Bức tranh lịch sử và nền ngoại giao Nga. Nhờ dịch giúp!!

[ALEX]

Bức thư và bức tranh này đã đi vào lich sử của nền ngoại giao Nga.

Hơn 330 năm trước, khi Sultan Mohamed IV, Hoàng đế của đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ đe dọa tấn công những người Cadắc Zaporodze đã viêt một bức thư hăm dọa như sau:

"Султан Мохаммед IV - запорожским казакам. Я, султан и владыка Блистательной Порты, брат Солнца и Луны, наместник Аллаха на Земле, властелин царств - Македонского, Вавилонского, Иерусалимского, Большого и Малого Египта, царь над царями, властелин над властелинами,несравненный рыцарь, никем не победимый воин, владетель древа жизни, неотступный хранитель гроба Иисуса Христа, попечитель самого Бога, надежда и утешитель мусульман, устрашитель и великий защитник христиан, повелеваю вам, запорожские казаки, сдаться мне добровольно и без всякого сопротивления и меня вашими нападениями не заставлять беспокоиться. Султан Мохаммед IV".

Và người Kazắc mà đứng đầu là Ataman Ivan Sirko đã viết thư trả lời Sultan Mohamad IV như sau:
"Отвiт запорожцiв Магомету IV. Ти, султан, чорт турецкий, i проклятого чорта брат i товарищ, самого Люцеперя секретарь. Якiй ты в черта лыцарь, коли голою сракою ежака не вбъешь. Чорт высирае, а твое вiйско пожирае. Не будешь ты, сукiн ты сыну, сынiв христiянських пiд собой маты, твойого вiйска мы не боiмось, землею i водою будем биться з тобою, распро... твою мать. Вавилоньский ты кухарь, Макидоньский колесник, Iерусалимський бравирник, Александрiйський козолуп, Великого и Малого Египта свинарь, Армянська злодиюка, Татарський сагайдак, Каменецкий кат, у всего свiту i пiдсвiту блазень, самого гаспида внук и нашего х... крюк. Свиняча ты морда, кобыляча срака, рiзницька собака, нехрещений лоб, мать твою... От так тобi запорожцi виcказали, плюгавче. Не будешь ти i свиней христiанских пасти. Теперь кончаемо, бо числа не знаемо i календаря не маемо, мiсяц у небi, год у книзя, а день такий у нас, якиi i у Вас, за це поцелуй в сраку нас! Пiдписали: кошевой атаман Иван Сирко зо всiм кошем Запорiжськiм".

Nhà họa sỹ nổi tiếng Nga, Ilia Efimov Repin đã vẽ bức tranh nổi tiếng
"Запорожцы пишут письмо Турецкому сультану".

Ở đây phiên bản được viết bằng tiếng Ucraina, tớ có một số từ tương đương Nga- Ucraina. Nhờ các bạn dịch hộ. Cả Oila nữa. Theo tớ bức thư này rất hay.

Từ điển Ucraina- Nga:
Русско-украинский словарик «КП»
Люцеперь - Люцифер (дьявол).
Лицарь - рыцарь.
Срака - задняя часть тела.
Ежак - ежик.
Вбъешь - убьешь.
Высирае - опорожняет желудок.
Маты - иметь.
Боiмось - боимся.
Кухарь - бездарный повар.
Колесник - болтун.
Бравирник - хвастун.
Козолуп - кастрированный козел.
Свинарь - пастух свиней.
Злодиюка - злодеище.
Сагайдак - степное животное.
Кат - палач.
Блазень - придурок.
Гаспид - вредная змея.
Рiзницька собака - кусачая собака.
Плюгавче - плюгавый, никчемный.
Кош - подразделение войска.

Chúc tất cả giáng sinh và năm mới vui vẻ và hạnh phúc.

[Phanhoamay]

Haha, ông bạn ALEX vừa "Chúc tất cả giáng sinh và năm mới vui vẻ và hạnh phúc!" vừa ra một đề bài quá khó! Quá đáng thật!

Phần tiếng Nga thì tôi bỏ qua, xin dịch phần tiếng U cho vui:

“Trả lời của những người Côdắc ở Zaporogie.
Ngươi, Quốc vương, con quỷ Thổ nhĩ kỳ, anh em bạn bè với quỷ sứ đáng nguyền rủa, là thư ký của chính Liutsenper (x). Ngươi là hiệp sỹ quái quỷ gì mà không giết nổi con nhím bằng cái mông trần của mình. Quỷ sứ dọa dẫm còn quân đội của ngươi ăn tàn phá hại.
Đồ chó đẻ, ngươi sẽ không thu phục được những người con Cơ đốc, chúng tao không sợ đạo quân của ngươi, bằng đất và nước chúng tao sẽ chiến đấu với ngươi. Đ…cái con mẹ ngươi! Ngươi là tên bồi bếp tồi ở Bavilon, thằng bốc phét ở Makidona, kẻ khoác lác Ieruxalem, con lừa thiến ở Alexandri, thằng chăn lợn ở Đại và Tiểu Egip, kẻ bạo tàn ở Armenia, con vật nuôi trên hoang mạc Tacta, tên đồ tể ở Kamenhetsk, đứa ngu ngốc nhất trần đời, là cháu nội thằng đao phủ và là cái đầu b…của chúng tao. Ngươi là đồ mặt lợn, ngựa què, chó dại, …, cái con mẹ ngươi!...Những người Zaporogie nói với ngươi như thế đó, đồ vô tích sự. Ngươi không đáng là con lợn trong đàn súc vật của người Cơ đốc. Bây giờ chúng tao kết thúc đây, không cần biết ngày, lịch cũng không có, tháng ở trên trời, năm ở dưới đất, mà ngày ở chỗ chúng tao cũng y như ngày bên chúng mày, vì lẽ đó ngươi hãy hôn mông chúng tao đi!
Đã ký: Quốc vương Ivan Sirko cùng toàn quân.”

(x) chỗ này phải xem lịch sử vùng này mới hiểu được.

Haha, đúng là ngôn ngữ ngoại giao rất đặc biệt.

[Phanhoamay]

Đọc xong lá thư đanh đá (và đanh thép) ta mới hiểu hết bức tranh của Repin "Những người Zaporogie viết thư cho Quốc VƯƠNG Thổ"

[ALEX]

Tuyệt vời, bac Phanhoamay dịch tuyệt vời quá. Làm bức tranh sinh động hẳn lên. Mà bác biết cả tiếng Ucraina. Mình đọc chỉ hiểu lõm bõm một vài từ cũng đã thấy hay rồi , nhưng sau bản dịch của bác thì cảm nhận bức tranh hơn nhiều.Tớ để ý là bức thư này đối lập hẳn với bức thư của Sultan dùng từ rất kiêu ngạo và hống hách của một người đứng đầu một đế quốc rất hùng mạnh. Hai ngôn ngữ ở 2 bức thư khác hẳn nhau, mặc dù kiến thức lịch sử và địa lý ở 2 bức thư cũng không kém gì nhau. Bức thư của Sultan Thổ cũng gần giống với trong chuyện Nghìn Lẻ Một Đêm. Nhưng tớ sướng nhất là bức thư trả lời. Bây giờ được bác dịch thế là chuẩn quá rồi. Tớ sẽ ghi lại bản dịch này vào máy.
Tớ có ra đề khó gì đâu. Bức thư này tớ quan tâm từ lâu rồi, nhưng ko hiểu hết cặn kẽ. Do một lần tình cờ đọc được trong một dịp kỷ niệm nghành ngoại giao Nga. Làm sao mà đọc bức thư lên mình cũng được cười thỏa thuê như trong bức tranh là tớ cảm thấy hài lòng. Nhưng lần này thì trên cả hài lòng rồi.
Thanks. Chúc bác một cốc nhân dịp năm mới nhé
À bác giải thích giúp cải phần phải xem lịch sử (x) mới hiểu được ấy. Đây có phải là tên riêng thư ký của Vua Thổ giúp viết bức thư ko??

[hungmgmi]

À bác giải thích giúp cải phần phải xem lịch sử (x) mới hiểu được ấy. Đây có phải là tên riêng thư ký của Vua Thổ giúp viết bức thư ko??
-------------------------------


Các bác ơi, liutsenper (lЛюцеперь )à một trong những tên gọi khác của Qủy Sa-tăng, xuất phát gốc của nó trong tiếng La-tinh là Lucifer.Theo từ điển Ucraina-Nga thì Люцеперь dịch ra tiếng Nga là Люцифер. Các bác xem thêm về Люцифер tại đây nhé:

ЛЮЦИФЕР, одно из наименований сатаны, в котором отразилось представление о сатане как светозарном ангеле, сброшенном с небес и лишившемся могущества и славы из-за греховной гордыни. Это представление основано на Книге Исайи, где пророк говорит: «Как упал ты с неба, денница, сын зари!» (14:12). Только здесь употреблено в Библии еврейское слово «хейлель» («утренняя звезда», «денница»). Пророк предсказывает насмешки, которые обрушатся на царя Вавилонского после его свержения (Ис 14:4-23; см. в Иез 28:1-19 аналогичные насмешки, обращенные к царю Тира). Утренняя звезда – это, конечно, Венера, самое яркое светило на небе после Солнца и Луны. Иероним при переводе указанного места из Книги Исайи применил в Вульгате латинское слово Lucifer («светоносный»), использовавшееся для обозначения «утренней звезды», а представление о том, что, подобно царю Вавилона, низвергнутому с высот земной славы, и сатана некогда был низвергнут с высот славы небесной (Лк 10:18; Откр 12:9), привело к тому, что имя Люцифер было перенесено на сатану. Это отождествление подкреплялось также замечанием апостола Павла о сатане, который приходит как «ангел света» (2 Кор 11:14).

(Theo Bách khoa toàn thư www.krugosvet.ru)

[danngoc]

Các bác này thật là... Các bác đi học ở Nga chỉ biết đúng mỗi những thứ ở Nga, đến luxiphe cũng chẳng thèm để ý!

Sao không ai dịch đoạn thư tiếng Nga của vua Ottoman ra nhỉ? Không lẽ chúng em phải ngồi đoán với nhau hay sao chứ?

[ALEX]

[ALEX]

"Султан Мохаммед IV - запорожским казакам. Я, султан и владыка Блистательной Порты, брат Солнца и Луны, наместник Аллаха на Земле, властелин царств - Македонского, Вавилонского, Иерусалимского, Большого и Малого Египта, царь над царями, властелин над властелинами,несравненный рыцарь, никем не победимый воин, владетель древа жизни, неотступный хранитель гроба Иисуса Христа, попечитель самого Бога, надежда и утешитель мусульман, устрашитель и великий защитник христиан, повелеваю вам, запорожские казаки, сдаться мне добровольно и без всякого сопротивления и меня вашими нападениями не заставлять беспокоиться. Султан Мохаммед IV".
Bản dịch:
”Thư Sultan Mohammed IV gửi những người Kozăc Zaporozde. Ta, Sultan và Người cai trị Kinh Thành Kim Cương*, anh em của thần Mặt trăng và Mặt trời, Sứ giả của thánh Alah trên mặt đất, Vua của các vương quốc – Masedonia, Babilon, Zeruzalem, Đại Ai cập và Tiểu Ai cập, Hoàng Đế của các Hoàng đế, Chúa Tể của các Chúa tể, Hiệp sĩ không có đối thủ, Chiến binh bất khả chiến bại, Niềm hy vọng và An ủi của người Hồi giáo, Người reo rắc nỗi kinh hoàng đồng thời là người bảo vệ cho Cơ Đốc giáo, báo cho các người, nhưng tên Kozắc Zaporodze biết là phải đầu hàng Ta một cách tự nguyện, không được chống cự. Mọi cuộc tấn công của các ngươi đều không làm Ta phải mảy may bận lòng. Ký tên. Sultan Mohamed IV”.
P/S
*Đế quốc Ottoman= Блистательна Порта= Kinh Thành (cảng) Kim Cương = Ottoman Empire. Đây là một tên gọi khác của Đế quốc Thổ Nhĩ kỳ hùng mạnh thời bấy giờ.
Đúng là cứ phải có sức ép mới làm việc được.). Tớ dịch thử ra đây.
Có bác nào biết rõ về lịch sử thời đó không??? Có thể giúp post lên cho mọi người biết về bức tranh về cục diện ở Châu Âu và thế lực Đế quốc Ottoman thời đó. Vì Thư gửi những người Kôzắc mặc dù hăm dọa và kiêu ngạo nhưng mềm mỏng hơn nhiều so với bức thư cùng tác giả gửi cho Hoàng đế Leopold I ở Viên, Áo. Chứng tỏ Mohamed iv cũng kính nể dân Kozắc hơn.
Bức thư gửi Leopold Đệ nhất như sau:
"Я объявляю тебе, что стану твоим господином. Я решил, не теряя времени, сделать с Германской империей то, что мне угодно, и оставить в этой империи память о моем ужасном мече. Мне будет угодно установить мою религию и преследовать твоего распятого бога. В соответствии со своей волей и удовольствием я запашу твоих священников и обнажу груди твоих женщин для пастей собак и других зверей. Довольно сказано тебе, чтобы ты понял, что я сделаю с тобой, - если у тебя хватит разума понять все это. Султан Мохаммед IV".

[Nina]

Thôi thì để tớ dịch bức thư của Mohamed IV gửi cho Hoàng đế Leopold I ở Viên

[danngoc]

Nếu nói về lịch sử thời này thì khá mất thời gian. Em có tài liệu nhưng không dịch nổi. Sẽ cố post hình ảnh.

[Thanhxuan1974]

Cám ơn các bạn về những tư liệu thật là quí.
Tôi đã xem không biết bao lần bức tranh này rồi, nhưng chỉ xem và biết thế thôi, chứ có hiểu đâu ngọn nguồn.
Ngay cả ngày xưa, lúc học dự bị tiếng Nga, cô giáo tôi, người Armenia cũng giảng giải cho chúng tôi về bức tranh này nhưng cô cũng không có những tư liệu đưa ra như của các bạn.
Đúng là "học thày không tày học bạn".
Đây coi như một món quà Năm Mới các bạn đã mang lại cho tôi. Xin cám ơn các bạn nhiều nhiều....

[rung_bach_duong]

Cảm ơn Alex và các Bác đã dịch. Nói thật là mình không những chỉ được xem bức tranh trên mà còn được sờ, được xoa tay vào nó (xoa trộm thôi), cả bức "những người kéo thuyền trên sông Volga" của ông nữa. Hai bức tranh này được trưng bày tại Viện Bảo tàng Nga và nó nằm ngay gần chỗ kí túc xá mình ở ngày xưa nên bọn mình có dịp vào ngắm nghía tham quan. Cũng chẳng hiểu gì cả mà chỉ biết xuýt xoa sao hoạ sĩ vẽ thật đến thế, thật đến mức đứng cách bức tranh có 0.5 m mà cảm thấy vẫn như không phải là tranh. Nay được đọc những gì mọi người dịch thấy thật thú vị.

[ALEX]

[Tykva]

Thú thật, lần đầu tiên tớ hoảng sợ vì không hiểu gì, mặc dù các bức thư được viết bằng tiếng Nga hẳn hoi (trừ bức thư mà bác Phan đã dịch). Đúng là học thày không tày học bạn. Cảm ơn các bác nhiều.