Những bài hát Nga đã từng được hát nhiều ở Việt Nam một thời - phần 2

[Nina]

Mời các bác tiếp tục thảo luận chủ đề "Những bài hát Nga đã từng được hát nhiều ở Việt Nam một thời" ở đây nhé

[rung_bach_duong]

[Thanhxuan1974]

Thời sinh viên của chúng tôi biết bao kỉ niệm vui mà cũng không thiếu gì vất vả, nhất là cuộc sống ở vùng Trung Á xa xôi. Bây giờ nhiều người đã “trưởng thành” và cuộc sống đã khá hơn (hơn 30 năm rồi còn gì); Nhưng nhớ lại những ngày đó –một đoạn đường của cuộc đời – tôi vẫn thầm nhắc mình:

...”Нам дороги эти
Позабыть нельзя” ,

và lại nhớ về bài hát “Ôi, những con đường” đã vang lên cùng một thời cắp sách.

Cùng với bài hát "Đêm đen" mà bạn Nina đã giới thiệu, xin các bạn "chia sẻ" thêm bài "Ôi, những con đường" trong không khí kỷ niệm ngày bắt đầu cuộc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại của Liên Xô, ngày 22.6.1941.


Xin nghe ở đây:

http://download.sovmusic.ru/m32/dorogi.mp3

ÔI, NHỮNG CON ĐƯỜNG

Nhạc: A. Nô-vi-cốp
Lời: L. Ô-sa-nhin

Ôi, đường ơi đường
Cát mờ bốn phương
Nào lạnh giá, nào lo ngại
Và cỏ dại ngút bước đi.

Ai mà biết được
Số mình ra sao
Và nhỡ giữa thảo nguyên này
Một ngày nào rã cánh bay.

Bụi đất cuốn, cuốn theo từng gót giày
Thảo nguyên, và
khắp cánh đồng
Lửa loé sáng khắp nơi, đạn vang trời
vẫn không ngừng thét gào.

Ôi, đường, ơi đường
Cát mờ bốn phương
Nào lạnh giá, nào lo ngại
Và cỏ dại ngút bước đi.

Súng rền vang trời
Chú quạ quay lơi
Bạn anh đó nằm trên đồng
Lìa cuộc đời giữa đất không

Mà vẫn vút vút theo dọc con đường
Dẫu cát bụi
khắp cánh đồng.
Mà xung quanh khói đất đầy con đường
Chốn nơi này. Đất lạ.

Ôi, đường, ơi đường
Cát mờ bốn phương
Nào lạnh giá, nào lo ngại
Và cỏ dại ngút bước đi.

Thông đầy núi rừng
Nơi bình minh lên
Mẹ vẫn đứng ngoài hiên nhà
Mỏi mòn chờ đứa con yêu.

Mà tít tắp, tít tắp, đường ôi đường
Thảo nguyên, và
Những cánh đồng
Người thân vẫn ngóng theo đường ta
bằng
ánh mắt đầy mong chờ.

Ôi, đường, ơi đường
Cát mờ bốn phương
Nào lạnh giá, nào lo ngại
Và cỏ dại ngút bước đi.

Tuyết và gió gào
Nhớ cùng tháng năm
Bạn thân hỡi đừng bao giờ
Đường một thời lỡ lãng quên

1945

LỊCH SỬ SÁNG TÁC BÀI HÁT

“Trong những bài hát tôi viết thì bài “Ôi, những con đường” là bài tôi thích nhất...”

- Anh hùng Lao động XHCN, Nghệ sĩ Nhân dân Liên Xô, người được giải Quốc gia Liên Xô, nhạc sĩ A.G. Nô-vi-cốp đã tổng kết công tác nhiều năm đầy thành tích của mình trong lĩnh vực ca khúc như vậy –

“ Bài hát rất gần với giai điệu một bài dân ca. Hãy nhớ lại bài “ Ôi, em – đêm nhỏ bé... ” Tiếng thở sâu ngay từ đầu đã xác định cấu trúc chính của bài hát – một hoài niệm...”

Bài hát được viết theo “đơn đặt hàng” của Đoàn Ca múa nhạc (Bộ) Dân uỷ Nội vụ ngay sau khi cuộc Chiến tranh vệ quốc vĩ đại kết thúc, cho chương trình “Mùa xuân Chiến thắng” mà người chỉ huy dàn nhạc của Đoàn, anh hùng Lao động XHCN, nghệ sĩ Nhân dân Liên Xô, đạo diễn phim nổi tiếng của Liên Xô, Xéc-gây Yu-kê-vích, được chỉ định làm Đạo diễn cho chương trình này. Chính ông là người đã nghĩ ra ý tưởng đưa vào cảnh dựng chương trình đó những toa tàu, những người chiến sĩ đi từ mặt trận về và khe khẽ hát. Tên gọi đầu tiên bài hát được đặt phù hợp với bối cảnh đó – “ Dưới nhịp gõ của những chiếc bánh xe”.

Người đầu tiên lĩnh xướng bài hát này là ca sĩ I-van Sme-lép của chính đoàn Ca nhạc đó.

“Sau đó, nhiều người nói với chúng tôi – Nhạc sĩ A.G. Nô-vi-cốp kể lại – nhiều dòng ca từ của bài hát, được chúng tôi viết, đã thể hiện rất cô đọng tất cả cuộc chiến tranh.

Súng rền vang trời
Chú quạ quay lơi
Bạn anh đó nằm trên đồng
Lìa cuộc đời giữa đất không

Tất cả cuộc chiến đã nằm trong cái câu mô tả đó...”

Bài hát được ấn hành vào năm 1946

Эх, дороги

Музыка: А. Новиков. Слова: Л. Ошанин.

Эх, дороги...
Пыль да туман,
Холода, тревоги
Да степной бурьян.

Знать не можешь
Доли своей,
Может, крылья сложишь
Посреди степей.
Вьется пыль под сапогами
степями,
полями.
А кругом бушует пламя
Да пули свистят.
Эх, дороги...
Пыль да туман,
Холода, тревоги
Да степной бурьян.

Выстрел грянет,
Ворон кружит:
Твой дружок в бурьяне
Неживой лежит...
А дорога дальше мчится,
пылится,
клубится,
А кругом земля дымится
Чужая земля.
Эх, дороги...
Пыль да туман,
Холода, тревоги
Да степной бурьян.

Край сосновый.
Солнце встает.
У крыльца родного
Мать сыночка ждет.

И бескрайними путями,
степями,
полями
Всё глядят вослед за нами
Родные глаза.
Эх, дороги...
Пыль да туман,
Холода, тревоги
Да степной бурьян.

Снег ли, ветер, --
Вспомним, друзья!..
Нам дороги эти
Позабыть нельзя.
1945

[Thanhxuan1974]

@ Rất cảm ơn bạn Nina và bạn Rừng đã có những góp ý bổ sung cho giới thiệu bài "Đêm đen". Mong các bạn tiếp tục bổ sung thêm cho bài "Ôi, những con đường" này nữa nhé.

@ Cám ơn bạn Rừng đã hát thử lời dịch của tôi.

[rung_bach_duong]

[huongvenuocNga]

Vì bác rung_bach_duong nhắc đến ngày 22/6 và bài Эх, дороги ở topic này nên em xin góp thêm một vài bài hát về Cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại ở đây luôn. Các bài hát này do ca sỹ Александр Петрович Ткачев thể hiện

22 июня
Download

Двадцать второго июня
Ровно в четыре часа
Киев бомбили, нам объявили,
Что началася война.
Война началась на рассвете,
Чтоб больше народу убить.
Спали родители, спали их дети
Когда стали Киев бомбить.
Кончилось мирное время
Нам расставаться пора.
Я уезжаю и обещаю
Верным вам быть навсегда.

И ты смотри.
Чувством моим не шути.
Выйди, подруга, к поезду друга,
Друга на фронт проводи.

Дрогнут колеса вагона,
Поезд помчится стрелой.
Ты мне - с перрона, я - с эшелона
Грустно помашем рукой.
Рвалися снаряды и мины,
Танки гремели броней,
Ястребы красны в небе кружили,
Мчались на запад стрелой.
Началася зимняя стужа
Были враги у Москвы,
Пушки палили, мины рвалися
Немцев терзая в куски.

Кончился бой за столицу
Бросились немцы бежать
Бросили танки, бросили мины,
Несколько тысяч солдат.

Пройдут года.
Я снова увижу тебя.
Ты улыбнешься, к сердцу прижмешься,
Вновь поцелуешь меня.


На фронте
Download

Как у нас на фронте всякое бывало:
Раз на поле боя встретил я козла.
Голову скотине бомбой оторвало.
У себя потрогал - вроде бы цела.

Любо, братцы, любо,
любо, братцы жить,
Нам бы до конца войны
дожить и не тужить.

Раз сижу в землянке, чайник закипает.
Взрыв - и больше нету дзота моего.
Я гляжу на чайник: чайник протекает.
У себя потрогал - вроде ничего.

Любо, братцы, любо,
любо, братцы жить,
Нам бы до конца войны
дожить и не тужить.

А однажды в штабе, от войны подале,
Я случайно встретил друга своего.
На груди у друга - ордена-медали,
У себя потрогал - вроде ничего.

Любо, братцы, любо,
любо, братцы жить,
Нам бы до конца войны
дожить и не тужить.


Баллада о парашютах
Download

Парашюты рванулись и приняли вес.
Земля колыхнулась едва.
А внизу - дивизии "Эдельвейс"
И "Мертвая голова".

Автоматы выли, как суки в мороз;
Пистолеты били в упор.
И мертвое солнце на стропах берез
Мешало вести разговор.

И сказал Господь: - Эй, ключари,
Отворите ворота в Сад!
Даю команду - от зари до зари
В рай пропускать десант.

И сказал Господь: - это ж Гошка летит,
Благушенский атаман.
Череп пробит, парашют пробит,
В крови его автомат.

Он врагам отомстил и лег у реки,
Уронив на камни висок.
И звезды гасли, как угольки,
И падали на песок.

Он грешниц любил, а они - его,
И грешником был он сам.
Но где ж ты святого найдешь одного,
Чтобы пошел в десант?

Так отдай же, Георгий, знамя свое,
Серебряные стремена.
Пока этот парень держит копье,
На свете стоит тишина.

И скачет лошадка, и стремя звенит,
И счет потерялся дням.
И мирное солнце топочет в зенит
Подковкою по камням.

[huongvenuocNga]

Em post lại ở đây bài Эх, дороги do Ткачев hát, phần lời đã có ở trên

Эх, дороги...
Download


Друзья-однополчане
Download

Майскими короткими ночами,
Отгремев, закончились бои.
Где же вы теперь, друзья-однополчане,
Боевые спутники мои.

Я хожу в хороший час заката
У тесовых новеньких ворот.
Может к нам сюда знакомого солдата
Ветерком попутным занесет.

Мы бы с ним припомнили, как жили,
Как теряли трудным верстам счет.
За Победу б мы по полной осушили,
За друзей добавили б еще.

Если ты случайно не женатый,
Ты, дружок, нисколько не тужи -
Здесь у нас в районе, песнями богатом,
Девушки уж больно хороши.

Мы тебе колхозом дом построим,
Чтобы было видно по всему -
Здесь живет семья российского героя,
Грудью защитившего страну.

Майскими короткими ночами,
Отгремев, закончились бои.
Где же вы теперь, друзья-однополчане,
Боевые спутники мои.


Перелетные птицы
Download

Летят перелетные птицы
В весенней дали голубой.
Летят они в жаркие страны,
А я остаюся с тобой.
А я остаюся с тобою,
Родная моя сторона!
Не нужен мне берег турецкий
И Африка мне не нужна.

Не мало я стран перевидел,
Шагая с винтовкой в руке,
Но не было больше печали,
Чем быть от тебя вдалеке.
Немало я дум передумал
С друзьями в далеком краю.
Но не было большего долга,
Чем выполнить волю твою.

Пускай утопал я в болотах,
Пускай замерзал я во льду,
Но, если ты скажешь мне снова,
Я снова все это пройду.
Надежды свои и желанья
Связал я навеки с тобой -
С твоею суровой и ясной,
С твоею завидной судьбой.

Летят перелетные птицы
Ушедшее лето искать.
Летят они в жаркие страны,
А я не хочу улетать.
А я остаюся с тобою,
Родная моя сторона,
Не нужно мне солнце чужое,
Чужая земля не нужна!


Темная ночь
Download

Темная ночь, только пули летят по степи,
Только ветер гудит в проводах,
тускло звезды мерцают.
В темную ночь ты, любимая, знаю, не спишь,
И у детской кроватки тайком
ты слезу утираешь.

Как я люблю глубину твоих ласковых глаз,
Как я хочу к ним прижаться сейчас губами.
Темная ночь разделяет, любимая нас,
И тревожная черная степь пролегла между нами.

Верю в тебя, дорогую подругу мою.
Эта вера от пули меня темной ночью хранила.
Радостно мне, я спокоен в смертельном бою -
Знаю, встретишь с любовью меня,
что б со мной не случилось.

Смерть не страшна,
с ней не раз мы встречались в степи,
Вот и теперь надо мною она кружится.
Ты меня ждешь, и у детской кроватки не спишь,
И поэтому знаю, со мной ничего не случится.

[Nina]

Em xin phép bác Thanhxuan1974 và chị rung_bach_duong đưa bài viết của 2 người lên trang chủ nhé, tất nhiên là có biên tập lại một chút. Các bác thích để tên tác giả là Thanh Xuân - Bạch Dương hay là Rừng Xuân nhỉ

http://www.nuocnga.net/index.php?option=content&task=view&catid=375&id=2334&Itemid=481

[Thanhxuan1974]

Cám ơn bác Rừng và bạn Nina đã hỗ trợ một cách nhanh chóng. Quả thật những bài hát vừa rồi là những bài hát tôi rất thích, dẫu tôi chưa từng một ngày trong quân ngũ.

Tôi cũng bị "ấn tượng" về những bài hát thời chiến tranh, ngay ở VN cũng vậy. Phải chăng những lúc gian khó, con người ta "thật" trong tình cảm hơn, vì thế dễ lay động lòng người?

Nghe lại cả 2 cái link bạn HVNN cho bài "Đêm đen" và "Ôi,những con đường", tôi cứ cảm thấy nó chậm chậm thế nào ấy nhỉ.

Quả thật bài Đêm đen, Марк Бернес hát rất hay, nhưng tôi thích link bác Rừng giới thiệu hơn. Tôi cũng có cảm nhận như bác "...một giọng hát giản dị, thể hiện tốt tình cảm, rất Nga, rất lính. Phần nhạc đệm chỉ có Ghita & Ắc cooc, hai nhạc cụ truyền thống trong thời chiến tranh nên có cảm giác như đang được nghe người chiến sĩ hát ngay tại chiến hào với cây ghi ta cùng một người bạn nữa kéo đàn Ăc coóc..."

@Bạn HVNN à, bài "22 июня" bạn post lên tôi cũng rất thích. Biết đâu, một lúc nào đó tôi lại cố dịch sang tiếng Việt đấy (để bạn Rừng lại "gia cố" giúp và bạn Nina lại "cho đăng" vào dịp này năm sau nhé, hì hì...)

[hungmgmi]

Quả thật bài Đêm đen, Марк Бернес hát rất hay, nhưng tôi thích link bác Rừng giới thiệu hơn
------------------
Nếu tai trâu của em không nhầm thì người hát bài đó trong link của chị Rừng là ca sĩ Boris Grebenshikov của ban nhạc Akvarium.
Anh này vừa hát vừa chơi ghi ta, và chất giọng không thể chê vào đâu được. Chị rừng có biết bài Gorod của B.G không?

[rung_bach_duong]

[hungmgmi]

B.G có một thời gian dài sống ở Mỹ,sau đó trở về Nga, cùng với rất nhiều nghệ sĩ và nhà văn nổi tiếng khác nữa. Người Nga gọi đây là dòng chảy ngược.
Thành Len đúng là nơi có rất nhiều nhạc sĩ, ca sĩ và ban nhạc nổi tiếng.

[huongvenuocNga]

Nhân tiện đang nói về các bài hát thời Vệ quốc, tại sao chúng ta không nghe thử xem lớp ca sỹ trẻ ngày nay hát những bài hát trước đây thế nào nhỉ. Cũng tình trạng như các ca khúc thời chống Mỹ của Việt Nam được hát lại! Tất nhiên là không thể hay bằng hồi trước rùi (mặc dù phần phối khí, thu âm bây giờ hơn hẳn) nhưng điều đáng mừng là trong lúc lớp trẻ đang mê mẩn với những ca khúc mới thì họ vẫn phần nào nhớ đến lịch sử và làm sống lại các ca khúc thời oanh liệt. huongvenuocNga muốn nói đến Восьмой Отчетный концерт - Фабрика Звёзд 6 công diễn ngày 7/5/2006 nhân kỉ niệm Ngày Chiến thắng. Có bác nào coi trực tiếp trên tivi không ạh? Ngoài 3 bài HVNN đưa lên đây còn có các bài День Победы, Смуглянка, Надежда, Случайный вальс...


Огонёк - Виктория Колесникова
Download


Песенка фронтового шофёра - Леонид Агутин, Арсений Бородин, Роман Архипов, Денис Петров, Алексей Корзин
Download


Синий платочек - Согдиана Федоринская
Download


Bài Огонёк có thể post vào topic của bác yatendra cũng được, nhưng vì đang xếp vào thể loại "thời chiến" cùng một số bài khác nên em đưa nó vào đây.
Các bài em post ở topic này đều mượn YSI nên sau 7 ngày, link cũng hy sinh. Các bác ráng "đao" ("nốt") lẹ lẹ!

[Thanhxuan1974]

Cám ơn bạn HVNN về sự nhiệt tình và các thông tin. Nhưng hình như bài "Огонёк " do Виктория Колесникова thể hiện đã được bạn Yatendra post từ mấy hôm trước ở topic của bạn đó rồi (cả ảnh cô ca sĩ này nữa)?

Bác TLV ơi, mau về đi, "nhà mình" dạo này đông vui gần bằng box thơ văn với du lịch rồi!

Cám ơn, cám ơn thật nhiều.

[yatendra]

Về các "cô cậu" tre trẻ hát nhạc cách mạng Nga ấy mà nói chung là đáng hoan nghênh, có sáng tạo, có đổi mới, nhưng chả hiểu sao mình không thể phân biệt được ca sĩ nào vào ca sĩ nào thế nhỉ? Cùng một phong cách "hổn hển" như nhau (đúng như phong cách Britney Spears hay Christina Aguilera) và cái đẹp nhất trong nhạc Nga (lấy cái này phân biệt với nhạc Anh Mỹ ) là sự ảnh hưởng sâu của các điệu dân ca và nhạc cụ Nga- balalaika, accordeon- điều đặc biệt làm nhạc Nga trở nên rất tình cảm (trong bài Cиний платочек-bản cũ- là thấy rõ hơn cả)- thì các ca sĩ này lại đánh mất...Đáng tiếc!

Nhưng không trách được, có cầu có cung, ca sĩ cũng phải chạy theo thị hiếu người nghe, biết làm sao?