Bush và bài học từ Putin

[tieuboingoan]

Bush và bài học từ Putin

Trước cuộc gặp của hai nguyên thủ Nga và Mỹ cuối tuần này trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh G8, nhiều nhà phân tích đưa ra dự đoán về thái độ của hai người, xu thế lạnh hay ấm trong quan hệ hai nước. Dưới đây là phân tích của các chuyên gia Mỹ, đăng trên tờ New York Times:


Ngay trước lễ Giáng sinh vừa rồi, Nhà Trắng nhận được một tin lạ lùng và khó chịu từ Matxcơva: Một công ty Nga đang cưa cẩm để đưa cựu bộ trưởng thương mại Donald L. Evans về làm chủ tịch. Kinh ngạc hơn nữa là đích thân Vladimir V. Putin đưa ra lời mời.


Nhận tin, ông Bush điếng cả người, còn các quan chức Nhà Trắng giận sôi lên. Lời mời này đến giữa lúc chính quyền Bush đang ngày càng lạnh giọng hơn trước những động thái của Putin tập trung quyền lực vào Kremlin, cũng như cách thức mà Matxcơva sử dụng nguồn tài nguyên năng lượng của mình. Lời mời chào được coi là một nỗ lực từ Matxcơva nhằm chiếm thiện cảm của Washington. Một quan chức cao cấp của Nhà Trắng cho hay ông Putin đã báo trước với Bush về đề nghị, trước khi chính thức đưa nó ra. Nhưng lời mời cuối cùng bị từ chối.

"Tôi nghĩ người ta có thể hiểu việc mời ông Don Evans là một dấu hiệu cư xử thiếu tôn trọng, theo kiểu - Này, tôi có thể mua đứt anh bạn thân nhất của ông đấy", Andrew C. Kuchins, nhà phân tích cấp cao thuộc Carnegie Endowment for International Peace, bình luận. Nhưng, cũng theo Kuchin, hành động đó thực ra "phản ánh Putin theo một cách kỳ lạ, dang tay ra và gửi đi một tín hiệu tích cực, và đấy cũng là điều thường thấy ở người Nga - đưa ra các thông điệp theo những cách rất kỳ lạ và mạnh bạo".

Một quan chức Mỹ khác hiểu chuyện mời Evans thì bình luận rằng: "Không phải là chúng ta không chịu được chuyện đó - Tôi cho Putin là người có quyết đoán. Ông ta muốn có một thương gia phương Tây có thể tạo lập uy tín cho công ty kia - đây là đường tắt để đi đến cải cách, và là cái mà họ cần".

Đó chỉ là một trong nhiều bài học mà Bush đang nghiệm ra từ con đường đi của Putin, và thông qua người đàn ông này, hiểu được cách thức tiến triển của một nước Nga hiện đại.

Và việc chiêm nghiệm đó sẽ tiếp tục trong cuộc gặp cuối tuần này trong hội nghị thượng đỉnh G8. Hôm nay ông Bush tới St. Petersburg để gặp tổng thống nước chủ nhà Putin một lần nữa. Nhưng không như lần trước, Bush đến cùng với một quan điểm cứng rắn hơn về cựu điệp viên KGB, người đang ngày càng khẳng định vị thế trên toàn cầu.

Bush dự kiến sẽ gây sức ép với Nga về dân chủ và cải cách. Đòi hỏi này đi kèm với một "phần thưởng" - đó là sự hội nhập sâu hơn nữa của Nga vào cộng đồng quốc tế với sự hậu thuẫn của Washington.

Hai tổng thống có nhiều thứ để bàn: tìm kiếm sự thống nhất trong các vấn đề hạt nhân Triều Tiên và Iran, khủng hoảng Trung Đông, năng lượng và tự do thương mại.

Hiện quan hệ giữa Nga và Mỹ đang ở hồi lạnh nhạt.

Khi Bush lần đầu gặp Putin cách đây 5 năm ở Slovenia, ông chủ Nhà Trắng ôm lấy ông chủ Kremli và thốt ra những lời lẽ gây kinh ngạc.

"Tôi nhìn vào mắt người đàn ông này", Bush nói, "và có thể thấu tâm can ông ấy".

Bình luận về tuyên bố này, Stephen Sestanovich, nhà nghiên cứu thuộc Hội đồng Quan hệ quốc tế của Mỹ, viết: "Thật hiểm nguy khi tự đặt bản thân mình vào vị trí đánh giá những phẩm chất về tâm can của một cựu điệp viên KGB".

Giờ đây nhiều quan chức xung quanh ông Bush nói rằng lời tuyên bố trên là "rất đáng tiếc". Nhưng một số cố vấn của tổng thống Mỹ lập luận rằng Putin là một nhà ái quốc và luôn đi theo tiếng gọi của lợi ích quốc gia Nga, cho dù Putin là người mà Nhà Trắng có "chơi" được hay không, Nhà Trắng vẫn cần phải chơi với ông ấy.

Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice, một chuyên gia về Nga và là trợ thủ đắc lực của Bush, bình luận rằng trên thực tế thì các mối quan hệ giữa các đại cường quốc "không thẳng như sợi chỉ".

"Trong mối quan hệ đó luôn luôn có những điểm tốt và những điểm khó khăn, bởi mối quan hệ đó rất lớn và phức tạp", bà Rice nói. "Nga có những lợi ích của mình, và họ sẽ theo đuổi các lợi ích đó".

Chính quyền Bush vẫn kiên quyết duy trì "quan điểm căn bản, mục tiêu căn bản, rằng Nga và Mỹ có thể là đối tác", Rice khẳng định. "Nhưng mức độ sâu sắc của quan hệ này phụ thuộc vào sự chuyển đổi bên trong nước Nga theo hướng dân chủ".

Những tháng gần đây, chính sách của Mỹ đối với Nga ngày càng cứng rắn, và lên đến mức đỉnh khi Phó tổng thống Mỹ Dick Cheney chỉ trích Matxcơva thiếu dân chủ và dùng năng lượng để hăm dọa các nước khác.

Phản ứng từ Nga tương đối lạnh lùng, chỉ tập trung vào phê phán chính quyền Bush áp dụng những tiêu chuẩn kép.

Các quan chức Nga tự hỏi làm sao mà Mỹ dám chỉ trích Putin trong khi vẫn tán tỉnh một cách nồng nhiệt lãnh đạo những quốc gia nằm ở vị trí địa chính trị quan trọng hoặc trên các ngã ba của hệ thống dẫn dầu, những nước vẫn đang bị các tổ chức giám sát bầu cử và nhân quyền của phương tây chỉ trích vì thiếu dân chủ.

"Trong mắt chính quyền Mỹ, dường như có một nước Nga với sự tự tin mới nhờ nguồn lợi dầu lửa, đang hành động theo những cách đi ngược lại lợi ích của Mỹ", Angela E. Stent, quan chức phụ trách thông tin về Nga và Trung Á thuộc Hội đồng tình báo Quốc gia Mỹ, nhận xét. "Mô tả một cách chính xác nhất mối quan hệ Nga - Mỹ hiện nay ư? Đối tác có chọn lọc".

Các trợ lý của Bush cho rằng mối quan hệ cá nhân giữa ông và Putin có thể sẽ kéo quan hệ hai nước trở lại thời thân thiện như xưa. Bush thi thoảng vẫn kể một câu chuyện về mối tình thân giữa ông với Putin, làm ví dụ cho thấy sự cạnh tranh ngầm ẩn giữa bầu không khí đầm ấm giữa hai người.

Chuyện là khi Bush đến thăm nhà nghỉ ngoại ô của Putin, con chó của chủ nhà xồ ra chào đón hai người. Ngắm hai chú cún - Labrador của mình và Barney của Bush - tổng thống Nga quay sang phía khách và so sánh, rằng Labrador "to hơn, dữ hơn, khỏe hơn, nhanh hơn, hăng hơn" Barney.

Các viên trợ lý của Bush đánh giá rằng hai người coi câu chuyện này là điểm nhấn trong một mối quan hệ đang được khơi sâu nhờ những câu khích nho nhỏ. Nhưng các nhà phân tích chính sách về Nga của Mỹ thì cho rằng câu chuyện chứa đựng một thông điệp của ông Putin, thể hiện lòng tự tin pha lẫn niềm hoài nghi về sức mạnh bản thân.

Bà Rice thì nhấn mạnh rằng mối quan hệ với Nga đòi hỏi lòng kiên nhẫn. Việc đưa Nga hòa nhập vào các thể chế của phương tây "sẽ là một thắng lợi lớn đối với hòa bình và an ninh quốc tế", Rice nói.

"Tổng thống Bush từng nói với tôi cách đây không lâu, rằng 'Tôi sẽ không đầu hàng Nga đâu'", Ngoại trưởng Mỹ kể.

(Theo New York Times)

[tieuboingoan]

Bush sẽ thúc ép Putin về dân chủ


Tổng thống Mỹ Bush cho biết ông sẽ bày tỏ sự quan ngại của ông về dân chủ ở Nga với người đồng nhiệm Putin tại Hội nghị thượng đỉnh G8 sắp diễn ra tại Nga.


"Nhiệm vụ của chúng tôi là tiếp tục nhắc nhở Nga rằng nếu họ muốn tiếp tục có quan hệ tốt với phương Tây, họ cần chia sẻ những giá trị chung", Bush phát biểu trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Bush cho biết ông sẽ bày tỏ quan điểm với Putin tại G8 rằng các tổ chức phi chính phủ nên được phép hoạt động tại Nga mà không bị hăm dọa. Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà Trắng nói rằng ông sẽ đưa ra những vấn đề quan ngại với Putin trong các cuộc gặp riêng của hai người với thái độ tôn trọng chứ không phải lên lớp.

Đây là lần công du đầu tiên của Bush tới Đức kể từ khi bà Merkel lên nắm quyền năm ngoái. Ông sẽ tới St. Petersburg vào thứ sáu, một ngày trước khi hội nghị thượng đỉnh G8 khai mạc.

Trước đó, Putin cáo buộc các nước phương Tây sử dụng ngôn ngữ của "chủ nghĩa thực dân" để nói về vấn đề dân chủ tại Nga. Ông cũng cho rằng việc một số nước phương Tây lấy lý do dân chủ để can thiệp vào chuyện nội bộ của Nga là không thể chấp nhận được.

Quan hệ giữa Bush và Putin được thắt chặt năm 2001 về cuộc chiến chống khủng bố nhưng kể từ đó, vấn đề dân chủ tại Nga là nguồn gốc căng thẳng.

Ngọc Sơn (theo BBC, AFP)

[tieuboingoan]

Putin phản đòn phương Tây về dân chủ



Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm qua đã cáo buộc các nước phương Tây "sử dụng ngôn từ của chủ nghĩa thực dân" để chỉ trích tình trạng dân chủ tại đất nước ông.

Trong một số buổi phỏng vấn trên truyền hình gần đây, Putin khẳng định rằng việc phương Tây dùng vấn đề dân chủ để can thiệp vào công việc nội bộ của Nga là không thể chấp nhận được.

Ông lấy những lời bình luận của Phó tổng thống Mỹ Dick Cheney, người từng lên lớp Nga về dân chủ, làm một ví dụ.

Trong bối cảnh nhiều tờ báo cũng như chính trị gia phương Tây cho rằng Nga không xứng đáng có mặt trong G8 vì sự tụt hậu dân chủ trong 6 năm cầm quyền của Putin, ông tự tin khẳng định rằng câu lạc bộ các nước giàu cần Nga bởi nước này có nguồn tài nguyên năng lượng dồi dào và năng lực hạt nhân.

Phát biểu trên kênh truyền hình LCI của Pháp, Putin cáo buộc một số chính trị gia phương Tây sử dụng ngôn ngữ của chủ nghĩa thực dân đối với Nga.

"Nếu các bạn xem lại các tờ báo cách đây 100 năm, các bạn có thể thấy chủ nghĩa thực dân thời đó làm thế nào để biện minh cho những chính sách của họ ở châu Phi và châu Á. Họ nói về vai trò của họ trong thế giới văn minh, về sứ mệnh khai hoá văn minh của người da trắng", ông nói.

"Nếu các bạn thay từ 'văn minh' bằng 'dân chủ', bạn sẽ phát hiện thấy logic tương tự, bạn có thể đọc được những điều tương tự trên báo chí ngày nay", ông nhấn mạnh.

Nhà lãnh đạo Nga khẳng định với kênh truyền hình NBC của Mỹ rằng Matxcơva sẵn sàng lắng nghe "những lời chỉ trích mang tính xây dựng". Putin nói rằng ông lấy làm lạ khi giới truyền thông phương Tây chỉ trích ông là "không dân chủ" trong khi ông được nhân dân trực tiếp bầu ra.

Putin nhấn mạnh rằng Nga sẽ chống lại việc dùng chiêu bài dân chủ để can thiệp vào công việc nội bộ của đất nước. Ông gọi những lời chỉ trích tình trạng dân chủ tại Nga của Cheney là "một phát súng săn chệch mục tiêu".

Lời bình luận của Putin rõ ràng là ám chỉ vụ Cheney bắn nhầm vào người bạn ông trong chuyến đi săn tại một trang trại ở Texas hồi tháng 2.

Nhiều tổ chức đã gây sức ép đòi phương Tây tập trung vào vấn đề dân chủ trong hội nghị thượng đỉnh G8 tại Nga trong tuần này.

Việt Linh (theo BBC)

[tieuboingoan]

Lò lửa Trung Đông theo Bush đến Nga

Tổng thống Nga V Putin sẽ đón người đồng nhiệm G W Bush với một loạt các vấn đề như bạo lực bao trùm Trung Đông, chương trình hạt nhân của Iran, Bắc Triều Tiên và những thỏa thuận cuối cùng để Nga có thể gia nhập WTO.

Chiếc Air Force One đã chở Bush và vợ từ thành phố Rostock đến Saint Petersburg, quê hương của Putin. Tại cuộc gặp riêng với ông chủ điện Kremlin trong bữa tối hôm nay, Bush cũng sẽ đề cập đến vấn đề dân chủ tại Nga.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice cho biết Bush chắc chắn sẽ thảo luận về các vụ tấn công của Israel nhằm vào Libăng trong cuộc gặp riêng với Putin và sau đó là với các nhà lãnh đạo G8 khác, gồm Đức, Anh, Pháp, Italy, Nhật và Canada.

Dù kêu gọi Israel kiềm chế, Washington cho rằng Tel Aviv có quyền tự vệ đồng thời cáo buộc Iran và Syria hậu thuẫn du kích Hezbollah. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Nga lên án hành động sử dụng vũ lực của quân đội Do Thái nhằm vào phần đất của người Palestine và phía nam Libăng.

Bush cũng đang tìm kiếm sự đồng thuận của G8 trong phản ứng trước các cuộc thử tên lửa của Bắc Triều Tiên và vấn đề Iran.

Các nhà đàm phán Mỹ và Nga cũng gặp nhau để tìm kiếm thỏa thuận nhằm cho phép Nga gia nhập WTO. Giới chức Nga cho biết các cuộc đàm phán tiến triển tốt nhưng các quan chức Mỹ nói rằng một số vấn đề lớn vẫn chưa được giải quyết.

Trước bữa tối với Putin, Bush sẽ gặp 20 nhà hoạt động xã hội về nhân quyền, giáo dục, bảo vệ môi trường, y tế cộng đồng và một số lĩnh vực khác.

Ngọc Sơn (theo AP, AFP)

[tieuboingoan]

Bush - Putin ăn miếng trả miếng

Tổng thống Mỹ George W. Bush và người đồng nhiệm Nga hôm nay cùng kêu gọi chấm dứt bạo lực hiện nay ở Trung Đông, nhưng tỏ quan điểm rất khác biệt về dân chủ, và không đạt được thỏa thuận thương mại song phương để Nga vào WTO.


Gặp nhau một ngày trước hội nghị chính thức các nhà lãnh đạo G8, hai tổng thống đã thảo luận về việc Israel đưa quân tấn công lãnh thổ Libăng và dải Gaza, khiến hàng chục thường dân thiệt mạng và gây lo ngại về một cuộc chiến tranh khu vực.

Ông Bush đổ lỗi cho nhóm du kích Hồi giáo Shiite, trong khi Putin nói rằng phản ứng của Israel là có chừng mực, nhưng cả hai nhà lãnh đạo đã tránh không dùng đến những ngôn từ mạnh mẽ mà chính phủ của họ sử dụng trước đó để nói về tình trạng xung đột nóng bỏng hiện nay.

"Chúng tôi có cùng mối quan ngại", Bush phát biểu trong cuộc họp báo chung với chủ nhà Putin.

Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ - người từng tuyên bố sẽ thúc ép nước chủ nhà về cải cách dân chủ ở Nga - đã có cuộc đấu khẩu với ông chủ điện Kremlin ngay tại buổi họp báo chung.

Bush nói rằng sẽ là sai lầm nếu trông đợi Nga trở thành giống như Mỹ, nhưng gây sức ép với Putin trong các lĩnh vực như tư do báo chí, tôn giáo và khuyến cáo rằng một quốc gia bị chiến tranh xâu xé như Iraq có thể trở thành một hình mẫu cho Matxcơva học tập.

"Tôi nói về mong muốn thay đổi về thể chế ở những khu vực của thế giới, như Iraq chẳng hạn, nơi người ta có tự do báo chí, tự do tôn giáo, và tôi nói với ông ấy rằng nhiều người ở nước tôi hy vọng Nga có thể làm được như thế", ông Bush phát biểu.

Putin độp lại tức thì: "Đương nhiên là chúng tôi không muốn có một nền dân chủ như Iraq giờ đây đang có, thành thật mà nói như vậy". Những người nghe được tiếng Nga trong số cử tọa cười ầm lên.

Trong khi nghe dịch lại lời của Putin, ông Bush xen vào: "Cứ chờ xem".

Ngay sau khi đặt chân đến Nga và trước cả cuộc gặp với Putin, Tổng thống Mỹ đã gặp đại diện các tổ chức phi chính phủ và nhân quyền ở Nga, những tổ chức này thường than phiền về sự quấy nhiễu của giới chức sở tại.

"Hãy xem, ông ấy (Putin) sẵn lòng lắng nghe, nhưng ông ấy cũng giải thích với tôi là không muốn bất kỳ ai bảo ông phải làm gì để điều hành chính phủ", Bush phát biểu trong cuộc họp báo khi nói về vấn đề dân chủ và nhân quyền.

Putin đáp: "Không ai biết rõ hơn chúng tôi cách làm thế nào để tăng sức mạnh của quốc gia Nga. Chúng tôi hiểu rõ rằng không thể củng cố sức mạnh đất nước nếu không phát triển dân chủ. Tất nhiên là chúng tôi sẽ làm. Chúng tôi sẽ làm một cách độc lập".

Trước chuyến thăm của Bush, Thượng viện Mỹ đã nhất trí thông qua một nghị quyết kêu gọi ông và các nhà lãnh đạo G8 "cho Putin biết rằng những nỗ lực của ông nhằm đi ngược lại quá trình dân chủ là không thể chấp nhận được".

Trong lĩnh vực thương mại, hai nhà lãnh đạo cũng không thể tìm được tiếng nói chung.

Các nhà thương thuyết của hai bên đã chấm dứt những cuộc thảo luận căng thẳng nhằm giải quyết một số vướng mắc trong việc Nga muốn gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới. Ông Bush tuyên bố Mỹ ủng hộ yêu cầu suốt 13 năm qua của Nga, nhưng thỏa thuận song phương mới chỉ ở mức "gần đạt được" và "còn nhiều việc phải làm".

Đáp lại, Putin thừa nhận còn nhiều cản ngại trên đường Nga gia nhập WTO, nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng lợi ích quốc gia cần được coi trọng.

"Tôi không thể nói rằng chúng tôi không dự đoán được sự phức tạp như thế", Putin nói. "Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc, bảo vệ lợi ích của chúng tôi và lợi ích của nền kinh tế đang lên của chúng tôi".

Nga hiện là cường quốc duy nhất đứng bên ngoài các luật lệ về thương mại của WTO. Việc nước này gia nhập tổ chức sẽ là dấu hiệu khẳng định thêm vị thế cường quốc thương mại và kinh tế của Nga.

Hội nghị thượng đỉnh G8 chính thức bắt đầu từ tiệc tối thứ bảy, kéo dài đến thứ hai. Những người tham dự gồm nguyên thủ và quan chức cấp cao của các nước công nghiệp phát triển gồm Mỹ, Anh, Canada, Italy, Nhật Bản, Đức, Pháp và Nga.

T. Huyền (theo AFP, Reuters

[tieuboingoan]

Putin khoe ôtô với Bush


Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cho vị khách George W. Bush xem chiếc xe hơi đầu tiên trong đời ông, ngay sau khi Tổng thống Mỹ tới St. Petersburg dự hội nghị G8.

Chiếc xe hơi hơn 30 tuổi hiệu Zaporozhets thuộc loại mini, nổi tiếng là thành quả của ngành chế tạo ôtô Liên Xô, hiện vẫn trong tình trạng ngon lành. Sau khi ngắm nghía chán chê bên ngoài xe, hai vị tổng thống chui vào bên trong nhưng rồi quyết định tốt hơn là không lái nó.

Putin khoe với Bush bằng tiếng Anh, rằng đó là chiếc xe hơi đầu đời của mình, mua khi Putin còn là sinh viên đại học hồi năm 1972.

Trong thời gian Tổng thống Bush lưu lại Nga, Putin đã lái một chiếc môtô điện nhỏ khác, chở ông và cả Ngoại trưởng Condoleezza Rice cùng cố vấn hội đồng an ninh Nga Igor Ivanov đi chơi một vòng.

T. Huyền (theo RIA Novosti, Itar Tass)