Một kết cục bi thảm cho gia đình phát thanh viên huyền thoại Iuri Levitan.

[hungmgmi]

Trong cuộc chiến tranh thần thánh của nhân dân Xô-viết, có một người tuy không trực tiếp ra trận nhưng lại có một sức mạnh ghê gớm, khiến cho kẻ thù phải run sợ. Bản thân Hitler đã lên tiếng rằng nếu chiếm được Matxcơva, y sẽ treo cổ con người đó ngay lập tức. Quân Đức cũng treo giải thưởng 200.000 mark cho ai bắt sống được ông. Con người đó chính là phát thanh viên Đài phát thanh Matxcơva Iuri Levitan. Giọng đọc của ông như có lửa, thôi thúc hàng chục triêụ người dân Xô-viết ra chiến tuyến chống lại quân thù. Tên tuổi ông gắn liền với những thông tin quan trọng bậc nhất của Nhà nước Liên xô phát trên đài phát thanh trong cuộc Chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Trên báo Quốc tế, chúng tôi đọc được những dòng thế này về Iuri Levitan:
Cũng là một Levitan


"Chú ý, chú ý. Đây là Đài phát thanh Moskva! Hỡi các công dân Xô Viết! Chúng tôi đang chuyển tới các bạn Tuyên bố của Chính phủ Liên Xô. Hôm nay, vào lúc bốn giờ sáng, quân đội Đức ngang nhiên tấn công nước ta, chọc thủng biên giới Liên Xô tại nhiều vị trí và ném bom nhiều thành phố mà không có bất kỳ lời tuyên chiến nào...".

Những người đã nghe mẩu tin này không thể quên giọng nói đầy báo động và khô khốc của Iuri Levitan loan đi trên Đài phát thanh LX. Chỉ có "bi nhiêu" thôi, phát thanh viên này nổi tiếng toàn thế giới.

Toàn bộ lịch sử Chiến tranh Vệ quốc của LX gắn liền với giọng nói của Levitan. Ông kể: "Sáng Chủ nhật 22.6.1941, tôi đang ? nhà bỗng có điện thoại mời tôi đến đài ngay. Tôi lập tức phi thẳng đến cơ quan. Gương mặt đồng nghiệp thất vọng, u ám, khô khốc. Lần đầu tiên tôi nghe thấy một từ đảo lộn cuộc sống của hàng triệu người, chấm dứt mọi kế hoạch, hy vọng và uớc mơ của họ: "Chiến tranh". Tôi được giao đọc thông báo đầy bi kịch về sự tấn công của Phát xít Đức. Tôi hiểu phải đọc lời văn sao cho gây được lòng căm thù với địch, toát lên cơn thịnh nộ và lòng dũng cảm của ta trước nỗi đau bất ngờ và cố gắng hết sức không buông giọng...".

Quân Đức treo giải thưởng 200.000 mark cho ai bắt sống được Levitan. Khi biết chắc không thể bắt cóc được, chúng quyết định thủ tiêu ông. Hè năm 1941, một quả bom nửa tấn rơi thẳng xuống sân đài. Quân Đức vội loan ngay tin "Trung tâm phát thanh của Bolsevich đã bị tiêu hủy . Levitan đã bị giết!". Bọn Quốc xã mừng hụt: Quả bom mắc vào nắp cống và không nổ. Chưa đầy 15 phút sau, trên sóng, giọng Levitan lại vang lên.

Tiếng kèn xung trận

Levitan sinh ngày 2.10.1914 ? Vladimir. Cha làm thợ cảng, mẹ nội trợ ? nhà. Những năm đi học, Levitan thích tổ chức những buổi văn nghệ nghiệp dư, hát không tồi. Vì giọng khỏe ông được gọi là Kèn đồng. Hàng xóm thường nhờ anh gọi hộ con chơi ? xa...

Cứ tưởng, chàng trai với những năng khiếu như vậy sẽ thành diễn viên. Nhưng anh trượt thẳng cẳng khi thi vào Đại học điện ?nh. Lý do: nói không chuẩn, giọng rất... "phô". Buồn, anh thi đại vào nghề phát thanh viên, chẳng cần biết nghề này là gì, để khỏi phải mang ngượng về quê.

"Anh có cái giọng Volga nhà quê, không phải Moskva, lại nói lắp - ai mà nhận anh làm gì?" - người nữ thư ký muốn gạt ngay từ đầu cái anh chàng xấu mã, đeo kính đi chiếc xe đạp cà tàng mặc chiếc áo pull xỉn màu khỏi danh sách dự tuyển. Có thể cô ta muốn giúp anh đỡ mất thì giờ đâm vào nơi có tỷ lệ "chọi" khủng khiếp: 900 người chỉ chọn một này.

Thế mà anh được tuyển. Thoạt đầu, người ta cho anh chân trực ? bộ phận sản xuất và nhét anh vào kho giữ đĩa nhạc. Anh thường nán lại đài để nghe các diễn viên nổi tiếng đọc, học thuộc những từ nói nhanh, đọc thầm những bài báo về các chủ đề hiếm nhất, cố gắng luyện giọng chuẩn của thủ đô...

Sau những nỗ lực ?y, rồi anh cũng được đọc, nhưng chỉ trong chương trình ban đêm. Vẫn có lỗi, nhưng anh mắc lỗi một cách đầy tự tin rằng người nghe sẵn sàng thừa nhận họ nghe thấy thế chứ không phải phát thanh viên đọc sai. Kiên trì và khổ luyện mang lại cho anh thành quả. Ba năm sau, vào năm 1934, phát thanh viên 20 tuổi đời, được giao đọc trên sóng Báo cáo của Josef Stalin tại Đại hội ĐCS Bolsevich lần thứ 17.

Chiến thắng

"Chúng tôi có một suy nghĩ chung một uớc mơ - đến một lúc nào đó sẽ được đọc Tuyên bố chiến thắng hoàn toàn Phát xít Đức - Levitan hồi tưởng - Và uớc mơ này đã trở thành hiện thực... Ngày 9.5.1945, tôi vinh dự được giao đọc văn kiện đầu hàng vô điều kiện của Phát xít Đức. Đến tối, tôi cùng Chủ tịch ?y ban phát thanh Aleksei Puzin được triệu lên Kremli giao lời văn Lệnh của Tổng tư lệnh tối cao về Chiến thắng Phát xít Đức. Phải mất 35 phút để đọc hết toàn văn. Đài lúc đó nằm gần Điện Kremli, chỉ cần bước ngang Quảng trường Đỏ. Nhưng trước mặt chúng tôi là một biển người. Nhờ công an và bộ đội dẹp đường, chúng tôi cũng chỉ đi được năm mét, không nhích nổi.

Bỗng chúng tôi sực nhớ trong điện Kremli cũng có trạm phát thanh, quay lại để đọc từ trong đó! 21 giờ 55 phút. "Đây là Đài phát thanh Moskva. Đức Phát xít đã bị đập tan...".

Ba năm trước khi chết, Iuri Levitan mới được xét phong danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Có hai người mang họ Levitan nổi tiếng. Một là Isaak Levitan, danh họa Nga với những bức tranh nổi tiếng thế giới vẽ cảnh mùa thu nước Nga và người kia, chẳng là ai khác ngoài phát thanh viên Iuri Levitan.

Còn trên trang newsru hôm qua và trang kp hôm nay, tôi mới đọc được một tin dữ về gia đình Iuri Levitan: Con gái duy nhất Iu.Levitan đã bị giết chết tại nhà riêng.Thật đau xót, thủ phạm chính là con trai của bà.

Con gái duy nhất của Levitan tên là Natalia Sudarikova. Một năm sau ngày sinh của bé Natalia, Hitler dọa sẽ treo cổ bố Levitan tại Quảng trường Đỏ. Khi cô bé tròn 11 tuổi, bố mẹ cô ly dị, Natalia sống cùng với bố. Theo nghiệp bố, Natalia trở thành phát thanh viên Đài tiếng nói Liên xô. Bà có 1 con trai tên là Boric, năm nay 36 tuổi. Chính y đã giết chết mẹ mình vào 5 h sáng ngày thứ bảy vừa qua. Theo nhận định, có thể Boric bị mắc một chứng bệnh thần kinh nào đó. Viện kiểm sát quận Tver đã khởi tố y về tội giết người và sẽ tiến hành giám định vào một ngày gần nhất.
Đây là chân dung người xấu số:


Thật là một kết cục bi thảm.

[Thanhxuan1974]

Ôi, chia buồn cùng ông, Levitan!
Tôi vẫn nghe đâu đây tiếng của ông được phát trên đài trong những dịp Cách mạng Tháng Mười trên quê hương Xô-Viết thời sinh viên của tôi, và cả những lời thày cô nói về ông với lòng trân trọng và khâm phục.

Tôi không hiểu sao mãi trước khi chết 3 năm ông mới được phong là nghệ sĩ nhân dân (hình như ngày xưa chúng tôi hay gọi là nghệ sĩ công huân?), nhưng chỉ biết rằng ở Liên Xô ngày xưa được danh hiệu này là cao quí lắm, và không phải là nhiều (như ta biết hiện nay!).

[danngoc]

Em nghĩ có lẽ do ông là dân Do Thái.

[Phanhoamay]

Danh hiệu Nghệ sỹ nhân dân (narodnyi artist) cao hơn danh hiệu Nghệ sỹ công huân (zaslujenyi artist), bạn TX74 ạ.

Cònviệc xét chọn thì họ cũng như ta thôi, chưa hẳn người xứng đáng đã được mà đôi khi còn nhờ nhiều yếu tố khác.

Có thể do Levitan là người Do thái nên lâu được phong tặng danh hiệu cao quý. Tôi có ông thầy dạy Cơ học Lượng tử người Do thái, giỏi siêu việt luôn, nhưng chỉ được phong Phó GS thôi.

[hungmgmi]

Một số bức ảnh mới kiếm được:
Iuri Levitan trẻ măng trong phòng đọc của Đài:


Người dân Xô viết đón nghe tin tức tiền phương qua giọng đọc của Phát thanh viên số 1 Levitan:


Sau này, Levitan ít xuất hiện trên làn sóng điện. Các nhà lãnh đạo muốn tiếng nói của ông chỉ dùng để thông báo những tin tức tối quan trọng: Liên xô phóng thành công vệ tinh đầu tiên, Gagarin bay vào vũ trụ....


Đây là ảnh 2 cha con: Levitan và con gái nhỏ Natalia:

[Nina]

Bác Phan ơi, theo em muốn làm Giáo sư ở Nga thì ...đôi khi phải chờ lâu, lý do là cái tổ bộ môn ấy có quá nhiều giáo sư rồi mà, thế thì chỉ có cách là đi đến nơi khác, được phong giáo sư rồi mới quay lại, không thì cứ chờ đến khi chỗ mình có ai đó ... chết thì mới được phong