, mà là về ban tham mưu mặt trận-ban đặc biệt. Anh cho chiếc “Em-ca” cũ kỹ rẽ ra đường lớn len lỏi giữa đoàn người dày đặc trên đường cái, tìm cách vượt ra ngoại ô Lu-ga.
-Dừng lại, Mi-sen.-Tê-lê-va-rốp bỗng bất thần đề nghị.
Anh lái xe hãm phanh. Anh biết rằng, thủ trưởng của anh sẽ chất đầy người đang chạy giặc vào chiếc “Em-ca” này, và do đó, máy sẽ gầm lên vì quá tải. Biết không thể công khai phản đối được, anh chỉ làu bàu phản ứng.
-Cậu Mi-kha-in, phải biết thương người, không nên lạnh lùng như thế! Ông nói và bảo lái xe mời một ông già gầy gò, cao lênh khênh đang gập lưng khoác chiếc ba-lô thể thao căng phồng, và một bà già, tay xách một bị quần áo đang uể oải bước theo ông già. Tiếp đó, ông lại cho mời một phụ nữ đang có mang và một bà mẹ trẻ cùng hai con bé, đứa gái khoảng mười tuổi đang kéo lê chiếc túi xắc trên đường và chú bé trai bụ bẫm khoảng lên năm đang nắm chặt lấy váy mẹ chạy lon ton.
-Mi-kha-in, bế các cháu lên, tôi, sẽ ngồi ở ghế trước.
Anh lái xe im lặng mở cửa xe, thu xếp cho nhóm người sơ tán ấy lên xe.
-Đi thôi, ông hạ lệnh và bế cháu gái lên đùi. Nó bé bỏng gầy như một cây sào, nhẹ bỗng, đôi mắt không còn vẻ ngây thơ nữa mà ánh lên vẻ mệt mỏi, thất vọng của một người lớn, từng trải.
-Tên cháu là gì?-Ni-cô-lai hỏi.
-Cháu là Lê-na… Lê-na Cô-xchi-cô-va. Còn em cháu là Pê-túc, Pét-ka ấy mà. Bố cháu ra mặt trận rồi. Bố là chỉ huy đấy.
-Cháu từ đâu tới đây, có xa không?
-Từ Ri-ga đến. Thành phố chúng cháu đang chiến đấu, khu phố cháu cũng vậy. Nó bị ném bom rồi. Bọn Đức ném từ máy bay xuống đấy!
-Đã hai tuần đi bộ rồi, ông ạ. Chúng tôi chỉ còn kịp vơ vội mấy thứ,-bà mẹ vừa lắc lư đứa em vừa lên tiếng góp chuyện,-ông có lẽ không thể hình dung được chúng tôi thất thểu ra sao…
-Bọn Đức không tiến xa hơn đâu, nhất định đến biên giới cũ người ta sẽ chặn chúng lại (ý nói ranh giới giữa nước Nga và Lát-vi-a). Ông già nói với vẻ hiểu biết tình hình.-Sao lại không chặn được.
-Cầu trời hãy phù hộ, chặn đứng cái bọn đáng nguyền rủa ấy lại, bà già cũng góp phần thêm một câu.
Chiếc xe phóng nhanh dọc theo đường cái xuyên giữa cánh rừng thông bạt ngàn. Bóng những ngọn thông lay động nhảy nhót trên con đường mờ bụi.
Cô bé gái, ngả đầu vào ngực Tê-lê-va-rốp, lim dim mắt ngủ. Tuy đang trầm ngâm nhìn phía trước nhưng mọi suy nghĩ của ông lại đang tập trung vào một nơi xa hơn. Bọn Đức đã tung ra mặt trận rộng lớn này không những chỉ có các đơn vị chiến đấu mà còn cả những đơn vị thám báo dày dạn kinh nghiệm. Chúng hoạt động rất trắng trợn, táo bạo và không theo một quy luật, phương pháp nào cả. Nhiều nhóm biệt kích dù được cải trang thành Hồng quân. Những nhóm phá hoại đường sắt lại giả dạng công binh. Nhiều đoàn tàu bị lật đổ, nhiều đoạn đường bị nổ mìn. Nhưng không tìm ra được bọn biệt kích… Việc trung sĩ I-go Mi-cla-sốp phát hiện và bắt được hai tên thám báo cải trang làm cảnh sáy đã cho thấy rõ mánh khóe của địch. Thế nhưng ta đã để sổng mất tên thứ ba, tên chỉ huy. Ở khu vực Pi-át-na chiến sĩ an ninh bắt gọn hai tên chỉ điểm, được trang bị đầy đủ máy thu phát. Cục trưởng cục chính trị quân đoàn 8 đã bị bắn lén chết…
Chiến tranh chỉ vừa mới bắt đầu. Nó không giống bất cứ cuộc chiến tranh nào trước đây. Cả về mức độ, quy mô, chiều sâu và sự ác liệt của nó. Tê-lê-va-rốp căng óc suy nghĩ không những cần phải làm sao loại trừ mọi hoạt động của bọn điệp viên mà còn phải nghiên cứu kỹ các quy luật hoạt động của kẻ thù, đồng thời phải phát hiện các trung tâm đào tạo tình báo, những hang ổ bí mật của chúng…
Chiếc xe phải dừng lại ba lần trước các đội tuần tra quân sự và bị kiểm tra giấy tờ rất nghiêm ngặt.
Sau mỗi lần như vậy, đội trưởng tuần tra lại giơ tay lên vành mũ mềm:
-Chúc trung tá lên đường may mắn.
Mặt trời đã tắt hẳn và bóng tối mỗi lúc một dày đặc. Màn đêm bao phủ và hoạt động trên đường lớn càng thêm rộn rịp. Trên các nẻo đường đỏ ra mặt trận từng đoàn xe tải chở nặng vũ khí đạn dược, từng đoàn quân hối hả bước theo các cỗ xe cao xạ nặng nề…
“Họ đi về tuyến phòng thủ Lu-dơ-xki, Tê-lê-va-rốp xác định, đưa mắt nhìn theo đoàn xe lầm lì lăn bánh,-ở đấy bao nhiêu bộ đội cũng không đủ. Chúng ta điều quân ra tuyến ấy hơi chậm. Chỉ cốt làm sao tiến ra được tới Pơ-xcốp”.
Chiếc “Em-ca” đã tới vùng ngoại ô Lê-nin-grát. Đã trông rõ những ống khoái cao đen sẫm của nhà máy Ki-rốp vẫn hổi hả phun khói đặc sệt. Nhà máy vẫn làm việc suốt ngày đêm. Tê-lê-va-rốp đắp chiếc áo khoác lên cô bé gái đang say sưa ngủ và không hiểu sao chợt nhoẻn miệng cười. Trung tá bỗng nhớ tới cậu con trai Pết-ka của mình mới bỏ nàh ra mặt trận mười hôm trước đây và cho đến giờ vẫn chưa có tin tức gì. Mọi việc tìm kiếm của ông và bạn bè đều chưa đem lại kết quả. Bà vợ cũng không biết nói gì hơn mà chỉ im lặng nhìn ông như hỏi, như hờn giận, đau đớn và ông cũng không biết trả lời ra sao trước sự thầm lặng dằn vặt đó của bà.

[katysha]

2.
Cun-ga vung rìu bổ đều đều và chính xác. Chiếc rìu nhẹ nhàng cắm vào thân cây thông già những nhát sâu, chắc nịch. Vụn gỗ bắn tung tóe ra chung quanh. Đốn được nửa thân, Cun-ga quay sang nửa thân bên kia. Lát sau anh vất rìu, hai tay ôm chặt lấy thân cây, tỳ vai huých mạnh, cây thông to lớn bị đốn hai bên, rung mình, lắc lư theo nhịp vai huýnh và một lát sau, rít lên những tiếng ken két, từ từ ngã xoài trên đám cát vàng.
-Được cái xe ủi kéo cho một đoạn thì hết ý nhỉ.-Nốp-gô-rốt kin cất giọng ước ao. Chúng mình sẽ kéo cả chiếc tăng lên.
Ti-mô-phê-ép bỏ mũ sắt, đưa tay áo lau bộ mặt đầm đìa mồ hôi.
-Đội trưởng, hay thử liên lạc điện đài lần nữa xem sao?
-Xin xe kéo đến chăng?
-Họ bây giờ cũng đang sốt ruột rủa chúng mình đấy,-Cun-ga nói bâng quơ và hét hỏi điện đài viên:-Này, Vích-to có nghe gì không?
Xca-cu-dốp ló đầu lên cửa tháp:
-Đồng chí thượng sĩ, không liên lạc được. Không có ai đáp lời cả… Gần đâu đây đang có đánh lớn bằng tăng. Tôi nghe rõ lệnh của các đồng chí chỉ huy và có ai đó yêu cầu cứu viện… nghe rõ cả tiếng báo cáo quân ta đã bắn cháy liền mười chiếc tăng của Đức.
Cun-ga đưa mắt ước lượng chiều dài cây gỗ và thầm tính xem nên cắt ra mấy đoạn rồi lại quay nhìn lên đường cái nơi bọn Đức có thể xuất hiện bất thần. Đường vẫn vắng tanh. Anh ngoảnh nhìn về làng và sững lại, giương to mắt ngạc nhiên. Nét mặt anh lộ rõ vẻ vui mừng thật sự. Một chiếc xe ngựa kéo đang từ làng đi tới. Ông già đi trước, tay đang nắm dây cương, bà già rảo bước đi sau.
-Anh em ơi, ông cụ ở trại ra kìa!-Đa-ni-lô vui sướng hét toáng lên.-Đúng là phải thế chứ.
Chiếc xe ngựa rẽ về phía chiếc tăng sa lầy. Ông già, vai đeo khẩu súng săn hai nòng, tay nắm chặt dây cương đang thúc ngựa rảo bước. Cun-ga vất rìu xuống gốc cây, chạy ra đón hai ông bà già. Anh rất muốn ôm choàng lấy ông bà già, muốn hôn họ thật trìu mến. Nhưng ông già cựu du kích thời nội chiến, chẳng nói chẳng rằng, đánh xe lại gần hồ, cạnh chiếc tăng và bỗng lên tiếng gọi người chỉ huy:
-Này các con, chất gỗ xuống dưới bánh xích đi… Nhanh tay lên, mấy anh lính mắc cạn này… Bọn Đức đến bây giờ thì các anh lại đi tong chiếc tăng mới toanh này!

[katysha]

Chương chín

1.
Đại đội phòng không đang đào hầm. Mệt nhoài sau một đêm hành quân, nhưng những nhát xẻng của họ vẫn cắm sâu vào mặt đất và hất tung đi khá xa. Mồ hôi đẫm áo. Mặt mày ai nấy đều bóng nhẫy. Mặt trời lại không thương tiếc hắt ánh nắng gay gắt thiêu đốt họ.
-Chà, giá được một tý mây mỏng nhỉ.-Xô-tê-ni-cốp, mình đẫm mồ hôi, vừa hất tảng đất lên bờ cao vừa nói.-Nóng thế này thì đến héo khô mất thôi.
-Thôi, đào đi!
Buổi sáng hôm ấy Ô-vru-chin nhận được lệnh: tiến lên phía trước, tổ chức trận địa bảo vệ quốc lộ Lê-nin-grát, chống trả các cuộc đánh phá của không quân địch vào các đơn vị của sư đoàn bộ binh ở tuyến hai phải hành quân gấp ban ngày từ Đu-bô-nô-vích, tới Lu-ga theo mệnh lệnh của bộ chỉ huy mặt trận Tây Bắc.
Mệnh lệnh rõ ràng và trung úy Ô-vru-chin hiểu được ý nghĩa của nó là: quân ta đang rút lui… Trung tá đánh dấu vào bản đồ vị trí đại đội phải tập kết và thông báo thêm:
Mặt trận sẽ cố giữ vững… nếu bọn Đức chọc thủng được tuyến phòng thủ thì, không loại trừ khả năng là các anh sẽ phải chọi với xe tăng của chúng. Vì vậy đồng chí trung úy ạ, phải đào hào sâu vào.
Mệnh lệnh nào cũng là mệnh lệnh, và trong hoàn cảnh nào cũng phải thi hành nó. Trước đây mấy ngày trung úy Ô-vru-chin chỉ ước mong có một điều: được rơi vào khu vực nguy hiểm nhất, nóng bỏng nhất để có dịp tỏ rõ bản lĩnh của mình. Anh ước mơ được rơi vào hoàn cảnh tác chiến độc lập để anh có thể tự xử trí, tự quyết định cách đối phó không cần sự giúp đỡ của ai cả. Và giờ đây có vẻ như cái hoàn cảnh đó đã đến thì Ô-vru-chin lại cảm thấy hơi lo lắng. Anh hơi ghen tị với chiến sĩ của mình. Họ vẫn thoải mái, tự nhiên, vui vẻ vừa chuyện trò vừa khẩn trương đào đất. Cái không khí lao động khẩn trương này đã làm tan biến đi sự do dự và nghi ngại. Cần phải bảo vệ vững chắc vũ khí-và như vậy có nghĩa là phải đào cho sâu. Càng đào sâu thì mạng sống càng được bảo đảm.
Nhảy lên khỏi miệng hầm, Ô-vru-chin đến bên cây bạch dương mọc lưng chừng đồi. Từ đấy có thể nhìn rõ con đường lớn rải nhựa đen loáng và những khu làng nhấp nhô phía xa xa.
Ô-vru-chin ngắm nhìn trận địa đại đội. Quả đồi này thoai thoải, phủ đầy các bụi cây dại, từng khóm thông và bạch dương non. Dưới chân đồi còn có một trung đội dân quân, cũng đang đào hầm liên lạc.
-Đồng chí trung úy!
Ô-vru-chin quay lại nơi có tiếng gọi và thấy pháo thủ nạp đạn người Cô-dắc Ta-xghi-ba-ép đang đứng dưới hào ngập đến thắt lưng, đầu quấn chiếc áo quân phục che nắng.
-Đồng chí trung úy! Ở dưới kia có người bị giữ.
-Ai vậy, ai bị bắt giữ vậ? Cậu đùa gì thế?
-Một cô gái cải trang bận quân phục Hồng quân đấy.
-Thật rắc rối!
Ô-vru-chin đi đến trận địa dưới, vừa đi vừa quan sát các chiến sĩ đang khẩn trương đào đắp và đến gần hầm chứa đạn thi trông thấy một cô gái, đang đứng ở đây. Cô còn rất trẻ, mới độ mười tám tuổi. Cô bận bộ quân phục mới, đi ủng, đầu đội mũ ca-lô để lộ ra mái tóc đen hơi xoăn. Khuôn mặt ngây thơ.
-Cô biểu diễn gì ở đây thế?-chàng trung úy cố nghiêm giọng hỏi.
Cô gái mỉm cười và bước đến trước mặt anh.
-Tên em là La-ri-xa Pô-pu-ga-e-va. Em muốn ở lại đây.
Và cô vội vàng kể là người ta đã phát quân phục cho cô ra sao, cô đã đùng số tiền mình mang theo để mua bông băng, thuốc sát trùng và cả một túi xắc đầy thuốc rồi đi ra mặt trận.
-Tôi đã học lớp cứu thương ở trường đại học năm ngoái!…
Ô-vru-chin nhìn cô gái chưa biết nên quyết định như thế nào.
-Đồng chí trung úy, đơn vị phục vụ đã cuốn gói rồi.
-Sao?
-Đội bảo vệ đi rồi, trung úy ạ-Liu-ban-xki tay cầm xẻng bám đầy đất, mặt mũi đầy mồ hôi hổn hển chạy đến.-Kìa, đồng chí xem kìa!
-Cô đứng chờ ở đây, không được đi đâu cả. Chờ tôi một lát,-anh hạ lệnh cho cô gái và vội rảo bước chạy về phía đường lớn, nơi mới đây trung đội bảo vệ còn ra sức đào đắp chiến hào.

[katysha]

2.
Đường hào vắng lặng. Người lính cuối cùng tay cầm ngang súng trường như cầm cây gậy, đang cố chạy cho kịp đồng đội của anh ta.
-Đứng lại,-Ô-vru-chin gọi.-Đứng lại, có nghe không?
Anh chạy tắt đón đầu mấy anh lính bộ binh vừa bỏ đi, vừa chạy vừa mở súng lục. Anh có đầy đủ quyết tấm bắt họ phải quay trở lại trận địa. Không có họ thì đại đội pháo phòng không của anh sẽ bị cô độc, không ai bảo vệ và sẽ phải hứng chịu bất cứ đoàn tấn công nào từ mặt đất.
-Đứng lại, tôi bảo!…
Chỉ có anh chàng thiếu úy, trung đội trưởng ngoảnh lại:
-Gì thế, anh bạn láng giềng,-anh ta bình thản hỏi, có vẻ ngạc nhiên trước vẻ cáu giận của Ô-vru-chin.
-Các anh bỏ đi đâu đấy, hả?-Anh vừa hỏi, vừa hít một hơi không khí và giữ nó lại trong lồng ngực chưa thở ra vội.-Các anh bỏ đại đội chúng tôi…
-Ồ, trung úy, thế mệnh lệnh chưa tới chỗ các anh à?
-Lệnh nào?
-Rút. Tôi có lệnh của tiểu đoàn trưởng chúng tôi đây.-người thiếu úy trẻ tuổi vừa nói vừa vỗ vỗ vào túi áo ngực và, hạ giọng, nói vẻ khẳng định:-Chúng tôi được lệnh tới trận địa của Ni-cô-lai-ép.
-Thế còn chúng tôi thì sao?
Phải chờ thôi, các anh cứ chuẩn bị đi… Chúng tôi đã nhận được lệnh thì thế nào các anh cũng sẽ có. Ở lại đây mạo hiểm lắm!… Ở Pơ-xcốp hình như đã bị chọc thủng. Tôi được lệnh hành quân gấp, anh hiểu không?
Và, vẫy tay ra hiệu từ biệt, anh ta xoạc cẳng chạy đuổi theo trung đội mình. Ô-vru-chin đút súng vào bao. Anh chả hiểu gì cả. Chả lẽ lại có cái lệnh như vậy hay sao? Từ sáng sớm đã có lệnh thúc giục phải củng cố ngay trận địa càng nhanh càng tốt thế mà giờ đây lại bỏ đi hay sao?
Trên đường lớn, ba chiếc xe tải chở đầy thương binh đang rền ga chạy chầm chậm và sau nó chiếc xe cứu thương nhỏ cũng dang bò theo. Kính xe bị vỡ, một cửa đã bị long ra, một nữ y tá tay trái đeo băng chữ thập đỏ đứng ở bậc xe. Cô hơi cúi nhìn vào xe, gió thổi bay mái tóc đen nhánh.
Cảm thấy có một nguy cơ nào đó đang lặng lẽ dồn tới, Ô-vru-chin quay lại đài quan sát của đại đội.
-Điện tín viên, xin ban tham mưu… nhanh lên.
Khoảng năm phút sau mới liên lạc được với đài sư đoàn. Ô-vru-chin còn đang phân giải tình hình thì đường dây đột ngột bị cắt. Dù điện tín viên có cố sức làm mọi cách để nói tiếp nhưng sư đoàn vẫn im lặng…
… Trong lúc đang thất vọng thì điện thoại dã chiến đổ chuông. Chiến sĩ điện tín vội chộp lấy ống nghe.
A-lô, a-lô!… Vâng “Hải âu” đây. Có nghe tôi đáp không “Hải âu” đây!-Anh khum bàn tay bịt ống nghe lại, khẽ gọi Ô-vru-chin: “Trung úy, họ gọi đồng chí đây… và anh nói thêm khi trao ống nghe cho trung úy,-Lê-nin-grát gọi.
-Ở đâu gọi?
-Bộ tham mưu mặt trận…
Ô-vru-chin vội áp chặt ống nghe vào tai:
-Tôi, trung úy Ki-rin Ô-vru-chin nghe đây!… Ai, ai đấy ạ!… Đồng chí tư lệnh ạ? Ki-rin vội đứng nghiêm, tay trái kéo thẳng áo quân phục tựa như chính tư lệnh đang đứng trước mặt anh vậy.. Chúc đại tướng tư lệnh khỏe!
Trong ống nghe thoảng lại giọng nói nhỏ của tư lệnh với những thông báo đầy lo lắng: quân Đức đã phá vỡ tuyến mặt trận gần Pơ-xcốp. Đường tiến về Lu-ga hầu như đã được mở. Các đơn vị bộ binh từ Đu-bô-nô-vích tiến về Lu-ga do đại đội anh bảo vệ đã bị xe tăng và máy bay tấn công… Do đó, xe tăng Đức có thể sẽ xuất hiện trước đại đội anh.
Tư lệnh đích thân ra lệnh và đề nghị trung úy Ki-rin Ô-vru-chin và toàn thể sĩ quan, chiến sĩ đại đội hãy làm mọi cách kìm chân bọn địch lại. Kìm lại càng lâu càng tốt-một, hai hoặc ba giờ! Cần phải có một khoảng thời gian như vậy để tổ chức kịp tuyến phòng ngự ngay sau lưng đại đội pháo phòng không này…
Tay Ki-rin toát mồ hôi. Cả đời lính, anh chỉ mới được trông thấy tư lệnh từ xa nhân ngày duyệt binh lễ Một tháng Năm vừa qua và cũng chưa bao giờ có ý nghĩ sẽ được gặp hoặc nói chuyện với vị tướng như vậy… Cuống lên, Ô-vru-chin trả lời líu cả lưỡi. Anh muốn báo cáo với tư lệnh rằng, trước mặt anh không có bộ binh bảo vệ, không có lá chắn và hai bên sương đều trống trải… nhưng qua giọng nói của tư lệnh anh hiểu rằng ở đây-ở bộ tham mưu mặt trận, người ta đã biết hết…
-Rõ, thưa đồng chí tư lệnh, chúng tôi sẽ kìm chúng lại.-Anh hét lên trong ống nói và tự thấy ngạc nhiên vì chính giọng nói của mình.-Chúng tôi nhất định sẽ giữ chúng lại, thưa đồng chí đại tướng…
Giọng đại tướng lại vang lên từ tốn. Ông nhờ anh chuyển lời chào tới các chiến sĩ, nhờ anh nói với họ rằng ông rất tin tưởng vào lòng dũng cảm của họ và… bỏ ống nói luôn. Ô-vru-chin vẫn cầm ống nói, áp chặt hơn nữa vào tai chờ đợi một lúc và lát sau anh hiểu rằng cuộc nói chuyện đã kết thúc. Anh đưa mắt nhìn về phía đường cái lớn xa xa, nơi đang vẳng lại những tiếng ầm ì lạ tai và ngước lên bầu trời cũng đã thấy xuất hiện những chấm đen nhỏ… Anh căng tai lọc những tiếng ì ầm xa xa ấy xem có đúng là tiếng động cơ xe tăng không và anh cố tình không muốn tin rằng chỉ độ nửa giờ nữa, mặt đất ở đây sẽ rung lên… Anh nói thành tiếng với chính mình:
-Tất cả đều rất đúng! Tình hình đặc biệt thì phải có hành động đặc biệt.
Ý nghĩ tràn ngập trong đầu Ki-rin tựa như những hình ảnh của cuốn phim tài liệu: “Mình chờ mệnh lệnh… và thế là nó đã đến. Té ra là ở đấy họ đã biết rõ, biết hết. Họ biết tất cả! Và họ đã nghĩ đến mình, đến đơn vị mình”.-Anh lại đưa mắt quan sát con đường cái lớn rải nhựa ánh lên màu xanh nhạt như một dải sông con uốn lượn giữa những dải rừng thông mát dịu, và càng nhìn anh bỗng cảm thấy ớn lạnh sống lưng.-“Chúng mình như một hòn đảo nhỏ, rất nhỏ. Đúng là như đang ở trên một hòn đảo nhỏ và sắp tới sẽ có những con sóng cực mạnh ào lên đảo này, sẽ cuốn hết!… Nhưng chúng mình phải đứng vững-dù chỉ là đứng trụ một thời gian ngắn thôi… Tất cả chỉ có thế”.
Sự hoang mang tan biến. Mệnh lệnh là mệnh lệnh. Nhưng một ý nghĩ mới lại thoáng lên-tại sao số phận chỉ dành riêng cho anh cái thử thách có vẻ bất công này và hoàn cảnh nào đã vất anh ra trước cái miệng hố của cuộc chiến đấu không cân sức này. Họ sẽ phải một chọi bao nhiêu…-Chính anh cũng không thể đoán được. Đại đội pháo phòng không của anh chẳng qua chỉ là một điểm nhỏ, rất nhỏ trong cái khu vực mặt trận bao la này hay nói một cách khác, chỉ là một chiếc xuồng con trong biển khơi sôi động đầy sóng to gió lớn này.
Liệu cái tương lai hoặc chỉ là cái ngày mai anh mơ ước có đến được với anh không. Cuộc sống có thể sẽ kết thúc hôm nay. Vậy thì chính ngày hôm nay đây anh phải làm một cái gì chứ. Nhất định phải làm một cái gì đó.
Vừa suy nghĩ anh vừa đưa mắt thành thạo quan sát một lần nữa toàn trận địa. “Không, chúng mình không phải là mảnh thuyền con trong cơn bão biển, chúng mình là các tay súng phòng không-Anh lẩm bẩm.-Chúng mình sẽ cho chúng biết tay! Qua được chỗ này, không phải là dễ dàng! Chúng sẽ phải trả giá đắt, nếu chúng muốn vậy. Phải phổ biến ngay, truyền đạt ngay nguyên văn mệnh lệnh của tư lệnh mặt trận tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ đại đội, và cả lời yêu cầu của đồng chí ấy nữa…”.
-Em phải làm gì bây giờ đây, đồng chí chỉ huy?
Ô-vru-chin giật mình nhìn cô gái bận quân phục vai đeo túi cứu thương và cố nhớ xem mình đã nói gì với cô ta lúc nãy-nhưng anh không thể nhớ nổi-hình như anh ra lệnh cho cô về tiểu đoàn hay là đã bảo cô ấy ở lại nhỉ? Cuối cùng rồi anh đành phải hỏi một cách khô khan:
-Cô còn ở đây cơ à?
-Anh ra lệnh cho em đứng chờ thì em phải đợi chứ ạ-La-ri-xa đáp và đề nghị luôn không kịp để Ô-vru-chin hỏi tiếp:-Đề nghị anh cho em ở lại đây giúp đỡ các chiến sĩ bị thương? Anh đồng ý nhé?
Ô-vru-chin chẳng biết nói sao, im lặng khoát tay tỏ vẻ… tùy cô.

[katysha]

Chương mười

1.
Mi-cla-sốp là người đầu tiên phát hiện ra xe tăng Đức. Anh đang ở trên đài chỉ huy và nhìn thấy pháo hiệu đỏ vọt lên từ cánh rừng xa lửng lơ treo trên bầu trời một hồi lâu tựa như ngọn đèn pha đỏ chói.
-Trung úy, có pháo hiệu!
Những phát pháo hiệu đỏ của quân báo bắn báo hiệu quân thù xuất hiện. Mi-cla-sốp cúi khom người dán mắt vào kính quan sát tầm xa và đã phát hiện ra những chiếc xe tăng đầu tiên trên đường quốc lộ. Mấy phút sau đã có thể quan sát chúng bằng mắt thường. Những chiếc xe hình vuông trùng trục, nòng pháo ngắn sơn màu xanh xám xịt rằn ri đang lăn bánh xích trên đường nhựa láng bóng.
-Một ngàn chín trăm mét.-Mi-cla-sốp thông báo.-Một ngàn bảy trăm mét…
Ô-vru-chin, mắt không rời ống nhòm, vừa theo dõi đoàn xe vừa ra lệnh.
-Mục tiêu đoàn tăng địch trên đường lớn. Đạn xuyên, chuẩn bị…
Xe tăng địch vẫn lầm lũi tiến lên mỗi lúc một gần, tại trận địa đã nghe khá rõ tiếng xích sắt nghiến; tiếng máy nổ. Những chiếc đi đầu đã nhô ra khỏi đoạn đường cuối cùng đổ xuống cánh đồng rộng trước mặt.
Có hai phụ nữ đang đánh đống cỏ khỏ, nhìn thấy xe tăng, họ đứng sững lại một lúc rồi sau đó, ù té chạy vào rừng.
-Nhiều lắm,-Mi-cla-sốp vừa quan sát vừa vội đếm: Tám… mười… Thêm bốn chiếc xe bọc thép… Hai xe tải chở đầy lính… Lại năm xe tăng nữa! Năm, sáu… tám… mười chiếc nữa…
Họng Mi-cla-sốp khô khốc, và anh cảm thấy hồi hộp tựa như trước khi bước lên vũ đài để chuẩn bị cho một cuộc đấu quan trọng. Tiếng máy nổ rõ dần, tiếng xích sắt ken két vang lên trong không gian bao la. Có một cái gì đó nặng nề, kinh khủng như đang bao quanh họ. Bụi đất tung lên quanh những con đường quái vật xám xịt.
-Những chiếc đi đầu đang đến gần:-Ô-vru-chin hét vào máy điện thoại đến lạc cả giọng.-Khẩu đội Trê-nen-cô chiếc thứ nhất. Bét-xpa-lốp chiếc thứ hai… Không có lệnh, chưa được bắn!
Trả máy cho chiến sĩ thông tin, Ô-vru-chin lại nâng ống nhòm lên. Anh cảm thấy như đang sống một cuộc sống khác. Anh nhẩm đếm, phán đoán, đánh giá tình hình. Hai chiếc đi đầu đang hùng hổ lao lên. Tất nhiên chúng cũng chỉ chờ cho đối phương nổ súng, nhưng không ăn thua đâu! Ô-vru-chin cắn môi, cố kìm mình để khỏi bật ra mệnh lệnh cuối cùng.
-Mi-cla-sốp!
-Có tôi, đồng chí trung úy,-I-go rời khỏi máy quan sát đứng nghiêm trước Ô-vru-chin.
-Hãy lấy A-lếch-xăng-đrin và hai chiến sĩ đánh xe ngựa tách ra khỏi trận địa. Nếu chúng tản ra thì ném lựu đạn và chai cháy chặn lại! Rõ chưa?
Mi-cla-sốp gật đầu và hơi cúi người chạy dọc theo đường hào hẹp. Sau lưng anh vẳng lên mệnh lệnh đanh gọn của Ô-vru-chin:
-Toàn đại đội, bắn!

[katysha]

2.
Khẩu đội của An-tôn Pê-tơ-ru-skin ở bên phải trận địa, pháo của họ được ngụy trang khéo léo, chung quanh có tường đất chắn và có đường hào nối với toàn trận địa. Khi hai chiếc xe đi đầu xuất hiện, toàn khẩu đội đã sẵn sàng, các hòm đạn đã được mở nắp. Chiến sĩ tiếp đạn Xô-tai-ni-cốp, thậm chí còn ôm khư khư quả đạn tựa trên đầu gối. “Chỉ cần mày nổ thôi!… anh thì thầm với viên đạn.-Nổ trúng vào, thằng con yêu quý của ta ơi!…”.
Các pháo thủ dán mặt vào đám tăng, có người rít thuốc lá liên hồi để nén bớt hồi hộp, căng thẳng. Trước mắt họ, những chiếc tăng hung hãn vẫn tiến đều như trên bãi tập. Hai chiếc đầu đi song song với nhau và sau chúng là khoảng hai chục chiếc khác. Mặt đất dưới chân các pháo thủ rung lên vì tiếng máy nổ và sức nặng của đoàn xe chạy ở tốc độ cao. Hơn hai chục nòng pháo kia có thể nhất tề nhả đạn và dìm xuống mặt đất tất cả những gì muốn ngăn cản chúng. Pháo thủ Liu-ban-xki rít xong hơi thuốc cuối cùng, thò tay vào túi áo ngực rút ra chiếc khăn tay mỏng và nhè nhẹ, rất cẩn thận lau lại bộ phận ngắm mục tiêu. Anh làm với vẻ thận trọng tựa như giờ phút này, ở đây, không có việc nào quan trọng và cần thiết bằng.
-Đạn xuyên!-Pê-tơ-ru-skin hô, giọng vội.-Ngắm chiếc đi đầu. Cự li một ngàn bốn trăm mét! Ngắm bắn…
Đút vội chiếc khăn tay vào túi, cúi nhìn vòng ngắm tròn trĩnh và trong khoảnh khắc đã đưa gọn chiếc tăng đi đầu vào tâm điểm.
-Cố kiên nhẫn, chờ thêm hai trăm mét nữa! Một chút nữa! –An-tôn Pê-tơ-ru-skin đã định hạ lệnh bắn nhưng anh bỗng nhớ tới lệnh của trung úy. Anh đưa mắt nhìn lại trận địa và cảm thấy rõ rệt sự trống trải của nó. Họ chẳng được ai bảo vệ cả. Những nòng pháo phòng không cao dài không có tấm mộc thép che chắn như các loại pháo khác mà chỉ được bảo vệ bởi một bờ đất mới đắp vội vã. Ngẩng đầu nhìn, anh như khao khát lắng nghe tiếng nổ ầm ầm của đoàn tăng.
-Toàn trận địa, bắn! Bắn!
Pê-tơ-ru-skin chưa bắn ngay mà để chậm mất vài giây. Mục tiêu của anh đã vào cự ly nhưng anh chưa bắn vội, anh muốn nấn ná, để cho chắc ăn hơn, để nó bị gục ngay từ quả đạn đầu. Bên trái anh nơi khẩu đội của trung sĩ Bét-xpa-lốp án ngữ và xa hơn chút nữa về phía đường lớn là khẩu đội Trê-vô-nen-cô hầu như cùng một lúc phụt ra hai lưỡi lửa.
Chiếc tăng đi đầu sững lại, lộn một vòng và bùng cháy. Nó lộn nhào và bốc cháy một cách dễ dàng đến nỗi mọi người đều ngạc nhiên và hầu như không tin là sự thật. Từ trong xe bọn lính tăng Đức nhảy xổ ra, chúng nằm lăn đi lăn lại trên mặt đất cố dập đám lửa đang cháy trên người.
Chiếc tăng thứ hai cũng lăn sang bên và một bánh xích đứt tưng nằm xoảy ngay trên mặt đường nhựa, nhưng ngay mấy giây sau khi phát đạn của Pê-tơ-ru-skin vừa nổ xong thì khoảng mười lăm chiếc xe còn lại, trong đó có chiếc hạng nặng dần đầu, liền dàn đội hình hàng ngang, từ trên các ngọn đồi thoai thoải ùa xuống vừa chạy vừa bắn liên hồi.
-Bắn tiếp,-Pê-tơ-ru-skin gào lên.
Một làn hơi nóng sặc mùi thuốc súng phả vào tai, vào miệng anh. Nòng súng giật lùi lại sau và nhanh chóng trở lại vị trí cũ của nó. Đồng thời cùng một lúc bên trái anh cùng dội lên tiếng súng của khẩu đội Bét-xpa-lốp. Mặt đất như hơi rùng mình và chao đảo, bờ đất tung lên như giếng phun và tiếp đấy là một loạt tiếng nổ dậy lên ngay ở khẩu đội Bét-xpa-lốp. Trong tiếng nổ hỗn loạn, inh tai nhức óc đó, Pê-tơ-ru-skin vẫn nhận rõ tiếng nổ hối hả từ khẩu đội Bét-xoa-lốp nhưng rồi đột nhiên im ngay. “Bị dập rồi”-một ý nghĩ rùng rợn thoáng qua. Bét-xpa-lốp bị dập rồi.
Pê-tơ-ru-skin nhảy vội xuống hào, rụt đầu lại và nép vào bờ hào. Hàng loạt tiếng nổ dồn dập, tung từng mảng đất xung quanh anh và kèm theo đấy là từng đợt, từng đợt hơi nóng như muốn ùa vào cổ họng anh. “Chúng nó đã phát hiện-Anh thoáng nghĩ.-Hỏa điểm đã bị phát hiện”-Anh bật dậy, chiếc ống nhòm đung đưa trước ngực, anh giật phăng cổ áo tựa như hàng khuy làm anh ngạt thở và hét lạc cả giọng:
-Tất cả về vị trí! Về vị trí… Bắn!…
Ngước nhìn ra đường, anh thấy chiếc tăng đầu đàn chưa bị dính đạn. Nó vẫn hung dữ vượt qua những chiếc bị thương, xoay tròn trên đường và từ miệng pháo của nó vẫn phụt ra từng lưỡi lửa màu da cam. Nó chưa bị vỡ trán!-Pê-tơ-ru-skin hiểu ra.-Những viên đạn vừa rồi thật vô ích! Cứ vậy, anh nhìn trân trân đầy căm giận chiếc xe quái dị với hai chứ thập ngoặc trắng bên sườn. Và bỗng nhiên anh nhoẻn cười: phải bắn vào bụng nó. Vỏ thép ở đấy mỏng hơn. Anh chạy tới bên súng, nắm vai pháo thủ xạ kích Liu-ban-xki.
-Ngắm thẳng vào dưới bụng nó!…
Liu-ban-xki giương tròn mắt, lắc lắc đầu, tay chỉ vào tai, miệng hét lớn:
-Không nghe gì cả… Điếc rồi…. Nói to lên! To nữa lên!…
Pê-tơ-ru-skin đẩy anh ta ra một bên và ngồi vào vị trí, chúc nòng pháo thẳng vào con quái vật đang khạc lửa trước mặt. Bắt gọn nó trong vòng ngắm anh ấn cò.
Anh tính rất đúng. Quả đạn chọc thủng bụng xe và hầu như chui tọt vào trong xe… Chiếc xe nặng nề rùng mình, lảo đảo lết đi được mấy thước nữa và quay nghiêng đứng sững lại.
-Trúng rồi!-Pê-tơ-ru-skin mấp máy đôi môi khô khốc, mắt vẫn không rời vòng ngắm.-Trúng rồi, anh em ơi!…
Pháo thủ Liu-ban-xki ngạc nhiên trố mắt nhìn khẩu đội trưởng đang ngồi ở vị trí của anh, và nhoẻn miệng cười, dụi dụi mắt. Phải mất mấy giây ngơ ngác rồi bỗng vỗ vỗ tay vào trán.-Làm sao lại có thể tuyệt vậy nhỉ!-Lối bắn này có được học bao giờ đâu!
-Ồ, đội trưởng, bắn tuyệt lắm.
An-tôn Pê-tơ-ru-skin thở hồng hộc tựa như vừa từ đâu chạy tới, cũng nhoẻn cười và hét bảo pháo thủ của mình:
-Bắn tiếp!…
Liu-ban-xki nhảy phắt vào vị trí của mình nhìn vào vòng ngắm, Pê-tơ-ru-skin vẫn không rời mắt khỏi chiếc xe bị thương đang cố giãy giụa phía trước, hạ khẩu lệnh:
-Hai phát đạn xuyên, bắn tiếp!
Chiếc tăng phụt ra một làn khói đen đặc, rùng lên như con vật giãy chết, rồi mới chịu nằm yên. Hai phát tiếp đã phá vỡ mảng sườn trái của nó và xuyên vào trong.
-Nạp đạn! Mục tiêu theo hướng cũ!
Vừa nhìn ra đường cái, Pê-tơ-ru-skin vừa hô khẩu lệnh chờ cho chiếc tăng nhô lên vừa tầm sẽ bắn tiếp, nhưng ngay lúc ấy có ai đó hét lên:
-Máy bay! May… áy ba… ay!!!
Ngẩng nhìn lên, anh bắt gặp ngay bốn chấm đen từ phía rừng thông đang lao tới. Trong khoảnh khắc, bốn chiếc máy bay đen xám đã lượn tròn trên bầu trời trận địa đại đội.

[katysha]

3.
Chưa kịp nhảy lên khỏi hào giao thông, Mi-cla-sốp đã nghe tiếng đạn pháo nổ sau lưng và mặt đất dưới chân anh rùng lên. Mấy tiếng nổ hầu như cùng vang lên một lúc ngay cạnh và mấy tiếng khác, xa hơn một chút.
“Bét-xoa-lốp, và Trê-vô-nen-cô;-Mi-cla-sốp xác định ngay, và hơi nghiêng đầu lắng nghé một giây, anh tự hỏi:-Còn khẩu đội ba đâu? Sao lại im lặng? Hay là Pê-tơ-ru-skin đang chờ chúng đến gần hơn. Đúng là anh chàng láu cá! Cái gì cũng muốn ăn chắc!…”.
Loạt tiếng nổ đều đặn có vẻ như đang trên bãi tập. Anh muốn dừng lại nhìn xem có trúng địch hay không? Anh chậm bước. Trong hoàn khoảnh khắc đó anh như quên hết mọi sợ hãi, mọi nguy hiểm của những phút chờ đợi căng thẳng trước đây. Lúc này chỉ còn lại sự khao khát, tò mò muốn được chứng kiến xem trận đánh bắt đầu ra sao vì đây là những chiếc tăng địch thật sự, hiện đại chứ không phải là những mô hình như trên bãi tập. Anh muốn tận mắt nhìn xem đạn pháo đã xuyên thủng chúng thế nào… Anh dừng lại. Anh đã tận mắt trông thấy máy bay Đức bị bắn rơi, đã đụng độ với bọn thám báo nhưng chưa lần nào được xem xe tăng Đức bị bắn cháy, mặc dầu đâu đâu anh cũng được nghe nói về chúng.
Trong tiếng gầm của các loại pháo lớn anh vẫn nhận rõ những tiếng nổ lạ tai, đanh khô hơn. “Pháo gì đấy nhỉ?”-anh vừa kịp tự hỏi thì bỗng quanh anh, trước mặt, sau lưng và đặc biệt ở khẩu đội Bét-xpa-lốp hầu như cũng một lúc lóe lên những tia chớp và mặt đất một lần nữa lại rung lên nặng nề.
Nhảy vội xuống giao thông hào vừa hẹp vừa nóng, anh cúi gập người, nằm ép vào thành hào. Anh cảm thấy trên đầu, quanh anh đều có những tiếng đạn đi rin rít, tiếng nổ chói tai và từng đợt đất vụn rơi ngay trên lưng. Không khí nóng hầm hập chao đảo. Anh nằm xoài ra, mắt mở trừng trừng nhưng đầu lại thầm nhắc là phải đứng dậy, đứng dậy ngay và nhảy ngay khỏi chỗ ngột ngạt nóng hầm hập này. Song anh thấy nặng trĩu không làm sao nhấc được chân tay, không làm sao nhảy ra khỏi chiến hào được.
Tiếng đạn nổ vẫn vây quanh anh, lúc gần lúc xa tựa như đang cố tìm cách rơi ngay xuống quãng đường hào nóng, hẹp mà anh đang nằm.
Không làm sao đứng dậy được, anh đành phải bò để thoát ra khỏi khu vực đang bị tấn công này. Bò được một quãng anh vướng phải một cành thông lớn cản mất lối đi. Anh kéo mũ ca-lô sâu hơn và luồn qua đám lá thông nhọn thoảng mùi thơm dìu dịu.
Tới quãng rẽ anh bỗng gặp phải một chiến sĩ. Anh ta ngồi xổm, hai tay bưng lấy mặt, đầu cúi gằm xuống, vai hơi rung rung. Người chiến sĩ này mặc bộ quân phục mới, bê bết đầy đất sét, bên hông lủng lẳng chiếc túi cứu thương. Mi-cla-sốp lay vai anh ta:
-Sao cậu lại ngồi đầy? Sợ chết à?…
Đừng động vào tôi? Bỏ tay ra!-một giọng nữ run run làm anh sững người.-Mẹ, mẹ ơi!…
Mãi lúc định thần lại anh mới kịp nhận ra trước mặt không phải là anh lính phòng không mà là một cô gái lạ, bận quân phục Hồng quân. Anh tự hỏi:-Cô ta ở đâu đến đây? Làm sao lại lọt được vào trận địa đại đội?-Anh cau mặt nhìn cô gái lạ lùng đó và sẵng giọng;
-Cô là ai vậy?
-La-ri-xa… La-ri-xa Pô-gu-ga-e-va,-cô trả lời, thậm chí còn run hơn.-Tôi ở đây… Tôi… chỉ huy của các anh… anh chỉ huy trung úy của các anh bảo tôi đến đây… lúc này chưa như thế này… Đến đây để băng bó cho thương binh…
-Nhưng cô từ đâu đến chứ.
-Em ở đội sinh viên tình nguyện… Đào hào ở Lu-ga… Hào chống tăng.-La-ri-xa cứ vừa run vừa nói đứt đoạn như vậy hai tay vẫn ôm lấy mặt.-Em đi thẳng từ trường tổng hợp đến…
-Thế quân phục ai cấp cho?
-Họ gửi cho, chiếu hồm kia.
-Thế túi cứu thương:-Mi-cla-sốp tò mò hỏi thêm.
-Em tự sắm sửa lấy… Tự mua lấy để…
-Cô bịa…

[katysha]

Mi-cla-sốp định nói gì nữa nhưng ngay lúc ấy một quả đạn rít lên cách họ khoảng mười mét. Mảnh đạn vút qua hơi nóng cùng đất đá bắn tung tóe, rơi lạo xạo trên mũ sắt. Họ nằm ngay dưới lòng hào giao thông theo quán tính, I-go quàng tay ấn đầu cô gái xuống. Rồi anh lại đứng dậy trước, rũ đất đá trên người, quệt tay phủi đất trên mặt, mũi, môi khô bỏng. Anh cảm thấy người nhẹ bỗng đi một cách kỳ lạ. Chưa việc gì! Còn nguyên vẹn! Và một ý nghĩ thoáng trong đầu.-còn sống!”.
Anh nhìn quanh và ngạc nhiên nhận ra, nơi anh đứng không phải là đoạn hào sau trận địa mà là nơi gần ụ pháo của Bét-xpa-lốp. Anh bỗng cảm thấy xấu hổ máu như dồn lên đầu.-ở đây, cách anh vài chục mét, các bạn anh, đồng đội của anh đang chiến đấu, đang đương đầu với cái chết, còn ở đây anh đang dúi dụi vào thành hào để tìm cái sống, anh đang trốn như con mèo trốn đàn chó săn. Anh bỗng nói thành tiếng với mình:
-Tôi sẽ tới! Tôi tới ngay bây giờ đây….
-Khoan đã! Đứng lại… Đừng đi vội…-La-ri-xa ngồi xổm dưới lòng hào… hốt hoảng nói.-Anh đừng đi vội. Đến đấy là… hết đấy.
Mi-cla-sốp nhìn sang trận địa khẩu đội Bét-xpa-lốp cách chỗ anh đứng khoảng hai chục mét. Nòng pháo dài nằm ngang chĩa thẳng ra đường lớn. Quanh đấy-trên ghế pháo, trên bờ đất cạnh các hòm đạn-anh thấy rải rác các tư thế khác nhau. Có lẽ họ đã chạy tản ra khi đấu pháo và giờ đây đang nhổm dậy trở về vị trí của mình. Còn trung sĩ Bét-xpa-lốp vẫn nằm bất động, tay vẫn giữ chặt chiếc ống nhòm. Chỉ có pháo thủ xạ kích là còn ngồi trên ghế sắt, lưng gập lại. Một, quãng đường lớn hiện rõ ngay trước mặt khẩu đội. Anh thấy rõ năm chiếc xe tăng Đức bị bắn cháy còn bốc khói. Một chiếc nằm nghiên, bách xích vẫn quay cuồng, thất vọng. Phía trái, sau nó ở bên kia là đường vang lên những phát súng hối hả, sợ hãi. Phía bên phải, ngay sát trận địa đại đội cũng vang đáp lại hàng loạt đạn pháo. “Trê-vô-nen-cô và Pê-tơ-ru-skin.-Mi-cla-sốp thầm nói.-Họ đang bắn! Thế còn Bét-xpa-lốp đâu? Đâu, hả?!”. và, bỗng anh thấy ớn lạnh khi một cảm giác kinh hoàng thoáng tới-cả khẩu đội bị rồi chăng… Không thể được! Anh hơi nhón chân cao hơn, nhìn chằm chằm vào khẩu đội. Chẳng thấy ai động đậy cả.
-Thế là họ…
La-ri-xa nhìn Mi-cla-sốp, vẻ đầy tin tưởng và thán phục-cô vẫn chưa dám đứng dậy nhìn ra xung quanh.
-Nào, anh thấy gì không?
-Chẳng còn gì nữa… Toàn khẩu đội! Không thể tin được.-Mi-cla-sốp đưa cánh tay lau mặt tựa như xua đi nỗi sửng sốt khó tin. Trong đôi mắt tối xầm và lạnh giá ánh lên vẻ kiên quyết, anh buông sõng:
-Theo tôi!…
Anh bước ra khỏi hào giao thông, cúi khom người nhảy tới hố đạn gần cây thông bị xén cụt một nửa. Từ hố đạn, anh lại chạy băng tới hố khác và lao tiếp tới trận địa khẩu đội. Một phát đạn nổ bùng lên ở phía sau làm tung lên một cột đất và quật cây bạch dương gãy gục. Anh cúi ôm vào ngực một viên đạn sáng loáng và chạy lao tới khẩu pháo.
-Còn ai sống không?… Chúng tôi đến đây!…
Không có tiếng đáp. I-go nạp quả đạn vào khẩu pháo trơ trọi. Từ phía đường lớn những chiếc xe tăng đang lao thẳng tới trận địa, vừa chạy vừa bắt lửa phụt ra liên hồi từ những khẩu pháo ngắn nòng. Anh lay chiến sĩ pháo thủ nhưng cái thân hình cứng đờ chỉ lật nghiêng sang một bên. La-ri-xa chạy tới, hai tay líu ríu mở nắp túi cứu thương.
-Bị thương à?
-Cậu ấy chết cứng rồi.-không cứu được nữa đâu.
Mi-cla-sốp nhảy vào chiếc ghế sắt cứng ngắt của anh pháo thủ, nheo mắt hướng thẳng nòng pháo vào chiếc xe tăng trên đường rê nòng theo mục tiêu di động. Ngay trong khoảnh khắc đó, từ trên bầu trời vọng tới tiếng gầm rít man rợ của đàn máy bay Đức. Tiếng rú ập tới quá nhanh hòa với tiếng gầm của bọn xe tăng trên đường cái lớn, một lúc gần hơn và chỉ một loáng đã át tất cả mọi tiếng động khác trên mặt đất.
-Chúng đang bay tới kìa!… Ôi, nó ném bom bây giờ đấy!-la-ri-xa ngước khuôn mặt tái mét vì sợ hãi nhìn lên và vội chạy khỏi khẩu pháo.
Mi-cla-sốp không rời mắt khỏi máy bay địch, vội quay nòng pháo nghếch lên bầu trời.
-Đạn!… Đạn!… Tiếp đạn… anh hét gọi cô ý tá.-Đạn, nhanh lên!
La-ri-xa đứng sững lại, sợ hãi nhìnmic và như chợt hiểu anh đang đói hỏi gì, rồi rụt cổ, khom người, ngập ngừng chạy lại phía hòm đạn đã mở tung.
-Có ngay đây… Em mang tới ngay đây…
Chiếc máy bay phát-xít đầu đàn loang loáng ánh nắng, nhẹ nhàng lao xuống thấp. Mi-cla-sốp nhanh nhẹn chỉnh nòng pháo và phát hiện thấy từ máy bay lao ra hai vệt đen ngòm hơi nghiêng ngả một chút rồi lao vụt xuống. Hai vệt đen to dần ngay trước mặt anh, nặng nề rơi nhanh. Nó như đâm thẳng vào anh và cũng ngay lúc ấy, với phản ứng tự nhiên của bất cứ pháo thủ nào trên mâm pháo-Mi-cla-sốp dận cò súng. Một cảm giác ớn lạnh tỏa khắp người anh-ai sẽ thắng? Anh cảm thấy mỗi thớ thịt trong người rung lên giần giật.
-Đạn, tiếp đạn.-Anh hét gọi và không đợi cô y tá đang quýnh lên, anh nhảy bật khỏi ghế, lao tới hòm đạn.

[katysha]

Những chiếc máy bay nối đuôi nhau lao xuống, kéo theo tiếng gầm rít hung hãn. Sau đó là tiếng rít của những trái bom lao xuống và mấy tiếng nổ nối nhau vang lên. Tiếng bom rít xé tan bầu không khí nóng rực, cành cây hơi lảo đảo, nòng súng cũng rung lên sau mấy phát đạn liền không trúng mục tiêu.
Sao chạy hả, chúng mày không thích sự đón tiếp thế này hả?-Mi-cla-sốp hét lên mắt vẫn không rời tốp máy bay Đức đã nháo nhào tản ra tránh những đốm lửa đang tỏa ra bao vây chúng.-Không ngon ăn đâu!...
-Đạn! Tiếp đạn, nhanh lên! Nào!…-Mi-cla-sốp rời mắt khỏi vòng ngắm và chẳng giấu giếm nỗi bực tức, quát gọi cô y tá.
La-ri-xa đứng gần anh, mệt nhoài, cô đã bị một mảnh đạn xé toác ống quần quân phục để lộ ra làn da trắng hồng. Mặt lấm bụi đất, đen nhẻm, chỉ còn đôi mắt long lanh. Cô thở dốc, miệng há ra như nuốt từng hớp không khí.
-Hết rồi! Hết sạch rồi…
-Sao?!
-Hết đạn rồi.
Mi-cla-sốp nhảy bổ khỏi mâm pháo và phóng tới hòm đạn rỗng. Anh bê lên, giận giữ vứt tung đi, tiện chân anh đá mạnh vào hòm đạn bên cạnh, nhưng nó vẫn nằm trơ trơ làm anh suýt ngã và chân đau điếng. Bỗng anh chợt mỉm cười sung sướng vì trong hòm còn hai viên đạn nặng chịch.
-Còn! Còn đạn!-Anh reo lên, ôm chầm lấy, ghì chặt vào ngực và chạy vội về ụ súng.
-Này, cầm lấy! Anh giúi một quả cho cô y tá và ẵm quả kia nhảy lên mâm pháo…
… Chiếc máy bay lớn dần, lớn dần và chiếm cả vòng ngắm. Cố nín thở, Mi-cla-sốp bám lấy nó và chọn thời cơ thất chắc để nổ súng. Nhưng ngay trong cái khoảnh khắc quan trọng đó La-ri-xa bỗng nắm lấy tay anh. Anh cáu tiết giật ra nhưng cô gái lại nắm lấy, chặt hơn. Cố nén giận, Mi-cla-sốp suýt bật ra tiếng rủa, quay lại nhìn cô gái:
-Xe tăng kìa!… La-ri-xa bỏ tay ra và chỉ về phía bên phải.-Nó đang tiến về phía ta.
Lúc ấy, Mi-cla-sốp mới nhận ra một chiếc tăng đang vượt qua mấy bụi cây rậm tiến thẳng tới phía anh, nòng pháo tóe lửa. Mi-cla-sốp thấy ớn lạnh sống lưng trước giây phút hiểm nghèo. Anh như quên hết tất cả, vội chúc nòng pháo xuống. Động tác nhanh và chính xác kỳ lạ. Mắt dán vào con quái vật thép loang lổ đang hung hãn lao tới mỗi lúc một to dần, húc cả những cây thông xanh rờn đổ gãy gục.
La-ri-xa tay vẫn ôm chặt viên đạn vào bụng, lùi dần vào bờ hào, cúi gập người xuống thật thấp. Một loạt đạn đại liên rít trên lưng cô, xới tung bờ hào.
-Bắn đi!… Bắn ngay đi, anh!… cố nuốt nước mắt giọng lạc đi, gào lên, tay vẫn ghì chặt quả đạn pháo cuối cùng.
Mặt Mi-cla-sốp vã mồ hôi, mắt cay xè làm nhòa cả cái vòng ngắm. Chiếc tăng vẫn lầm lũi lao lên, đạn xối xả cắm phập vào bờ hào, hai vành xích xới tung đất lên quanh nó.
-Bắn!-Mi-cla-sốp bỗng quát lên một tiếng, tự hạ lệnh cho mình và dận cò.
Anh không nghe thấy tiếng đạn nổ, chí thấy một quầng lửa da cam lóe lên trước mắt. Hầu như cùng một lúc vang lên hai tiếng nổ trầm đục. Tháp xe tăng cùng khẩu pháo ngắn nòng tung sang một bên. Chiếc xe tăng chao đi, nòng pháo chúc xuống và cái thân hình nặng nề đó vẫn gầm rú quay lộn tại chỗ tựa con sư tử bị thương đang giãy giụa, một sức mạnh vô hình quật ngã luôn Mi-cla-sốp bật khỏi ghế pháo.
Lồm cồm bò dậy, tựa lưng vào bờ ụ sungs Mi-cla-sốp đưa mắt tìm La-ri-xa. Cô ngồi lặng thinh ngay trên thành hào giao thông hai mắt nhằm nghiền, tay vẫn khư khư quả đạn trước bụng. Anh muốn nhảy ngay đến, gỡ vất thật xa quả đạn pháo giờ đây không còn cần tới nữa. Nhưng anh chưa kịp cựa mình thì ngay trong khoảnh khắc đó một quả đạn nổ tung ngay trước mặt La-ri-xa, một tích tắc sau, Mi-cla-sốp kinh hoàng thấy mình đã bị chìm nửa người trong đống đất bị cày xới ngổn ngang sau tiếng nổ…

[katysha]

4.
Họ còn lại hai người-anh lính đánh xe ngựa Ta-ghi-xla-ép và trinh sát viên A-lếc-xan-đrin. An-tôn Pê-tơ-ru-skin vừa chết cách đây mấy phút-một vài giây trước khi chết, An-tôn còn kịp bắn phát đạn cuối cùng vào chiếc xe tăng phát-xít đang xông tới sát họ.
Mặt đất rung lên vì tiếng nổ liên hồi. Ta-ghi-xla-ép đầu quấn băng trắng xóa, mặt đen khói súng, áo quần tả tơi đang nằm dưới gốc cây thông, tay hướng nòng tiểu liên theo những tên lính bộ binh Đức đang chạy lao tới ụ pháo của họ. Bọn lính Hitler hung hãn vừa chạy vừa bắn liên hồi, đạn rẽ thành hình quạt, phạt rơi lả tả những cành cây là là sát mặt đất.
-Cứ đến đây!-Ta-ghi-xla-ép mấp máy đôi môi khô rát, má áp chặt vào báng súng tiểu liên.
Phía bên trái, từ ngoài đường lớn, một chiếc tăng đang tiến vào nhằm quật ngã cái vật cản cuối cùng của trận địa đại đội phòng không này. Mát-vây A-lếc-xan-đrin đứng tựa lưng vào bờ chiến hào hẹp, tay móc vào dây lựu đạn, bình tĩnh chờ chiếc xe tăng Đức hùng hổ lao thẳng tới phía anh. Hai cái lỗ vuông vuông như hai con mắt mà sau đó ẩn náu tên lái xe và xạ thủ đại liên, có vẻ như đang nhìn một cách đại thắng vào A-lếc-xan-đrin. Anh có sợ không? Rất sợ. Anh đang kinh hoàng? Đúng, anh thật sự kinh hoàng. Anh không muốn phải chết trong lúc này. Nhưng anh càng sợ hơn nếu chiếc tăng đổi hướng hoặc dừng lại. Hầu như anh không cảm thấy vết thương ở tay trái mà anh vừa tạm băng bằng ống tay áo, đau buốt như lúc nãy nữa.
-Lại đây! Lại gần nữa, con ác thú kia!
Và khi chiếc tăng vừa nhô đầu tới khoảnh đất trước chếin hào, anh chồm người lên rút mạnh dây nụ xòe và vung quả lựu đạn. Một ánh chớp da cam lóe lên kéo theo tiếng nổ đanh gọn. Trong bầu không khí nóng nực sặc mùi thuốc đạn nghe rõ những mảnh lựu đạn bay rít lên trong không gian.
A-lếc-xan-đrin, mệt mỏi mở mắt và, trông thấy mờ mờ trước mắt mình một đám lửa lớn, như thể qua làn sương mù. Và cũng trong giây phút đó anh bỗng cảm thấy thất vọng và bất lực vì sự sợ hãi của mình nếu lại có chiếc xe tăng nữa xuất hiện. Chống cánh tay lành lặn, anh khẽ dướn lên nhìn và thấy ngay lũ lính Đức đang hò hét chạy tới chiến hào. Bỗng sau lưng chúng vang lên những loạt tiểu liên vật ngã mấy tên lính rằn rì xuống cỏ. Bọn sống sót chạy tán loạn, từng loạt đạn dài vẫn đuổi theo chúng. Bắn đến loạt cuối cùng, Ta-ghi-xla-ép bật dậy chạy tới chỗ A-lếc-xan-đrin.
-Còn sống chứ? Còn nguyên vẹn chứ?…
Hãy còn run lên vì quá sợ nhưng A-lếc-xan-đrin vẫn cố nhoẻn đôi môi đen nhẻm cười.
-Thôi, chuồn đi! Rút nhanh lên! Ta-ghi-xla-ép giục.
-Khoan đã, thử chạy lại đài quan sát xem… May ra có ai còn sống chăng…
Và, hai con người sống sót đó đảo mắt nhìn quanh, cùng chạy ra khỏi chiến hào. Đài quan sát bị sụp, đất phủ đầy. Ta-ghi-xla-ép vấp chân vào đường dây điện thoại, anh vừa rủa vừa đá tung nó lên. Trong hầm chỉ huy trung úy Ô-vru-chin đang nằm nghiêng chân co chân duỗi.
-Kìa, đại đội trưởng.
-Đâu?
-Kia kìa…
A-lếc-xan-đrin dừng lại, trố mắt nhìn và kinh hoàng thấy sọ trung úy vỡ một miếng sát gáy. Anh không thể tin được rằng Ô-vru-chin đã chết. Nừa giờ trước đây, anh còn chỉ huy, còn ra lệnh… Và, dĩ nhiên, lcú ấy anh vẫn tin vào mình, vào ngôi sao chiếu mệnh của mình!… A-lếc-xan-đrin hớp một ngụm không khí. Anh bước tới bên trung úy, đất dưới chân anh lạo xạo mảnh đạn. Mọi vật xung quanh bị tung lên vì bom, đạn cày xới.
-Này, dừng lại đã!…-Ta-ghi-xla-ép ngăn A-lếc-xan-đrin lại, giơ tay chỉ về phía trước.-Có người đang đi tới… cậu thấy không?
Họ nhìn nhau và lùi vào góc hầm tối. Tai họ vẫn ù đặc, kêu vo vo. Từ phía đường cái lớn vẫn vọng tới tiếng ì ầm và một đoàn xe tăng nhốn nháo trên đường tựa như đàn súc vật bị đuổi chạy.
-Cậu có thấy gì không?-A-lếc-xan-đrin hỏi,-Hay là do bị tai bị ù?…
-Không, xe chúng đấy! Thấy không?
A-lếc-xan-đrin nín thở, cố nhoài về phía Ta-ghi-xla-ép vừa chỉ. Mi-cla-sốp lừng lững đi tới tựa như chui từ dưới đất lên. Quần áo lấm đất bụi và đẫm mồ hôi, tay áo rách tả tơi, mặt đen nhẻm, khuy ngực mở phanh, một dòng máu từ tai trái rỉ xuống má. Tay phải anh nắm chặt quả lựu đạn.
-Ôi, trung sĩ! Còn sống nguyên lành!…
Cả hai anh lính nhào tới Mi-cla-sốp.
-Ôi, Mi-cla-sốp, cậu đấy à?
-Mình đây! Đích thị mình đây! A-lếc-xan-đrin vừa hét vừa dang tay ra ôm choàng lấy Mi-cla-sốp.
Ta-ghi-xla-ép bỗng nhón chân, nghển cổ nhìn và la lên:
-Bọn Đức đấy!!!
A-lếc-xan-đrin nắm tay Mi-cla-sốp lôi chạy theo mình.
-Rút thôi! Nhanh lên…
Mi-cla-sốp luồn ra khỏi vòng tay người đồng đội, ngước nhìn và trông thấy bọn lính Đức đang lũ lượt tiến đến gần chỗ họ. Anh nhìn chúng một lúc tựa như đánh giá tình hình. Một tiếng nổ gầm lên và ngay lúc ấy hàng loạt tiểu liên rất đanh nổ liên tiếp. A-lếc-xan-đrin kéo tay Mi-cla-sốp và anh để vậy không giằng ra mặc dù chính anh cũng không nghe được tiếng lựu đạn nổ, tiếng bọn Đức hò hét, tiếng tiểu liên chát chua.
-Chạy đi… vào rừng! Nhanh lên, rút thôi.