Múa rìu qua mắt Sỹ quan quân báo: Thường thức về tình báo - phản gián

[Serguei Kouzmic]

Người viết bài này không có tham vọng viết được một công trình có tính giáo khoa về hoạt động tình báo và phản gián, nhưng cũng có đôi chút hy vọng viết nên một điều gì đó để cho các bạn trên 4rum NNN như virus thấy dễ hiểu hơn về hoạt động cổ xưa, nguy hiểm và lãng mạn này. Đồng thời, trong bài viết thể nào cũng có đôi chỗ động đến chính “chị” nhạy cảm thì cũng xin phép trước, chỉ tí ti thế thôi, xin các bác Admins đừng xoá, tội nghiệp. Đồng thời, với các bác tiều phu, cái rìu này có chỗ nào mẻ, xin các bác kịp thời chỉ giáo, đa tạ, đa tạ.

Có thể nói, nghề tình báo là một nghề khá cổ xưa trong lịch sử loài người. Ở một chừng mực nào đó, hoạt động tình báo còn cổ hơn hoạt động quân sự, vì nó ra đời gắn liền với sự đối đầu nhau của các lực lượng chính trị đối lập hoặc không đối lập (chứ không phải là lực lượng quân sự, vì quân sự nhiều khi chỉ là phương tiện của chính trị mà thôi). Khi mới ra đời, tình báo gắn liền với dân tộc, chính xác hơn là thị tộc, bộ lạc… khi thị tộc, bộ lạc này “cài cắm” người sang thị tộc, bộ lạc khác để do thám (không chỉ có kẻ thù mà các bộ lạc liên minh cũng thường chơi trò này với nhau). Vậy ngay từ đầu, chúng ta đã hình dung ra được mục tiêu của tình báo là gì. Đó là thông tin, mà không phải là gì khác. Tất nhiên, đối tượng của tình báo có thể là một cái gì đó to hơn nhiều, một đơn vị vật chất cụ thể, chúng ta sẽ đề cập đến nó sau.

Như vậy, hoạt động tình báo là hoạt động thu thập thông tin, để biết được cái mà thằng khác muốn giấu đi. Thú vị thật, cái mà thằng này muốn giấu, thì thằng khác muốn lục ra bằng được. Đó cũng là một trong những nỗi khổ triền miên của nhân loại: bệnh tò mò. Lịch sử nhân loại đã từng biết đến những nhà tình báo cực kỳ vĩ đại, và cả những nhà chỉ huy tình báo vĩ đại không kém. A-lếch-xăng Ma-xê-đoan, Julius Caesar, Khổng Minh Gia Cát Lượng, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, Cu-tu-dốp, Na-pô-lê-ông Bô-na-pác… là những tướng tài mà sự nghiệp của họ gắn liền với biết bao điệp viên thầm lặng và thành công. Có nhiều câu chuyện kể về những điệp viên như Mata Hari, Êli Côhen… nghệ thuật thứ bảy của loài người ra đời là điện ảnh cũng dành khá nhiều thước phim nhựa cho nghề tình báo, và chính phim ảnh cùng với văn học trở thành công cụ truyền bá hữu hiệu nhất cho cái nghề lãng mạn này.

Tình báo, tiếng Anh là “Intelligence” – thông minh. Chắc hẳn đây là một nghề thông minh? chắc chắn đây là một hoạt động trí tuệ. Vì là thu thập thông tin mà người khác muốn giấu, thì chắc là rất khó khăn. Yêu cầu của thông tin cần thu thập là gì:

- Thứ nhất: tính có giá trị. Thông tin mà không có giá trị trong một lĩnh vực nào đó thì lấy làm gì cho mệt?
- Thứ hai, tính mới. Thông tin mà ông nào cũng biết cả rồi thì lấy làm gì?
- Thứ ba, tính mật. Thông tin mà ai cũng tiếp cận được thì cần gì đến tình báo?

Ấy thế mà, có những thông tin mà ai cũng tiếp cận được, mà vẫn là tin tình báo. Đó là tình báo viên khai thác tin công khai. Trong ngành tình báo, có rất nhiều người làm nhiều chuyên môn khác nhau, và được đào tạo cơ bản nhiều ngành chuyên môn khác nhau. Có thể nói, đều là các chuyên gia, con ruồi bay qua biết ngay là con này đồng tính luyến ái. Có như thế thì mới có thể hiểu ngay là BBC hôm qua đưa tin ông Hồ Cẩm Đào sang Mỹ, là hiểu ngay, a ha thằng cha Trung Quốc này sang Mỹ về vấn đề mua công ty dầu mỏ đây… đấy là ví dụ thế. Trên thực tế đúng là như vậy, nhưng để ra được một tin tình báo tốt cần có rất nhiều “chiên da” (từ lấy của Nina) có khả năng: nhạy bén, phân tích, tổng hợp, hoặc cả đống khả năng đó. Đó là lý do vì sao, có một điệp viên ở nước ngoài thì có hàng trăm ông mài đũng quần cả đời ở nhà, thậm chí chẳng cần biết ngoại ngữ (vì có người dịch sẵn rồi), nhưng vẫn là những người hết sức quan trọng.

Nhắc đến điệp viên ở nước ngoài, ta lại phải quay lại đó. Tôi nhớ hồi bé tí, đọc mê mệt những truyện tình báo ta, tây như “Miền đất lạ”, “Hoa Hồng Trắng”, “Viên đạn ngược chiều” (Sơn Tùng), “Mười bảy khoảnh khắc của mùa xuân” (Yulian Xêmiônốp), “Nam tước Phôn Gônrinh” (Mikhailích)… Tình báo không thể thiếu cái bộ phận lãng mạn nhất: những người được đánh vào lòng “địch” (địch: đối phương hoặc có thể là bạn, đồng minh). Người được “oánh” vào lòng địch như thế bao giờ cũng phải dưới một cái vỏ bọc nhất định nào đó (tiếng Anh trong phim tình báo thường gọi là “I’m under cover” - từ chuyên môn trong tiếng ta là “bình phong” (thôi dừng lại ở đây thôi nhé, sâu hơn nữa bác Mod xoá thì chết)). Có những loại điệp viên có vỏ bọc như thợ cắt tóc dạo, bán hàng rong để đi lại đây đó cho dễ (điệp viên lưu động), hoặc điệp viên nằm vùng thì làm thợ sửa giày, đồng hồ, có cửa hàng kinh doanh đàng hoàng. Đó là sự phân biệt giữa điệp viên lưu động và điệp viên nằm vùng. Bọn điệp viên bị truy lùng trong “Tháng Tám năm bốn tư” của Vlađimia Bôgômôlốp là bọn lưu động. Thông thường thì mạng lưới điệp viên có nhiều loại hỗn hợp. Các loại vỏ bọc thường thấy trong thời đại hiện nay là gì? Vô thiên lủng. Nhà ngoại giao, phóng viên, thương gia, khách du lịch, lưu học sinh… chú virus hoạt động cho cơ quan nào khai ngay!

Tuỳ theo mức độ “chui sâu, leo cao” và “thời gian khấu hao” của điệp viên, người ta phân loại tình báo (điệp viên) chiến lược và… dưới chiến lược. Như bác Vũ Ngọc Nhạ của ta là tình báo chiến lược (chui vào nằm hàng chục năm, lên đến tận cấp đầu não trung ương, thậm chí nắm chức vụ quan trọng trong hàng ngũ đối phương). Đọc “Ông cố vấn” thấy có đoạn TW ngoài kia chỉ thị cho bác Nhạ nhà mình trong này cố gắng cài người của ta vào càng cao càng tốt, nếu có thể thì là Thủ tướng ngụy quyền Sài Gòn, nghe khiếp thật. Tình báo Việt Nam tài đến thế.

Mọi người đều đã xem ít nhất một lần cái phim James Bond 007 của điện ảnh Mỹ. Trên thực tế, người điệp viên không phải bác nào cũng cưỡi ngựa bắn súng quăng thòng lọng ngon như thế. Tình báo nhìn chung là thầm lặng nhiều hơn là hào hoa phong nhã, tán gái như ranh (trừ phương pháp thu thập tình báo trên giường ngủ). Vì thế mà trên cái trang Web cho tải nhạc Xô-viết về mà bạn Dân Ngọc thường đưa đường link lên đây, khi nói về nhạc phim “Mười bảy khoảnh khắc của mùa xuân” có nói thêm: một bộ phim tuyệt vời, hơn hẳn cái loại “foolish James Bond”. Ngay cả tình báo Anh, Mỹ cũng thế thôi. Thực chất, đó là một nghề gian khổ và nguy hiểm, lãng mạn thì chẳng thấy đâu. Trong lịch sử ngành tình báo có những câu chuyện rất hay. Ví dụ như, chuyện về người điệp viên Quốc xã được đánh sang một thành phố cảng đối phương hàng chục năm, làm một nghề bình thường nhất, nhưng cuối cùng thì tìm ra được trong hàng rào lưới thép của quân cảng một lỗ thủng ngầm dưới nước, đủ để tàu ngầm Đức chui qua đánh đắm chiếc tàu chiến xịn của họ ngay tại quân cảng. Loại bỏ các yếu tố chính trị thì có thể nói đó là một chiến công xuất sắc của nghề tình báo.

Tuy nhiên, cũng phải nói rằng, khi đào tạo điệp viên người ta rất chú trọng đến công tác huấn luyện, để cho ra một điệp viên hoàn hảo: bắn súng, vũ thuật, xoá dấu vết, nghe trộm và chống nghe trộm, lái máy bay, xe tăng, tàu bò… đủ cả. Cái này bên chỗ bác “Sỹ quan quân báo” nhà ta đào tạo tốt lắm vì sẵn khí tài, chứ ở chỗ khác thì chỉ học chay thôi (may ra thì được lái máy kéo DT75 của Liên Xô thay cho xe tăng – hì hì).

Trên đây, tôi đã nhắc đến các “ngành” chuyên môn trong tình báo. Đúng thế, có rất nhiều người thuộc những ngành chuyên môn được đào tạo khác nhau trong cơ quan tình báo. Nhưng không thể không nhắc tới những ngành chuyên môn của công tác tình báo như thông tin liên lạc, mật mã… trong thời đại bùng nổ thông tin truyền thông hiện nay, nghe chừng việc dùng điện đài để liên lạc có vẻ lạc hậu. Nhưng trước đây thì đó là phương tiện không thể thay thế được. Song song với nó là việc thông tin chuyển “về nhà” từ nước ngoài phải được mã hoá, đây là việc của bộ phận mật mã (như ta gọi là “cơ yếu” mặc dù thấy bác nào làm ở đó cũng khoẻ như vâm, thi kéo co ở hội thao toàn nhất). Ngày nay điệp viên nhiều khi chẳng cần phải có những phương tiện đó, mà chỉ cần một đường link trên internet là xong. Tuy nhiên việc mã hoá thông tin thì lúc nào cũng cần, người ta cùng với sự tiến bộ của công nghệ thông tin đã đẻ ra vô số những cách mã hoá thông tin khác nhau. Thậm chí việc nén và giải nén một file văn bản có password cũng đã là một hành vi mang tính tình báo rồi.

Việc bùng nổ của công nghệ vi xử lý, vi điện tử xuất hiện những thiết bị mà trước đây chỉ có trong ngành tình báo: máy ảnh bé tí (hiện nay chỉ cần vài triệu đồng là có cái điện thoại di động tích hợp máy ảnh số), máy ghi âm kỹ thuật số… làm cho cả xã hội biến thành điệp viên: đi uống càphê với đối tác là vớ vẩn nó ghi âm ngay. Lảm nhảm vài câu là lộ hết, kinh lắm.

Vậy thì để làm được điệp viên, cần có những khả năng gì?
- Thứ nhất, phải có lý tưởng, dù lý tưởng đó là tiền. Đó là một sức thúc đẩy to lớn để người tình báo hoàn thành được nhiệm vụ. Người tình báo cộng sản, thì được thúc đẩy bởi động lực cao đẹp là sự nghiệp giải phóng loài người thì nhiều khi… vẫn cần có tiền để hoạt động. Nói thế thôi, chứ rất nhiều người phương Tây sẵn lòng hợp tác với tình báo Xô-viết vì đơn giản là họ yêu lý tưởng cộng sản. Chính những tấm lòng như những viên ngọc đó mà tình báo Xô-viết đã đạt được những chiến công cực kỳ to lớn, nhất là trong phát triển công nghiệp quốc phòng để ngang bằng với phương Tây nhất là trong thời kỳ chiến tranh lạnh.
Theo nghĩa hẹp, thường là áp dụng cho trường hợp của các tình báo viên đào tạo chuyên nghiệp “oánh” từ ở nhà đi:
- Thứ hai, phải có những phẩm chất cá nhân thực tốt: sức khoẻ, sức chịu đựng, trí nhớ, óc phán đoán, khả năng tổng hợp – phân tích… khả năng dễ làm quen, dễ tiếp cận, đánh bạn…
Theo nghĩa rộng, thì ai cũng có thể làm được miễn là có:
- Thứ ba, khả năng tiếp cận nguồn thông tin. Ông thợ cắt tóc nếu cắt được cho thủ trưởng, đó là khả năng tiếp cận thông tin. Do đó không phải là nghề nghiệp, mà là chính khả năng của người tình báo đem lại cho nghề nghiệp cơ hội tiếp cận thông tin. Đọc Pie đệ nhất của Alếchxây Tônxtôi có một nữ bá tước, người tình của vua Sáclơ Thụy Điển, nhưng lại được cử sang lăn vào giường của vua Ba Lan. Sắc đẹp là một trong những cách tiếp cận tốt nhất là loài người nghĩ ra được. Bà bá tước đó hẳn không thể thành công với vua Pie, nhưng tác giả cũng đã tả một điểm yếu của Sa hoàng: Anna Monx (người Đức), người tình được nhà vua sủng ái và cũng là đối tượng của một âm mưu tình báo.
- Các đặc điểm về ngoại hình cũng là lợi thế: không có dị tật, không quá đẹp, hoặc quá xấu… hom hem như RW là vứt luôn, không thể tuyển làm James Bond được.

Như vậy, ta có thể kết luận được rằng, nghề tình báo là nghề “đánh cắp” thông tin. Không nên gọi là ăn cắp, vì thế thì xấu quá. Nhưng đúng là ăn cắp, vì cái đối tượng thông tin đó, hầu như họ chẳng muốn cho ta, hay bán cho ta, mà giấu như mèo giấu cứt. Vậy thì…

Nói đến nghề tình báo thì phải nói đến chống tình báo: nghề phản gián. Vỏ quít dày phải có móng tay nhọn. Thế thì mới sinh ra những tiểu thuyết phản gián (có điều là, ít chuyện về phản gián phương tây thậm chí tôi chưa được thấy bao giờ mặc dù đọc nhiều ra phết,trong khi đó có rất nhiều chuyện công an bắt gián điệp của phe ta). Trong văn học Xô-viết có những truyện như “Sợi chỉ mỏng manh”, “Nhà số 6 phố Ôgarieva”, “Tháng Tám năm bốn tư”, “Chiến dịch Phượng Hoàng”… thậm chí trở thành sách giáo khoa trong các trường an ninh vì tính “trong ngành” của chúng. Có một chuyện thế này. Ở KGB trước đây có một ông nổi tiếng phụ trách địa bàn Hoa Kỳ. Khi bác ta được triển khai công tác ở Oa-sinh-tơn, vừa xuống sân bay đã có ngay người chịu trách nhiệm vẫn đối đầu từ trước đến nay ra đón, bắt tay chào đón: “Từ ngày hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục làm việc với nhau”. Có thể nói giữa người chỉ huy tình báo và người chỉ huy phản gián hai bên như hai kỳ thủ, một sự đấu trí thú vị. Có thể nói, cứ một người tình báo thì có một đống phản gián theo dõi.


Điểm mặt một số cơ quan đặc biệt – tình báo và phản gián các nước
Cơ quan tình báo và phản gián là một cơ quan quan trọng mà người cầm quyền phải nắm nó đầu tiên. Có thể nói rằng đó là một cơ quan siêu quyền lực. Một số nước, nó nằm trong các Bộ ngành sức mạnh như là Bộ quốc phòng, Bộ Nội vụ (Công an). Một số nước khác, nó là cơ quan trực thuộc chính phủ hoặc Tổng thống. Ngoài ra, có vô số cơ quan tình báo thuộc các ngành khác nhau. Ở Mỹ, có cơ quan tình báo của Bộ Ngoại giao, của Bộ Thương mại chẳng hạn. Thậm chí ngày nay các tập đoàn kinh tế, khoa học lớn cũng có bộ phận tình báo - phản gián riêng của mình. Hoạt động của cơ quan tình báo - phản gián thường theo luật riêng, không công khai. Do đó có nhiều ý kiến cho rằng, cần phải tách cơ quan này khỏi các Bộ như kiểu Bộ Công an (hoạt động theo luật Tố tụng và một số luật mang tính hành chính Nhà nước khác, công khai).
Những người đã từng công tác trong ngành an ninh do đó cũng có những phẩm chất và lợi thế nhất định để nắm ngôi vị số 1 quốc gia: Putin, Kim Đại Trọng…

- KGB nay là FSB, Uỷ ban an ninh Nhà nước (quốc gia) Liên Xô (nay là Nga). Tiền thân là Trêca, sau là NKVD (cơ quan thuộc Bộ dân uỷ nội vụ Liên Xô). Cha đẻ của nó là Đgiéc-gin-xki. Sau chiến tranh, nó được tách ra, Bộ Nội vụ Liên Xô chỉ còn làm chức năng công an. Đây là một trong những cơ quan đặc biệt hàng đầu thế giới. Các lực lượng cơ động, đặc nhiệm xịn nhất đều thuộc về Uỷ ban này. Thậm chí họ có cả sư đoàn xe tăng. Hoạt động cực kỳ hiệu quả vì ngoài vũ khí bằng lý tưởng cộng sản còn có cực nhiều tiền. Cái anh sỹ quan quân đội Mỹ bị KGB mua đứt khi bị FBI tràn vào bắt, khi mở cửa căn hộ thấy cả một căn hộ ngập đến đầu gối tro tiền đô-la Mỹ xịn vửa mới đốt, do KGB trả. Khiếp thế! Thông tin xem thêm: http://www.fsb.ru/
- Cơ quan tình báo Anh SIS (Secret Intelligence Service) còn gọi là “em ai xích” MI6. http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1059736061019 .
- Cơ quan tình báo Đức BND http://www.bnd.bund.de
- Cơ quan tình báo Ixraen Mossad: http://www.fas.org/irp/world/israel/mossad/ ; http://www.mossad.gov.il
- Cục tình báo trung ương Hoa Kỳ: http://www.cia.gov/ và Cục điều tra Liên bang (phản gián): http://www.fbi.gov/
- Bộ an ninh quốc gia Trung Quốc
- Phòng nhì Pháp (đơ bê).
- Ở Việt Nam, có cơ quan tình báo và phản gián của Bộ quốc phòng và Bộ Công an, ngoài ra còn có Cục chống buôn lậu của Tổng cục Hải quan (Bộ tài chính), cơ quan chống gian lận thương mại của Bộ thương mại (Quản lý thị trường)… nhiều ra phết.

Đôi điều nói thêm. Trên đây tôi có nhắc đến việc đối tượng của tình báo không phải là thông tin. Thực chất, đó vẫn là thông tin, nhưng do người ta bí quá không ăn cắp được nên “chơi cả cái” luôn. Ví dụ như chiếc máy bay phản lực Métxesmít Me 162 của phát-xít Đức, tình báo Xô-viết đã phải đánh cắp nó. Hay cái nhẫn bằng loại thép đúc ra chiếc xe tăng Con cọp trong truyện Vòng cung lửa mà chú Katysha post trong 4rum ta chẳng hạn. Lâu lắm vừa rồi giở sê-ri “Miền đất lạ”, “Hoa Hồng Trắng”, “Viên đạn ngược chiều” (Sơn Tùng) ra đọc lại vài đoạn, thấy nó chối hết chỗ nói vì giống “Nam tước Phôn Gônrinh” quá, thế mà các đây hơn hai chục năm mình đọc thấy khoái thế. Nhân tiện đánh giá về văn học về đề tài này thì đúng là văn học Xô-viết vẫn là đỉnh. Tôi có nhiều tập 007 của Ian Phlêminh (bằng tiếng Anh), hay “Điệp viên từ Ixrael tới” (chuyện về Eli Côhen), “Mata Hari” đọc thấy thường lắm, còn 007 thì quá tệ.

Đến đây xin nhường lời cho bác Sỹ quan quân báo nói tiếp và mời các bác bình luận, bổ sung. Tôi viết vội nên thể nào cũng phải bổ sung nhiều.

[virus]

Rất rất cám ơn bài viết của anh Serguei Kouzmic .Bài viết này đã cho em hiểu ra thêm nhiều điều .Em rất mê cái nghề tình báo này bởi vì em thấy nó bí ẩn mà làm được nhiều chiến công hiển hách . Đọc nhiều tài liệu ,báo chí , em còn thấy có những người rất bình thường , tự dưng có một hôm nào đang ngồi ăn sáng thì có người đến nói chuyện và gợi ý vào làm tình báo .Tự dưng lại tưởng tượng là mình đang đi chơi có người gọi lại ... cho làm tình báo , hé hé . Nói đùa vậy thôi , có đúng là muốn thực hiện được dù chỉ một chiến công , mang lại một thông tin duy nhất ,người tình báo cũng phải làm việc cật lực , nguy hiểm và thời gian rất lâu đúng ko ạ . Em chưa được đọc nhiều các tác phẩm truyện nói về ngành tình báo , chỉ hay xem trên ANND ,ANTG mà biết thôi .Nếu có thể anh cho em mượn một số truyện về ngành này được ko ạ .
Về Jame Bond thì em ko coi đó là tình báo mặc dù biết đó là phim tình báo vì cứ thấy nó hiện đại và lộ liễu thế nào đó .
À còn về chuyện của bác Nguyễn Ngọc Nhạ , trước đây em có xem chương trình Người đương thời có phỏng vấn bác .Bác ấy có kể là , mãi đến năm 2000 bác ấy mới được phong tướng , rồi mới được công nhận chiến công của mình trước đây. Bác còn nói , có một đợt tấn công của Cộng sản Vn vào Dinh độc lập , tình thế nguy hiểm .Bác ấy còn nói 1 câu nổi tiếng là " Bọn cộng sản muốn vào được dinh độc lập , phải bước qua xác của tao " . Đúng là tình báo VN ngầu thật .
Rất mong những thông tin thêm của các anh chị am hiểu ngành tình báo , phản gián

[Russian Weapons]

Chú em Serguei Kouzmic (mugic ?) còn quên hai cơ quan tình báo được coi là hoạt động có hiệu quả nhất, nhì thế giới là : Stasi của Đông Đức cũ và Mosad của anh bạn Do Thái. Trên trang web TTVNOL đã từng có cuộc bình chọn các cơ quan tình báo "xịn" nhất thế giới và kết quả là Stasi và Mosad được xếp thứ nhất, trong khi KGB và CIA, MI6 chỉ về thứ nhì và ba. Rất tiếc là topic đó đã die sau khi TTVNOL bị sập hồi đầu năm.

P/s : Chú em có sở thích và tủ sách giống phuongnn thế nhỉ ? Mà cả cái cách chú chọc ngoáy anh cũng giống nốt !

[Serguei Kouzmic]

Em bận nên lâu lâu mới lên, nhưng do anh phuongnn cho em mượn sách, mấy quyển trước đây anh ấy "chôm" của anh nên em mới viết được bài trên.
Theo em thì, anh kiểu gì cũng không thể làm tình báo được, vì anh thật thà lắm. Có mấy quyển sách mà cũng không giữ được. Còn vụ hom hem thì em có thể châm chước.

[Russian Weapons]

Em bận nên lâu lâu mới lên, nhưng do anh phuongnn cho em mượn sách, mấy quyển trước đây anh ấy "chôm" của anh nên em mới viết được bài trên.
Theo em thì, anh kiểu gì cũng không thể làm tình báo được, vì anh thật thà lắm. Có mấy quyển sách mà cũng không giữ được. Còn vụ hom hem thì em có thể châm chước.
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Thằng ku phuongnn mà cho chú mượn sách ? Anh cóc tin, nó kẹt lắm ! Với lại phải nói cho rõ thế này : Nó trộm sách của anh khi anh đang đi học SQ, không có nhà (thằng này chuyên khuất tất kiểu ấy ).
Anh chẳng có ý định đi làm tình báo, nên chú khỏi lo. Đi làm tình báo thì làm sao dám lên đây tán với các chú được ?
Thế đã công nhận là quên Stasi chưa ?

[Serguei Kouzmic]

Không, em không quên Stasi mà em không liệt kê vì hai lý do:
- Thứ nhất, nó chết ngỏm rồi, mà em đang liệt kê các bác đương nhiệm.
- Thứ hai, trong cái bài về Putin là anh cùng các bạn đã viết sơ sơ về nó rồi.
Còn về Mossad, lòi đuôi là bác quan liêu ra rồi nhé.
Sách em sẽ trả lại phuongnn. Anh ấy rộng rãi lắm, chứ không kẹt xỉ như anh đâu. Không cho mượn người ta lại phải chôm. Ốm người!!!