Đứng vững đến cùng!

[katysha]

Ma-ri-na dán mắt vào hai người và mỗi cú đấm của Hổ Xám vung lên chị có cảm giác như đánh vào chính mình. Mặt chị hơi tái đi, hai tay giữ chặt chiếc ví cỏn con. Mi-cla-sốp khéo léo và nhẹ nhàng lùi tránh những cú đòn nóng vội của người bạn Bỉ. Ma-ri-na không hiểu được rằng Mi-cla-sốp lùi tránh là những động tác chiến thuật mà thôi. Về mặt đó, đây cũng là động tác tự vệ, thăm dò. Những động tác của anh đã làm cho đối thủ đấm vào không khí. Và cũng chính những động tác này đã tạo cho anh tìm được thế lợi để đánh trả lại.
Hổ Xám vẫn hăng hăng say tấn công. Anh ta luôn tiến lên và muốn dồn Mi-cla-sốp vào góc vũ đài. Chỉ cần dồn được đối thủ vào góc hẹp là có thể làm hăn ta mất khả năng hành động. Và lý tưởng hơn nữa là đưa được vào hàng dây rồi cứ thế đấm liên tục.
Tim Ma-ri-na thắt lại. Mi-cla-sốp đang bị dồn vào góc hẹp. Anh chỉ còn cách hàng dây chắn ở góc có một bước chân! Chị dồn mắt vào anh. Nhưng chị ngạc nhiên hơn, suýt kêu lên vì vui sướng. Người võ sĩ Nga, làm một động tác giả lùi nhanh lại sau, sát hàng dây. Đối thủ của anh lao lên để chuẩn bị giáng những đòn mạnh trong thế đánh gần. Nhưng sự việc diễn ra không như ý muốn! Mi-cla-sốp hơi khom người xuống và nhẹ nhàng tránh sang phải. Hổ Xám đang lao vào bị mất đà, không kịp dừng lại suýt ngã chúi vào góc hẹp, nơi Mi-cla-sốp vừa bị dồn vào trước đây một giây.
Trong phòng rộ lên tiếng cười, tiếng vỗ tay tán thưởng. Ma-ri-na cũng vỗ tay hoan hô Mi-cla-sốp. Anh đã tỏ ra không phải là chiến sĩ tồi, như vậy anh có thể tự làm chủ được mình.
Hai đấu thủ lại quần nhau giữa vũ đài. Hổ Xám vẫn tỏ ra nôn nóng muốn làm chủ tình hình, và trong một phút tấn công gần, anh đã để hở mặt.
“I-go, đánh đi, đánh đi anh!”-Ma-ri-na muốn hét lên. Chị như chồm hẳn người lên trước. Mi-cla-sốp như cảm thấy được ý chị, anh lanh lẹn dấn một bước và đấm thẳng một quả rất mạnh. Nhưng-không trúng. Võ sĩ Bỉ không tránh lùi lại sau mà hơi né sang phải một bước dài, cúi người trước cú đấm mạnh của Mi-cla-sốp rồi tiện tay đang ở tư thế trụ chân phải anh ta đánh trả một cú đấm mạnh. Gian phòng rộ lên tiếng la hét.
I-go hơi cúi, hai tay ôm lấy bụng, gập người xuống gần sát sàn đấu phủ bạt. Ma-ri-na trông rất rõ mặt anh tái đi và những giọt mồ hôi vã ra trên trán rơi lả tả xuống sàn.
-Một!-Trọng bắt đầu đếm.
Hổ Xám không vội vàng đi về góc của mình. Anh ta tin ở cú đấm này. Ít võ sĩ nào có thể tránh được cú đấm điêu luyện, sắc sảo và nặng cân này.
-Hai!... Bốn!... Sáu!-trọng tài vẫn đếm, giọng đều đều, bình thản.
Khi đếm được đến bảy thì Mi-cla-sốp đứng dậy và giơ tay ở tư thế sẵn sàng đánh tiếp.
-Đánh!
Sau tiếng hô của trọng tài, Hổ Xám quay vụt lại và sán đến gần đối thủ.
Cả phòng đấu vang lên tiếng hò la cổ vũ người võ sĩ Bỉ. Tim Ma-ri-na như thắt lại, mắt vẫn không rời khỏi vũ đài. Nhưng cũng ngay lúc ấy tiếng cồng đồng khô gọn vang lên báo tin hết hiệp một.
-Ngừng đấu! Trọng tài hô lớn và giơ tay chém vào không khí đồng thời đứng len vào giữa hai người.
Mi-cla-sốp ngồi bệt xuống chiếc ghế con mà người chăm sóc anh vừa đặt lên. Ngả lưng vào đệm gối da buộc sát vào cột góc vũ đài, anh há miệng thở dốc những hơi dài theo chỉ dẫn của huấn luyện viên. Vừa thở vừa khẽ gật đầu tiếp thu những lời căn dặn của ông ta.
Mấy phút trôi qua, tiếng cồng lại thúc giục hai võ sĩ đấu tiếp. Cả hai cũng lao ngay vào trận đấu. Ma-ri-na lại một lần nữa hồi hộp lo âu. Không khí trong phòng sôi động, tiếng hò la, tiếng huýt sáo cổ vũ như những người mất trí. Tiếng chân dận thình thình trên sàn nhà.
-Đánh mạnh vào! Đừng cho thằng Nga lại sức!
Mi-cla-sốp cố tránh những cú đấm mạnh và thỉnh thoảng mới đánh trả lại bằng những quả đấm thẳng. Anh vẫn chưa muốn dốc sức nhiều trong hiệp này. Ma-ri-na cắn môi. Chị không muốn nhìn lên vũ đài nữa nhưng thật trái ngược với ý muốn của mình, vũ đài như một viên nam châm, cứ cuốn hút đôi mắt chị dõi theo hai người không dừng được.

[katysha]

3.
Những phút thi đấu ngắn ngủi vẫn trôi qua nhưng Ma-ri-na cảm thấy sao nó có vẻ dài vô tận. Càng xem chị càng hiểu hơn Mi-cla-sốp. Anh đã trở thành con người thân thiết nhất của chị ở đây, hay nói đúng hơn là trong những phút này. Anh đã tỏ ra một con người có bản lĩnh và anh dũng biết bao trong một trận chiến đấu căng thẳng như hôm nay. Ma-ri-na bỗng nghĩ tới Mát-xcơ-va và thầm oán trách Trung tâm, đặc biệt là những người đã cố tình cử Mi-cla-sốp đến đây với cái huyền thoại vô địch này. Chị cứ nghĩ rằng, Mi-cla-sốp chỉ là một cán bộ tình báo bình thường nhưng do có thể lực tốt, được rèn luyện nên người ta đã cố tình tạo cho anh cái danh hiệu vô địch và giờ đây đang bắt anh phải thực hiện vai trò kẻ “đánh thuê” chuyên nghiệp. Còn anh thì, có lẽ do không thoái thác được nên cũng phải cố nhận lấy cái nhiệm vụ bất đắc dĩ này. Chả lẽ họ không bố trí để anh ta nhập vai khác và chuẩn bị cho anh những giấy tờ hợp lệ khác được hay sao?
Cứ nhìn vẻ mặt thông minh trí thức của anh thì có thể bố trí cho Mi-cla-sốp đóng vai một nhà hoạt động nghệ thuật, một nghệ sĩ có hơn không. Việc gì bắt anh ta phải giơ đầu hứng chịu những quả đấm trời giáng đáng nguyền rủa này.
Hiệp sau bắt đầu với ưu thế nghiêng về võ sĩ Bỉ. Anh ta rõ ràng là đang làm chủ trận đấu và có vẻ không chú ý gì lắm đến thái độ quá mệt mỏi của người võ sĩ Nga. Mi-cla-sốp di chuyển bắt đầu nặng nề hơn.
-Đánh mạnh vào! Đừng để nó tránh thoát!
-Bám sát vào!
Hiệp bảy bắt đầu. Ma-ri-na không thể chịu đựng được hơn nữa. Chị gượng đứng dậy, chen lách qua đám đông dày đặc, nóng nực để ra ngoài. Sau lưng chị có người nào đó nói với theo:
-Về làm gì vội. Sao không ở lại để xem anh chàng võ sĩ Nga đã nhận hoa của cô gục trên sàn chứ!...
Khó khăn lắm, chị mới chen được ra đến gần cửa. Mấy người cảnh sát đang nghiếng chân đứng xem. Họ hơi nghiêng mình tránh đường cho chị bước ra. Ma-ri-na đang định bước qua cửa bỗng nghe mọi người rộ lên một tiếng rồi hàng ngàn người trong đấu trường bỗng lặng hẳn đi. Một sự im lặng nặng nề. Chỉ còn nghe tiếng giày ken két và tiếng đếm thong thả đều đều của trọng tài trên vũ đài vọng lại.
-Ba… Bốn… Năm!...
Ma-ri-na đứng sững tại chỗ “Anh ấy lại ngã rồi”. Một viên cảnh sát đứng sau chị quay sang nói với bạn:
-Chà, anh chàng Nga kia thế mà cừ thật!-Cú đấm đáng tiền đấy chứ. Tay nó cứng như đá…
Ma-ri-na quay ngoắt lại và nhón chân nhìn lên vũ đài qua đầu mọi người. Chị thấy người trọng tài thong thả đếm từng nhịp tay. Còn Mi-cla-sốp đang đứng ở góc vũ đài, mặt cúi xuống như người có lỗi, miệng hơi tủm tỉm cười tựa như muốn xin lỗi đối thủ của mình. Dưới chân anh, Hổ Xám đang nằm ngửa, tay dang rộng.
-Chín… Mư… ờ… i, Mười… trọng tài gắng kéo thật dài nhịp đếm cuối cùng và bổ tay xuống.-Nố-ao, nốc-…ao!

[katysha]

4.
Một tuần trôi qua kể từ trận đấu đáng ghi nhớ đó. Như đã hẹn với Mi-cla-sốp, Ma-ri-na đến hộp thư mật. Chị được biết là Mi-cla-sốp còn ở lại đây đến trước Tết và còn thi đấu vài trận nữa.
Một ngày nắng ấm hiếm hoi, lá vàng chưa rụng hết khỏi các cành cây và dưới nắng thu trông càng vàng hơn. Những người quét đường nhịp nhàng vung chổi, quét lá trên các vỉa hè. Ma-ri-na đi vào cửa số hai của một toà nhà sang trọng. Đến bậc thềm thứ hai, vờ đánh rơi chìa khoá chị cúi xuống kín đáo nhặt chiếc bao diêm giấu dưới bậc gỗ. Về nhà, chị khoá trái cửa lại, vội vã mở hộp diêm và rút ra một mẩu giấy nhỏ xếp ở trong. Từ lâu lắm rồi, chị không nhận được những tin tức, chưa dịch mã số, chưa được đánh đi những tín hiệu quen thuộc. Nói tóm lại đã lâu nay chị chưa được chuyển tin đi Mát-xcơ-va. Rúp-xô-va chưa được liên lạc với Trung tâm. Chị học điều khiển chiếc máy phát mới khá nhanh chóng. Trung tâm báo cho chị biết từ nay sẽ áp dụng khoá mã số ba. Điều đó có nghĩa là chị phải chuyển cốt mã. Chị đã thuộc lòng “phương án ba”.
Chị cảm thấy thật sung sướng. Tim đập rộn ràng, vui mừng xen lẫn hồi hộp, máu như dồn lên má, chị biết má mình đang ửng đỏ và luôn luôn đưa tay ôm lấy đầu. Thế là, cuối cùng rồi, chị lại được chiến đấu. Chị vui sướng vì lại được nói chuyện, được liên lạc, được phục vụ Tổ quốc thân yêu. Chị đang được góp sức vào cuộc đấu tranh chống kẻ thù không đội trời chung. Ma-ri-na tự hứa với mình sẽ làm tất cả vì Tổ quốc, vì đất nước thân yêu để giờ chiến thắng vĩ đại đến nhanh hơn, sẽ làm tất cả những gì có thể làm được cho dù phải trả giá bằng cả cuộc đời mình cũng xin sẵn sàng.
Để trấn tĩnh thêm, chị đứng dậy đi đi lại lại trong phòng, tập trung suy nghĩ thật kỹ những gì mình sắp truyền lên không trung. Những suy nghĩ của chị lại hướng về Mát-xcơ-va xa xôi, về bạn bè, về những người thân thích, về Mi-cla-sốp mà giờ đây đối với chị là người thân thiếy, gần gũi nhất, là người đại diện của Tổ quốc bên cạnh chị.
Ma-ri-na ngồi xuống bàn, không phải mở cuốn “Ba chàng pháo thủ ngự lâm” quen thuộc của Đuy-ma mà là chuyện “Nhớ lại và suy nghĩ” của Ô-bít-xmắc bắt đầu dịch mã những dòng tin quý giá.
Đêm hôm ấy, đúng giờ quy định, trên không trung nước Bỉ vang lên mật hiệu quy ước và những âm thanh chuyển đi những dòng chữ số khó hiểu…
Ở Mát-xcơ-va đang là nửa đêm. Một đêm tháng chạp rét buốt. Tại văn phòng Cục trưởng cục tình báo quân sự, sĩ quan trực ban phấn khởi bước vào phòng báo cáo:
-Báo cáo đồng chí thiếu tướng, vừa nhận xong…
Vị tướng mở cặp giấy đựng bức điện, lướt mắt đọc nhanh những dòng chữ vừa được đánh máy sau khi dịch mã:
“Hiện nay ở Đức không còn lực lượng dự bị nào nữa. Chỉ có một số đơn vị tân binh vừa được gọi nhập ngũ theo lệnh khẩn cấp, gồm phần lớn là vị thành niên và trung niên: tổng số khoảng hai mươi sư đoàn. Chúng sẽ được huấn luyện cấp tốc khoảng ba bốn tháng. I-kar”.
Bức điện thứ hai viết:
“Tại các viện thí nghiệm bí mật của Đức đang tiến hành thử nghiệm tách hạt U-ra-ni-um. I-kar”.
Thiếu tướng mệt mỏi mỉm cười, đưa mu bàn tay quệt má. “Bọn phát xít không thể thoát ra được khỏi cái lòng chảo Xta-lin-grát”.-Ông thầm nghĩ và cầm ống điện thoại quay số máy của tướng I-lin-cốp:
-Anh Xê-men Va-xi-li-ê-vích phải không? Anh chưa đi à? Tôi hiểu… Tôi có tin vui cho anh đây. Vừa nhận được tin mới… chàng võ sĩ của anh thật tuyệt vời đấy. Tôi cảm ơn anh đấy! Cảm ơn cả cậu ấy nữa!
“Em thân yêu, anh vẫn khoẻ”.

[katysha]

Phần ba-Những đôi găng chiến sĩ
Thời gian trừng phạt


Chương một
1.
Thời tiết cũng thay đổi đột ngột như tình hình mặt trận vậy. Mới hôm qua, bầu trời còn trong xanh, lác đác những lớp mây trắng nhởn nhơ kéo về phương nam và thả cho mặt đất mặc sức uống no ánh nắng hiếm hoi của tháng Hai giá lạnh. Ai cũng cảm thấy hơi thở mùa xuân đang đến gần và đều cho rằng chỉ một tuần nữa thời tiết sẽ chuyển sang ấm áp. Nhưng chiều đến, tuyết đột ngột tràn về. Từng bông tuyết lớn đua nhau bay phủ kín đồi và mặt hồ rộng lớn, bám trên các ngọn cây lấp lánh trong khu rừng thông bao la. Tuyết rơi liên hồi, giống như tấm vải màn lớn phủ kín những vết thương rách nát mà con người đã gây nên cho thiên nhiên tươi đẹp, lấp đi nhưng vệt bánh xe nham nhở, những hố đạn bom sâu hoắm, những vết xích xe tăng nhàu nát cùng những dấu chân dày đặc kéo dài về hướng tây.
Đến gần sáng thời tiết còn tồi tệ hơn. Từng đợt tuyết lớn kèm theo giá lạnh, xua tan những đám mây xám xịt, tuyết bị dồn thành từng đống lớn và mùa đông đã thực sự ngự trị trên mảnh đất khô quạnh bị chiến tranh tàn phá. Nhưng trong gió lạnh có một con chim xanh đậu trên cành thông cao vút bên hồ như đã nhìn thấy mùa xuân tới gần thỉnh thoảng vẫn cất tiếng kêu thảng thốt: “Dindive, Dindive. Mùa đông hết rồi!”.
Trên ngọn đồi trọc bên kia hồ mới mọc lên một xóm nhà ít ỏi. Ngôi làng cũ đã bị triệt phá từ những ngày đầu chiến tranh khi quân Hit-le tràn tới và những người dân phải kéo nhau vào rừng bỏ lại làng quê bé nhỏ nhưng vô cùng thân yêu thắm thiết. Trong giá lạnh tháng Hai, một con sếu từ đâu bay tới vươn đôi chân dài, dang đôi cánh rộng lượn vòng trên bầu trời băng giá xám xịt màu chì.
Chiến tranh đã trở lại làng này một lần nữa, gây thêm nhưng vết thương mới. Bọn phát xít đã không giữ nổi vị trí chiếm đóng mặc dầu chúng đã đào hào đắp luỹ, chăng dây kẽm gai dày đặc. Nhưng không một sức mạnh phòng thủ nào có thể cứu vãn được chúng. Nhiều tên đã vùi xác lại trên mảnh đất vô cùng xa lạ này. Những tên sống sót, trước khi tháo chạy đã giận giữ đốt luôn hai căn nhà hòng xoá sạch khu làng.
Nhưng chiến sự vừa lắng thì những người dân từ bao năm tháng nay lẩn trốn trong các dải rừng thưa nằm gọn giữa các đầm lầy bí hiểm, liền quay về làng. Họ gồm phần lớn là ông già, bà lão, phụ nữ và trẻ con, nhưng họ quyết định trở về ngôi làng thân yêu nơi đã bị quân Đức chiếm đóng tàn phá mấy năm nay. Họ tin rằng đây là lần giải phóng cuối cùng nên đã mang những gì còn sót lại, cố chất lên những chiếc xe bò cũ kỹ và dỗ dành những con bò gầy guộc nhưng lại vô cùng quý giá để chúng đưa chút tài sản đó về tới ngôi nhà cũ. Đàn chó cũng tung tăng rối rít chạy ngược chạy xuôi cất tiếng sủa lanh lảnh như vừa vui mừng nhận ra khu làng cũ lại như vừa ngỡ ngàng trước cảnh hoang tàn khác lạ.
Cơn lốc tuyết chiều tối qua đã phủ một lớp tuyết dày trắng xoá trên ngôi làng điêu tàn nhưng vẫn chưa xoá hết được những vết tích khủng khiếp của chiến tranh. Đây đó, cạnh những ống khói bếp lò đen xạm lù lù nằm im những xác xe tăng, xe bọc thép đủ kiểu đủ loại nghiêng ngả cháy sém, chìm ngập trong tuyết. Chiếc mất bánh trước, chiếc bị thủng méo, chiếc lật ngửa nằm phơi bụng hấng tuyết, có chiếc như còn cố vươn nòng súng dài lên bầu trời xám ngắt. Có chiếc bị thủng bình chứa, xăng dầu chảy thành vũng đặc sệt đen xạm trên mặt tuyết trắng phau trông như máu từ bụng con quái vật rỉ ra. Khắp nơi nham nhở hố bom sâu hoắm phủ ngập tuyết, những đống đất bị cày xới lổn nhổm. Những hàng rào bị đạn cày nghiêng ngả nằm thành dãy quanh khu vườn. Những khu vườn rộng thoai thoải chạy xuống tận bờ đầm còn nổi rõ những luống đất cũ trồng rau hoặc khoai tây. Những hàng hướng dương gãy gục nằm dạt dưới tuyết nhưng trên mặt tuyết đã thấy lác đác những vệt khói xanh lam ấm áp như từ trong lòng đất thoát lên. Sau gần hai năm ngừng cuộc sống, khu làng giờ đây đang tỉnh dậy, đang hồi sinh. Những con quạ béo tròn miễn cưỡng cất cánh bay lên kêu quang quác vừa xông lại phía chúng. Cứ như vậy chúng vừa kêu, vừa lượn vòng trên khu làng bị chiến tranh tàn phá. Từng nhà, từng nhà bếp lò toả khói, lửa reo tí tách. Chủ nhân vừa trở về, ngồi quanh bếp sưởi ấm, nấu thức ăn, đun nước nóng hoặc giúp các chiến sĩ vừa ghé lại giặt giũ quần áo. Quân dân râm ran chuyện trò hoà chung niềm vui giải phóng. Họ trao đổi với nhau tình hình và những công việc dự định cho ngày mai.
Từng dãy tăng “T-34” sơn màu trắng tuyết nguỵ trang dàn thành hàng dọc trên con đường lớn chạy xuyên qua làng. Các chiến sĩ xe tăng nghỉ tạm chia thành từng tốp kiểm tra từng bụi cây, từng hố đạn pháo, từng hầm kho. Cuộc sống của họ gắn liền với sự sống của từng chiếc xe. Chỉ một chút lơ là cẩu thả để vướng mìn là có thể dẫn tới cái chết của toàn đội. Họ tranh thủ xem xét từng bộ phận, gõ búa lanh canh vào gầm, vào nhíp, người kiểm tra máy, người xem lại bình dầu. Các chàng thợ máy kiêm lái xe thì nghiêng đầu chăm chú lắng nghe tiếng động cơ máy nổ.
Phía cuối làng, sau dãy chiến hào của quân Đức, mấy bà chị đã chuẩn bị xong nhà tắm hơi cho các chiến sĩ, những con “đại bàng hùng dũng của họ”. Họ vừa làm vừa vui vẻ chuyện trò với các chiến sĩ, nhất là với Min-ga-se-va, nữ chiến sĩ lái xe tăng đầu tiên mà họ được gặp. Họ coi cô như là niềm tự hào của các bà, các chị ở vùng mới giải phóng này…

[katysha]

… Các chiến sĩ vừa trải qua những trận đánh nặng nề. Những trận đánh kéo dài đến nỗi hầu như họ chẳng còn lúc nào nghỉ ngơi dù chỉ là để lau rửa qua loa thân mình. Quần áo cứng cong sặc mùi thuốc súng, nên giờ đây họ đều tranh thủ tắm giặt thoả thuê.
Đầm mình trong nước nóng, Ga-li-a như quên hết cả những ngày chiến đấu căng thẳng vừa qua. Chị vui sướng tận hưởng những giờ phút nghỉ ngơi hiếm hoi của người lính chiến. Gri-gô-ri Cun-ga coi đây chỉ là những phút giải lao ngắn ngủi giữa những trận đánh căng thẳng và rất cần thiết cho bộ phận máy nổ của xe tăng. Mấy hôm nay nó đã chạy vượt cả quy định vận hành, những con người sử dụng nó suốt ba tuần nay cũng lao vào cuộc chiến đấu liên miên. Nó đã cùng với đội chiến đấu của anh đi qua bao chặng đường chọc thủng bao ổ đề kháng của quân thù trên đất Lê-nin-grát.
Chiếc xe và nhất là bộ phận máy của nó cần phải được tạm nghỉ tý chút. Con người cũng vậy phải nghỉ ngơi cho thân mình đỡ ê ẩm, cho giãn gân giãn cốt, cho thần kinh bớt căng thẳng. Nhưng thật ra, mọi ý nghĩ của anh lại hướng ra phía trước tiếp tục tiến lên, không được dừng lại, không được chậm trễ. Hãy để cho bánh xích nghiền nát công sự của quân thù. Hãy để cho những loạt pháo của xe tăng vùi dập mọi hoả lực của những tên ngạo mạn, đang vênh váo vì những chiến thắng quá dễ dàng và vẫn tiếp tục gieo chết chóc đau khổ lên đầu những người dân vô tội. Ôi, ai hiểu nổi Gri-gô-ri đã sốt ruột chờ đón giây phút được thanh toán mối thù này như thế nào. Đó là giây phút được lái chiếc xe tăng xông lên phá tan vòng vây và đuổi quân chiếm đóng ra khỏi mảnh đất Lê-nin-grát thiêng liêng! Giờ phút chờ đợi đó đã đến. Nó đến trong cảnh căng thẳng kinh hoàng của những trận chiến đấu liên miên nhưng cũng đầy phấn hứng. Gri-gô-ri có cảm giác như dây sẽ là hiệp đấu cuối cùng trong một trận sống mái vĩ đại. Mặc dầu quân thù vẫn còn ngoan cố kháng cự mãnh liệt và tàn bạo nhưng chúng không còn hung hăng như năm bốn mốt và phải rút lui từng chặng. Cun-ga thấy rõ ánh bình minh của những ngày chiến thắng đang rộ lên nơi chân trời. Con đường tới đó còn xa nhưng dầu sao cũng đang hiện ra trước mắt, quân ta đang tiến lên.
Gri-gô-ri Cun-ga còn có món nợ máu với quân thù. Anh bặm môi, vung rìu bổ những hòm đạn Đức ra làm nhiều mảnh vất vào bếp lửa, lim dim mắt nhìn làn khói bốc lên toả mùi nhựa thông thơm thơm. Anh mỉm cười. Hôm kia họ vừa giải phóng thành phố Lu-ga. Từ đây chỉ với tay là tới Xtru-ghi Đỏ. Thành phố thân yêu gần gũi anh biết bao. Anh không ngờ lại có niềm hạnh phúc lớn lao đã được chiến đấu hướng này. Được chiến đấu để giải phóng mảnh đất quê hương yêu dấu đầy những kỷ niệm khó quên. Nơi anh bắt đầu cuộc đời quân ngũ của mình, nơi anh đã được đào tạo rèn luyện để điều khiển những chiếc xe khổng lồ, nơi anh đã tham gia câu lạc bộ thể thao quyền Anh. Những ngày đó tuy đã thuộc về quá khứ nhưng anh cảm thấy như mới xảy ra hôm qua! Chả biết các bạn chiến đấu, những bạn đồng nghiệp trong đội tuyển quyền Anh hiện đang ở đâu, ai còn ai mất. Số phận dành cho Cun-ga cũng không ngọt ngào gì. Anh đã trải qua bao thử thách, chịu đựng bao gian lao vất vả. Đã thoát chết trong chiếc xe tăng bị bắn cháy, đã vật lộn với những chiếc xe hạng nặng trên hồ La-đô-ga đóng băng, đã thoát khỏi vòng vây rồi bị thương, được tặng thưởng phần thưởng cao quý, được phong hàm thiếu uý. Tất cả đều đã trải qua. Nhưng điều chính là anh vẫn sống, vẫn nguyên vẹn tuy không còn thật lành lặn. Và hôm nay anh đang ở đây, ở trên mảnh đất thân thuộc. Trước mắt anh là Xtru-ghi Đỏ… Chà, những ngày đầu chiến tranh sao mà chiến đấu xoàng đến thế! Giờ đây đã đánh chác khá hơn, luôn giành được thắng lợi. Giá như trong những ngày tháng đáng buồn đó họ có được những vũ khí trang bị kỹ thuật như ngày nay thì chẳng có gì phải bàn nữa. Nghĩ lại mà kinh hoàng. Hay là lúc ấy bọn Đức mạnh hơn, khác hơn bây giờ? Không hoàn toàn như vậy. Ngày nay bọn chúng cũng chưa phải đã yếu đi, không phải là chúng đã nhụt chí, mà trái lại chúng vẫn mạnh, vũ khí vẫn được trang bị đến tận răng. Mùa đông năm nay đã trở thành mùa đông nóng bỏng đối với chúng, một mùa đông nóng như trong hoả ngục. Đối với các chiến sĩ Xô-viết thì đây lại là mùa xuân. Trước mắt họ là Xtru-ghi Đỏ, sau nó là Pơ-xcốp rồi tiếp đến là vùng Pri-ban-tích và xa hơn nữa là nước Đức… Đến đó còn xa, xa lắm, nhưng chúng ta sẽ vượt dần từng kilômét, và nhất định sẽ tới được cái đất nước ấy. Đã bắt đầu rồi, nhất định sẽ tới. Chính người Nga chặn chúng lại thì giờ đây cũng chính chúng ta sẽ đến tận đất nước đó. Chặng đường này không một dân tộc nào có thể vượt được…
Và như để chấm dứt dòng suy nghĩ của mình, Gri-gô-ri Cun-ga liền bặm môi, bổ mạnh nhát rìu vào chiếc hòm gỗ… chiếc hòm vỡ đôi, anh vui vẻ ngắm nhìn nhát rìu chính xác của mình.Tốt lắm! Chỉ cần mấy nhát nữa là có thẻ bổ nhỏ nó ra từng mảnh…

[katysha]

Chương hai

1.
Ma-ri-na Rup-xô-va không thể từ chối mãi người bạn gái mới quen biết cứ năn nỉ mời tới thăm ngôi nhà nhỏ và uống câ-phê. Chị đã hai lần viện cớ bận việc để khước từ lời mời rất lịch sự của bà ta. Đối với người Bỉ, khi mời bạn đến chơi mà bí từ chối là coi như bị xúc phạm. Do đó trong bất cứ hoàn cảnh nâo cũng không được khước từ ngay mà trước hết phải nói: “Ồ, tôi rất vinh dự, rất hân hạnh. Hoặc xin cám ơn, tôi sẵn sàng thôi”. Rồi sau đấy phải tim cách tư chối cho khéo, cho hợp lý nếu không có thề bị mất bạn bè. Lần này cũng vậy, sau lời cám ơn chị lại cố từ chối với những lời lẽ lịch thiệp qua máy nói:
-Tối xin cám ơn bà Van-déc Gráp, xin cám ơn. Nhưng bà hiểu cho, tôi không tiện...
Chị quen Van-đéc Gráp một tháng trước đây tại vườn bách thú thành phố An-véc-pen. Vườn bách thú này thuộc loại lớn nhất nước Bi và dân thành phố rất tự hào về nó. Mùa nào cũng vậy, ở đây rất đông người. Có những gia đinh năm bảy người đến đây để xem các loại chim và thú quý, nhất là thú châu Phi.
Ma-ri-na thường đến chuồng con gấu Mi-sa, một con gấu nâu hiền lành, dễ thương mặc dầu trên tấm biển lại giới thiệu “chủ nhân ranh mãnh và hung dữ của rừng tai-ga”. Ma-ri-na hay mang kẹo đến cho chú gấu và nó thường cúi đầu thò chân trước ra ngoài chấn song như muốn bắt tay chị. Nhận kẹo xong, hắn hất gọn vào miệng, vừa khoái chí nhai nhai vừa gật gù chiếc đầu ra dáng cảm ơn. Đôi mắt nó có vẻ buồn buồn làm Ma-ri-na cảm thấy tim mình thót lại. Chị có cảm giác như chính nó cũng biết chị là người đồng hương và đang khát khao chờ đợi những lời an ủi dịu dàng bằng tiếng Nga.
Ma-ri-na kín đáo đưa tay vuốt vuốt mõm con gấu. Chị đến với nó hầu như hàng tuần. Đối với chị, nó là một tâm hồn sống của Tổ quốc xa xôi. Chị cảm thấy nó là người bạn thân thuộc của mình. Nhìn con gấu Mi-sơ-ca chị liên tưởng đến Mát-xcơ-va, đến đại lộ Xvét-nôi, nơi có rạp xiếc lớn của thú đô, ở đó cũng có những chú gấu nâu hiền lành thường biểu diễn một cách vô tư và hỏm hình, hay dùng hai chân trước nhận kẹo và cúi đầu cho khán giả...
Chuồng gấu này ít người dừng lại lâu vì nó chẳng có gì đặc sắc. Nó chỉ là con vật nhỏ bé bình thường và, dĩ nhiên không thể sánh với những chàng hổ vằn hùng dũng, những chị sư tử âm thâm lặng lẽ và những loài thú khác đưa từ rừng núi châu Phi, từ Ấn Độ về.
Mải mê đùa vui với con gấu Ma-ri-na không đề ý tới một phụ nữ tóc vàng thường chú ý tới chị và cũng hay xuất hiện bên chuồng gấu. Lúc đầu hai người chỉ đưa mật nhìn nhau cười cười, như thầm trao đổi với nhau về chú gấu đáng yêu. Thỉnh thoảng người phụ nữ tóc vàng đó lại đưa một bé trai khoảng sáu tuổi tới xem gấu. Cậu bé có vẻ hiếu động và mạnh dạn. Cậu không biết sợ lạ gì nên đã nhiều lần tự đưa kẹo vào tận tay gấu và mỗi khi chú gấu gật đầu cảm ơn thì cậu ta cười thích thú. Bé trai tên lâ Sac-lơ, Ma-ri-na rất thích chú bé, thường xoa đầu nó và mỗi lần như vậy chị cảm thấy khoan khoái chi bàn tay đặt lên mớ tóc vàng dìu diu. Thế là hai người phụ nữ quen nhau.
Tại thành phố đông dân và sầm uất này Ma-ri-na chẳng quen biết gần gũi ai cả. Chị tuân theo nguyên tấc khắt khe của những người hoạt động bí mật. Chị đối xứ với mọi người chung quanh một cách bình thường và luôn giữ một khoảng cách nhất định trong quan hệ giao tiếp, thậm chí có vẻ lạnh lùng, cô đơn như con ốc sên, tự giam mình trong căn phòng nhỏ hẹp, không làm điều gì thái quá và cũng không giao thiệp với ai. Nói tóm lại chị không vi phạm bất cứ một quy định nhỏ nhoi nào. Như vậy mới có thể tự bảo vệ được mình trong cuộc sổng đầy nguy hiềm ở nơi đất khách quê người và đó cũng là những kinh nghiệm chị đã tích lũy được trong những năm sống và hoạt động xa Tô quốc. Càng ít bạn càng ít khả năng bị lộ, có thế thôi. Từ sự quen biết bình thường có thề dẫn đến sự thân mật, cởi mở và như vậy thật nguy hiềm. Vì có thề có một lúc nào đó sẽ quên mất vai trò mình đang đóng, quên mất sự đề phòng và rất tình cờ có thể thốt ra một điều gì đó, dù chỉ là một câu nói vô tình, sơ ý nhưng lại đầy ý nghĩa. Ma-ri-na quyết tâm giữ mình trong cái vỏ bọc kín đáo vì chị nhớ rõ lờl dặn dò khi tiễn đưa: “Hãy cố giữ mình”.

[katysha]

Thế nhưng khi đứng cạnh chuồng gấu, có lúc chị lại quên nguyên tắc này, quên điều tự răn mình, chị đã bắt chuyện với một người chưa quen biết. Về nhà, nhớ lại chi tự trách mình đã cẩu thả trong giao tiếp. Đáng lẽ không nên bắt chuyện làm quen mặc dầu đó là bà Y-vôn-na Van-đéc Gráp, mặc dầu trong thực tế chưa có gì nguy hiểm đối với chị. Bà ta sống cùng với đứa con trai nhỏ, chồng đang làm việc tận châu Phí xa xôi.
Khuôn mặt bà Y-vôn-na thật phúc hậu, như người ta nói “hợp với lòng mình”. Thế là tự nhiên hai người phụ nữ ấy gần nhau. Họ tìm thấy những vấn đề chung để trao đồi, chuyện trò. Thật ra, có chuyện để mâ nói đối với họ không quan trọng, cái quan trọng là ở chỗ, họ cần có người để thông cảm, để trao đổi cho đỡ cô đơn.
Từ lâu Ma-ri-na đã cảm thấy sợ cảnh cô đơn. Chị cố dối mình về nỗi lo sợ cho tương lai. Bao đêm ròng chị trằn trọc lo âu, hai mắt nhìn lên trần nhà, tai cố lọc trong cái tĩnh mịch của đêm khuya những tiếng động lạ, tiếng bước chân rón rén nhẹ nhàng trên cầu thang của bọn mật vụ rồi tiếp đó là những tiếng gõ của hối hả, gay gât. Tay chị đột nhiên luôn xuống dưới gồi sờ xem khấu súng lục xinh xắn còn đấy không, và đưa lòng bàn tay úp lên báng súng âm ấm. Khẩu súng xinh xắn này do An-đrây, người đã đến đón và đưa chị từ Brúc-xen về đây tặng. Chính ông là người chuyển điện đài cho chị. Ông là người đã trả lại cuộc sống cho chị. Trong suốt những ngày ở đây chị luôn luôn cảm thấy sức mạnh và niềm tin thực sự vào người chỉ huy. Ông đang điều khiển cuộc chơi đầy khó khăn nguy hiểm này và đang giúp chị quen dần với hoàn cảnh mới, với cuộc sống và vai trò mới. An-đrầy đã đưa chị đến với người võ sĩ của chúng ta và đã bao lần tim Ma-ri-na thót lại vì không hiểu nồi tại sao lại có thể chịu đựng được cái trò đấm nhau của môn quyền Anh ấy. Một cái trò mà từ lâu chị đã loại ra khỏi suy nghĩ của mình. Chị không coi đấy là một thôn thề thao mà chỉ là trò tiêu khiển đáng xấu hổ cho những kẻ vô công rồi nghề bày ra. Giờ đây Ma-ri-na đã chịu đựng nồi mỗi trận đánh của Mi-cla-sốp và thật may là anh đã giành được thắng lợi trong những trận đánh đó. Chị vui mừng chờ đón những chiến thắng của anh, như chở đón những tin chiến thắng từ mặt trận phía đông, nơi quân ta đang đánh đuổi bọn phát xít và đang tiến tới gần niên giới phía tây Tồ quốc, đang tiến tới Béc-lin, đang đưa ngọn lửa trừng phạt tới sào huyệt của chúng. Ngày chiến thắng cuối cùng đang đến gần. Ma-ri-na Rup-xô-va đến với ngày chiến thắng vĩ đại đó bằng những tín hiệu điện đài báo về Trung tâm những dòng tin ngắn ngủi của An-đrây do Mi-cla-sốp cung cấp.
Thế nhưng đến mua thu tất cả bỗng dột ngột chấm dứt, tựa như có một kẻ vô hình nào đó giật đứt sợi dây liên lạc nối liền Ma-ri-na với: các đồng chí của chị. Các nguồn tin đều ngừng lại. Thời gian thôi quá nhanh nhưng hòm thư mật vẫn trống không. Nguồn tiền cung cấp cũng ngừng. Rồi người đồng chí võ sĩ cũng biến mất. Biến bất ngờ, không đề lại một dấu vết, một lời cho từ biệt. Biến mất tựa như chưa bao giờ anh ta có mặt ở nước Bỉ này. Trên các áp phích quảng cáo quyền Anh chỉ thấy xuất hiện những tên họ xa lạ. Và tất nhiên, Ma-ri-na không bao giờ đến xem nữa. Chị không những sợ mà còn căm thù môn thể thao này, vì nó đã cuốn hút I-go của chị mất tăm. Hơi thở của cuộc chiến tranh đã lan tới đây; tới cuộc sống no đủ và khá thờ ơ của người Bỉ. Han-xơ bị giết ngay trước mắt chị và chị thoát được nhờ một sự tình cờ hết sức may mắn. Còn Van-te thì hy sinh để bảo vệ chị, để chị có thề truyền đi dòng tin quan trọng tạo cho chị có thì giờ phá máy và tiêu hủy tài liệu. Chị không biết rõ anh hy sinh thế nào và chưa thật tin vào lời thông báo của An-đrây là Van-te được truy tặng huân chương. Còn có một người bạn chiến đấu ở lại với chị thì giờ đây cũng đã biến nốt. Đây là người bạn chiến đáu thứ ba. Thế là chị lại cô đơn. Không có liên lạc, không có ai chỉ đạo và hầu như chị đã cạn tiền tiêu. Trước các yêu cầu của chị. Trung tâm chỉ trả lời vắn tắt “Hãy chờ”. Chờ đến bao giờ. Một tuần, một tháng chăng? Không ai có thể trả lời cho chị. Trong những ngày đầy lo âu và buồn chán như vậy chị đã làm quen với người phụ nữ tóc vàng Y-vôn-na Van-déc Gráp, một phụ nữ lịch sự, cô đơn. Những buổi gặp gỡ vô tình và chuyện trò ở vườn bách thú đã làm dịu bớt nỗi lo âu và căng thẳng của chị. Và thật dễ hiểu Y-vôn-na đã trở thành người bạn của chị.
Tuy vậy, chị đã từ chối lời mời đến uống cà phê và cố tránh việc tới thăm nhà riêng bà ta. Những phải từ chối sao cho lịch sự để mối quan hệ của hai người không trở nên lạnh nhạt. Thật lòng mà nói thì Ma-ri-na cũng muốn đi vào tìm hiểu cái xã hội, cuộc sống cửa những người như Y-vôn-na trò chuyện cùng bà ta, một người mà theo chị nhận xét là thông minh và có học thức. Nhất là được vui đùa cùng đứa con trai xinh xắn, bụ bẫm sạch sẽ của bà ta, chú bé Sác-lơ vì chị vẫn hằng ước ao một đứa con trai khi chiến tranh kết thúc.
-Này, cháu Sác-lơ nhắc tới chị vâ rất mong chị đến đấy, giọng Y-vôn-na thánh thót van lơn như trách móc trong ống nghe, bà ta nhấn mạnh thêm rằng, tối hôm nay sẽ có cà phê nguyên chất và xúc xích ướp khói từ nông thôn gửi ra.
Ma-ri-na chẳng biết chối từ sao cho tiện nên đành phái cảm ơn, nhận lời mời:
-Nhưng chị cho phép, tôi chỉ đến chốc lát thôi đấy. Chị đừng bày vẽ tiếp đón, ăn uống gì đấy nhé!

[katysha]

2
Ngôi nhà hay đúng hơn là biệt thự của bà Van-đéc Gráp ở ngay ngoại ô phía nam thành phố trong một khu vực nhiều cây xanh giống như một mảnh rừng tự nhiên thường thấy ở những vùng chung quanh. Khu cây xanh này được ngăn cách bởi các dãy hàng rào và những đoạn đường nhựa chạy xuyên qua, nổi bật lên những biệt thự cao hai, ba tầng với nét kiến trúc gọn giống nhau nhưng chỉ khác ở bố cục mặt tiền, màu sắc cửa kính và mái ngói đỏ, vàng, trắng hoặc nâu nhạt...
Nơi chiến trưởng xa xôi phía đông đang đổ máu hàng ngày nhưng ở đây không ai cảm thấy không khí chiến tranh. Mùa hè hoa vẫn nở trên các bồn cửa sổ, mắt vẫn quen với những thảm cỏ xén tỉa gọn gàng dịu mát, chim vẫn líu lo ca hót. Còn mùa đông tuyết vẫn rơi đều, hoa vẫn nở bên trong các cửa sò ấm áp, cây cối vẫn được xén tỉa. Chiến tranh không ảnh hưởng gì đến cuộc sống ở đâu.
Biệt thự bà Van-đéc Gráp xây theo lối cổ đã trở thành mốt của thời này. Chạy dọc theo hàng rào là những ngọn đèn điện nhỏ lắp chụp cầu kỳ. Ngay cạnh cũng vào hai bánh xe ngựa gắn vào chiếc cột bê tông. Lối vào rải sỏi với hai dãy rão nhỏ dẫn thẳng vào biệt thự lợp ngói đỏ tươi, mái nhọn. Con đường rải sỏi chạy sâu vào khu vườn rộng phía sau biệt thự, có đặt ghế ngồi và những cây bạch dương bạc trong.
Ma-ri-na đến hơi muộn. Bà Y-vôn-na thanh lịch trong chiếc váy màu sáng có thêu trang nhã bước ra đón khách với nụ cười cởi mở vui mừng:
-Ôi, thật vui sướng được tlếp chị ở nơi thôn giã này!
-Còn tôi thì suýt nữa vượt qua tòa lâu đài này nếu như không nhìn lại một lần nữa số nhà và tên đường.
-Chị có thích không?
-Rất thích...!-Ma-ri-na thú nhận một cách nhiệt thành-Ở đây thật tuyệt vời! Không gian yên tĩnh, không khí trong lành chứ không như trong thành phố đầy khói bụi và ồn ào. Đặc biệt vào những ngày đầu đông khi lò sưởi cuốn lên trông như đám mây mỏng trên mái nhà thật là huyền ảo. Ở đây không phải là hít thở nữa mà là được uống no không khí trong lành, mát dịu.
-Chị thân mến, như như chị không vội và cho phép thì xin mới chị đi dạo quanh vườn trước khi vào phông khách. Được chứ? Y-vôn-na đề nghị, vẻ sung sướng và tự hào hiện rõ trên nét mặt. Nhưng xin chị đừng chú ý nhiều đến cảnh bừa bộn, vụng về vì đã ba năm nay tôi sống một mình. Khi anh ấy còn ở nhã thì chỗ này gọn gàng, đẹp đẽ hơn nhiều.
Hai người sánh vai nhau đi dạo trong khu vườn rộng và Ma-ri-na luôn xuýt xoa khen ngợi. Bà chủ nhà cũng không giấu vẻ kiêu hãnh, giới thiệu rành rọt tiểu sử từng loại cây, quả trồng trong khu vườn. Cây ăn quả, cây hoa cảnh trông rất hài hòa, mặt cỏ phẳng xén tỉa cẩn thận phủ một lớp tuyết mỏng trông thật tươi mát. Nhìn khu nhà sang trọng nhưng xa lạ, Ma-ri-na bồi hồi nhớ tới ngôi nhà nghỉ nhỏ xinh bằng gỗ của gia đình tại ngoại ô Mát-xcơ-va gần Gô-li-xun. Gọi là nhà nghỉ, chứ đấy là căn nhà của ông bà nội gồm toàn gõ tấm dựng nên, có ba cửa sổ trông ra đường lởn. Vườn không rộng nhưng có các loại cây ăn quả và mấy bồn hoa quen thuộc. Chẳng hiểu sao, Ma-ri-na xốn xang nhớ lại mùa xuân trước chiến tranh-mùa xuân cuối cùng Ma-ri-na đến nghỉ ở nhà ông, ngẩn ngơ đứng ngắm vườn táo đang nở hoa và chị có cảm giác đang đi trong bức màn hoa trắng lung lính, màu sữa. Chị còn nhớ,
ông vừa mở thùng mật vừa giảng giải và rót cho chị một ly mật ong trong suốt vào cốc nước quả thơm lừng mát lạnh. “Không có đàn ong này thì không có mật mà cũng không có quả đâu”-ông giảỉ thích-Nhớ lấy điều đó, cháu yêu quý ạ. Không có ong thì cháu không có mật ăn đâu. Liệu ông còn sống không? Vườn cây còn nguyên vẹn không?... Nhưng Y-vôn-na đã cắt đứt dòng suy nghĩ:
-Nào, bây giờ xin mời chị vào nhà. Chúng ta đi theo cửa chính.
Ma-ri-na nhin Y-vôn-na như để nhận ký bà ta. Nhưng hồi ức của chị vụt biến mất. Chị vội mỉm cười trở lại vai tròn của mình.
-Chà, nhà chị thật tuyệt vời!
-Xin mời chị vào.

[katysha]

Không hiệu tại sao Ma-ri-na bỗng thấy miễn cưỡng ngập ngừng không muốn bước văn phòng. Một linh cảm khác thường nào đó vẫn day dứt trong chị. Hình như trong phòng khách sang trọng và hấp dẫn kia còn ẩn dấu một cái gì đó nguy hiềm, đáng ngờ. Chị bỗng thấy tiếc là đã nhận lời mời đến đây. Mối linh cảm ẩn náu sâu lắng day dứt trong suy nghĩ của chị, làm chỉ cảm thấy lành lạnh và tự báo mình phải thận trọng hớn. Hay chỉ là cảm giác thế thôi? Thường xuyên sống trong lo sợ và thận trọng, luốn chạm trán với bao mối hiểm họa bất ngờ. Đó là tâm trạng của chị. “Mình nhát quá, thần hồn nát thần tính,-chị thầm nhắc để tự an ủi mình-việc gì mà sợ. Mình chỉ ngồi một lúc thôi, chóng thôi”. Không khí trong sân mát lạnh. Chị muốn đứng một lúc ngoài trời. Nnưng chủ nhà đã mở cửa lớn:
-Xin mời chị vào. Tôi hi vọng chị sẽ hài lòng.
Quả thật Ma-ri-na cảm thấy hài lòng nếu như không nói là thích thú. Đây không phải là năm đầu tiên sống ở nước ngoài, nên chị phải thích ứng với mọi điều. Đã từng sống trong những khách sạn sang trọng ở thủ đô, cũng đã từng sống trong những căn phòng xoàng xĩnh, có lúc phải nhịn đói và nói chung đã phải trải qua tất cả. Nhưng đây là lần đầu tiên chị đặt chân đến một biệt thự riêng tuy không hoàn toàn lộng lẫy và giàu sang nhưng nó có một cát gì đó cầu kỳ trong từng chi tiết trang trí đồ đạc và kiểu cách khác nhau trong từng căn phòng, nó làm cho bất cứ ai bước vào cũng cảm thấy dễ chịu. Cảm giác đó cứ bám lấy chị trong suốt buổi hôm nay. Chị như vừa phát hiện cho riêng mình một thế giới mới, một thế giới nhỏ bé và xiết bao mong ước đối với một phụ nữ luôn ước mong có một tổ ấm riêng, một gia đình hạnh phúc.
Chị xem xét, nhìn ngó tất cả phòng khách sang trọng, khiêm tốn ngắm một bức họa có khung mạ vàng, với những chiếc ghế giản dị nhưng có vẻ đrường bệ bọc da và chiếc bàn khảm gỗ nhiều màu. Phòng ăn rộng và thoáng đãng. Ba buồng ngủ với ba kiểu trang trí khác nhau. Tường dán giấy màu hòa hợp với bàn ghế. Hai chiếc giường ngủ rộng, dưới trải thảm len mỏng. Mỗi phòng ngủ đều có một cửa phụ thông sang phòng khác. Cửa phụ này để làm gì? Sau chị mới hiểu ra mỗi phòng ngủ đều có phòng tắm riêng với đá lát màu hồng, trần màu xanh nhạt, với bể tắm màu xanh lam. Chiếc gương lớn đủ soi cả thân hình. Gương
điểm trang đứng sau chiếc bàn trên bầy đủ các loại mĩ phẩm dành cho phụ nữ, lòng Ma-ri-na rộn lên. Không, chị không có ý ghen tỵ. Chị tự an ủi là tất cả những thứ sang trọng lúc này không cần thiết cho mình. Chị thấy bình thản hơn. Nhưng trong thâm tâm vẫn thầm ước nếu được mời ở lại trong căn buồng này dù chỉ một tuần lễ thôi, có lẽ chị sẽ không từ chối.
Sau khi xem phòng ngủ của chú bé Sác-lơ, họ vòng sang phòng bếp và phòng ăn. Thật là sạch sẽ, hấp dẫn và hiện đại...
Trở lại phòng khách, Y-vôn-na bật đàn bàn. Một lượng ánh sáng mát dịu tỏa trong chiếc chao đèn mầu hồng cánh sen chiếu xuống mặt bàn gây một cảm giác thoải mái.
Hai cốc rượu vang nhẹ lóng lánh dưới ánh đèn. Đĩa xúc xích nướng tỏa mùi thơm hấp dấn, có lẽ sẽ hợp khẩu vị với bất cứ người sành ăn nào.
-Chị không từ chối một ly nữa chứ, chị thân mến?
-Cám ơn chị, rượu vang ngon và hợp với tôi quá.
Nhưng chị cho phép tôi còn phải về cho kịp chuyến xe buýt chín giờ tối.-Ma-rì-na nói.
Chị cảm thấy hơi choáng váng. Chả lẽ lại say nhanh vậy. Suýt nữa thì Ma-ri-na chạm cốc theo phong tục người Nga. Chị cũng không hiểu là đã kịp dừng tay lại ra sao nữa. Ở đây khi chúc rượu người ta chi nâng cốc lên chứ không bao giờ chạm cốc vào nhau như ở Nga. Sao chị lại có thể lầm lẫn như thế được? “Thôi phải về thôi, phải rút nhanh”-Ma-ri-na thầm quyết định.
Nhưng Y-vôn-na đã đứng dậy đi pha cà phê. Chiếc cối xay điện xay cà phê reo réo. Những hạt cà phê tròn trĩnh màu nâu sẫm xoay chuyến, quay tròn và chốc lát biến thành những hạt bột mịn màng rơi xuống chíếc tách bên dưới.
Hai người phụ nữ lại vui vẻ trao đổi hản huyên với nhau đủ chuyện và cùng nhấm nháp li rượu cam Pháp. Ma-ri-na kiên quyết đứng dậy làm Y-vôn-na kình ngạc thốt lên một cách thành thật:
-Chị định bỏ tôi ngồi một minh đêm nay hay sao? Còn sớm mà!
-Còn mười lăm phút nữa đúng chuyến xe tuyến tối-Ma-ri-na bình thản nói.
-Chị đừng lo. Xe buýt chạy đến nửa đêm kia mà. Cứ nửa giờ lại có một chuyến vào thành phố. Y-vô-na vội lấy một chai cao trong tủ ra. Chị hãy thử ngụm rượu thuốc xem sao. Nhà tôi rất thích toại này nên anh ấy vừa gửi về cho tời đấy.
-Nếu ít thì được. Một vài “giọt” thôi. Chỉ nếm mùi vị là đủ. Ma-ri-na đành miễn cưỡng đồng ý.
Nhưng sau li rượu và cà phê, Y-vôn-na còn cố kéo dài thời gian bằng cách giời thiệu bộ phim cuộc sống gia đình quay hồi trước chiến tranh, khi bà ta cùng chồng đi du lịch ở Ý và Ma-ri-na lại không ngớt lời khen về hạnh phác của họ, khen những công trinh kiến trúc cổ cũng như phong cảnh tuyệt vời của nước Ý.

[katysha]

3.
Quàng chiếc áo khoác lông lên vai, Y-vôn-na đì tìễn Ma-ri-na tới tận bến xe. Mặc dầu Ma-ri-na hết sức khẩn khoản từ chối nhưng bà ta vẫn chờ cho tới khi Ma-ri-na bước lên xe mới hôn từ biệt và nói:
-Tôi chân thành và rất vui sướng cám ơn chị đã đến thăm cái tổ ấm của tôi. Chị đã làm tôi khuây khỏa cảnh đơn chiếc đấy.
-Chính tôi mới phải cảm ơn chị về buổi nghỉ ngơi tuyệt vời này. Hôm nay là một ngày vui thực sự với tôi, Ma-ri-na hôn lại, nói chân thành.
Chiếc xe buýt chuyển bánh, Ma-ri-na úp mặt vào tấm kính cửa nhìn theo Y-vôn-na đang vẫy tay từ biệt, lòng thầm nghĩ “Chị ta tốt thật đấy chứ, Ma-ri-na nhận xét-Nhưng dầu sao thì cũng không nên quá gần gũi như hôm nay. Phải luôn luôn giữ một khoảng cách nhất định“. Trở về nhà, chưa cởi áo vội Y-vôn-na Van-đéc Gráp đi vào phòng khách, cầm máy điện thoại, quay số.
-Mác, anh phải không?
-Vâng, tôi đây-Một giọng nam trầm vang lên trong ống nghe. Đến rồi chứ?
-Đến rồi.
-Thế nào?
-Nói chung, chẳng sao cả.
-Không phát hiện gì đặc biệt hay sao?
-Không. Một phụ nữ bình thường, có vẻ nghèo. Tính tình khiêm tốn và chân thật. Tôi có cảm giác, chúng ta sẽ uổng công vô ích nếu cứ bám lấy đối tượng này.
-Chúng tôi không cần biết cái cảm giác của cô người đàn ông có tên là Mác-càu nhàu-chúng tôi cần theo dõi cô ả này. Và gã lên giọng vẻ mệnh lệnh-Cứ tiếp tục củng cố mối quan hệ đã có và hãy chú ý đến mọi cử chỉ, mọi chi tiết của cô ta.
Y-vôn-na Van-đéc Gráp, điệp viên của cơ quan an ninh Đức tại Bỉ, được tuyển dụng từ những tháng đầu chiếm đóng, buông ổng nghe, nhún vai tỏ vẻ khó hiểu.

[katysha]

Chương ba

1
Tiếng cồng đùng đục vang lên báo hiệu hết hiệp hoà lẫn tiếng hò la, huýt sáo của hàng nghìn khán giả. Trọng tài vũ đài, một người Béc-lin đầu hói đứng tuổi cao gầy đôi mắt tinh nhanh sắc sảo cất tiếng hô đanh gọn “Stốp”. Và đưa tay gạt hai võ sĩ ra.
Võ sĩ người Hi Lạp, bước lảo đảo như say rượu, miệng thở dốc, người bóng nhẫy mồ hôi, hai tay đeo găng giơ lên, đi về góc vũ đài, gieo mình xuồng chiếc ghế do huấn luyện viên vừa đặt lên và ngả người dựa lưng vào chiếc gối đệm ở góc vũ đài. Huấn luyện viên cầm miếng bọt biển xốp sẫm nước xoa xoa khắp mặt mũi, lưng cho anh ta, vừa kì cọ vừa nhắc nhở điều gì đó. Chỉ có thể đoán biết được qua thái độ, hình như ông ta tỏ ý không hài lòng về cách đánh vừa qua.
I-go Mi-cla-sốp mệt nhoài, há miếng thở dốc như đớp từng ngụm không khí vào lồng ngực nóng ran cũng đi về góc mình, dựa hai tay vào hàng dây trên cùng và liền cảm thấy tấm lưng mát dịu dưới một chiếc khăn tắm lởn, thấm nước vừa được trùm lên. Huấn luyện viên Các Bun-xông nhanh nhẹn lau mặt, ngực, lưng cho anh bằng tấm khăn rất lạnh, miệng không ngừng lắp bắp cả tiếng Đức lẫn tiếng Nga “Gút! Gút! Kơ-ra-sô”.
Trận đánh tuy căng thẳng nhưng không diễn ra như ý muốn ban đầu, là thắng nhanh mặc dầu ngay giữa hiệp một Mi-cla-sốp đã có hai cú đấm mạnh và chính xác làm cho đối thủ ngã lăn xuống sàn bạt. Cả hai lần cử tưởng anh ta không dậy được và đành nằm vậy cho đến tiếng đếm cuối cùng nhưng người võ sĩ Hi Lạp chờ đến tiếng đếm gần cuối liền vùng dậy lầm lì lao vào như một con bò tót say đòn. Anh ta lao thẳng vào đối thủ, tay trái dướn lên dài như một cây gậy luôn dứ dứ nhử đòn. Đánh với anh ta không hợp lắm vì cũng thuận tay trái lại rất ranh mãnh. Mãi đến cuối hiệp anh mới tách ra được khỏi thế giáp lá cà, dùng một đòn nhử, giáng mạnh một cú tay phải quật đối thủ ngã xuống đệm bạt, nhưng chỉ nằm đến giây thứ “tám” lại vùng dậy và, bặm miệng lao vào vô sĩ Nga trong tiếng hò reo, huýt sáo cổ vũ của người xem. I-go không tránh kịp đành phải giơ tay lên chống đỡ một loại cú đấm trả liên hồi, đành phải tiếp nhận lối đánh gần bất đắc dĩ rồi cố tim cách lùi ra nhưng đối thủ dầy dạn kinh nghiệm kia cứ bám riết lấy anh, quấn lấy anh thậm chí ngả cả người vào đến nỗi Mi-cla-sốp chỉ còn biết đỡ lấy anh ta như đỡ một bao tải đầy cát cho đến lúc trọng tài phải giãn họ ra thì cũng vừa hết hiệp.
-Den gút? Kơ-ra-sô!-Các nhắc đi nhắc lại, tay lau mạnh chiếc khăn mới thấm nước lên ngực anh-Gút, Mi-cla-sốp!-Ông ta lại lắp bắp nói lịu tên anh. Rõ ràng Các Bun-xông hài lòng về trận đánh này mặc dầu nó không hoàn toàn diễn ra như dự tính, là một huấn luyện viên giàu kinh nghiệm, ông hiểu rằng võ sĩ của ông sẽ thắng điểm và như vậy sẽ vào bán kết. Chỉ còn đợi công bố chính thức của các trọng tài và cả hai người, Mi-cla-sốp lẫn huấn luyện viên đều nhìn theo trọng tài vũ đài.
Lúc này trọng tài chính đang đứng chờ trên đài, đám khán giả đang sôi nổi bàn tán. Ông rút chiếc lược trong túi áo, chải lại mái tóc thưa điểm bạc và sau đó đi một vòng quanh vũ đài nhận giấy báo điểm của các trọng tài ghi điểm ông ta lướt nhanh các cột điểm và thầm cộng lại mặc dầu trong thâm tâm biết rằng võ sĩ Nga đã thắng cuộc. Cuối cùng ông ta nhoài người qua hàng dây, đưa toàn bộ giấy ghi điểm cho một viên đại tá chủ tịch ban trọng tài. Ngồi cạnh gã đại tá là hai nhân viênn khác một người vận quân phục SS cấp tá với chiếc huân chương chữ thập trên ngực và người thứ hại, bận thường phục. Họ là ai và đại diện
cho ai, Mi-cla-sồp không biết được. Anh chỉ được Bun-xông rỉ tai cho biết đấy cũng là một võ sĩ cỡ bự mà Các đã hân hạnh gặp ở Béc-lin.
Viên đại tá liếm liếm môi, thong thả xem các phiếu điểm, đưa cho hai người ngồi bên xem rồi hất đầu ra hiệu cho trọng tài vũ đài như hạ lệnh công bố đi.
Trọng tài bước nhanh tới cầm cổ tay Mi-cla-sồp, dẫn ra giữa sàn đấu và giơ mạnh lên, miệng mở rộng nụ cười công bố bằng tiếng Đức người chiến thắng nhưng lại nhầm cả họ lẫn tên anh:
-Người chiến thắng hôm nay, lính hàng binh lê dương Nga Y-van Mi-ca-la-sa-nốp!
Cả gian phòng đáp lại bằng những tràng vỗ tay sôi nổi hoan nghênh người thắng cuộc xứng đáng và quyết định đúng đắn của trọng tài. Bun-xông cũng quay người lại chào cảm ơn khán già rồi khoác lên người Mi-cla-sổp chiếc áo choàng vải bông, lấy khăn lau đôi má vẫn còn toát mồ hôi của anh.
Tới phòng gửi áo, Các thân mật cởi găng cho Mi-cla-sốp vất nó lên chiếc bàn gương, đôi găng lăn trên mặt bàn, đến sát tường thì dừng lại được gương phản chiếu trông cứ như tai đôi úp vâo nhau.
Mi-cla-sốp ngồi phịch xuổng chiếc ghế đệm tựa lưng vào thành và ngửa hẳn đầu ra sau, há miệng thở, mắt lim dim mệt mỏỉ. Anh chẳng muốn làm gì nữa. Không nhìn, không nói và cũng không muốn cử động. Anh không còn sức lực, thế thôi. Trận đấu với võ sĩ Hy Lạp kéo dài, quá căng thẳng, thắng lợi nhưng không làm cho anh vui mừng, không mang lại cho anh “niềm vuỉ ngọt ngào” như thường thấy ở các người khác. I-go cảm thấy mồ hôi vẫn nhỏ giọt trên má anh. Cổ họng, lưỡi khô đắng. Nếu bây giờ được một cốc nước lã mát thì anh sẽ uống liến mấy cốc cho cổ họng, dạ dày và toàn thân dịu bớt. Nhưng anh biết không được phép uống ngay, sau trận đấu chỉ có thể súc miệng. Thậm chí lúc này anh không còn sức để tới chỗ vòi nước, đành ngồi nguyên trong chiếc ghế mềm còn hơn là phải cử động.
Anh lim dim mật thở nhè nhẹ.
Đang lim dim với những hồi ức xa xưa, mặc cho trí tưởng tượng đưa anh về Mát-xcơ-va, về với những hình ảnh thân thương khôn nguôi thì tiếng nói bên cạnh đã thức anh dậy:
-Này võ sĩ Ý thắng rồi. Như vậy hắn sẽ là đối thủ của anh trong bán kết. Hắn đánh tay phải rất chúa thường lùi chếch sang phải rồi bất ngờ dúng cú móc vào bụng dưới. Cứ ngồi im nghe tôi nói. Đó là cú đấm sở trường của tay người Ý đấy. Bên tai anh là tiếng rì rầm của Các mà anh tưởng như lời dặn dò chậm rãi của A-na-tô-li Hen-ri-khô-vích Dôm-béc-huấn luyện viên, người bạn, người đồng chí chiến đấu Lê-nin-grát của anh.
Anh nhìn huấn luyện viên và thầm nghĩ, dù sao cũng phải chấp nhận cái thực tế phũ phàng, phải đóng vai diễn, nhưng không phải để biểu diễn trên sân khấu như mẹ anh thời trẻ, mà là trong cuộc sống, không có tiếng động không có ánh sáng, không có những bộ quân áo và tóc giả, không có cả những câu kịch bản đã được học thuộc lòng.
Bun-xông vẫn đang say sưa nói về thủ thuật đấm của đối thủ nay mai, giảng giải cho anh cách tránh và phản công lại.
Thậm chí ông ta còn cởi cả áo véc-tông, chỉ mặc bộ quần áo thể thao và đến trước gương trình bày động tác mẫu cho anh xem.
Chẳng còn cách nào khác, Mi-cla-sốp đành phải xem ông ta vừa nói vừa xoay người tiến lủi, tránh đánh trả với chính bóng mình trong gương. Ông làm lại lần nữa thật chậm: Anh mỉm cười, thấy chẳng có gì mới. Một động tác quen thuộc anh đã nghiên cứu và tập kỹ hồi ở trường thể thao Mát-cơ-va, từ trước chiến tranh, miếng đòn chiến thuật này anh còn giữ kín nó có thể sẽ là mối nguy hiểm cho ai gặp phải nó.
Anh nhớ đến trận đấu cuối cùng ở Lê-nin-grát, trước ngày nổ ra chiến tranh Y-van Da-pô-rô-giơ-xki; vô địch hạm đội Ban-tích cũng sử dụng khá thành thạo cú đánh hiếm này. Ôi, lâu quá rồi Mi-cla-sốp buồn rầu nhớ lại. Thật không thể tin được mới ngày nào đó thế mà như trong chuyện cổ tích vậy, thời gian ấy còn đâu nữa Mi-cla-sốp còn nhớ rõ, anh đã tiếp nhận phát hiện ra lối đánh này nhưng mãi đến hiệp ba của trận đấu anh mới tìm được cách trả lại miếng đòn móc bụng ấy. Có lẽ mai đây đối thủ người Ý cũng sẽ đánh như vậy, hay là gần như vậy chăng?
Nhưng đó là quá khứ. Còn giờ đây phải sống với thực tại. Mai kia là vòng bán kết, sẽ là đối thủ mạnh. Lúc đầu là ở Lai-xíc. Đây gần như là cuộc đấu giành vô địch châu Âu. Bọn Đức đã đưa về đây tất cả những võ sĩ nổi danh của châu Âu để dự giải. Rõ ràng là, bị thất bại nặng nề ở mặt trận phía đông, bị đẩy vào thế rút lui chiến lược nên bọn Hít-le muốn đánh lừa, muốn làm lãng quên dư luận bằng những cuộc thi đấu thể thao "cưỡng bức" được tuyên truyền rùm beng này. Báo chí viết khá hấp dẫn, đài phát thanh nước Đức đưa tin khá thường xuyên. Nhưng chúng biết là không đánh lừa được mấy ai. Cả nước Đức hầu như đang lặng đi vì thất bại trên chiến trường nước Nga và chờ đợi cái giá phả trả món nợ máu từ phía đông dội tới.

[katysha]

2.
Li-đa Mi-cla-sô-va ngồi cạnh chiếc giường trẻ con và khóc nức nở, hai tay ôm gối. Chị khóc trong cảnh thất vọng và bất lực. Chị không biết làm gì hơn để cứu chữa cho con trai thân thương của mình. An-đriu-sa đang sốt mê man, người nóng hầm hập. Chú cứ hất chăn đi, miệng lảm nhảm nói mê đòi uống nước liên hồi.
Ngay từ tối, khi rảo bước trên đường phố phủ một lớp tuyết mỏng, chị đã linh cảm thấy điều gì đó. Chị về muộn cố nhấc đôi chân mỏi nhừ để được gặp con. Gió lạnh phả vào người, buốt như gai chích. Sau bữa trưa tưởng được nghỉ nhưng ông quản đốc yêu cầu chị em ở lại có việc "đột xuất, khẩn cấp". Mà quả vậy, có mấy đoàn tàu cùng đến, rất nhiều toa do vậy đội bốc xếp chuyên nghiệp không thể nào đảm đương nổi việc chuyển một núi hòm đạn nặng lên các toa... Lạnh dưới hai mươi độ, lại còn gió mạnh nữa... Vừa mở cổng, Li-đa đã thốt lên sợ hãi. Trên bậc thềm nơi cánh cửa đang đóng chặt, chú bé An-đriu-sa của chị đứng im lìm, lạnh ngắt. Chị vội lao vào ôm chầm lấy con.
-Sao lại thế này ? Sao lại đứng đây, con ? Sao không ở chỗ bà Ca-chi-a ?
-Con trốn. Co-on Trô-ốn and run cầm cập, lưỡi líu lại ôm chặt lấy mẹ, vừa thở vừa nói-Co-on trốn mà…
Bà Ca-chi-a, bà láng giềng tốt bụng, hiền lành gầy như cây sào ở cách vài ba nhà, mới nhận được giấy báo tử của anh Ni-cô-lai con trai duy nhất của bà hy sinh ở mặt trận. Chị con dâu được bà Mác-pha nhận vào đội bốc xếp của nhà máy. Còn bà vẫn ở nhà, trông mấy đứa cháu nội, hai đứa lớn đã đi học, đứa thứ ba lớn hơn An-đriu-sa một chút. Li-đa thường nhờ bà trông nom hộ An-đriu-sa cho tiện và thằng bé cũng vui hơn. Thế mà hôm nay lại đến nông nỗi này…
-Ai cho phép con trốn, hả ?-Bế co vào phòng, Li-đa vừa cởi áo măng tô, vừa bỏ mũ ra cho nó-Nói đi, sao lại im lặng?
-Con với nó cãi nhau...
-Thế có đánh nhau không?-người mẹ nhìn vào mắt con hỏi.
-Có đánh chút ít thôi, thằng bé đáp, vẫn tỉnh khô.
-Ôi thật khổ thân tôi.-Chị rên lên , thở dài, vừa nói vừa xoa xoa đầu vào tay, vào má con cho ấm lên.
-Nó làm gãy cái bút chì của con, An-đriu-sa cãi lại cái bút chì xanh đỏ mẹ cho ấy mà...
Vừa cởi quần áo cho con, vừa nghe nó lý lẽ, Li-đa định đi nhóm bếp, hâm lại thức ăn, nướng bánh mì để ăn tối, chị đã đói cồn cào rồi và lại còn bao nhiêu việc nữa. Giặt giũ quần áo cho con, chuẩn bị bữa mai… Khi cởi quần cho thằng bé chị thấy quần ướt sũng đến tận dây rút, thấm vào cả phần dưới áo may-ô.
-Sao lại ướt thế này? Chơi trượt tuyết ngoài trời hả?
-Không phải đâu mẹ ạ. Chúng con chơi đắp núi đấy.
Chị hiểu ngay thế nào là “chơi đắp núi” của lũ trẻ. Cũng là một thứ trò chơi ngoài tuyết lạnh.
-Thế xe trượt đâu, không mang về à?
-Con cãi nhau với anh Va-xca. Con không muốn về nhà anh ấy nữa nên… phân trần
-Cái gì cũng làm hỏng hết, quần rách và ướt thế này? Làm sao mẹ có thể mua cho con mãi được, hả?
-Không cần mẹ nữa, bố sẽ gửi từ mặt trận về cho con. An-đriu-sa đáp giọng nghiêm trang.
-Con nhớ bố lắm hả ? Li-đa khẽ hỏi lòng nhẹ nhõm, sẵn sàng tha thứ cho con tất cả.
-Con nhớ, lúc nào cũng nhớ đến bố đấy...
Li-đa ôm chầm lấy con, ghì vào lòng, lặng đi. Bao giờ bố mẹ, vợ chồng mới được gặp nhau ? Họng chị khô đắng hai dòng nước mắt từ từ lăn trên má. Chỉ cần một lá thư hay chỉ một vài lời nhắn nhủ để biết tin tức về anh ấy thôi cũng đủ an ủi rồi. Nhng vẫn biệt vô âm tín. Đã hơn một năm trôi qua kể từ cái ngày người đai uý vui tính đó đến thăm và trao quà, hàng quý người ta vẫn tiếp tục gửi thực phẩm và một ít tiền đến cho chị.
Như vậy là anh ấy vẫn sống. Có lẽ anh ấy đang chiến đấu ở đâu đó trong vùng du kích, vùng hậu phương quân thù. Còn mình thì héo hon, lo lắng vì mù mịt tin tức. Anh thân yêu, anh thương nhớ, giờ đây anh ở đâu? Anh đang làm gì? Thật vất vả cho em khi không có anh bên cạnh. Anh có biết em sống khó khăn và buồn nhớ, lo lắng ra sao không ? Mặc dầu quanh em là những con người tốt bụng, những đồng chí thân yêu vùng U-ran hết lòng hết sức chăm sóc mẹ con em. Biết đến bao giờ mới diệt hết được loài rắn độc, đuổi hết chúng đi để mẹ con em được trở về nhà, về thủ đô quê hương, thành phố mẹ hiền của chúng ta. Biết đến bao giờ...
Củi ướt không chịu cháy cứ bốc khói xèo xèo cay cả mắt. Li-đa càng thổi khói càng nhiều, mắt mũi giàn giụa nước mắt. Chị phải nhóm lò để hong quần áo ướt cho An-đriu-sa, hâm thức ăn và nấu nước... Chị nhìn đồng hồ. Và ngoái nhìn An-đriu-sa. Sao nó ngồi bất động thế kia. Chị giật mình. Nó đang ngồi trên ghế xoay lưng lại với bếp lò. Bỗng nó thều thào nói:
-Mẹ, đắp áo cho con, con rét lắm ! Rét quá...
Li-đa nhìn con, lạnh cả người! Thằng bé xỉu xuống run lên bần bật, chị hầu như cũng run theo. Chị không còn sức lực để chịu đựng thêm nữa. Biết làm sao đây?
-Mẹ ơi, con lạnh lắm... lạnh lắm...-thằng bé mấp máy môi!
Li-đa vội áp tay lên trán con. Trán nóng rực. Chị vội đo nhiệt kế một phút sau rút ra và không còn tin ở mắt mình nữa-ba chín độ rưỡi.
-Tôi đã biết mà. Tôi đã biết mà,-chị nói như rên, vội vã chạy đến chiếc tủ con, mở ngăn kéo lục tìm hộp thuốc.
Đút vội viên thuốc đắng vào miệng con, rồi cho nó uống ngụm nước nóng. Chị bế nó lên giường, đắp kín chăn lại.
-Con nằm ngủ đi. Nhắm mắt lại ngủ đi, con bé bỏng của mẹ. Sáng mai con sẽ khỏi thôi.
Nhưng đến nửa đêm bệnh tình có vẻ nặng hơn. An-đriu-sa mê sảng, vật vã. Còn Li-đa thì chả biết xoay xở ra sao nữa. Chị cảm thấy bất lực. Không biết làm gì hơn, chị lại nhét thêm thuốc vào miệng nó nhưng nó lại nôn ra. Chị đành ôm con ngồi khóc nức nở. Lúc đầu còn khóc thầm nhưng về sau càng khóc to hơn và cuối cùng, dường như không chịu nổi, chị gào lên: "Trời ơi, biết bao giờ mới chấm dứt được nỗi khổi này... Bao giờ"...

[katysha]

3.
Bà Mác-pha mãi quá nửa đêm mới đi làm về. Họ đã xếp đầy các toa tàu những hòm đạn nặng nề, những món quà dành cho lũ phát xít. Sau đó chạy ù khoảng một tiếng đồng hồ tới thăm cậu con trai thứ hai Phê-đô vừa cưới vợ và ở rể luôn tại nhà cô An-tô-ni-na. Mẹ cô bị ốm nặng sau khi được tin chồng hy sinh, anh cô bị mất tích hơn nửa năm nay chưa có tin tức gì, do đó bà mẹ vợ đã khẩn khoản xin cho Phê-đô được về "ở rể" để chăm nom nhà cửa. Nhưng thực ra anh cũng chẳng có lúc nào rỗi rãi để về nhà nữa. Suốt mấy ngày liền ăn ngủ luôn trong nhà máy. Anh làm ở phân xưởng lắp ráp, trưởng ca đường dây chuyển chính lắp xe tăng. Sau khi cưới, anh đề nghị An-tô-ni-na tách khỏi đội bốc xếp của mẹ và sang làm ở dây chuyền của mình. Từ đấy hai người làm việc bên nhau. Vài ngày một lần, sau giờ làm việc bà Mác-pha tranh thủ chạy đến nhà bà thông gian, xem bà ta có cần gì không, có khi nấu ăn luôn ở đấy cho tiện. Và hôm nay cũng thế nên bà về muộn.
-Chuyện gì mà ầm ĩ như hoà nhạc thế này ?-Bà vừa hỏi, vừa cởi khăn trùm đầu.
Li-đa vẫn không nguôi. Chị bước đến, nức nở gục đầu vào ngực bà chủ nhà mà từ lâu chị đã coi như mẹ mình, chiếc áo khoác lạnh giá của bà vẫn thoang thoảng mùi dầu máy.
Bà Mác-pha ôm đầu chị, tay xoa xoa mái tóc, vỗ về :
-Thôi nín đi... nín đi... Rồi đâu sẽ vào đấy, con ạ...
Nhưng ngay sau đấy tựa như nỗi lo lắng của Li-đa cũng lây sang bà. Bà chợt hiểu và cảm thấy có điều chẳng lành. Bà tròn mắt, nâng đầu Li-đa dậy, nhìn thẳng vào vô, lo lắng, thì thào hỏi :
-Nhận được tin chăng?... Chả lẽ... lại cái giấy trời đánh ấy... sao. Li-đa lắc đàu nhưng vẫn nức nở. Bà Mác-pha nhẹ hẳn trong lòng. "Chồng nó vẫn sống". Bà thoáng nghĩ. Bà vẫn ấp mặt Li-đa trong đôi bàn tay chai sạn của mình.
-Vậy sao cô lại nức nở như vậy, chỉ làm khổ thân mình ?-Li-đa im lặng chỉ giường đứa con mê man, ú ớ.
-Cháu An-đriu-sa. Người sốt như bị quay ấy...
-Thế sao cô không bảo ngay,-bà quát lên, giọng quở trách, và bỏ Li-đa ra.-Cứ ngồi đấy mà nức nở. Có im ngay đi không nào, tôi nói có nghe không ?
-Bác sĩ, phải mời bác sĩ ngay, bác ạ...
-Không cần, tôi biết cách rồi,-bà Mác-pha bình tĩnh nói.
Bà đến bên gường, áp má mình vào sát má An-đriu-sa nghe ngóng trong lúc Li-đa lo lắng nhìn bà, chờ đợi.
-Hơi thở khò khè rồi đấy, nó bị cảm lạnh nặng rồi-bà nói giọng chắc nịch.-Phải giải cảm cho nó ngay, nhưng chẳng cần bác sĩ đâu.
Bà với lấy ngọn đèn dầu hoả, cầm vào buồng. Bà mở tủ lục tung đống quần áo lên rồi lấy một gói tay nải ra. Bà mở gói, lôi ra đủ các thứ lạ, rễ cây hạt khô gì đó. Bà lục tìm một hộp thuốc cần thiết, vừa lục vừa càu nhàu:
-Đây rồi, cứ tưởng là mất. Bà quay sang Li-đa :-Sao cô đứng như phỗng thế. Lấy cho tôi cái đĩa. Thôi, không cần. Cái đĩa con cũng được rồi. Một mùi thuốc lá toả thơm khắp phòng. Cả mùi dầu long não, mùi khuynh diệp. Bà Mác-pha lật An-đriu-sa dậy, xoa mạnh thuốc vào lưng, xoa bóp chân tay, ngực, bụng, cổ cho cậu bé vừa dỗ dành:
-Chịu khó một tý cháu yêu của bà. Khỏi ngay bây giờ đây mà. Bà sẽ đuổi con bệnh đi cho cháu.
Bà vừa làm vừa thở rồi im lặng. Bà thay áo trong cho nó, đắp lại chăn và vỗ vỗ ru nó ngủ. An-đriu-sa nằm im. Một lát sau nó đã ngy đều đều.
-Nó ngủ rồi đấy. Đến sáng là qua cơn sốt thôi. Cứ ngủ được là nhẹ ngay. Thằng Phê-đô nhà tôi cũng bị một trận thế này đấy. Cái giống thuốc vườn trị bệnh này nhanh đáo để. Hiệu nghiệm lắm. Tôi cũng phải xoa bóp chân, tay, ngực cho nó. Người ta gọi là đánh gió mà. Thằng An-đriu-sa của cô cũng vậy thôi, nó khoẻ lắm chẳng sao đâu. Nó sẽ thắng con trai U-ran được đấy. Mai lại chạy như con cún con cho mà xem.
Bà nói như nói với chính mình, mệt mỏi dựa lưng vào thành bếp lò, Li-đa cầm đĩa bã thuốc định đi ra ngoài ngước mắt hỏi bà:
-Cái bã này đổ đi đâu hả bà?
-Ôi, Li-đô-ca. Lưng tôi mỏi nhừ rồi đây này, không thở được nữa ?-Bà Mác-pha nói, giọng có vẻ ngượng ngập:-Đừng đổ đi vội, cô giúp xoa bóp cái lưng hộ tôi. Kẻo mai lại không đi làm được.
-Được thôi, được thôi. Bà để cháu bóp cho,-Li-đa vui mừng vội nói, mắt ánh lên vẻ biết ơn.

[katysha]

Chương bốn

1.
Thành phố Pli-út đã ở sau lưng họ. Từ đó đến Xtru-ghi Đỏ, theo đường chim bay còn chưa đến ba chục ki-lô-mét. Nhưng Gri-gô-ri Cun-ga không dược cái may mắn tấn công vào thành phố này. Anh được điều sang mũi tấn công bên phải thành phố, lợi dụng đường xuyên làng, đường lót gỗ vòng qua các đầm lầy thẳng tiến đến vùng Pơ-xcốp. Tiểu đoàn tăng của Cun-ga đang là mũi thọc sâu của các đơn vị phản công. Họ phải thi hành mệnh lệnh hết sức rõ ràng của bộ chỉ huy: không được lao vào những trận đánh kéo dài, phải hết sức tránh đụng độ lớn, len lỏi qua các vùng hổng của quân địch, chọc sâu vào hâu phương chúng bằng các trận đánh trinh sát.
Họ được các đơn vị du kích giúp đỡ tích cực. Các đơn vị này cử những người dẫn đường giàu kinh nghiệm, bí mật luồn tránh những khu vực nguy hiểm, tiến sâu vào lòng địch. Trời rất rét. Khi thì băng giá, lúc thì mưa tuyết rồi đột nhiên lại hửng nắng, trở ấm, tuyết tan, băng rữa ra mỏng dần mất cả độ rắn cần thiết và những chiếc tăng của họ hầu như là bò trong đống nước tuyết lẫn với bùn. Hậu phương xa dần, việc tiếp tế nhiên liệu cho xe rất thất thường.
Đó là tình hình hiện tại. Toàn tiểu đoàn ém quân trong rừng. Những hàng thông cổ thụ xanh rờn, cao vút vươn thẳng lên bầu trời tạo thành một chiếc tán khổng lồ kín đáo. Khu nhà gỗ nhỏ của người gác rừng đơn độc đứng giữa một bãi đất vuông vắn, nấp dưới một cây thông cổ thụ, thân mập ngọn cao và những cành thấp nhất xoà tới tận cửa sổ lắp kính. Chiến tranh tuy ở xa nhưng những đơn vị tuần tiễu Đức có lúc cũng xộc tới tận đây, đập vỡ những cửa kính, đồ đạc bị xáo trộn, những cành thông bịo bẻ gãy ngổn ngang.
Mấy chiến sĩ xe tăng bước vào ngôi nhà gỗ xem xét, họ bỏ mũ ra và lặng lẽ kéo nhau trở về xe. Va-li-a gục đầu vào vai Cun-ga miệng cắn chặt đôi tất tay. Những ngày ở mặt trận cô đã thấy đủ thứ chết chóc và phá huỷ, máu và nước mắt. Những xác chết còn nguyên vẹn và cả những mảnh thân thể bị bom đạn xé nát. Có thể nói, cô đã trải qua tất cả...
Nhưng hôm nay, trong ngôi nhà gỗ nhỏ nhắn này, họ đã gặp một cảnh tượng thật tàn bạo. Trong góc nhà, cạnh cửa sổ kê đơn độc chiếc bàn con, trên một cây thông năm mới, xung quanh cành treo mấy thứ đồ chơi cắt bằng giấy. Thay cho ông già tuyết là một con búp bê nhỏ có dán thêm bộ râu giả. Mảng tường sau cây thông nhỏ có dán thêm bộ râu giả. Mảng tường sau cây thông nhỏ còn in rõ vết đạn tiểu liên. Vết đạn bắn cả vào tấm ảnh gia đình đã vàng úa treo trên tường. Dưới nền nhà, nằm vương vãi mấy con búp bê độn bằng vải đã bị vết ủng giày xéo bẹp dúm, bát đĩa vỡ, chiếc ghế đẩu nằm chổng chơ cùng những chiếc gối bông thủng lỗ chỗ. Cạnh bếp lò, còn vương vệt máu, xác một người đàn bà đứng tuổi, tóc đã điểm bạc nằm nghiêng, hai tay còn cố ôm lấy một trẻ em đã cứng tựa như trước khi chết bà còn cố lấy thân mình che chở cho em bé tội nghiệp, đôi chân nhỏ xíu đi tất len dày. Cũng ngay trên sàn cạnh bà lăn lóc một cuộn len đan dở. Đầu bà quấn chiếc khăn màu, vải lanh, nhuộm đỏ máu đã khô cứng. Rõ ràng, bà đã bị đánh chết bằng súng.
Em bé trai gầy còm, bé bỏng đang vươn đôi tay bé nhỏ ôm chặt lấy người đàn bà, đôi mắt trừng trừng mở to và cái miệng xinh xinh méo xệch đi trong nỗi sợ kinh hoàng, bất động. Chiếc lưng nhỏ gầy trên đó mỏng manh một chiếc sơ mi thấm máu. Mất vết đạn chạy thành một đường dài, dọc ngang hình chữ thập.
-Gri-sa, sao lại thế này được?-Ga-li-a mấp máy đôi môi trắng bệch vì xúc động, khẽ hỏi.
-Có lẽ chúng đi tìm du kích.
-Bọn khủng bố,-trung sĩ I-li-a Xê-ti-lin, tổ trưởng tháp pháo nghiến răng nói.-Công việc của chúng là như vậy. Bọn rắn độc!
Anh đứng sau lưng Cun-ga, áo ngoài mở phanh ra, chiếc mũ lật sau gáy để lộ rõ mái tóc vàng sáng như rơm.
Còn U-tắc mặt trắng bệch như xoa phấn, đứng im lặng cúi đầu tay vò nhàu chiếc mũ. Một dòng nước mắt còn đọng lại trên khuôn mặt gầy gầy của anh.
-Nó chỉ bé bằng em gái tôi, em Ma-ri-a... Em gái út tôi, nó cũng không còn nữa... Anh đưa tay giụi đôi mắt đỏ quạch thở dài đau xót. Xê-tilin cởi chiếc tai nghe nhạc khỏi đầu, nắm chặt tay U-tắc, hỏi nhỏ, giọng trầm hẳn đi :
-Em cậu... cũng bị bọn Đức tiết?
-Cũng chính bọn ấy... Khi chúng ném bom thành phố... Bom rơi trúng giữa nhà... Không còn một tý gì... Cả mẹ và em mình bị tan xác... Thậm chí không còn một mảnh xác để chôn nữa...
Các chiến sĩ xe tăng âm thầm, đau xót nhìn hai cái xác nằm cứng đơ trên nền nhà, nhìn cây thông năm mới trên bàn, nhìn những mảnh đồ chơi xếp bằng giấy và bức ảnh nhuộm vàng thuốc súng.
Xê-ti-lin đưa mắt tìm chiếc xẻng, U-tắc cũng tháo chiếc xẻng nhỏ cán đeo bên mình. Cun-ga cúi xuống nhặt chiếc xẻng trong gầm xe nhưng mấy chiến sĩ xe tăng liền giằng lấy:
-Đồng chí thiếu uý, để chúng tôi...
Đất rắn nên khó đào. Họ đào một lỗ huyệt không sâu lắm rồi đặt xác người đàn bà và em bé vào hố, đầu quay về hướng đông. Min-ga-se-va khẽ phủ lên mặt họ tấm áo trẻ em và các chiến sĩ tăng nhẹ nhàng, thận trọng phủ lên thân hình họ những xẻng đất lạnh cứng, như sợ làm xây xát hai thân thể đã giá lạnh. Một chiếc mộ đơn sơ được lấp kín lên thi hài.
Cả nhóm chiến sĩ, bỏ mũ đứng im lặng trước nấm mộ hai con người bất hạnh.
Xa xa phía sau ừng thông cổ thụ, mặt trời tháng Hai mờ đục từ từ lặn xuống phía chân trời, một vệt bóng tím sẫm của mấy ngọn thông cao toả ra, kéo dài trên nền tuyết trắng. Có tiếng chim gõ kiến trên cây, tiếng gõ vang rõ trong khu rừng im ắng lúc chiều tà. Một đàn chim vành khuyên ríu rít bay sà trên khu rừng, đậu rải rác trên các ngọn cây. Nhưng chỉ một phút sau, như sợ hãi điều gì, đàn chim lại rào lên chiêm chiếp, cất cánh bay vù.
Bỗng trên trời cao rì rầm vang lên tiếng động cơ máy bay. Họ ngước đầu nhìn theo hai chiếc phóng pháo, dang đôi cánh rộng in hình những chiếc sao đỏ đang bay song hàng về phía tây. Chúng bay về phía mặt trời lặn.

[katysha]

2.
Từ chỗ rẽ trên con đường ven làng, xuất hiện một chiếc xe vận tải và tiếp theo nó, chiếc xe thứ hai. Họ nhận ra chúng ngay. Hai chiếc nối đuôi nhau, vừa rú ga vừa trườn lên, tuy trông đã xác xơ cũ kỹ nhưng vẫn rõ hình là mấy chiếc xe “pho“ chở đạn dược. Sau chúng lại xuất hiện thêm hai chiếc “Xtum-de-béc-ke“ còn mới nguyên, sơn màu loang lổ. Những chiếc xe Đức chiến lợi phẩm. Trên thùng xe trông rõ những phuy xăng xếp thành hàng bên nhau.
-Xe chúng ta đã đến!
Các chiến sĩ xe tăng vui hẳn lên.
Lập tức thành xe phía sau được mở ra, mọi người xúm lại, kê hai tấm gỗ dài và thận trọng lăn từng thùng xăng xuống. Còn hai chiếc “pho“ vẫn chồm chồm lắc lư trên con đường đất hằn vết xích, đến bên từng chiếc tăng và lần lượt dừng lại để chuyển đạn. Các chiến sĩ xe tăng nhanh nhẹn háo hức bê những hòm đạn pháo, đạn súng máy và tiểu liên về xe.
Nhận xong phần của xe mình, Gri-gô-ri Cun-ga còn nhảy lên bên ca-bin, thò đầu vào buồng lái, huýt một tiếng dài chào xởi lởi. Đạn dược được cung cấp đúng tiêu chuẩn quy định nhưng anh có vẻ chưa thoả mãn lắm. Anh nháy mắt với người lái xe và cũng là người cung ứng:
-Anh bạn, thêm cho chút ít nữa nhé?
-Mình tiếc làm gì, hả đồng chí thiếu uý? Nhưng mình chỉ được phép phân phát đúng quy định thôi, đòi thêm làm gì cho nặng xe!-Anh ta nói, giọng tỉnh khô. Anh đã quen với những đề nghị “linh động“ tương tự, nhưng khi nhìn thấy trên cầu vai Cun-ga chiếc quân hàm sĩ quan, giọng anh ta có vẻ “kính nể“ hơn.
-Thôi mà, anh bạn đồng hương, thêm cho anh em mình một hòm nữa!
-Tôi lấy đâu ra, đồng chí thiếu uý? Tôi không có quyền phát thừa cho bất cứ xe nào cả, đồng chí thông cảm-Chỗ đô nữa mà đòi hỏi thêm cho nặng.
-Nặng hay nhje không phải là việc của cậu. Cứ cho, chúng mình sẽ có chỗ xếp,-và anh nhấn thêm giọng có vẻ quan trọng đầy ý nghĩa:-Thêm riêg cho mình thôi, anh bạn đồng hương. Bọn mình còn phải tới tận quê hương U-cra-in mà.
Thật ra, cả người cung ứng đạn và cả Cun-ga đều biết rằng đơn vị của họ không phải tiến về U-cra-in mà tiến về phía thành phố Pơ-xcốp cổ kính của nước Nga và từ đấy có thể họ sẽ tới thẳng vùng Ban-tích. Nhưng cả hai cùng đều hiểu rõ rằng, ở đây họ giành được thắng lợi nhanh chóng bao nhiêu thì sẽ tạo điều kiện cho các đơn vị bạn tiến về U-cra-in nhanh chóng và thuận lợi bấy nhiêu.
-Này, Gri-gô-ri, cậu thì bao giờ cũng vậy, chỉ muốn giành phần hơn cho mình thôi. Nhiên liệu cũng đòi hơn, đạn cũng đòi hơn. Nhưng lòng dạ mình cũng không phải là kẻ keo kiệt, mặc dầu mình biết cậu cũng vì sự nghiệp chung cả thôi,-anh lái xe nói và kết thúc lời giải thích ngắn gọn của mình với giọng kẻ có quyền:-Thôi linh động cho cậu vậy. Này, Gri-sa quàng lên, Bê lấy một hòm nữa.
-Cảm ơn, người anh em. Thế mới gọi là đồng hương chứ!
Cun-ga vừa lắp bắp cảm ơn vừa lẹ làng bê hòm đạn nặng trao cho Xê-ti-lin:
-Cất đi, nhanh lên!