Vụ án nữ điệp viên Judith Coplon

[tuthongminh]

Từ tháng 6/1949 cho đến ngày bị bắt giữ, Coplon đã chuyển giao cho tình báo Liên Xô, thông qua Gubitchev, gần 300 tài liệu mật, trong đó quan trọng nhất là hồ sơ về các công dân nước ngoài hoạt động tình báo trên lãnh thổ Mỹ và hồ sơ về kế hoạch Venona.
Vào năm đầu thập niên 50 của thế kỷ trước, tại Mỹ đã xuất hiện một thứ tinh thần dân tộc cực đoan, một thứ chủ nghĩa bá quyền hung bạo. Đó là chủ nghĩa McCarthy, lấy tên một nghị sĩ Quốc hội thuộc bang Wisconsin, người có tư tưởng kỳ thị chủng tộc và bất đồng quan điểm với Cộng sản.

McCarthy đã lên tiếng đánh động dư luận Mỹ về sự xâm nhập ồ ạt của gián điệp Liên Xô vào nước Mỹ. Đặc biệt, ông ta tuyên bố mình nắm được danh sách 205 nhân viên trong Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp Mỹ làm việc cho tình báo Liên Xô. Từ đó, Mc Carthy kêu gọi một cuộc săn lùng để đưa những kẻ “xâm lăng” và những kẻ “phản bội” ra xét xử trước pháp luật.

Trong bối cảnh tâm lý chính trị lúc đó của nước Mỹ, đã xảy ra vụ án về một nhân viên Bộ Tư pháp Mỹ tên Judith Coplon bị buộc tội làm điệp viên nội ứng cho tình báo Liên Xô. Vụ án không những lôi cuốn dư luận Mỹ quan tâm về những tình tiết mà lần đầu tiên còn làm hé mở những bí mật về một chương trình giải mã và cài mã quy mô do tình báo Anh và tình báo Mỹ phối hợp thực hiện để chống lại Liên Xô và các quốc gia XHCN Đông Âu.

Judith Coplon sinh năm 1922 trong một gia đình công nhân nghèo ở khu Manhattan của thành phố New York. Năm 1939, sau khi tốt nghiệp trung học, bà theo học tại Trường đại học Pháp lý Barnard. Tốt nghiệp loại giỏi vào năm 1943, bà được nhận vào làm việc tại Bộ Tư pháp Mỹ. Sau một năm tập sự xuất sắc, Coplon được chính thức điều động đến làm việc tại Bộ phận lưu trữ và bảo quản tài liệu mật (FARS) của Bộ Tư pháp ở thành phố New York.

Chính trong thời gian làm việc tại FARS mà Coplon đã tiếp cận được hồ sơ theo dõi của ngành tư pháp Mỹ đối với những người nước ngoài bị xếp vào danh sách “có hoạt động làm nguy hại đến an ninh nước Mỹ” và nhất là hồ sơ về kế hoạch Venona. Venona là mật danh của một kế hoạch giải mã và cài mã quy mô do tình báo Anh và tình báo Mỹ phối hợp thực hiện. Lúc đầu nhiệm vụ của Venona là giải mã các điện văn, mật lệnh của Đức Quốc xã trong Chiến tranh thế giới thứ II. Khi chiến tranh chấm dứt, Venona chuyển sang mục tiêu giải mã và cài mã đối với hoạt động của tình báo Liên Xô trên thế giới, nhất là tại các quốc gia Tây Âu và Bắc Mỹ.

Trên cương vị của mình, Judith Coplon nhiều lần đến Văn phòng Liên Hiệp Quốc (LHQ) tại thành phố New York để xác minh, thu nhận tài liệu về hoạt động của nhân viên ngoại giao các quốc gia thành viên. Chính trong thời gian lui tới Văn phòng LHQ, Coplon đã gặp gỡ và bị quyến rũ bởi tài ăn nói của Valentin Gubitchev, một nhân viên phái đoàn đại diện Liên Xô tại LHQ.

Sau một thời gian gặp gỡ, Gubitchev tiết lộ với Coplon về chức phận của mình là một điệp viên đội lốt nhân viên ngoại giao Liên Xô làm việc tại LHQ và đề nghị Coplon cộng tác với tình báo Liên Xô. Tuy do dự lúc đầu nhưng cuối cùng Coplon cũng chấp thuận. Chỉ trong một thời gian ngắn từ tháng 6/1949 cho đến ngày bị bắt giữ, Coplon đã chuyển giao cho tình báo Liên Xô, thông qua Gubitchev, gần 300 tài liệu mật, trong đó quan trọng nhất là hồ sơ về các công dân nước ngoài hoạt động tình báo trên lãnh thổ Mỹ và hồ sơ về kế hoạch Venona. Đối với tình báo Liên Xô, Coplon là điệp viên nội ứng mang mật danh SIMA, là tên của mã khóa cuối cùng của kế hoạch Venona.

Từ đầu năm 1950, thông qua một nội gián người Nga làm việc tại Amtorg, Cơ quan đại diện thương mại và du lịch của Liên Xô tại Mỹ, vốn được Cục Điều tra liên bang (FBI) đánh giá là bình phong che chắn cho hoạt động tình báo của Liên Xô tại Mỹ, FBI biết rằng đã có những thông tin mật liên quan đến an ninh, tình báo Mỹ được chuyển giao từ Bộ Tư pháp cho tình báo Liên Xô. Lập tức FBI điều động một lượng lớn nhân viên phản gián để điều tra và đặt tất cả các nhân viên làm việc ở những bộ phận nhạy cảm của Bộ Tư pháp dưới sự giám sát chặt chẽ của FBI.
http://tintuconline.vietnamnet.vn/vn/hoso/99462/