Tương lai phát triển của Hải quân Nga.

ulianovsk_17

Để tiếp tục duy trì khả năng răn đe chiến lược trong thế kỉ 21, Nga đang tích cực xây dựng lực lượng hải quân hiện đại hóa.Hiện tại, Hải quân Nga đang thực hiện chuyển từ chiến lược "phòng thủ biển gần" sang tiến công biển xa", tập trung mọi nỗ lực thúc đẩy cải cách, tăng cường nâng cao sức mạnh hải quân.
Mục tiêu lâu dài
Hiện nay, hải quân Nga có hơn 380 tàu chiến và 280 máy bay các loại bao gồm 21 tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đường đạn, 16tàu ngầm hạt nhân (3 chiếc đang được khởi đóng), 14 tàu ngầm chống ngầm (1 chiếc đang khởi đóng), 1 tàu sân bay, 7 tàu tuần dương, 13 tầu khu trục, 49 tàu hộ tống, 34 tàu quét lôi (1 chiếc đang được khởi đóng), 21 tàu đổ bộ. Lực lượng máy bay trên hạm bao gồm 27 máy bay chiến đấu Su-33, 2 trực thăng báo động sớm Ka-31, 83 trực thăng chống ngầm Ka-27 PL/29/32., máy bay có căn cứ trên bờ gồm: 1 máy bay tác chiến điện tử tầm xa Il-20, 6 máy bay tác chiến điện tử/tình báo An-12, 26 máy bay chống ngầm tầm xa Il-38, 40 máy bay chống ngầm tầm xa Tu-142, 45 máy bay ném bom Tu-22M, 46 máy bay ném bom Su-24.
Từ năm 1995-2000, Hải quân Nga đã phải cắt giảm tới 50% quân số, lực lượng tàu chỉ còn 18% là tàu xa bờ, 57% là các tàu ven bờ và tàu cao tốc. Do thiếu kinh phí, vật tư bảo đảm, công tác duy tu, bảo dưỡng không được chú trọng thường xuyên, nên đầu thế kỷ 21, trong số lực lượng sẵn sàng chiến đấu, Hải quân Nga chỉ có thể duy trì 6-8 tầu ngầm mang tên lửa chiến lược, về số lượng đầu đạn hạt nhân dùng cho tên lửa chiến lược cũng chỉ bằng 25-30% so với Mỹ. Trước thự trạng đó, tháng 11-1999,, Nga đã công bố " Chiến lược hải quân liên bang", xác định chiến lược xây dựng và phát triển Hải quân Nga đầu thế kỷ 21, đồng thời đề ra mục tiêu phát triển hải quân Nga trong 20 năm đầu của thế kỷ 21 gồm 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1 (đến năm 2002): hạn chế cắt giảm lực lượng, tích cực áp dụng các biện pháp duy trì trạng thái thông thường của lực lượng hiện có, tạo đà cho bước phát triển tiếp theo, đồng thời xây dựng quy hoạch phát triển hải quân lâu dài.
Giai đoạn 2 (từ năm 2003 đến năm 2007) tích cực áp dụng các biện pháp nâng cao khả năng bảo đảm an ninh và lợi ích của Nga tại các khu vực biển trên thế giới; bảo đảm Hải quân Nga có đủ khả năng duy trì vị thế của một cường quốc biển, tiếp tục thúc đẩy sự phát triển ổn định của nền kinh tế quốc dân; tích cực hợp tác khai thác và tận dụng cac nguồn tài nguyên biển trên thế giới.
Giai đoạn 3 (từ 2007 đến 2020) đổi mới toàn diện vũ khí trang bị của hải quân, xây dựng một lực lượng hải quân hiện đại hóa, có đủ khả năng tác chiến tiến công viễn dương.
Kế hoạch phát triển
* Tăng cường phát triển lực lượng hạt nhân của hải quân, chú trọng khả năng răn đe hạt nhân chiến lược.
Tháng 2-2002, Nga tuyên bố tuy thực hiện việc cắt giảm số lượn đầu đạn hạt nhân, nhưng vẫn tiếp tục duy trì kết cấu lực lượng hải quân chiến lược " 3 trong 1". Hiện nay trong hệ thống lực lượng hạt nhân răn đe và chiến lược của Nga, hải quân chỉ chiếm 26,6 %. Tuy nhiên cùgn với việc điều chỉnh lực lượng hải quân chiến lược, Nga dự tính đến năm 2010, sẽ nâng tỉ lệ lực lượng hạt nhân của hải quân lên khoảng 57%.
Hiện tại, Hải quân Nga đang nghiên cứu phát triển tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa chiến lược thế hệ mới lớp Borey có mức đọ bức xạ tiếng ồn và bức xạ điện từ nhỏ, tac chiến linh hoạt. Tàu có chiều dài :170 m, lượng choán nước: 15000 tấn, khả năng lặn sâu lớn nhất: 450 m, đuợc trang bị cac loại vũ khí tiên tiến, trong đó có tên lửa đường đạn xuyên lục địa Topol-M, mang đầu đạn nặng 1200 kg, sử dụng nhiên liệu rắn, 3 tầng, dẫn bằng nhiều phương thức (trong đó chủ yếu là dẫn bằng quán tính), nên có ưu điểm là tầm bắn xa ( trên 10000 km), uy lực sát thương lớn, độ chính xác cao.

Tên lửa Topol M phóng từ đất liền.
Đầu năm 2001, Hải quân Nga đã hạ thủy chiếc tàu ngầm hạt nhân tiến công đa năng thế hệ 4 đầu tiên lớp Severodvinsk. Theo kế hoạch sẽ đưa vào trang bị trong tài khóa 2003, 2 chiếc tiếp theo cũng sẽ được Hải quân Nga tiếp tục đưa vào trang bị trong tài khóa 2005. Hiện tại, Hải quân Nga đang chuẩm bị đóng 7 tàu ngầm lớp này, tàu có chiều dài: 121 m, lượng choán nước (khi lặn) 2000 tấn, tốc độ hành trình: 32 hải lý/ giờ (khi lặn) và 18 hải lý/ giờ (khi nổi); khả năng lặn sâu tối đa 800 m, có thể hoạt động liên tục 120 ngày. Vũ khí chủ yếu gồm 24 tên lửa đối hạm tầm xa, tốc độ siêu âmm SS-N-26, tầm bắn trên 300 km, sai số vòng tròn 4-8 m.

Tên lửa đối hạm SS-N-26 Yakhont.

ulianovsk_17

Tiếp tục:
*Đẩy nhanh tốc độ chất lượng xây dựng hải quân, nâng cao tính năng của vũ khí trang bị.
Hiện tại, căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ khác nhau trên từng khu vực biển cụ thể, các hạm đội của Hải quân Nga cũng thực hiện biên chế và trang bị khác nhau. Ví dụ, biên chế của Hạm đội biển Bắc và hạm đội Thái Bình Dương gồm các tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đa năng, tàu mặt nước có trang bị máy bay, tàu đổ bộ, tàu tác chiến đa năng và lực lượng không quân của hải quân; Hạm đội biển Đen và hạm đội biển Bantic được trang bị các tàu mặt nước đa năng, tàu quét lôi, tàu cao tốc, tàu ngầm diesen, máy bay cường kích và lực lượng tên lửa bờ.
Hiện nay, các xưởng đóng tàu cỡ lớn của Hải quân Nga đang bắt đầu thực hiện các chương trình nghiên cứu phát triển, đóng mới hoặc cải tiến các tàu chiến hiện có. Trong đó chú trọng phát triển, chế tạo mô phỏng và đóng mới các tàu mặt nước cỡ vừa và cỡ lớn như tàu sân bay, tàu tuần dương, tàu hộ tống và các tàu tác chiến thủy bộ. Đối với các tàu ngầm chiến đấu chủ lực đang được đóng mới, cải tiến chủ yếu tập trung cho lĩnh vực tàu ngầm hạt nhân, đồng thời ưu tiên phát triển một số tàu ngầm thông thường công nghệ cao. Về lực lượng thông thường, Hải quân Nga dự định đến trước năm 2010 sẽ tập trung phát triển theo các hướng chủ yếu sau:
Một là: Nghiên cứu phát triển các loại tàu ngầm hạt nhân đa năng thế hệ mới và tàu ngầm diesen có mức độ bức xạ tiếng ồn thấp, khả năng lặn sâu hơn và được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến, hiệ quả tác chiến cao.
Đầu năm 2001, Hải quân Nga đã xác nhận việc bàn giao và đưa vào trang bị chiếc tàu ngầm hạt nhân Cheetah lớp Akula II (Bar) kiểu mới nhất và hai tàu ngầm thông thường thế hệ 4 lớp Lada (kiểu xuất khẩu có tên là Amur).
Tàu ngầm hạt nhân đa năng thế hệ 3 lớp Akula đã được đưa vào trang bị tổng cộng 12 chiếc gồm Akula I và II. Akula II có chiều dài: 115 m, lượng choán nước 12770 tấn, tốc độ hành trình lớn nhất 33 hải lí/giờ, khả năng lặn sâu ( công tác ) 520 m, mức độ bức xạ tiếng ồn thấp (105 dB ), khả năng tiến công tăng 36 % so với Akula I.

Tàu ngầm lớp Akula.
Tàu ngầm lớp Lada là kiểu cải tiến từ tàu ngầm lớp Kilo được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến gồm ngư lôi Type 53, tên lửa chống ngầm SS-N-15 (dẫn bằng quán tính, phóng bằng ống phóng ngư lôi 533 mm, tầm bắn 50 km), tên lửa phòng không toàn phương vị Igla (tầm bắn 600-6000 m).

Tàu ngầm lớp Kilo.
Hai là:tăng cường phát triển các tàu tác chiến viễn dương kiểu thông dụng, nghiên cưứ và sản xuất hàng loạt đối với các tàu tác chiến mặt nước đa năng được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến.
Để nâng cao khả năng kiểm soát trên không, trên biển và tác chiến chống ngầm, Hải quân Nga đang xúc tiến chương trình đóng tàu sân bay thế hệ mới. Theo đó, tàu sân bay mới này sẽ có sàn băng dài 105 m, với tổng số 3857 khoang, có thể mang các loại máy bay vận tải, máy bay trinh sát, giám sát, trực thăng vũ trang và máy bay chiến đấu MiG-29 kiểu cải tiến. Theo kế hoạch đến năm 2010, hai hạm đội Thái Bình Dương và Biển Bắc sẽ được trang bị các tàu sân bay mới. Gần đây Hải quân Nga cũng đã đưa ra khỏi trang bị hàng lạt các tàu chiến đã hết hạn sử dụng, đồng thời đề ra kế hoạch trong 20 năm tới sẽ từng bước đưa vào trang bị các tàu chiến mới thay thế các tàu chiến hiện có. Năm 2000, Hạm đội biển Bantic đã đưa vào trang bị 3 tàu tên lửa mới. Năm 2001, Hải quân Nga bắt đầu khởi đóng loạt đầu tiên tàu hộ tống tàng hình hạng nhẹ Type 20380 mới; lượng choán nước 1900 tấn, tốc độ hành trình lớn nhất 27 hải lí/ giờ, tầm hoạt động 4000 hải lý. Hải quân Nga dự định sẽ đóng tổng cộng 10 tàu này, chiếc đầu tiên được trang bị vào cwối năm 2005, sau đó mỗi năm đưa vào trang bị 1 tàu, chủ yếu sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ tác chiến chống ngầm, hộ tống và tuần tiễu.
Về vũ khí trên hạm, Hải quân Nga cũng đang thực hiện chương trình cải cách lớn. Năm 2000, Nga bắt đầu sản xuất tên lửa đối hạm siêu âm Rubis có thể mang đầu đạn nặng 200 kg, tốc độ M.2-2,6, tầm bắn 300 km. Theo kế hoạch, Hải quân Nga sẽ trang bị tên lửa này cho tàu ngầm hạt nhân tiến công lớp Akula, mỗi tàu ngầm có thể bố trí 20 ống phóng. Tàu ngầm thông thường lớp Kilo sau khi cải tiến cũng có thể phóng loại tên lử náy qua ống phóng ngư lôi 533 mm. Theo đánh giá, về công nghệ và tính năng kĩ chiến thuật, tên lửa đối hạm Rubis của Hải quân Nga đã đi trước các nước 15 năm. Hệ thống tên lửa đối hạm đa năng Club có thể thực hiện các nhiệm vụ tác chiến chống ngầm, tiến công tiêu diệt các mục tiêu diện, tàu mặt nước từ cự li an toàn đã và đang được Hải quân Nga đưa vào trang bị. Được biết, Club có thể mang đầu đạn nặng 200-400 kg,tốc độ hành trình M.0,7, tầm bắn 200-300 km, là loại tên lửa đối hạm có thể phóng bằng ống phóng ngư lôi.
Năm 2001, Hải quân Nga đã đưa vào trang bị hệ thống tên lửa phòng không Rif-M tầm bắn 138 km. Hệ thống tên lửa này có thể khống chế trên một khu vực rộng, có thể đồng thời tiến công tiêu diệt 6 mục tiêu, chủ yếu được sử dụng để đối phó với các loại máy bay, tên lửa hành trình phóng từ trên không và tên lửa hành trình đối hạm, có thể phá hủy hiệu quả tên lửa đối hạm bay lướt trên mặt biển ở độ cao 10 m của đối phương.
Ba là: nghiên cứu phát triển các loại máy bay ném bom chiến lược của lục quân và các máy bay mang trên hạm thế hệ mới, chú trọng cải tiến các loại máy bay hiện có,trọng điểm là phát triển các loại máy bay chống ngầm, máy bay tác chiến điện tử; đồng thời tích cực cải tiến, nâng cao chất lượng trang bị đối với lực lượng không quân của hải quân.
Từ năm 2001, lực lượng không quân của Hải quân Nga đã bắt đầu thực hiện chương trình tối ưu hóa kết cấu trang bị, đưa ra khỏi trang bị các loại máy bay từ thế hệ 1 đến thế hệ 3. Theo kế hoặch sau khi kết thúc giai đoạn này, không quân của Hải quân Nga sẽ được trang bị tổng cộng khoảng 1000 máy bay mới, gồm khoảng 300 máy bay tác chiến đột kích, 70 máy bay chống ngầm, 100 máy bay chi viện tác chiến và khoảng 300 trực thăng...
Tháng 2-2000, Hạm đội Bắc Hải của Hải quân Nga đã chính thức xây dựng liên đoàn không quân của hải quân, trang bị cho cụm chiến đấu có tầu sân bay Admilral Kuznetsov 36 máy bay chiến đấu đa năng Su-33. Ngoài ra, Hải quân Nga đề ra kế hoạch trang bị tên lửa đối hạm phóng từ trên không Rubis cho các loại máy bay tuần tiễu trên biển Tu-142, máy bay MiG-29K, Su-33 và Su-33 FN nhằm nâng cao khả năng tác chiến của chúng.
Su-33 là kiểu cải tiến từ máy bay Su-27 có ưu điểm là khả nbăng cơ động linh hoạt, bán kính tác chiến lớn, được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến vừa có thể đáng chặn các mục tiêu trên không, vừa tấn công các mục tiêu trên biển. Máy bay có 12 giá treo vũ khí, khối lượng bom đạn mang theo khoảng 7000 kg, gồm tên lửa đối hạm tốc độ siêu âm tầm gần Kh-31 hoặc tên lửa đối hạm tốc độ siêu âm tầm xa Kh-41 (khối lượng phóng 4500 kg tốc độ hành trình lớn nhất M.3, có thể phóng từ độ cao 200-12000 m, tầm bắn 150-250 km).

Máy bay mang trên hạm Su-33.

Tàu sân bay Admilral Kuznetsov.
Hiện tại, Hải quân Nga đang thực hiện chương trình nghiên cứu phát triển máy bay chiến đấu trên hạm thế hệ 4 MiG-2000K. Theo kế hoạch, đến năm 2010, MiG-2000 sẽ được bay thử nghiệm, 2013: sản xuất hàng loạt, 2015: đưa vào trang bị để thay thế cho các loại máy bay Su-33, MiG-29 K và trang bị cho các tàu sân bay mới.

MiG-2000
Tóm lại, nhằm tăng cường sức mạnh hải quân, hải quân Nga đẩy mạnh chương trình cải cách vũ khí trang bị với mục tiêu đến năm 2015-2020, sẽ có khoảng 15 tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đường đạn, 50 tàu ngầm hạt nhân tiến công, 30 tàu ngầm thông thường, 6-8 tàu sân bay và khoảng 120-130 tàu mặt nước...Lực lượng hải quân hoàn toàn mới này được trang bị tiên tiến, khả năng phản ứng linh hoạt, đáp ứng được yêu cầu của chiến trang hiện đại sẽ là tiêu điểm quân tâm của nhiều nước trên thế giới.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Theo Tạp chí KHQS 6-03.