Kứ ức " Triệu Đóa Hoa Hồng"

[Oleola]

Tập nhạc "Tuyển chọn 100 bài hát Nga ưa thích" của Nhà xuất bản Thanh Niên lấy tên ca khúc mỹ miều "Triệu triệu bông hồng" gợi nhớ tiếng hát lừng danh nữ hoàng nhạc nhẹ A-la Pu-ga-sô-va đã bay đến Thành phố Hồ Chí Minh và được giới trẻ hăm hở đón nhận từ cuối thập niên 80 thế kỷ qua.

Ca khúc Liên Xô trước đây đã đến Việt Nam từ rất sớm, chỉ sau văn học một chút, ngay khi cuộc kháng chiến chống Pháp bắt đầu. Ở Nam bộ, vào khoảng 1948, sau khi "Đài Tiếng Nói Nam Bộ Kháng Chiến" phát sóng, Ban ca nhạc Đài đã dịch và hát một số bài như "Ca ngợi Tổ Quốc", "Kỵ binh Cosaques", "Đỉnh núi Lê-nin", "Kéo thuyền trên sông Vôn-ga"… Sau 1954, khi hai miền đất nước tạm thời bị chia cắt, miền Bắc ra sức phục hồi kinh tế, xây dựng và phát triển văn hóa cũng là lúc Văn hóa-văn nghệ các nước Xã hội chủ nghĩa anh em, đặc biệt là âm nhạc của đất nước hùng vĩ Liên Xô lúc bấy giờ được giới thiệu rộng rãi và phổ biến thường xuyên trên Đài phát thanh, sân khấu ca nhạc, trong học sinh sinh viên và ở các Câu lạc bộ sinh hoạt văn nghệ. Khán giả mê nhạc thường nghe radio giọng ca vàng của ca sĩ Ngọc Bảo hát "Ánh lửa" và Trần Khánh "với "Tiếng hát trái tim" thật sâu lắng, lãng mạn, làm người nghe rạo rực, bâng khuâng.



Thời đó không ai không thuộc một vài bài được mọi người ưa thích. Bộ đội với bài hát "Cachiusa" – tên lửa vượt Trường Sơn vào Nam, qua lời ca "…Kìa thấp thoáng bóng ai chính Ca-chiu-sa. Giữa trời mây bến sông lặng gió chan hòa…". Hát và liên tưởng đến những bộ phim chiến tranh Vệ Quốc Liên Xô với hành khúc cách mạng trầm hùng của Hồng Quân như "Công phá Bá linh", "Ngôi sao tháng 5" (chùm phim ngắn của Tiệp Khắc) và những bài dân ca trong bộ phim lịch sử "Piotr Đại Đế", "Alexadre Nepski", "Cutudop", "Sapaiep", "Sông Đông êm đềm", "Khi đàn sếu bay qua", "Số phận một con người", đặc biệt là "Bài ca người lính"-nhớ mãi anh binh nhì bắn cháy xe tăng Đức tại mặt trận được thưởng mấy ngày phép, trên đường về thăm mẹ lao vào khói lửa cứu dân, khi đến nhà cũng vừa hết phép… Lớp thanh niên nam nữ chúng tôi, dù ở quân đội hay đoàn thể đã hồ hởi tiếp nhận những giai điệu trong sáng đầy khí thế trong giai đoạn xây dựng, kiến thiết đất nước bừng bừng lời ca: "Lòng ta hằng mong muốn và ước mơ. Bàn tay son sắt giương ngọn cờ. Để ngàn đời bền vững Tổ Quốc ta. Trời cao muôn ngàn năm chói lòa…" "Thời thanh niên sôi nổi" hoặc: "Cả tình yêu trao cuộc sống có thấy chăng ơi cuộc đời tình ta thắm nồng" "Cuộc sống ơi ta mến yêu người" liên tưởng đến tiểu thuyết "Thép tôi đã thế đấy" tỏa sáng hình tượng Paven Cocsaghin cùng người yêu Rita chiến đấu trong hàng ngũ đoàn viên Comxômôn thời kỳ đầu Cách mạng tháng mười Nga cực kỳ gian khổ. Những ca khúc của các nhạc sĩ cổ điển: Glinka (Làn gió đêm), Traicôpsky (Chim sơn ca, Gặp em đến vũ hội) Rimxki Cocxacop (Họa mi say đắm bông hồng) và các nhạc sĩ hiện đại Sốtstacôvích (Tuổi trẻ) đậm chất trữ tình của con người và thiên nhiên nước Nga cùng hàng loạt bài dân ca toát lên âm hưởng bao la bát ngát tha thiết lắng sâu làm người nghe bồi hồi xao xuyến bởi giai điệu quyến rũ trìu mến.


Đoàn ca múa nhạc Hàn Lâm quốc gia Nga Biểu diễn tại nhà hát TP trong tuần lễ giao lưu Văn hóa Việt Nga

Mặt khác, ca khúc Nga lồng vào sân khấu kịch tôn thêm chất nhạc và thơ, được khán giả Việt Nam thích thú đón nhận và truyền khẩu lan rộng liền sau đó, như bài hát "Xi-bêri nở hoa" trong kịch "Câu chuyện irkoust" vẽ lên bức tranh của một tập thể lao động xã hội chủ nghĩa trên công trường (tác giả Acbudốp) với các nhân vật chính VALIA và XECGÂY cùng hát với dàn đồng ca: "Thanh mát trong đêm trường, ta xúm quanh lửa hồng… Xibêri không ngừng vang tiếng hát. Ta hát ca lên rằng: Ơi dòng sông vĩ đại thiết tha tình ta cùng angara…" Trước đó, trong vở kinh điển Lubov larovaia (Luba) hoành tráng là các bài hát hùng tráng của Hồng Quân Liên Xô: "Tiến bước hỡi công nhân, vì núi sông ta lên đường ra sa trường thề cương quyết cùng gìn giữ non sông này…" vẫn còn vang vọng tiềm thức khán giả khi nhắc đến vở kịch kinh điển Lubov larovaia (Luba tác giả Trenhov). Và trong vở "Platon Kreset" khi nhân vật Berets, Chủ tịch thành phố xem trong đề án xây dựng của nữ kiến trúc sư Lida, hứng khởi dang rộng hai tay hát "Kìa nhìn xem nước nhà ta rộng rãi vô cùng nào đồng lúa bát ngát với bao núi rừng…" (Ca ngợi Tổ quốc). Nghe câu ca (Chiều hải cảng) "Nào hát bạn cùng tôi, ngày mai rạng bình minh. Chúng ta sẽ lên đường vào chiến dịch…" người chiến sĩ xúc động trước giờ rẽ sóng ra khơi ngoảnh nhìn hải cảng thân yêu "… Giữa ánh nắng lên và giữa ách nước trong, trông vời xa thấp thoáng khăn màu xanh…". Chợt nhớ về năm tháng chống Mỹ, cảng biển Hải Phòng hồ hởi đón những con tàu Liên Xô cặp bến đầy ắp tiếng hát của thủy thủ bạn và chiến sĩ Hải quân Việt Nam. Thời đó, những bái hát Nga hay thường được nhà xuất bản Âm nhạc ấn hành hoặc in trên Tạp chí điện ảnh cùng với tiểu thuyết cổ điển và hiện đại như "Tội ác và trừng phạt", "Anna Karénine", "Chiến tranh và hoà bình", "Phòng số 6", "Chiến bại", "Thời gian ủng hộ chúng ta", "Sông Đông êm đềm", "Thiếu tá Phôngơrin" "Tiền tuyến" (Kịch)… Ca khúc "Chiều ngoại thành Matxcơva" là một trong những bài hát trữ tình nổi tiếng được các đài phát thanh quốc tế trình bày mỗi dịp nói về nước Nga và cũng là bài hát làm khán giả nhất là cán bộ, du học sinh Việt Nam từng công tác, học tập ở Nga thuộc nằm lòng như đang hát về quê hương mình.


Tiết mục kứ ức triệu đóa hoa hồng

Những giai điệu Nga đã vang lên rực rỡ trong dịp đoàn balê Nhà hát vũ kịch Bônsoi trình bày những điệu múa tuyệt vời và tiếng đàn Balalaica réo rắt đệm cho bài hát múa "Điệu nhảy trên trống" tưng bừng nhộn nhịp với những động tác đánh gót thật phấn khích trong dịp chào mừng thắng lợi của nhân dân Việt Nam hoàn thành sự nghiệp Giải phóng, Thống nhất Tổ Quốc. Cám ơn nền văn học nghệ thuật của các nước anh em trong đó có những bạn Nga đã từng chia sẻ, giúp đỡ nhân dân Việt Nam trên mọi phương diện từ 2 cuộc kháng chiến cho đến nay, như những bông hoa mãi mãi xinh đẹp của Tình Hữu Nghị.

[sound]http://static.zed.cbc.ca/users/a/antranh/files/Trieubonghong.wma[/sound]

[Thanhxuan1974]

Bài này của Oleola đăng lâu quá rồi (từ lúc mình chưa "sinh" ra ở cái nhà NNN này!) nên không biết. May mà hôm nay tình cờ lại đọc được.

Mình rất quan tâm đến quyển " Triệu triệu bông hồng" này của Tiến sĩ Vũ Tự Lân và cho rằng đây là một đóng góp lớn cho việc củng cố thêm tình cảm Việt-Nga, tuy rằng còn nhiều điều phải bàn, phải bổ sung...thì mới đáp ứng được sự mong đợi của mọi người.

Và, biết đâu từ Tuyển chọn này của của TS Vũ Tự Lân, một ý tưởng khác, một tuyển chọn khác với nhiều bài hát Nga hay hơn, thân thuộc hơn với nhiều thế hệ lưu học sinh VN ở Nga lại được ra đời do một trong những thành viên NNN của chúng ta!

Rất cám ơn Oleola đã cho mọi người lướt qua lại những bài hát Nga một thời gắn bó.
Mà đọc bài của Oleola cứ tưởng là bài của TS Vũ Tự Lân ấy chứ không phải bài của bạn nào đó 22 tuổi đâu nhé.

[linh_tieuthu_dt]

uhm.em cũng thích bài này lắm .nghe mãi mà vẫn thấy hay,cả bài "cachiusa" nữa (tên tiếng nga of em cũng là Cachiusa đấy)