Ivan Surikov (Иван Суриков)

[Tykva]

http://er3ed.qrz.ru/surikov.htm#biografia



Ivan Zakharovich Surikov (1841—1880) sinh ra và lớn lên tại một làng quê hẻo lánh vùng Uglich tỉnh Yaroslav. Cha ông là một nông nô thuộc quyền sở hữu của công tước Sheremetiev, làm việc trong một cửa hàng nhỏ thuộc sở hữu của công tước ở Matxcơva. Lên tám tuổi, nhà thơ tương lai bị đưa đến Matxcơva, giúp cha buôn bán và đôi khi được học chữ.

Cuối thập kỷ 50, đọc quá nhiều thơ Pushkin, Surikov bắt đầu làm thơ và phải hứng chịu sự chế nhạo của họ hàng và người quen. Cuộc sống tăm tối và nặng nhọc khiến nhà thơ trẻ suýt tự tử.

Năm 1862 ông làm quen với nhà thơ A.N.Pletsheev, được đánh giá cao và giúp đỡ để xuất bản các bài thơ của mình. Với sự giúp đỡ của Pletsheev, năm 1871 tuyển tập thơ đầu tay của Surikov ra đời, và sau đó các tác phẩm của ông được các nhà xuất bản lớn như "Người đưa tin Châu Âu" hay "Sự nghiệp" để mắt đến.

Ông tập hợp quanh mình một nhóm các nhà thơ nhà văn Nga xuất thân từ quần chúng nhân dân, năm 1872 biên tập và xuất bản một tập thơ của nhóm dưới nhan đề "Bình minh". Nhóm Surikov về sau ra báo "Phận nghèo" và thành lập "Hội thơ và nhạc Surikov", hoạt động đến tận CM tháng Mười.

Năm 1875 với sự ủng hộ của L. Tolstoi ông được bầu vào Hội những người yêu văn học Nga.

Surikov là một nhà thơ trữ tình. Ông tự hào nhận thức được mình là một nhà dân chủ, và tiếp tục các truyền thống thi ca của Koltsov và Nikitin. Những dòng thơ cay đắng về cái nghèo, về cuộc sống đau khổ của nông dân và thợ thủ công ông viết rất gần với dân ca. Các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông như «Рябина», «В степи», «Доля бедняка», «Казнь Стеньки Разина» ... trở thành những bài dân ca nổi tiếng. Các nhạc sĩ lớn như Tchaikovsky và Cui đã phổ nhạc các bài thơ của Surikov.

Thế nhưng tài năng và sự nghiệp thi ca không cứu được ông khỏi cái nghèo. Cho đến cuối đời ông vẫn phải kiếm sống bằng cách buôn bán sắt vụn và than, và mất vì ho lao khi tài năng đang đạt đến đỉnh cao chín muồi.

[Tykva]

Một số bài thơ của Ivan Surikov

Bình minh

Bình minh đang lên kìa
Mặt trời dần ló dạng.
Em nghe xem, hoạ mi
Đã cất cao tiếng hát.

Bình minh càng rạng rỡ
Bầu trời càng thêm hồng.
Em nhìn xem, trên sông
Mặt nước đang toả khói.

Mùi hương hoa đồng nội
Lan lan khắp không trung
Lấp lánh hạt sương trong
Ngọn cỏ long lanh bạc.

Nghiêng nghiêng trên mặt nước,
Sậy thầm thì nhỏ to;
Xung quanh trên đồng vắng
Vạn vật lặng như tờ...

Sướng vui và nhẹ nhõm,
Thở lồng ngực căng đầy!
Cầu Chúa nhanh nghe em,
Rồi ta lên đường sớm!

Tykva dịch

[Tykva]

Em như ngọn cỏ trên đồng...

Em như ngọn cỏ trên đồng,
Mướt xanh mùa hè cỏ mọc;
Nỡ lòng nào ai mang hái,
Cắt ngang thân nắng héo khô.
Nỗi khổ một mình em chịu!
Phận em đớn đau vô bờ!

Em như bông lúa trên đồng,
Cao cao mùa về nặng bông;
Liềm cắt ngang thân lúa đổ
Từng lượm ngổn ngang nằm chờ.
Nỗi khổ một mình em chịu!
Phận em đớn đau vô bờ!

Em như quả dại trên đồng,
Chín đỏ hây hây đôi má
Ai nỡ bẻ cành, thu quả
Bó thành từng bó mang đi.
Nỗi khổ một mình em chịu!
Em đâu dám ca thán gì!

Em là con yêu của cha,
Đóa hoa trong lòng của mẹ;
Nỡ lòng nào ai mai mối
Ép duyên cho một ông già.
Nỗi khổ một mình em chịu!
Phận em đành vậy thôi mà!

Tykva dịch

[Tykva]

Mùa xuân

Bình minh... Rực rỡ ánh hồng,
Cỏ cây căng tràn nhựa sống,
Mây trời từng đám vẩn vơ
Sông trôi, em đến bên bờ.

Từ bờ cao nàng đi xuống
Lần bước đến bên chiếc bè...
Đột nhiên nàng dừng chân đứng
Chừng như mê mải lắng nghe.

Từ bờ sông cao vọng lại
Thanh âm vui vẻ rộn ràng...
Chắp tay trước ngực mơ màng
Thiếu nữ lặng nghe chim hót...

Đôi mắt trong veo phản chiếu
Rực rỡ ánh sáng ban mai...
Tiếng chim sơn ca rộn rã
Bài ca thánh thót êm tai.

Tiếng chim sơn ca vọng lại
Rõ hơn trong trái tim nàng
Vẫn bài ca ấy ngân vang
Làm đôi má nàng ửng đỏ...

Thiếu nữ bồi hồi ngực trẻ
Sức thanh tân đang sục sôi
Lời thầm thì dâng trên môi
"Người yêu ơi, chàng hãy đến...!"

Đầu năm 1875

Tykva dịch

[Tykva]

Trên trang web của dịch giả Thái Bá Tân mình tìm thấy bài thơ này, có điều là TBT không cho nguyên bản tiếng Nga, mình cứ đoán mãi mà chả hiểu là bài nào trong số các bài thơ của Surikov. Mong các cao thủ tìm giúp mình...

http://www.thaibatan.com/index.php?option=com_content&task=view&id=199&Itemid=32&limit=1&limitstart=4


* * *
Ðêm yên tĩnh, cả khu vườn ngập tối,
Hàng cây dương ngái ngủ đứng sau nhà.
Bên cửa sổ ta ngồi im không nói,
Mùa xuân về, không khí đượm mùi hoa

Sao nhấp nháy trên đầu như đang hát,
Từ trên cao, trăng chiếu dọi hiền từ,
Và chìm ngập trong anhs trăng xanh nhạt,
Em đang ngồi, mờ ảo giữa trầm tư.

Anh ngây ngất ngồi bên em lặng lẽ,
Ngắm nhìn em xinh đẹp giống thiên thần.
Mùi hoa chảy vào phòng ta nhè nhẹ
Như những dòng trăng sáng chảy bên chân.

Và nếu được, giữa lúc này thanh vắng,
Những điều anh mong ước quả không nhiều:
Anh chỉ muốn đời em trôi bình lặng
Không phải buồn và đau khổ và yêu...

Thái Bá Tân dịch

[USY]

bài này Bí ơi!

* * *

Ночь тиха, сад объят полутьмою,
Дремлют липы над сонным прудом;
Воздух дышит цветущей весною;
Мы сидим пред раскрытым окном.

Светят яркие звезды над нами;
Кротко месяц глядит с высоты,
И его голубыми лучами
Облитая, задумалась ты.

Очарован твоей красотою,
Я любуюсь тобою без слов...
В нашу комнату тихой струею
Льется запах душистых цветов,

И прошу в этот час я не много:
Чтобы дни твои тихо текли,
Чтобы жизни печаль и тревога
В твое сердце пути не нашли.

1868 или 1869

[USY]

Ở trang này - rất đầy đủ nhé:

http://www.friends-partners.org/friends/literature/19century/surikov1.html(opt,mozilla,mac,russian,koi8,ice)

[Tykva]

Ôi chị cao thủ thật đấy. Em tìm mãi, tìm mãi... Rất nghi ngờ bác Thái Bá Tân dịch thơ như nhà thơ Bằng Việt hóa ra là không phải, nhầm

[Nina]

Bác Thái Bá Tân thì không như bác Bằng Việt, nhưng bác ý dịch cũng ... phóng tác thật

[Tykva]

[Tykva]

Anh Surikov còn bài thơ Рябина nữa, cũng rất nổi tiếng

Рябина

"Что шумишь, качаясь,
Тонкая рябина,
Низко наклоняясь
Головою к тыну?"
"С ветром речь веду я
О своей невзгоде,
Что одна расту я
В этом огороде,

Грустно, сиротинка,
Я стою, качаюсь,
Что к земле былинка,
К тыну нагибаюсь.

Там, за тыном, в поле
Над рекой глубокой,
На просторе, в воле,
Дуб растет высокий.

Как бы я желала
К дубу перебраться;
Я б тогда не стала
Гнуться да качаться.

Близко бы ветвями
Я к нему прижалась
И с его листами
День и ночь шепталась...

Нет, нельзя рябинке
К дубу перебраться!
Знать, мне, сиротинке,
Век одной качаться".

[USY]

[Tykva]

Thế thì đúng là em không hiểu tại sao.

Không những trang Surikov này không có gì cả, mà em thử vào lại trang của dịch giả Thái Bá Tân (theo link em post phía trên ấy ạ) cũng nhận được một câu: Bạn không được phép xem trang này...

Huhuhu...

[Nina]

Trang của bác Tân thì có lẽ bị lỗi, nhưng trang Surikov thì vẫn bình thường chị ạ. Hay là mạng cơ quan chị trục trặc nhỉ

[Tykva]

Oài, mãi mới dịch xong, được cái là bịa đặt ít hơn bác Thái Bá Tân


Ivan Surikov

* * *

Đêm thanh vắng, khu vườn mờ mờ tối
Hàng cây dương mơ màng ngủ bên hồ;
Thoang thoảng thơm mùa xuân hoa đua nở;
Ta ngồi bên cửa sổ rộng chơi vơi.

Những ngôi sao lấp lánh sáng trên trời,
Trăng dịu hiền từ trên cao nhìn xuống,
Tưới đẫm dáng em bằng ánh xanh lơ.
Ngập chìm trong trăng sáng em trầm tư.

Anh đắm đuối bởi dáng em xinh đẹp
Mải ngắm em anh chẳng nói một lời...
Mùi hương cũng chảy thành dòng lặng lẽ
Tràn ngập căn phòng dưới ánh trăng soi.

Thời khắc này anh có muốn nhiều đâu:
Chỉ mong sao cuộc đời em bình lặng
Để bao nhiêu nỗi buồn và lo lắng
Không bao giờ đến được trái tim em.

1868 hoặc 1869