Lai lịch của bài hát Thành phố Vàng (Город золотой )

[yatendra]

Xin khuân các bài trong topic của yatendra về bài hát Thành phố Vàng sang đây để chủ để tập trung hơn.Hungmgmi


Bây giờ là một bài hát rất trong trẻo và nhẹ nhàng, tuy nhiên cho đến nay vẫn còn tranh cãi về nguồn gốc của bài hát (lời bài này đã có từ thế kỉ 16 thì phải)





Город золотой (Thành phố vàng)
Download http://www.4shared.com/file/2179455/b217c627/__online.html


Город золотой
Cлова Хвостенко и Волохонского


Под небом голубым есть город золотой,
С прозрачными воротами и яркою звездой,
А в городе том сад, все травы да цветы,
Гуляют там животные невиданной красы:
Одно - как желтый огнегривый лев,
Другое - вол, исполненный очей,
С ними золотой орел небесный,
Чей так светел взор незабываемый.
А в небе голубом горит одна звезда.
Она твоя, о ангел мой, она твоя всегда.
Кто любит, тот любим, кто светел, тот и свят,
Пускай ведет звезда тебя дорогой в дивный сад.
Тебя там встретит огнегривый лев,
И синий вол, исполненный очей,
С ними золотой орел небесный,
Чей так светел взор незабываемый

[hungmgmi]

Hoan hô bạn yatendra đã pót bài này lên, là một sự tình cờ trùng hợp thú vị chăng, vì hôm qua hungmgmi mới nhắc đến tên ca sĩ Boris Grebenshikov và bài hát Gorod trong topic Những bài hát Nga...(phần 2)
Mời chị Rừng nghe bài này nhé.

[rung_bach_duong]

[hungmgmi]

Hôm nọ Hungmgmi nói là bài "gorod" , vì bài "gorod" do Akvarium biểu diễn thì nó không hợp gu với chị RBD. Mà chị nghĩ sao trống chiêng ầm ĩ như thế mà Hùng lại thích. Vì vậy chị làm thinh. Chứ còn bài Город золотой thì lại là bài khác và chị thích. Hóa ra Hùng viết thiếu. Link bài này do yatendra giới thiệu ở trên chính xác do Boris Grebenshikov trình bày vì từ cách tỉa ghi ta và giọng hát không lẫn vào đâu được.
Bài hát được sáng tác từ thế kỷ thứ 16 mà nghe mãi không chán.
------------------------
Chị Rừng mến, Boris Grebenshikov là linh hồn của ban nhạc rock Akvarium, và bài hát Gorod là do anh biểu diễn khi còn là solist của chính ban nhạc Akvarium, không hề có trống chiêng ầm ĩ tẹo nào.
Tên bài hát em không viết thiếu- bởi lẽ nó có 2 tên Gorod và Gorod zolotoy, ngay như trên tờ nhạc mà bạn yatendra pót lên, người ta cũng chỉ ghi giản dị là Gorod.
Bài hát này không phải sáng tác từ tk 16 đâu chị ạ, chỉ có lời của nó cũ như vậy thôi (theo yatendra).

[Timeout]

Cảm ơn anh (chị, cô, bác) yatendra nhiều lắm. Đến bây giờ em(cháu) mới biết bài này tên là Gorod zoloto. Hồi nhỏ từng được nghe bài này khá nhiều lần từ cassette của ông cậu, nhưng nhớ là nhạc không lời thì phải. Lời nhạc thật sự rất quen thuộc. Bác Hùng ơi, bác viết một bài review về nguồn gốc của nó được không.

[rung_bach_duong]

Hôm nọ chị tìm được 2 link của Борис Гребенщиков

Bài Город (bài thứ 15)
http://www.russiandvd.com/store/product.asp?sku=1035&genreid=

Bài Город Золотой (bài thứ 7)
http://www.russiandvd.com/store/product.asp?sku=2107&genreid=

Vì vậy chị cứ lăn tăn không hiểu ý Hùng là bài nào Đến khi yatendra post bài Город Золотой lên thì chị hiểu ngay là ý Hùng nói là bài này. Link thứ 2 chính là version của Yatendra post lên đấy. Nghe không lời bài này thích hơn có lời. Hôm nọ chị có tìm thấy link không lời mà không nhớ là ở chỗ nào. Để lúc nào rỗi rãi tìm lại nhé.

[FORYTCHIA]

[hungmgmi]

[rung_bach_duong]

[hungmgmi]

Bác Rừng yêu quý, rất cảm ơn bác đã cung cấp thông tin, nhưng ông người Ý này vẫn không phải là tác giả đâu bác ạ .
Em đã nói là nguồn gốc bài hát này lằng nhằng lắm mà. Chỉ xin cung cấp một thông tin trước: Chính B.G suốt một thời gian dài cứ ỡm ờ không nói bản này do ai sáng tác, nhưng khi được yêu cầu thì lại nói tác giả phần nhạc của nó là Franchesco da Milano-một nhạc sĩ, nghệ sĩ lư cầm Italia thế kỷ 16 (đúng như phần mà bác Rừng đã giới thiệu trên). Nhưng, trong tất cả các tác phẩm của Franchesco da Milano để lại, không hề có bản nhạc nào có giai điệu na ná như Thành phố vàng, còn bản “канцона и танец” mà người ta gán cho ông như đã pót trên chỉ là do hậu thế nghĩ ra.Nhiều 4rum của Nga cũng bị nhầm như vậy đấy.
Nói trước mất hồi hộp, đợi hôm tới đi công tác về em dịch dọt sau nhé, bản gốc nó dài dòng điều tra lắm.

[rung_bach_duong]

Những ý kiến của chị Rừng ở trên xung quanh bài hát Город золотой có lẽ chỉ mang tính chất tham khảo chứ không có tính chất khẳng định thật (đối với nhạc). Vì đúng là năm 1972 hãng Melodia có ra đời bộ đĩa than “nhạc lữ cầm của thế kỷ thứ 16 -17”. Một trong những tác phẩm đó là tác phẩm “канцона и танец” và họ có chú thích là của Франческо Канова да Милано (nhạc sĩ người Ý). Đại đa số thì nghĩ rằng đó là tác phẩm của ông. Tuy nhiên sau đó lại có ý kiến cho rằng tác phẩm này không phải của ông ta. Hiện nay có forum của Nga cũng tranh luận khá sôi nổi về nguồn gốc tác giả nhạc của bài này. Họ đưa ra ý kiến từ nhiều nguồn, dùng phương pháp Logic học: tổng hợp, phân tích, loại trừ sau đó đưa ra kết luận cuối cùng, nhưng rồi cũng không thuyết phục được bạn đọc. Và câu trả lời đích thực vẫn là một ẩn số. Thậm chí tranh luận một hồi thì cuối cùng họ bảo bài hát này có vẻ là của Nga

Анри Волохонский tổng hợp trên tác phẩm “канцона и танец” và sáng tác lời, đặt tên là "Рай". Lời nguyên tác như sau (sorry tớ ngại type tiếng Nga lại vì type chậm)



Sau này khi Борис Гребенщиков sửa chút lời so với nguyên tác thì lấy tên là: Gorod. Đó là lời mà bạn yatendra post lên. Xung quanh bài hát này nhiều cái thật thú vị, Hùng đi công tác về nhớ post lên để cả nhà cùng đọc tham khảo thêm nhé, vì nó là bài hát trữ tình hay. Mong hai bác TLV, TX74 sớm dạo đàn cho bọn em nghe bản “канцона”. Thực sự em cũng tò mò quá đi mất. Đúng là trăm xem, trăm đọc không bằng một nghe.

Mời hai bác nhìn bản nhạc này cho nó rõ hơn nhé:


@ bác TX74: Cảm ơn bác nhiều. Thực sự em chưa có thời gian để nhẩm lời Việt bài hát “Cánh rừng họa mi” của bác. Nhưng bác cứ cho phép em Снимаю шляпу перед вами! trước cái đã nhé.

[TLV]

Kanzona - Francesco da Milano



--

Канцона - Гребенщиков "Мой город золотой".

[TLV]

Dowload bản nhạc Kazona của Francesco da Milano , chơi bằng đàn luyt (lute) ở dưới đây:

http://onlylove.infextion.net/music/kanzona.wav

Lưu ý:
- Muốn tải về: để chuột phải vào link - Save Target as.
- Còn click thẳng vào link thì nghe online.

[rung_bach_duong]

[hungmgmi]

Một bài hát xuất hiện thật ngẫu nhiên trong box Nhạc Nga và nhanh chóng được nhiều người yêu thích. Thành phố Vàng- Город золотой"-một bài hát với giai điệu thật mượt mà và những ca từ lấp lánh như đến từ một thế giới huyền thoại nào khác, từ trên cao xanh có Thành phố Vàng với những chiếc cổng trong suốt và các muông thú dạo chơi trong các khu vườn cỏ xanh, ngát hương hoa (trích lời bài hát).Bài hát xuất hiện từ đầu thập niên 70 ở Liên xô và nhanh chóng được mọi người yêu thích qua giọng ca trầm ấm, nhẹ nhàng như thủ thỉ của ca sĩ Boris Grebenshikov trên nền ghi ta mộc mạc. Vậy mà cho đến nay, đã 3 thập kỷ trôi qua, người ta vẫn chưa thôi tranh cãi về nguồn gốc bài hát này. Ai là tác giả phần nhạc, ai là tác giả phần lời? Thật là lạ lùng.Trong khi sử dụng các trang tìm kiếm của Nga như yandex.ru, rambler.ru để đi tìm câu trả lời, tôi đã ghé vào một số trang như nephele.ru, cadenza.ru, bujhm.livejournal.com, israbard.net…để đọc các ý kiến tranh luận sôi nổi của mọi người về đề tài này. Thật là muôn hình muôn vẻ, muôn ý kiến khác nhau và tác giả nào cũng có vẻ…đúng . Tuy nhiên, đó chỉ đơn thuần là những ý kiến tản mát mang tính cá nhân nhớ gì nói nấy, chưa có tính thuyết phục cao. Khi vào trang http://bujhm.livejournal.com, tôi tình cờ đọc được bài điều tra công phu của tác giả Zeev Geizel về nguồn gốc bài hát Thành phố Vàng. Bài viết lần đầu được công bố trên trang coolfold.com, một trang web dành cho những người Do thái nói tiếng Nga tại Israen. Tác giả- một người Do thái gốc Nga đã cho ra đời một điều tra rất công phu, có dẫn chứng tỉ mỉ với các luận cứ khá thuyết phục. Bài viết của Zeev Geizel rất dài, nhưng xin được lược dịch những ý chính nhất, ngõ hầu cùng bạn đọc nuocnga.net tìm hiểu thêm xuất xứ khá lắt léo của một bài hát được nhiều người yêu thích.

LAI LỊCH MỘT BÀI HÁT
Bài viết đề tặng các thiên tài vô danh, mà sáng tác của họ thường được ẩn mình dưới 2 từ “dân gian”, hoặc được biết đến dưới tên của người khác.

Phần 1:
Trên trang web "Исрабард", ngày 22/10/2003 xuất hiện một topic mới trong diễn đàn "Бардачок “mang tên “Về bài hát Thành phố Vàng”. Tác giả của nó viết rằng”…từng nghe ca sĩ Anuar Bugadov hát bài Thành phố Vàng bằng tiếng Do thái tại Festival âm nhạc tại Israel” và đề nghị nếu ai đó có lời bài hát này bằng tiếng Do thái thì cho anh ta (cô ta)xin.
Sau khi có lời đề nghị trên, admin của site là Igor Ugolov hứa hẹn là sẽ hỏi trực tiếp ca sĩ Budagov về phần lời tiếng Do thái của bài hát này. Rồi sau đó topic này “ngủ đông” và được thức giấc sau đó nửa năm, thật tình cờ đúng vào Ngày Hàng không vũ trụ Nga 12/4/2004. Có một thành viên 4rum là Op viết :”Tôi từng nghe Larisa Gershtein hát bài này bằng tiếng Do thái…Xin hỏi bản dịch này là của ai?”.
Mọi việc bắt đầu từ đó. Trong vài ngày trên 4rum xuất hiện hàng chục bài viết xung quanh xuất xứ của bài hát Thành phố Vàng. Tạm thời Zeev phân loại được mấy giả thiết sau:
1. Lời bài hát của Iekhud Kha Levi viết bằng tiếng Do thái, âm nhạc dân gian.
2. B.Grebenshikov viết bài này cho bộ phim Acca.
3. Tác giả là A.Khvostenko.
4. Một nhạc sĩ người Italia gốc Do thái tên là Franchesco da Milano đã sáng tác bài này từ thời trung cổ, ông đã viết lời bài hát này và bản thảo đã được ai đó có tên là V.Glozman tìm thấy trong một thư viện nào đó ở Leningrad.
5. Nhạc sĩ Franchesco da Milano chỉ viết nhạc. Còn lời là do A.Volokhonski viết, ông này đã kiện Grebenshikov ra tòa và nhận được 10 hay 15 nghìn dollar tiền bồi thường. Hoặc là B.Grebenshikov chỉ trả cho ông này số tiền trên để không làm ầm ĩ.
6. V.Lupherov cho rằng tác giả phần lời là Iunna Morits.
7. Tác giả lời bài hát là nhà thơ vĩ đại người Ấn độ R.Tagore. Tuy nhiên tác giả của giả thiết này chưa chắc chắn lắm khi “thòng” thêm 1 câu:”Cần phải kiểm tra thêm”
Và chúng ta cùng kiểm tra xem.
Sau khi kiểm tra các tác phẩm của nhà thơ Do thái Iekhun Kha Levi, Zeev không tìm thấy một bài thơ nào giống Thành phố Vàng. Zeev cũng loại bỏ giả thiết Tagore là tác giả.
Điều quan tâm lớn nhất của Zeev lúc này chính là tác giả phần lời tiếng Nga của bài hát này, ai viết, và ai là tác giả đích thực của những giai điệu mượt mà trong bài hát về Thành phố Vàng-thành phố của Thiên đàng?
Zeev Geizel bỗng nhớ lại một kỷ niệm thời sinh viên. Năm 1978, tại một ký túc xá của trường Đại học giao thông Matxcơva МИИТ, cậu sinh viên Marik Drachinski cất tiếng hát trong tiếng ghi ta bập bùng: “Trên bầu trời xanh…”-"Над небом голубым…". Cánh sinh viên mê mải nghe, rồi có người hỏi:
-Bài hát của ai đó, Marik?
-Đó là bài hát của Khvost.
-?????
-Khvostenko, đang sống ở Paris.
-Giai điệu bài này nghe quen quá…
-Đúng rồi, ông ấy không viết nhạc bài này, đây là một bài hát Italia cổ…
Tiếp theo, Zeev Geidel nhớ về khoảng thời gian xa hơn trước đó. Năm 1972, gia đình của Geidel vẫn còn sống ở Novorossisk. Anh trai của Geidel-một sinh viên khoa violon trường nhạc Gnesinski về nhà nghỉ hè, mang theo một đống đĩa hát mới. Một chiếc đĩa (dường như) có tên là ‘Âm nhạc lư cầm thời trung cổ”. Và giai điệu của bài Thành phố Vàng đã vang lên từ chính chiếc đĩa hát này. Geidel cũng dễ dàng tìm được lời của bài hát của Khvostenko-khi đó vẫn là một cái tên xa lạ đối với cậu trò tỉnh lẻ .
Thế là đã rõ rồi, lời bài hát là do Khvostenko viết trên nền nhạc của nhạc sĩ Italia thời trung cổ Franchesco. Có thể đặt dấu chấm hết ở đây chưa? Có thể. Nhưng với sự cẩn trọng, nên kiểm tra lại kỹ càng hơn một chút, để sau này không phải xấu hổ với những đồng tác giả, nếu có.