Soloviov Sedoi và "Chiều ngoại ô Matxcơva"

[hungmgmi]

Hôm nay, 25/4 là ngày sinh của nhạc sĩ Soloviov Sedoi-nghệ sĩ nhân dân LX-tác giả của một số bài hát đã trở nên thân thuộc với khán giả Việt Nam suốt mấy chục năm qua như Chiều ngoại ô Matxcơva, Chiều hải cảng...Ông sinh ngày 25/4 năm 1907 tại Saint Peterburg và mất 2/12 năm 1979.
Sự nghiệp của Soloviov Sedoi rất đồ sộ. Ông viết ca khúc, opera, nhạc phim...và đều để lại những những dấu ấn sáng tạo rất riêng biệt. Xin giới thiệu với các bạn hoàn cảnh xuất xứ và con đường đến với công chúng của bài hát nổi tiếng "Chiều ngoại ô Matxcơva" nhân ngày sinh thứ 99 của nhạc sĩ:

"Chiều ngoại ô Matxcơva" đã ra đời như thế



Bài hát “Chiều ngoại ô Matxcơva” có một hoàn cảnh xuất xứ khá đặc biệt. Soloviov Sedoi được đặt hàng viết nhạc cho bộ phim tài liệu “Những ngày Spartakiad”-một bộ phim về Ngày hội thể thao toàn Liên bang.
Lời của các bài hát trong bộ phim này đều do M.Matusovski viết. Đạo diễn và nhạc sĩ thống nhất với nhau là trong phim sẽ có 5 trường đoạn sử dụng các bài hát.
Bài hát “Chiều ngoại ô Matxcơva” được nhạc sĩ sáng tác ở eo đẩt Kareli thuộc tỉnh Kamarovo. Ông hoàn thành tác phẩm trong một nhà nghỉ cuối tuần trên Đại lộ Lớn và vợ ông-Tachiana Riabova là người đầu tiên được nghe các giai điệu tuyệt vời của bài hát này.
Điều khá ngạc nhiên là chính nhạc sĩ cũng không ngờ bài hát của mình sau này sẽ nổi tiếng như thế. Chính vì thế ông không tham gia Cuộc thi ca khúc quốc tế tại Liên hoan thanh niên và sinh viên quốc tế tổ chức tại Matxcơva mùa hè năm 1957. Vì vậy Soloviov Sedoi hết sức bất ngờ khi “Chiều ngoại ô Matxcơva “ được Ban Giám khảo trao tặng giải Nhất và Huy chương Vàng . Sau Liên hoan, bài hát nhanh chóng lan truyền và được đông đảo khán giả yêu thích.
Một năm sau. Van Klaibern-nghệ sĩ từng đoạt giải tại Cuộc thi âm nhạc quốc tế mang tên P.I.Traicovski đến Leningrad biểu diễn. Ông đến thăm trụ sở của Hội nhạc sĩ nằm trên phố Gertsen như một hình thức thư giãn sau nhiều ngày lưu diễn vất vả. Tại đây, Soloviov Sedoi choVan Klaibern nghe một số bản valse, sau đó là những giai điệu của “Chiều ngoại ô Matxcơva”. Trước khi về nước, nghệ sĩ có một buổi trình diễn tạm biệt khán giả Liên xô. Chương trình được truyền hình trực tiếp. Khán giả vô cùng hâm mộ nghệ sĩ, yêu cầu ông chơi lại các bản nhạc yêu thích. Chiều lòng khán giả Van Klaibern ngồi vào đàn. Và thật bất ngờ, trong khán phòng bỗng vang lên những giai điệu của “Chiều ngoại ô Matxcơva”. Khán phòng lặng phắc và chợt vỡ òa ra khi bản nhạc kết thúc, khán giả đứng dậy vỗ tay hồi lâu, chắc hẳn không chỉ dành riêng cho người nghệ sĩ tài năng-người bạn của âm nhạc Xô-viết.
Van Klaibern tiếp tục biểu diễn nhạc phẩm của Soloviov Sedoi nhiều lần nữa ở nước ngoài. Nhạc sĩ cho rằng, đây là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến cho bài hát được nhiều người trên thế giới biết đến. Vào cuối những năm 50, giai điệu “Chiều ngoại ô Matxcơva” trở thành nhạc hiệu của Đài phát thanh “Maiak”.
Thủ đô Brucxell, Bỉ. Nghệ sĩ nhạc Jazz nổi tiếng Ball Kenny trong khi ngồi chờ máy bay đi London đã nghe qua radio bản “Chiều ngoại ô Matxcơva” do một ban nhạc Hungary trình bày. Không nghe rõ tiêu đề, ông ngẫu hứng viết một bản phối dựa trên mô-típ của những giai điệu vừa nghe. Tại London, Ball đã chơi bản phối Jazz và xuất bản đĩa ghi âm với tựa đề “Nửa đêm ở Matxcơva”. Đĩa hát này đã bán được hơn 300.000 bản.
Tại Mỹ, Pháp...bản nhạc được các dàn nhạc chơi với nhiều phong cách khác nhau.
Tại Brazil, Đài phát thanh khi giới thiệu bài hát “Chiều ngoại ô Matxcơva” do nhóm Farropinia trình diễn đã “chua” thêm những lời sau:”Tại Matxcơva, không chỉ có tuyết và cây thông đón chào bạn...Ở đó còn tràn ngập ánh nắng mặt trời và sự ấm áp. Nhưng tuyệt vời hơn cả ở đó là những buổi chiều. Ở Matxcơva người ta luôn nở nụ cười khi đón khách, nhưng họ còn niềm nở và ân cần hơn trong những “buổi chiều mùa hè yên tĩnh...”

Nguồn : http://solowyev-sedoy.narod.ru/index.htm

[Apomethe]

[hungmgmi]

Cảm ơn Át mốt phe đã cho biết tên viết chính xác. Bọn tớ cứ nhè theo bản tiếng Nga mà "nã" nên nhiều lúc nghe tên buồn cười lắm.
Nhân tiện cho biết gã đó là người nước nào được không, trong bài không thấy ghi rõ, nhưng nghe Van...van đoán là gã có họ hàng với Van Basten quá

[Apomethe]

Anh này là người Mỹ, vào năm diễn cuộc thi mang tên Tchaikovsky lần đầu tiên 1958 được tổ chức ở Moscow là thời gian đỉnh cao của cuộc chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Nga. Rất hiếm người Mỹ có cơ hội sang Nga nhưng Cliburn rất mong muốn được tham gia cuộc thi này. Ban giám khảo năm đó gồm Richter và Emil Gilels (chủ khảo và là nghệ sĩ piano Nga đầu tiên biểu diễn tại Mỹ) và một số nhà soạn nhạc, Shostakovich năm đó được làm chủ tịch cuộc thi. Van Cliburn đã gây ra lúng túng cho các giám khảo. Vài vị đã chọn ra thí sinh người Nga Lev Vlasenko, và hầu hết trong số ban giám khảo đều sợ Khruschev sẽ nổi giận nếu trao giải cho một thí sinh đến từ Mỹ trong cuộc thi lớn lần đầu tiên được tổ chức này.

Trong thang điểm 25, nhiều người cho Cliburn 15, 16 hay 19 điểm và thêm vào cho các thí sinh khác 1 hoặc 2 điểm để khiến không ai có thể nghi ngờ là có gian lận. Tuy nhiên Richter và vài người cảm giác có gì đang xảy ra và Richter đã lật đổi mọi tính toán của ban giám khảo bằng cách cho Cliburn điểm tuyệt đối là 25 và những người khác 0 điểm. Trong vòng chung kết Cliburn đã chơi hai bản concerto số 1 của Tchaikovsky và số 3 của Rachmaninov. Kết thúc bài diễn Gilels bất ngờ đi lên dẫn anh ra trước mọi người và ôm chặt anh. Gilels biết đấy là điều duy nhất ông có thể làm cho Gilels cho Cliburn lúc đấy

Buổi tối hôm đó Khruschev cùng bộ trưởng bộ văn hóa Ekaterina Furtsava đã hỏi Richter, Gilels và Shostakovich "Sao, các chuyên gia nói gì đây. Cliburn có phải là nhất không?". Tất cả đều đồng ý. Khruschev trả lời: "Thôi được, trong trường hợp này. Trao giải cho anh ấy đi."

Việc một pianist người Mỹ chiếm giải nhất trong cuộc thi Tchaikovsky lần 1 đã gây một chấn động lớn trong cuộc chiến tranh lạnh Nga-Mỹ. Sau cuộc thi ấy Cliburn đã quay về mỹ và thu âm hai concerto cho piano số 2 của Rachmaninov và số 1 của Tchaikovsky với Kondrashin - nhạc trưởng của cuộc thi, người mà Cliburn rất có ấn tượng sau khi chơi cùng ông trong cuộc thi. Và nó nhanh chóng được tiêu thụ với số lượng 1 triệu bản và cũng là đĩa nhạc cổ điển lần đầu tiên làm việc đấy. Bây giờ nó đã lên đến con số 3 triệu bản. Cliburn đã làm được điều mà bất cứ nghệ sĩ nào cũng mơ ước, ông chơi nhạc Nga hay hơn chính các nghệ sĩ Nga.

Hiện em có đĩa cd tư liệu thu âm của vòng chung kết Tchaikovsky lần 1 này.

[t_art]

Bác Van Cliburn sinh cùng ngày cùng tháng vơi mình.Vui thật,Chiều Maxcova vẫn là bài hát huyền thoại.

[Apomethe]

Moscow Nights - Van Cliburn Em mới kiếm được đĩa này, tư liệu quý đấy nhé, thu từ cái buổi bài bác Hùng nói.

Bài về anh Cliburn đây.
http://www.classicalvietnam.info/modules.php?name=ArtOrg&op=DetailArt&catid=115

Nhân đây em cũng xin mượn bài bác sang bên em luôn