13 năm xứ người

[CUNCONleti]

Xin lỗi tác giả bài viết dưới đây vì mình đã chôm bài này từ báo SVVN. Mong tác giả thông cảm nha. Gửi mọi người cùng chia sẻ.
Tác giả của ký sự này đã có một quãng thời gian dài sống và học ở nước Nga. Anh chứng kiến nhiều thăng trầm trong các thế hệ du học sinh nơi đây, từ những ngày khó khăn, vất vả trước đây đến những may mắn của các du học sinh hôm nay...
May mà không may
Thi đậu Đại học đã là may. Được tuyển ra nước ngoài du học lại càng may. Đã thế lại là năm cuối cùng của dạng Hiệp định giữa Việt Nam và Liên xô (1989-1990) '' May quá. Quả thật lứa chúng tôi chỉ toàn gặp may.'' Liên Xô đứng trước thềm khủng hoảng kinh tế, xã hội toàn diện.Thông tin cập nhật nhiều và liên tục nên đi USSR không còn gây hào hứng, hấp dẫn như trước đây. Cứ thi đủ điểm ngoại ngữ là đi (may không?); thậm chí thiếu điểm cũng được chiếu cố cho sang học trung cấp
(may hết chỗ nói!), một số bạn từ các tỉnh phía Nam thậm chí đã xung phong ở lại học trong nước, làm hụt quân số (họ cũng rất may!). Nhưng đôi khi may quá cũng không hay. Chúng tôi sang Liên Xô dễ dàng, nhưng để sống và học được thì hoàn toàn không dễ. Sau đảo chính bất thành năm 1991, Liên Xô tan rã, Nga và các nước cộng hoà độc lập rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng, dư âm còn kéo dài cho đến tận bây giờ. Sống trong thời loạn lạc, tất nhiên là không may rồi. Chúng tôi, những đứa trẻ vừa rời ghế trường phổ thông, xa gia đình, bạn bè, tự lập để sống và học trong môi trường vừa loạn lạc vừa xa lạ - lại càng không may.

Táo MGU và trứng gà 80 côpếch
Đến Nga, việc đầu tiên phải làm là thử máu. Từ sân bay quốc tế Sheremenchevo 2 chúng tôi được chở thẳng đến khách sạn University của Trường ĐH Tổng hợp Mátxcơva mang tên Lômônôxốp (MGU) để thử máu. Sau đó, sẽ có một khoảng thời gian trống độ đôi ngày - chờ Sứ quán phân trường học. Bọn tôi rủ nhau thăm thú thủ đô. Cảm xúc thì nhiều lắm, nhà quê ra tỉnh mà. Nhưng tôi vẫn nhớ nhất vườn táo ''miễn phí'' ở trường MGU và chục trứng gà giá 80 côpếch.Lúc này, (08/1990) kinh tế nước Nga tuy đã sa sút nhiều, nhưng những mặt hàng thiết yếu vẫn chưa khan hiếm (phải đến giữa năm 1991 thì tình hình mới trở nên bi đát). Học bổng sinh viên nước ngoài 100 rúp, 1 rúp có 100 côpếch, với chục trứng giá 80 côpếch bọn tôi sẽ có khẩu phần 41.66 quả/ngày – rẻ và nhiều quá. Thằng bạn tôi chơi liền 30 chục quả, bỏ luôn vào cái ấm đun nước luộc. Ăn thế mới đã, vừa ăn vừa tấm tắc. Bây giờ chắc các bạn phì cười, nhưng ngày đó, khi bữa cơm hằng ngày của chúng ta còn phải độn, thì mơ ước luộc liền một lúc 30 quả trứng, đúng là chỉ có ở Liên xô!Vườn táo MGU lại có một nét đẹp khác. Bạn đã có bao giờ nằm mơ thấy mình lạc vào vườn cổ tích chưa? Cái cảm giác thật, mơ lẫn lộn. Trên đồi cao lộng gió, một bên
là dòng sông Mátxcơva, một bên là ngôi trường cổ kính, những cây táo ra quả đầu mùa toả hương thanh khiết. Còn gì khoan khoái bằng, được nằm xoài trên thảm cỏ, không cần chờ táo rụng, mà ngang nhiên tự tặng mình một quả táo xanh don dót vừa hái trên cành. Với những cảm xúc hào hứng và no đủ, đại loại như thế, chúng tôi kiêu hãnh lao vào trận chiến mới, bằng niềm tin sắt đá và lời hẹn không nói ra: 5 năm sau sẽ đem những quả táo đầu mùa tràn đầy nhựa sống về với quê hương.Biết tìm ''chùm khế ngọt'' ở đâu?Cảm xúc với thiên nhiên, con người nơi xứ lạ, dẫu có mạnh mẽ bao nhiêu, cũng qua đi nhanh chóng. Đọng lại trong chúng tôi, những đứa con xa xứ là nỗi nhớ nhà trần trụi, day dứt. Nếu bây giờ (2003) bạn đến Mátxơva thì tìm một quả khế, thậm chí một rổ khế không phải là điều khó khăn. Thời chúng tôi ''chùm khế ngọt'' chỉ có trong thơ thôi. Tết đầu tiên xa nhà, không bánh chưng, không hoa Đào, không có không khí ngày xuân... chỉ có những đứa trẻ cô đơn gần nhau. Thằng bạn cùng phòng tôi có băng nhạc ''Sơn ca 7'' trở thành linh hồn của ngày Tết. Vì là đội chủ nhà (chủ cuốn băng) mãi đến mồng 3 âm lịch phòng tôi mới được đón Tết thật sự.Giờ đây ngày Tết của người Việt ở Nga tươm tất hơn nhiều, hầu như chẳng thiếu thứ gì, lại còn có cả truyền hình nữa, nhưng sao tôi vẫn thèm day dứt vị khế ngọt ngày xưa và nhớ Tết quê nhà. Có lẽ là vì đã 12 năm rồi, tôi chưa được một lần đón Tết trên quê hương.

Gà chọi và chọi gà
Nói gì thì nói, với sinh viên quan trọng nhất vẫn là việc học. Giờ học ở Nga phân theo từng cặp 2 tiết (para), mỗi tiết 45 phút, nghỉ giữa tiết 5 phút và giữa các para 10 phút; vào học lúc 8h40', học 2 para (4 tiết), sau đó nghỉ giải lao giữa ngày từ 12h00 đến 12h40' rồi học tiếp thường thêm 3 para nữa cho đến tối. Tuỳ theo từng trường, nhưng lịch học nhìn chung là kín, 5 para một ngày là chuyện bình thường. Buổi sáng học lý thuyết, nghe bài giảng, chiều làm thí nghiệm, thực hành... Những năm đầu tiên, tuy còn ú ớ về ngoại ngữ nhưng sẵn có vốn ''gà chọi'', dư âm của kỳ thi Đại học, sinh viên Việt Nam học rất giỏi, thường dẫn đầu. Từ năm thứ 3
trở đi, lúc bắt đầu đi sâu vào các chuyên ngành cụ thể, đòi hỏi tầm hiểu biết rộng hơn và sức bật sáng tạo, thì những ''chú gà chọi'' quê ta tỏ ra kém hiệu quả. Trong cuộc ''chọi gà'' mới này, những người bạn Nga thể hiện rõ bản lĩnh và vượt xa chúng ta. Coi vậy mà bài toán ''gà chọi, chọi gà'' tưởng đã xưa, đến bây giờ vẫn còn mới nguyên.Mấy năm trở lại đây, lượng sinh viên Việt Nam sang Nga du học ngày càng nhiều. Khó khăn thì thời nào cũng có và chẳng bao giờ giống nhau, nhưng với học bổng
200-250 USD/ tháng các bạn có thể yên tâm học tập, điều mà nhiều người mấy năm trước mơ ước. Thế mới biết, ước mơ cũng có lúc thành hiện thực, chỉ hơi lệch về thời gian chút ít. Nhưng điều quan trọng hơn cả là phải biết ấp ủ, phấn đấu và hy vọng. Cũng như chúng tôi cho dù năm tháng trôi qua, không gian cách trở, hoàn cảnh mỗi người một khác, vẫn thiết tha mong mỏi ngày trở về với Đất Mẹ thân yêu.