STALINGRAD

[danngoc]

Stalingrad 1942-43

"Những người bảo vệ thành phố thường nói rằng những con đường, những đại lộ và những công viên gần sông Volga trở nên trơn trượt vì máu, và từ đó bọn Đức trượt dài tới sự diệt vong.” Tướng Chuikov


Có nhiều ý kiến khác nhau về thời điểm trận đánh vĩ đại Stalingrad bắt đầu. Các tư liệu lưu trữ của thành phố Volgograd cho biết: Trận đánh vĩ đại Stalingrad bắt đầu ngày 17 tháng Bảy năm 1942, tại ranh giới các con sông Chir và Zimla, trên đường tới thành phố Stalingrad. Những đơn vị Hồng quân, tập đoàn quân 62 và 64, đã bắt đầu những trận đánh với quân thù tại đây. Cuộc ném bom thành phố Stalingrad lần đầu tiên của máy bay Đức xảy ra vào tháng Mười 1941. Vài quả bom ném trúng phía nam của Quận Kirovskiy. Đợt ném bom huỷ diệt đầu tiên do 50 máy bay Đức thực hiện vào ngày 23 tháng Tư 1942. Trận đánh đầu tiên với một đơn vị xe tăng Đức xảy ra trên đường tới Nhà máy Máy kéo. Đơn vị tham gia là Trung đoàn pháo Phòng không 1077. Thành viên của các khẩu đội phòng không bao gồm những cô gái trẻ đã tình nguyện trực chiến với Hồng quân. Đơn vị pháo này bố trí trên khoảng đất bằng phẳng của thảo nguyên. Chúng tôi thấy rằng tất cả bọn họ đều đơn độc do ở đấy không có đơn vị Hồng quân nào có mặt cả bên trái lẫn bên phải họ. Chúng tôi cũng hoàn toàn hiểu được rằng đó là nhiệm vụ của họ phải dừng lại và bảo vệ mảnh đất đó cho tới người cuối cùng. Những xạ thủ nữ trẻ tuổi đã chặn đứng đoàn Panzer Đức. Chúng tôi có thể thấy phía trước chúng tôi là nhiều chiếc ''Panzers'' và xe tải bị phá huỷ và cháy trụi. Bọn chúng đã có đủ thời gian để tổ chức đợt tấn công đó và dùng những nhóm tác chiến nhỏ tiến hành những cuộc tấn công chớp nhoáng đế chiếm những vị trí của ta. Quân Đức tiến công nhiều lần và gây thiệt hại lớn cho đơn vị này và chúng tiếp tục tiến công cho tới khi tất cả đều chết hết. Những người hy sinh rải rác nằm lại vĩnh viễn trên thảo nguyên như một bằng chứng của hành động anh hùng bảo vệ nhà máy chúng tôi.


Dưới đây là một số con số thống kê trích từ lưu trữ của Thành phố Volgograd:
Trong ngày 23 tháng Tám năm 1942, Thành phố Stalingrad có dân số 400.000. Ngày 24 tháng Hai năm 1943, sau khi quân y đã tìm kiếm khắp hết các đống đổ nát của thành phố, họ đã tìm thấy:
1. Ở Quận Traktorozavodskiy (Nhà máy Máy kéo): 150 người còn sống*. Trước trận đánh cộng đồng cư dân ở đây có 75.000 người.
2. Quận Barrikadniy (Chiến luỹ): 76 người còn sống*. Trước trận đánh cộng đồng cư dân ở đây có 50.000.
3. Quận Ermanskiy: 32 người còn sống*. Trước trận đánh cộng đồng ở đây có 45.000.
*Nhiều người trong số trên bị thương, kiệt sức, bị bệnh và chết sau đó tại bệnh viện. Không tìm thấy số liệu ghi nhận tại các quận còn lại.
Công tác dò phá mìn của thành phố được tiến hành từ năm 1943 tới 1945. Hỗ trợ cho những đội phá mìn còn có 3927 tình nguyện viên dân sự. Hầu hết bọn họ đều là thiếu niên và phụ nữ. Trong thời gian đó đã phá huỷ được 1.552.055 vật dễ nổ, trong đó có 382.612 là mìn. (Chỉ trong giới hạn của thành phố)
Số liệu chính thức về số thương vong của những tình nguyện viên trang bị kém tham gia công tác dò phá mìn vẫn chưa được công bố.
Thống kê của những chuyên gia nghiên cứu độc lập:
1. Trên mỗi cây số vuông của khuôn viên Nhà máy Máy kéo tại Stalingrad phải chịu khoảng 2000 quả bom (chưa kể đạn pháo cỡ nhỏ và đạn cối).
2. Trên mỗi kilômét chiều dài đường sắt có khoảng 16 hố bom.
3. Trên mỗi kilômét chiều dài đường ống ngầm có 15 phát đạn bắn trúng trực tiếp.

[danngoc]

Truyền đơn Đức kêu gọi lính Nga đầu hàng:

ORDER No. 13
OF THE GERMAN ARMY HIGH COMMAND
Concerning Red army deserters

The prudent Red army soldiers and officers don’t want anymore to devote their lives in senseless attempts to preserve the Soviet regime. This is confirmed by the great quantity of deserters who willingly came to German side.
All Red army deserters, soldiers and officers either, must be considered enemies of the Soviet regime and treated respectively.

I GIVE A FOLLOWING ORDER:

I. Every man in Red army service (officer, political officer, soldier, etc.) who deserted alone or in group must be considered not a prisoner of war but a person who voluntarily moved to the side of the German army.

II. Treatment of deserters
a) in the smaller units, on brigade and corps level also:
1. Deserters must be separated from prisoners of war immediately and accommodated, whenever possible, in separate facilities. Their property (money, belongings, uniforms and personal equipment [weapons apart], decorations and distinguishing marks) must not be deprived.
Deserters must be provided with good meal.
Deserters must be immediately sent back from the battle zone to the rear units, providing them, whenever possible, with mechanical means of movement.
All diseased and wounded deserters must be medically treated immediately.
2. Every deserter must be issued a special paper based on our pass for the purpose or on the papers he has available.

b) at the assembly points:
1. Deserters must have an advantage when accommodated (heated facilities, bed sheets, etc.). Officers must be accommodated separately and provided with all necessary means of life.
2. Deserters must be provided with good meal equal to the food supplied to the Russian Liberation Army, and, whenever possible, with supplementary goods (tobacco, etc.)
3. Deserters must have an advantage when old worn uniforms are changed.
4. Deserters must be given 7 days period to take a decision for enlisting in the ROA or in some of the National liberation corpses established (Ukrainian, Caucasian, Cossacks, Turkestanian, Tartar), or as volunteer in some rear unit, or as worker in some liberated territory free of bolsheviks.
Skills and special training and knowledge of every person must be considered.
5. Deserted officers must be provided with orderly privates as follows: up to captain including – one orderly to each three; from major on – one orderly to each two; generals must be provided with personal orderly each.
6. Measures must be taken to suite the needs of deserters in entertainment, for this civilian entertainers can be used as well.
The deserters must be supplied with newspapers, books and other readings, and musical instruments also; whenever possible movies to be shown, their own attempts of cultural and musical entertainment must be admired too.

III. It is guaranteed to all deserters they will be able freely to go back in their motherland without delay after the armistice, if so desired.

Signed: GHQ colonel (not readable) GERMAN ARMY HIGH COMMAND


PASS-PASSIERSCHEIN Valid for unlimited quantity of soldiers, officers and political officers of the Red army who wants to desert at the German Armed Forces side, or at German allies side, or to serve in Ukrainian, Caucasian, Cossacks, Turkestanian and Tartar liberation corpses.
You can desert without this pass too, all you need to do is to approach German lines with both hands up and to cry loudly“Stalin Kaput!” or “Bayonets down!”

Issued April 1943

[danngoc]

Bước ngoặt Stalingrad

Rất ít người phản đối ý kiến cho rằng thiệt hại của Tập đoàn quân Đức số 6 tại Stalingrad đã dẫn tới bước ngoặt tại Mặt trận phía Đông, đồng thời là Thế chiến 2 tại Châu Âu. Mặc cho những cố gắng quên mình của lực lượng không quân Luftwaffe và nhân viên mặt đất, những kẻ phòng thủ không bao giờ nhận đủ tiếp tế qua đường hàng không.

Liệu có thể nỗ lực giải vây của Tập đoàn quân xe tăng số 4 của tướng Hoth giúp họ đến được lòng chảo băng qua 150km thảo nguyên băng giá có thay đổi được tình hình?
Ngay khi xe tăng Đức chọc thủng được một hành lang tới đó, 800 xe tải chất 3.000 tấn hàng tiếp tế sẽ giúp hồi phục được sức mạnh của Tập đoàn quân 6 và sơ tán được những người bị thương; von Manstein dự tính rằng sau đó Paulus sẽ tiến hành cuộc phá vây, với mũi nhọn là những đơn vị thiết giáp còn lại của ông ta (khoảng vài trăm xe tăng).

Tới Giáng sinh, nỗ lực phá vây đã bị sa lầy khi gặp phải Tập đoàn quân Cận vệ 2 trên bờ sông Myshkova, cách vành đai bao vây khoảng dưới 50 kilômét nhưng vẫn không đủ để những người đang phòng ngự vươn tới được, dù cho Paulus có cho rút khỏi thành phố. Tới khi này lực lượng của Lữ đoàn xe tăng LVII Panzerkorps đã bị hao mòn bởi 12 ngày chiến đấu vất vả và quân số của nó bao gồm các Sư đoàn tăng 6, 17 và 23 đã hoàn toàn kiệt sức do những trận đánh liên tục trong bão tuyết và giá lạnh, ngay ngoài thảo nguyên trống trải không có chỗ trú ẩn.


Cuối cùng, nỗ lực quả cảm quên mình đó đã thảm bại - thậm chí khi trận đánh tại Vyerkhnye-Kumskiy đã lên tới đỉnh điểm – do đòn tấn công dữ dội của Chiến dịch “Sao Thổ nhỏ” của phía Nga ép lên Quân đoàn Armee-Abteilung Hollidt và Tập đoàn quân 8 Italia; tập đoàn quân Ý tan rã khi các binh đoàn xe tăng Nga đe dọa vượt qua các sân bay tiếp tế cho Stalingard, đơn vị mạnh nhất, Sư đoàn xe tăng 6, bị điều động khẩn cấp tới bờ bên kia sông Đông. Tới Giáng sinh, với nước mắt lưng tròng, những người lính chúc mừng đồng đội của mình trong vòng vây - giờ đây chờ đợi họ là cái chết trong chiến đấu hoặc sự khốn khổ trong các trại tù, số phận mà bọn họ vốn sợ nhất.

Hans Wijers
Nhà nghiên cứu Lịch sử WWII

[danngoc]

Tướng quân Chuikov

Tháng Tám năm 1942 quân Đức tổ chức một cuộc tấn công trực tiếp vào Stalingrad, tập trung tới 22 sư đoàn với trên 700 máy bay, 500 xe tăng, 1000 khẩu cối và 1200 đại bác. Để đáp lại, tướng Chuikov tuyên bố cương quyết: "Chúng ta sẽ giữ vững thành phố hoặc sẽ hy sinh tại đây.” Rất nhiều trận đánh trong thành phố hoặc tại vùng ngoại vi đã chuyển thành trận giáp lá cà, với lưỡi lê và lựa đạn. Khoảng 300,000 lính Đức bị giết hay trở thành tù binh trong quá trình diễn ra chiến dịch; thiệt hại tổng cộng của phía Xôviết là trên 400,000. Tới tháng mười Một, các lực lượng Xôviết bắt đầu phản công và tới cuối năm thì chuyển sang chủ động tấn công. Tướng Chuikov sau đó chỉ huy lực lượng của mình tới Lòng chảo Donets, và rồi là Crimea và Bắc Belorussia, trước khi làm mũi chủ lực của quân đội Xôviết trên đường tới Berlin. Chính Chuikov là người tiếp nhận việc đầu hàng của quân Đức tại Berlin ngày 1 tháng Năm năm 1945.

Sau chiến tranh ông phục vụ trong lực lượng Xôviết tiếp quản nước Đức (1945-53), và là tư lệnh lực lượng này từ năm 1949. Ông làm tư lệnh quân khu Kiev từ 1953 tới 1960 và sau đó nắm giữ nhiều chức vụ khác của quân đội tại Maskva. Ông từng là Uỷ viên dự khuyết Hội đồng Trung Ương Đảng Cộng sản từ năm 1952 tới 1961 và là Uỷ viên chính thức từ năm 1961 cho tới khi mất.

Hans Wijers
Nhà nghiên cứu Lịch sử WWII

[danngoc]

Thời điểm xuất hiện lời kêu gọi dưới đây là vào cuối tháng Tám năm 1942:

Lời kêu gọi của Uỷ ban Phòng thủ Thành phố, đứng đầu là Bí thư thứ nhất của Văn phòng Trung ương Đảng khu vực Stalingrad, đồng chí Chujanov

Hỡi các đồng chí thân mến! Hỡi các công dân thành Stalingrad! Thành phố chúng ta đang trải qua những ngày tháng vô cùng gian khổ, giống như chúng ta đã từng trải qua 24 năm về trước. (Khi Bạch vệ 3 lần tiến công thành phố Tsaristưn, tên cũ của Stalingrad – LTD). Quân Hitler khát máu đáng nguyền rủa đã tiến tới Stalingrad ngập tràn ánh nắng và dòng Volga vĩ đại. Hỡi các công dân Stalingrad! Chúng ta không cho phép bọn Đức xúc phạm tới vẻ thiêng liêng của thành phố quê hương chúng ta. Hãy đồng lòng như một đứng lên bảo vệ thành phố, căn nhà và gia đình thân yêu của chúng ta. Xin hãy rời tổ ấm của mình và xây nên những chiến luỹ bất khả xâm phạm trên mỗi con đường. Hãy biến mỗi khu phố, mỗi căn nhà, mỗi con đường thành một pháo đài bất khả chiến bại.

Chúng ta sẽ noi gương cha ông anh dũng vĩ đại của mình vào năm 1918 đã bảo vệ Tsaritsyn và để lại cho chúng ta Danh hiệu Cờ Đỏ của Stalingrad!

Tất cả mọi người hãy lên chiến luỹ!

Tất cả những ai có thể cầm được súng trường hãy cùng bảo vệ thành phố và căn nhà quê hương của mình!

[danngoc]

CUỘC CHIẾN GIÀNH GIẬT THỜI GIAN

Một trong những huyền thoại thần kỳ nhất về những ngày giờ khủng khiếp đầu tiên của Trận đánh Stalingrad, đó là lực lượng phòng thủ Xôviết chỉ gồm tập hợp những phụ nữ và công nhân không được tổ chức. Ngược lại, những người tình nguyện đó, mặc dầu chỉ được huấn luyện rất ít, đã tổ chức được một cuộc phòng thủ rất bài bản để chống lại một lữ đoàn tăng Đức từ phía bắc và phía tây Stalingrad, nhờ đó cứu được thành phố trong khi chờ quân tiếp viện đang tiến về Stalingrad băng qua sông Volga và những lực lượng chính qui khác đang rút lui từ tuyến phòng thủ Sông Đông về thành phố bị bao vây.

Trong mùa đông 1942, thời gian đã chống lại phía Xôviết. Hàng ngàn binh lính hy sinh trong cuộc tấn công thất bại tại Kharkov làm người Nga không thể kìm chân quân tấn công trên tuyến Sông Đông. Thảo nguyên bằng phẳng rất khó để tổ chức được tuyến phòng ngự hiệu quả; do đó, quân đội Xôviết buộc phải rút dần về Stalingrad. Bộ Tổng chỉ huy Xôviết đã gửi viện binh tới nhưng đường hành quân mất rất nhiều ngày. Nếu thành phố thất thủ, tuyến tiếp tế dầu hỏa quan trọng dọc sông Volga tới vùng Kavkaz sẽ bị cắt đứt.

Những thường dân đã tập hợp lại theo lời kêu gọi ái quốc của các chỉ huy quân đội và chính trị viên và tổ chức một tuyến phòng thủ vững vàng từ ngày 23 tới 28 tháng Tám 1942. Rất nhiều người dù chưa được huấn luyện vẫn quyết định cương quyết tham gia bảo vệ thành phố mình chống lại kẻ thù đáng nguyền rủa. Những phụ nữ, gồm cả sinh viên đại học và người côdắc, rời gia đình của mình và gia nhập các khẩu đội phòng không của Hồng quân. Họ nổ súng vào đám xe tăng Đức cho tới khi hết đạn và bị hoàn toàn bao vây. Trên 2,000 công nhân từ những nhà máy cũng đã chiến đấu như những mãnh sư. Hơn ba tiểu đoàn bộ binh trang bị 1200 súng tiểu liên, súng trường và đại liên đã được thành lập từ tất cả các xí nghiệp nhà máy. Công nhân của Nhà máy Máy kéo đã lái thắng 60 chiếc T-34 ra chiến trường.

Đồng đội của họ từ Nhà máy Chiến luỹ (Barrikady) tiến lên với 300 khẩu pháo 76mm rất uy lực. Đồ tiếp tế rất thiếu thốn đến nỗi những người tiếp đạn thuộc đội bóng đá của Nhà máy Máy kéo đã mặc chính bộ quần dài thể thao, tất chân và giầy đá bóng để đưa tin liên lạc giữa các chỉ huy và đơn vị của họ. Bọn lính thiện chiến Đức đạ rất sửng sốt khi chứng kiến sự ngaon cường của những tình nguyện viên thường dân ấy. Quân xâm lược đã phải mất những khoảng thời gian quý báu để bố trí lại trận đánh từ đội hình hành quân và tím cách vượt qua những con người anh hùng đó.

Trong khi ấy tuyến phòng thủ của thành phố đã định hình sau lưng những tình nguyện viên. Trung tướng Vasili Chuikov nắm quyền chỉ huy thành phố và bố trí những binh lính còn sung sức của mình vừa vượt sông Volga vào trong những cứ điểm phòng thủ ở bờ tây của thành phố. Trong những ngày tiếp sau họ đã kìm bước những đợt tấn công của quân Đức, chiếm lại những công trình đã mất, làm quân Đức mất máu cho tới chết trong khi chờ đợi một cơn bão đỏ tập trung giữa sương mù giá lạnh hai bên sườn kẻ địch.

Những thường dân được tổ chức tốt đó giành được thời gian mà quân đội Xôviết cần để tổ chức phòng thủ. Nhiều người trong số họ không có quân phục nhưng họ chiến đấu như những chiến binh thực thụ. Rất nhiều lính Đức đã kinh ngạc, khi chúng bước dọc bên những thi thể của họ, rằng người lính Nga có thể chiến đấu thật kiên cường. Chúng sẽ mau chóng hiểu ra.

Michael A. Balis. USA

[danngoc]

Một mẩu chuyện từ nước Nga
Điều này tuy rất đau buồn nhưng là sự thật.

Tôi tên là Anna Streltasova. Năm 1942, trong thời gian chiến tranh, tôi sống tại Stalingrad. Mẹ tôi, em gái tôi, cha tôi và tôi sống trong một căn hộ nhỏ. Cha tôi đứng máy trong nhà máy máy kéo nằm gần đấy. Tôi vừa tốt nghiệp phổ thông trung học và đang bắt đầu vào học tại trường y. Song song với việc học, tôi cũng là thành viên của một đơn vị cứu thương dân sự tình nguyện. Gần cuối buổi sáng ngày 23 tháng Tám, tôi vừa từ trường y về nhà thì mẹ bảo tôi ra chợ mua một quả dưa hấu đem về nhà ăn trưa. Ngay khi tôi vừa rời khỏi chợ, tôi nghe thấy tiếng còi báo động không kích. Do tôi mới mười bảy tuổi và không biết sợ là gì, chuyện đó không làm tôi lo lắng và tôi không để ý tới nó.
Trước đấy tôi từng nhiều lần được nghe thấy tiếng còi báo động nhưng chẳng có gì xảy ra. Mục đích duy nhất của tôi là mang được quả dưa về nhà để mẹ và em gái cùng ăn. Mẹ đang chờ để cắt dưa trên chiếc bàn bếp, và bà làm chuyện ấy bằng một con dao to rất sắc. Ồ, nó trông rất đỏ và chín ngọt. Ngay khi chúng tôi chuẩn bị ăn, một quả bom đâm vào khu nhà chúng tôi. Mảnh kính vỡ văng tung toé. Em gái tôi bị trúng một mảnh kính vỡ và chảy máu. Mẹ dùng một mảnh vải hồng để cố cầm máu cho em. Mảnh vải thấm đầy máu đỏ và những mảnh dưa hồng. Mẹ lập tức túm lấy em để đưa em tới bệnh viện. Bom đang rơi khắp nơi xung quanh và các căn nhà bốc lửa. Toy muốn đi cùng mẹ và em nhưng phải ở lại để giúp những người bị thương khác hiện đang đổ ra đầy các con phố. Tôi cố gắng giúp đưa những người bị thương lên phà để sơ tán. Có một đám đông người trên đường, cả quân sự lẫn dân sự, và nhiều người trong số họ bị thương. Rất nhiều là trẻ em. Lúc này tôi đã không thể về nhà mình được nữa. Tôi tình nguyện tham gia quân đội để làm việc trong một bệnh viện dã chiến nơi những kiến thức và kỹ năng của tôi hữu ích. Năm năm sau, năm 1947, tôi quay về nhà ở Stalingrad. Khu nhà quanh chỗ chúng tôi không còn gì. Con phố thân quen đã biến mất, nhà của tôi biến mất và mẹ cùng em gái tôi cũng vĩnh viễn không còn. Hy vọng cuối cùng của tôi là có thể tìm lại được cha mình.
Nhưng, thực ra, vào ngày 24 tháng Tám năm 1942, quân Đức đã tiến tới nhà máy máy kéo. Cha tôi cầm lấy khẩu súng trường, những người khác cầm lấy súng máy và vài người nữa lái những chiếc T-34 trực tiếp từ xưởng máy, trên băng chuyền lắp ráp, tiến thẳng đi chặn quân Đức. Quanh đó không có đơn vị Hồng quân nào, do vậy những công dân - người lính dũng cảm đó đã kìm chân bọn Đức suốt ba hay bốn ngày cho tới khi những người lính Nga đầu tiên có thể tới giúp họ. Không may, điều này tôi phải nói cho bạn, cha tôi đã hy sinh trong trận đánh đó. Trong vòng hai ngày ngắn ngủi của cuộc đời non trẻ của tôi, tôi đã mất đi ngôi nhà, gia đình và tất cả những gì mình có. Từ ngày đó trở đi, màu dưa đỏ mọng làm tôi cảm thấy đau khổ. Tôi không bao giờ còn có thể ăn hay mua dưa nữa. Không bao giờ.

Anna Streltasova

[danngoc]

Những nhân chứng

Bên bờ sông có nhiều người, gồm cả nhiều trẻ em. Dùng những cái xẻng cũng như dùng tay, họ đào những cái hố để ẩn nấp tránh đạn và mảnh pháo. Tới rạng đông máy bay Đức xuất hiện trên bờ Volga. Chúng lượn vòng trên một chiếc phà và ném bom rồi nã súng máy. Từ trên cao, bọn phi công trông thấy rất rõ rằng trên bờ chỉ là những thường dân đang chờ phà. Rất nhiều lần chúng tôi trông thấy bọn phi công địch hành xử như lũ giết người chuyên nghiệp. Chúng nổ súng vào những phụ nữ và trẻ em không vũ khí và chọn mục tiêu sao cho giết được càng nhiều người càng tốt. Lũ phi công thả bom vào đám đông ngay khi họ chuẩn bị lên tàu, nã đạn xuống boong tàu, và ném bom mảnh cù lao trên đó hàng trăm người bị thương đang tụ tập. Mọi người vượt qua sông không chỉ bằng tàu thuyền và bè mảng. Họ bơi trên những chiếc thuyền chất đầy ních người, thậm chí bám trên những súc gỗ, thùng phuy và cả những tấm ván quấn bằng dây kẽm gai. Trên mỗi đám bè đó bọn phát xít lại nã một tràng dài. Đó là cảnh săn mạng người man rợ.

K.S. Bogdanova.

[danngoc]

Một đoạn trong trận đánh

Trích từ hồ sơ lưu trữ của Volgograd.

Báo cáo của khẩu đội trưởng khẩu đội phòng không, trung đoàn bộ binh 1051, sư đoàn bộ binh 300.

Ghi chú: khẩu đội này bố trí trên hòn đảo "Penkovatyj" bên bờ sông Volga. Dọc phía bắc thành phố. Gần làng "Sryedne - Pogromnoje" trên bờ trái (phía đông) con sông.

Vào rạng sáng ngày 20 tháng Mười năm 1942, chốt quan trắc báo cáo: tại giữa khu vực "Tomilino" phát hiện tiếng động của động cơ tàu thuỷ. Có hai xuồng máy và 12 thuyền chèo tay đang tiến tới đảo, chở khoảng một tiểu đoàn biệt kích Đức. Các xạ thủ phòng không phát lệnh báo động.
Khi quân địch còn cách bờ khoảng 150 mét, khẩu đội bắt đầu nã đạn tiêu diệt. Súng trường và súng máy của các đại đội thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn bộ binh 1049 cũng lên tiếng. Pháo binh Đức phản công dữ dội. Đại liên địch cũng nã vào tuyến phòng thủ của ta từ bờ bên phải và từ trên thuyền. Khẩu đội pháo đã tiêu diệt các xuồng máy Đức và hai khẩu đại liên cùng sự hỗ trợ của những xạ thủ súng trường đã diệt nốt những xuồng chèo tay. Bọn biệt kích Đức đã hoàn toàn bị dìm xuống đáy nước. Không một tên nào có thể đặt được chân lên bờ đảo. Thiệt hại trong trận đánh: 1 người chết, 6 bị thương.

Những người lính dưới đây đã thể hiện được tinh thần dũng cảm vượt bậc:

1. Trung sĩ Kuzmenko - chỉ huy pháo phòng không.

2. Hạ sĩ Temirgalyjev – pháo thủ.

Ký tên: Trung uý I. Chenin.

[danngoc]

Cơn giãy chết cuối cùng của Tập đoàn quân Đức số 6

Các tập đoàn quân Xôviết 62, 65 và 66 đã được huy động cùng pháo bắn yểm trợ tích cực vào ngày cuối cùng của tháng Giêng và ngày đầu tiên của tháng Hai. Pháo thủ Xôviết đã chuyển các khẩu pháo của họ tới vị trí bắn sát gần phòng tuyến quân Đức. Tất cả những máy bay Xôviết có trong tay đều trong trạng thái sẵn sàng, hoàn toàn tin vào thắng lợi bởi sự bao vây hoàn toàn và hiệu quả đường không và sự bố trí dày đặc lưới cao xạ. Tiêm kích Đức không thể vượt qua được màng lưới phong tỏa này. Các đại bác Xôviết xếp thành hàng dài để nã đạn, một khẩu trước cao hơn khẩu sau. Đầu tiên là khẩu thấp bắn, kế rồi tới những khẩu cao hơn. (The soviet guns were shooting in a tiered position, one being higher than the other. First the lower gun would fire and then the higher.) Tám trung đoàn pháo binh hỗ trợ cho Sư đoàn bộ binh 214 và số lượng này đã vượt trội với dự kiến ban đầu. Vào rạng sáng thì đợt pháo kích bắt đầu. Sau ba tới năm phút, lính Đức bắt đầu bò ra khỏi chiến hào, chui ra khỏi xe tăng và rời khỏi những hầm trú ẩn. Binh lính gục xuống trên hai đầu gối – giơ cao tay xin hàng. Những kẻ khác lao trở lại chiến hào và hầm trú ẩn của mình và biến mất trong khói và lửa. Các khu vực xung quanh nhà máy đã biến thành một biển lửa và cảnh huỷ diệt. Cuộc bắn phá kéo dài suốt ngày trong khi máy bay ném bom Nga tấn công hết đợt này đến đợt khác mà không gặp sự kháng cự nào. Về phía quân Đức, cả ở hai hướng bắc và nam, vẫn tiếp tục chiến đấu chống lại lực lượng đối phương đang tràn ngập, và tới 9 giờ sáng ngày ba mươi mốt tháng Giêng, cụm quân nam đã hòan toàn không còn tồn tại.

Mờ sáng ngày mùng 1 tháng Hai, các tướng lĩnh Đức, Rosske và Schmidt đã bất đắc dĩ chấp nhận các điều kiện đầu hàng được chuyển cho họ và hạ lệnh ngừng ngay lập tức việc chống trả tại khu nam của tập đoàn quân Đức. Binh lính đầu hàng thành từng cụm lớn. Mặc dù đã có lệnh đầu hàng, một đại đội lính Đức vẫn kháng cự trong một ngôi trường cách đó 600-700 mét về phía nam. Thiếu tá I. M. Ryjob thuộc Ban tình báo Tập đoàn quân 64 Xôviết đi cùng ba người Đức tới thuyết phục đại đội đang chống cự này đầu hàng. Khi chiếc ôtô của thiếu tá tới ngôi trường, cùng những phiên dịch người Đức, anh ta đã chuyển lệnh của tướng Rosske yêu cầu ngừng bắn lập tức vì lý do thực tế là cuộc thương nghị chính thức về việc đầu hàng hoàn toàn đã bắt đầu diễn ra.

Mùng 2 tháng Hai, trên 40.000 binh lính và sĩ quan của cụm quân Đức phía bắc đã đầu hàng dưới áp lực vượt trội. Thống chế Paulus được yêu cầu phải ra lệnh cho cụm quân bắc phải ngừng bắn. Về sau này ông ta nói rằng ông đã không hề ban một lệnh như thế. Tướng Strekker, tư lệnh cụm quân bắc, cũng tuyên bố rằng ông ta chưa bao giờ ra lệnh cho họ ngưng chiến đấu. Trong thời gian từ 10 tháng Giêng cho tới 2 tháng Hai năm 1943, quân đội Xôviết dưới sự chỉ huy của tướng K. K. Rokossovsky đã nghiền nát 22 sư đoàn địch cùng hơn 160 đơn vị hỗ trợ khác của Tập đoàn quân Đức số 6. 91,000 lính Đức, gồm 2,500 sĩ quan và 24 tướng lĩnh đã bị bắt. Trong các trận đánh này, quân địch đã thiệt hại gần 140,000 binh lính và sĩ quan. Lực lượng Không quân Xôviết và các pháo phòng không đã phá huỷ hay tiêu diệt trên 800 máy bay Đức.

[danngoc]

"Ai là người chiến thắng cuối cùng tại Stalingrad?"".
.....
Sư đoàn trưởng Sokolov đã báo cáo một tình huống thú vị cho tôi vào ngày 23 tháng Giêng. Torng khi tiến vào mạn tây của khu Tháng Mười Đỏ, lính của ông đã đối đầu và bao vây một cứ điểm phòng thủ vững chắc của Đức. Để tránh không bị thêm thương vong vô ích, lực lượng đồn trú Đức đề nghị thương lượng đầu hàng. Sau một hồi đàm phán, quân Đức yêu cầu cho xin bánh mì. Binh lính ta thương hại chúng và cấp cho nhiều ổ bánh. Ngay khi nhận được bánh và ăn hết, bọn Đức lại tiếp tục nổ súng. Sau khi chứng kiến trò “đàm phán ngoại giao” như vậy, binh lính ta đã liên hệ với cánh pháo binh. Họ đưa tới nhiều khẩu pháo và tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm của bọn Đức bằng đạn bắn thẳng.
..........
Dịch bởi Sergei từ hồi ký của V.I. Chuikov - "Trận đánh Stalingrad" .

[danngoc]

Tại vùng trung lập

Lời kể của nhân chứng

Dịch từ tiếng Anh: Robert W. Bergstrom, Seattle WA USA

Chúng tôi sống gần dòng Volga, trên phố Matrosskaya (Phố Ngư dân), nằm giữa Nhà máy Tháng Mười Đỏ và Nhà máy Chiến Luỹ. Cha tôi giữ chân điều hành máy hơi nước trong Nhà máy Tháng Mười Đỏ, còn anh tôi làm thợ tiện trong Nhà máy Chiến luỹ. Cả hai đều gia nhập quân đội trong những ngày đầu tiên của chiến tranh. Chỉ còn có bốn chúng tôi sống sót: mẹ, hai anh em trai của tôi và tôi. Victor lúc đó là học sinh lớp bảy, tôi đang học lớp bốn còn Tolya chỉ mới 5 tuổi.

Khi bọn Đức bắt đầu ném bom thành phố, chúng tôi chuyển tới một hầm chiến hào hẹp đào trong sân. Chúng tôi ngồi bên nhau, che mình bằng những chiếc gối. Chúng tôi muốn sơ tán, nhưng không đành vì còn có Victor. Anh ấy chui ra khỏi chiến hào trong một trận bom và bị thương vào cả hai chân phía dưới đầu gối vì mảnh bom.

Một quả bom cháy rơi trúng ngôi nhà của chúng tôi làm nó cháy trụi hoàn toàn. Chỉ còn lại một ngôi nhà nhỏ trên khoảng sân. Mẹ châm một cái bếp lò bên trong cái nhà đó để có thể nấu ăn cho chúng tôi. Tới một lần, mẹ đi ra chỗ nhà bếp và một quả bom rơi ngay gần chỗ đó. Tolya và tôi nhỏm khỏi chiến hào và trông thấy mẹ đang bò trên mặt đất về phía chúng tôi. Lập tức tôi nhận ra rằng mẹ đã bị thương và chạy bổ tới bên mẹ. Mẹ muốn nói điều gì đó với tôi, nhưng không thể - mẹ đã bất tỉnh. Tolya và tôi không thể nhấc mẹ lên hay đưa mẹ trở lại chiến hào, mà tôi thì không muốn lôi mẹ trên mặt đất - mẹ đang trong tình trạng rất đáng thương – và tôi cảm thấy làm thế thì mẹ sẽ rất đau. Trận đánh đã tiến tới khu nhà máy và trên khu phố chúng tôi. Một chiến sĩ cầm tiểu liên chạy ngang chỗ chúng tôi tới một cái khe. Toy nhờ chú ấy mang mẹ về chiến hào. Chú ấy nói, “Xin tha thứ cho tôi, cô gái nhỏ - nếu tôi có thể, tôi sẽ quay lại lập tức.” Chúng tôi ngồi gần mẹ và chờ đợi. Tolya khóc, và bằng những ngón tay nhỏ bé của mình, lau máu trên chân mẹ. Victor hét lên, gọi tìm chúng tôi. Anh ấy không thể chui khỏi chiến hào. Chân anh ấy đang sưng lên vì nhiễm trùng.

Tôi không biết phải làm gì nếu người chiến sĩ không quay trở lại. Cô hàng xóm Zhivotova của chúng tôi sống gần đó với đứa con trai bị thương của mình, nhưng cô ấy không chui khỏi hầm của cô. Xung quanh không còn ai để giúp tôi. Tuy nhiên, người chiến sĩ đã quay trở lại và đưa mẹ về hầm trú, xin lỗi rằng chú ấy không có thời gian, và hứa sẽ quay lại. Nhưng chú đã không bao giờ quay lại - chắc hẳn chú đã hy sinh hoặc bị thương rồi.

Mẹ chết mà không hề tỉnh lại. Tôi cảm thấy như mình hoàn tàn đơn độc. Tolya vẫn còn rất bé, đang khóc lóc và vẫn chưa hiểu tại sao mẹ im lặng, còn bởi vì vết thương khủng khiếp của mình, Victor cũng không hiểu rõ chuyện gì đang xảy ra. Vết thương của anh ấy đang mưng mủ. Chúng tôi không có băng, tôi đành băng vết thương của anh bằng giẻ rách.

Mẹ nằm chết đã rất lâu trong chiến hào. Cần phải chôn cất mẹ, và tôi bắt đầu dọn sạch đám đổ nát gần nơi ngôi nhà đã cháy của chúng tôi để đào lấy một cái hố. Tôi đào huyệt cho mẹ mất ba ngày. Thật khó khăn, bởi quân ta và bọn Đức đang bắn nhau quan lại và đạn bay ngang đầu chúng tôi trong khi đạn pháo nổ tung toé. Tôi vừa chôn mẹ xong thì một quả đạn cối rơi trúng huyệt và xé mẹ thành từnh mảnh.

Trong ngày đầu tiên sau khi mẹ chết, chúng tôi không ăn được gì. Tolya ngồi im lặng, chỉ khóc ban đêm trong khi ngủ mê. Quanh chúng tôi không có ai, hoàn toàn trống trải. Mọi thứ đang bốc cháy. Cô hàng xóm Zhivotova của chúng tôi và con trai cô đã bị giết khi một quả bom rơi trúng ngay hầm của cô.

Các chiến hào của Hồng quân nằm đằng sau chúng tôi, gần sông Volga. Chúng tôi đang ở giữa hai chiến tuyến. Những chiến sĩ tấn công ngang qua chỗ chúng tôi. Họ tiến lên được một chút, và rồi rút lại về phía sông Volga. Ban đầu, họ không biết có chúng tôi ở đây. Một chiến sĩ nhảy vào chiến hào của chúng tôi, chọc mạnh lưỡi lê vì cho rằng có bọn Đức ở trong. Khi nhìn thấy chúng tôi, chú bối rối và không nói gì, nhảy lại khỏi chiến hào. Sau đó, các chiến sĩ tới thăm chúng tôi thường xuyên hơn, mang cho chúng tôi thức ăn. Quân Đức không bao giờ tiến được gần chúng tôi, nhưng chúng tôi trông thấy chúng, và xe tăng Đức chạy ngang chỗ chúng tôi.

Mùa đông tới. Trời lạnh và trong chiến hào trở nên ẩm ướt. Một lần, một chú chỉ huy tới chỗ chúng tôi và bảo rằng họ muốn chở chúng tôi qua sông Volga bằng phà. Họ khiêng Victor tới bờ sông. Chúng tôi ngồi và chờ phà tới, nhưng giữa đường tới bờ, một quả bom rơi trúng phà làm nó chìm, và chúng tôi phải quay trở lại chiến hào.

Tôi xếp gạch thành một cái lò, lắp vào một cái ống khói, chất củi vào đốt, và bắt tay vào việc bếp - cần phải cho anh em tôi ăn. Các chiến sĩ của ta đã đuổi được bọn Đức đi và giờ tôi đã có thể đi tới chỗ bếp của Hồng quân để lấy bữa tối. Trong khi lực lượng ta vẫn chưa giải phóng được hết Stalingrad, chúng tôi tới ăn tại nhà bếp Hồng quân. Và rồi họ đưa chúng tôi tới trại mồ côi.

Cha tôi sau chiến tranh đã trở về từ Áo, nhưng anh Alexander của chúng tôi đã hy sinh tại Stalingrad. Anh đã phục vụ tại chính đơn vị phòng thủ trong Nhà máy Tháng Mười Đỏ. Anh đã ở ngay cạnh chúng tôi, nhưng chúng tôi không biết vì khi đó đang ở trong chiến hào.

T. Korneeva.

[danngoc]

SỐ PHẬN TÙ BINH ĐỨC TẠI STALINGRAD

Ngày 22 tháng Sáu 1941, nhằm tổ chức một hệ thống kiểm soát tù binh chiến tranh, cơ quan NKVD Liên Xô đã thiết lập 8 khu trại có sức chứa 40-45 ngàn người, trong đó đã chứa sẵn 27.435 tù binh Ba Lan.

Ngay sau khi quân Đức xâm lược Liên Xô, NKVD đã nỗ lực tổ chức 30 điểm tập trung tù binh. Tới 22 tháng Bảy đã có 19 trại được lập xong. Tuy nhiên, tình hình ngoài mặt trận đã phát triển khác hẳn những kịch bản được chuẩn bị từ trước chiến tranh. Quân đội Xôviết, chống trả dũng cảm kiên cường, vừa rút lui vừa chiến đấu, đã chịu đựng những tổn thất khủng khiếp về người và vũ khí cùng trang thiết bị. Binh lính địch bị bắt làm tù binh không nhiều và nhu cầu cần có những trại tù đã không còn. Tới tháng Tám 1941, chỉ có ba trại sau: Grayzovetzky, Suzdal và Starobelsk, với sức chứa thiết kế là 8-9 ngàn người.
Cho tới khi trận Stalingrad diễn ra, tù binh bị bắt rất ít, cho tới 19 tháng Mười Một năm 1942 trong các trại chỉ có 19.787 tù binh. Nhưng sau Stalingrad, tất cả đột ngột thay đổi. Kết quả của cuộc phản công thắng lợi của quân đội Xôviết và sự tiêu diệt “cái túi” trong khu vực Stalingrad là 151.246 tù binh, trong đó chỉ thành phố Stalingrad đã chứa tới trên 90 ngàn tù binh. Trong thành phố bị chiến tranh tiêu hủy này không chỉ không đủ nơi ở cho họ mà cả không đủ nhiên liệu sưởi, quần áo ấm và phương tiện vận chuyển. Vô số người bị giá cóng và kiệt sức. (Theo tôi tình cảnh của họ chắc gần giống cảnh tù binh trong hồi ức của Nikolai Ob’rynba – LTD). Trong tình hình ấy cuộc vận chuyển được tổ chức kém, thiếu hiệu quả, vừa đói và lạnh, phải đi bộ những quãng đường dài tới 200-300 kilômét trong suốt 7-10 ngày và thậm chí dài hơn, thiếu thốn thuốc men, tỷ lệ bệnh tật và tử vong tăng nhanh trong số các tù binh.

Ngày 25 tháng Mười Một 1942, NKVD Liên Xô, sau khi nhận được thông tin về lượng tù binh khổng lồ, đã bố trí cho Chỉ huy Điều hành GULAG, đại úy Usievich trong vòng 2 ngày chuẩn bị mọi lương thực trang bị và chuyển chúng tới vùng Stalingrad.

Kể từ tháng Mười Một 1942, trong vùng Stalingrad người ta khẩn trương thiết lập các trạm tiếp nhận tù binh. Những phòng giam này không đủ chất lượng phục vụ mục đích trên. Tù binh Rumani và tù binh Đức bị nhốt chung với nhau. Trong nhiều trại đã có lệnh cho đối xử với tù binh Rumani tốt hơn hẳn với tù binh Đức. Tù binh Rumani được tự thiết lập bếp ăn và ở trong các nhà kho. Các đội lao động tù nhân cũng ưu tiên tuyển chọn trong các tù binh Rumani. Do đó họ được nhận nhiều thực phẩm và được cấp điều kiện sinh hoạt tốt hơn. Vì điều này đã xảy ra tình trạng thù địch giữa tù binh Rumani và tù binh Đức. Đồng thời, các sĩ quan và hạ sĩ quan đều bị nhốt chung với nhau.

Ngày 2 tháng Giêng 1943, Bộ trưởng Quốc phòng, đại tướng Khrulev đã ký mệnh lệnh số 001, trong đó công bố tình hình nghiêm trọng trong công tác vận chuyển tù binh từ mặt trận và đề xuất cách thức cải thiện tình hình này. Sau đó, ngày 12 tháng Giêng Mệnh lệnh Số 0049 của NKVD Liên Xô được ban hành theo đó các đặc phái viên được gửi tới các Phương diện quân Tây Nam, Nam và Đôn để tổ chức những điểm tiếp nhận tù binh và vận chuyển họ, tổ chức việc cung cấp thực phẩm và thuốc men, tổ chức công tác điều phối việc vận chuyển tới các điểm tập trung tù binh.

Để tiếp nhận và thu gom tù binh từ các mặt trận, NKVD ngày 20 tháng GIêng đã ra lệnh tổ chức các trại tù trong khu vực Stalingrad.
Dưới Mệnh lệnh Số 00345 của NKVD, từ 18 tháng Hai 1943, dưới sự điều phối của lực luợng NKVD hậu phương, người ta đã tổ chức việc vận chuyển các tù binh. Đồng thời cũng tổ chức các điểm tập trung tù binh, tổ chức công tác duy trì liên lạc với sở chỉ huy các phương diện quân và tập đoàn quân, tổ chức điều hành và phân phối tù binh tới các trại.

Nỗ lực chuyển tù binh từ Stalingrad đi bắt đầu trong tháng Giêng 1943. Tuy nhiên do hệ thống đường sắt bị hư hại, do thiếu toa tàu và đầu máy hơi nước (tất cả đã bị huy động cho cuộc tiến công Rostov) đã cản trở việc thực hiện. Đã có nhiều trường hợp tù binh Đức bị chất lên toa xe và đứng chờ trên sân ga trong suốt một tuần để chờ cho đầu máy xe lửa tới. Khi đầu tàu tới nơi thì tất cả số tù binh này đều đã chết.

Lo lắng vì tỷ lệ tử vong cao của tù binh, ngày 1 tháng Ba Beria đã ký Mệnh lệnh Số 00396 “Về việc vận chuyển tù binh từ các trại và điểm tập kết dọc mặt trận”, trong đó việc vận chuyển về sâu trong nội địa của 78.500 tù binh từ Stalingrad được tính toán với nhịp độ một chuyến tàu đặc biệt (2.500 người) một ngày. Tuy nhiên mệnh lệnh này đã chậm mất hơn một tháng. Tới thời điểm này rất nhiều tù binh đã chết, số còn lại trong tình trạng rất khốn quẫn. Tuy mệnh lệnh trên đã được thực hiện với nỗ lực cao, chỉ còn 27.295 tù binh được chuyển đi. Trong khu vực của Phương diện quân Nam và Tây Nam còn ít hơn – trong số 32.063 người chỉ còn 6732 người.

Tuy nhiên điều kiện trên các chuyến tàu đặc biệt này khá tồi tệ, tại trại tù binh Pokrovsky Số 127 (thuộc tỉnh Saratov) từ 4 tháng Ba tới 13 tháng Ba đã tiếp nhận ba chuyến tàu đặc biệt từ Stalingrad chứa tổng cộng 8007 người, trong đó có 1526 người chết trên đường vận chuyển. Sau đó tình trạng tử vong vẫn tiếp diễn – vì thiếu ăn (4326 người), bị giá cóng (162 người), tiêu chảy (54 người), do vết thương (23 người), vì các lý do khác (98 người). Tới ngày 1 tháng Năm, số còn sống chỉ còn là 1818! Mà ta thấy đó, trại này nằm ngay gần Stalingrad.
Khu trại lớn nhất được tổ chức tại Beketovka (trại tù Beketovka Số 108). Trước kia nơi đây là một trường học với các dãy nhà gạch. Trường đã bị phá huỷ một phần, không còn cửa sổ và mái. Tù binh ngủ trên sàn nhà, dưới cái lạnh âm 20o C. Sau đó các tù binh đã xây dựng một trại mới và chuyển tất cả tới đó. Trại được canh gác cẩu thả (do đó tháng Tám 1943 trại trưởng trại này đã bị cách chức). Rất nhiều tù binh đã trốn thoát từ trại này.
Thông tin về các vụ đào thoát chỉ được ghi lại kể từ tháng Năm 1943. Trước đó chúng không hề được lưu lại.
Các vụ năm 1943 - 50 người (chỉ bắt lại được 42)
Các vụ năm 1944 - 10 (bắt lại 0)
Các vụ năm 1945 - 6 (bắt lại 0)
Rất nhiều người khi bị bắt làm tù binh đang bị thương, bị giá cóng và chỉ được sơ cấp cứu. S7 cấp cứu cho tù binh được các bác sĩ Đức và các nhân viên y tế bị bắt làm tù binh thực hiện. Chỉ huy trại cung cấp cho họ thuốc men, nhưng với số lượng rất giới hạn, do số lớn thuốc vẫn còn đang trên đường vận chuyển. (Điều này dễ hiểu, ngay việc phân phối cho Hồng quân cũng rất khó khăn – LTD). Do đó đã có rất nhiều tù binh thiệt mạng.

Theo các số liệu chính thức từ tháng Hai tới 15 tháng Tư năm 1943, tại trại Beketovka Số 108 đã có 24.346 người chết. Các số liệu về thời gian trước năm 1943 đều không thấy có, do đó giờ đây thật khó có thể xác định có bao nhiêu tù binh đã chết trong năm 1943, nhưng ta có thể xác định rằng tỷ lệ tử vong là rất cao.
Số liệu về tỷ lệ tử vong tại trại Beketovka:
1944 - 738 người
1945 - 788 người
1946 - 59 người
1947 - 42 người
1948 - 4 người
1949 - 5 người
Tháng Ba năm 1943 bắt đầu với việc phân phối tù binh về nhiều trại khác nhau rải khắp đất nước. Các sĩ quan bị đưa về các trại dưới đây:
1) Trại Oransky Số 74 (tỉnh Gorky) - trại cho sĩ quan Đức
2) Trại Elabuga Số 97 (Nước Cộng hòa Tatar ASSR) - trại cho sĩ quan Đức
3) Trại Suzdal Số 160 (tỉnh Vladimir) - trại cho sĩ quan Rumani
4) Trại Krasnogorsk Số 27 - Trại cho sĩ quan cao cấp (tướng tá Đức, trong đó có Thống chế Paulus) – (Xin nói thêm, Thống chế Paulus về sau đã gia nhập Đảng Cộng sản và giảng dạy về lý luận chiến tranh tại Maskva, có thể vì lý do chính trị. Về cuối đời ông mới được trở về quê hương. – LTD)
Các hạ sĩ quan và lính thường được chuyển tới các trại sau:
1) Astrakhan Số 60
2) Kapustin Yar Số 89
3) Frolov Số 50
4) Khrenovsky Số 81
5) Novorhopersky Số 62
6) Beketovka Số 108
7) Urupinsk Số 123
9) Bereznayki Số 241 (tỉnh Molotov)
10) Spasozavodsky Số 99 (Karaganda)
11) Raybovsky Số 75 (Udmurtiyas)
12) Pokrovsky Số 125 (tỉnh Saratov)
13) Tyumen Số 93 (tỉnh Omsk)
14) Farhkatsky Số 86 (Cộng hòa Uzbek ASSR)
Trong các trại tù binh, tù nhân được đưa đi lao động trong lĩnh vực công nghiệp và xây dựng. Nhiều người đã tham gia việc tái kiến thiết nền kinh tế Liên Xô đã bị chiến tranh phá huỷ.
Có khoảng 10.000 tù binh Đức (thuộc trại Bekotovka Số 108) tham gia tái thiết thành phố Stalingrad cho tới năm 1950. Khu trung tâm Stalingrad, nhà ga "Stalingrad I" là do người Đức xây dựng.
Sau khi chiến tranh kết thức, Chính phủ Liên Xô bắt đầu tiến hành cho phép tù binh Đức hồi hương. Nhóm hạ sĩ quan và binh lính đầu tiên được hồi hương là ngày 15 tháng Sáu 1945. Đó là nhóm người bị thương tật, bị bệnh hay suy dinh dưỡng nặng. Ban đầu họ được chuyển từ trại cũ tới Trại tù trung chuyển Số 68 vùng Frankfurt bên sông Oder. Rồi từ đó họ được thả về nhà. Trong liên tiếp những năm tiếp theo các nhóm tù binh khác cũng được phép hồi hương.
Năm 1947 - chỉ các tù binh bị bệnh.
Năm 1948 - chỉ các tù binh bị bệnh.
Ngày 19 tháng Hai 1949 người ta đã ban hành Lệnh Số 751 về việc cho phép hồi hương tất cả các binh lính mà không cần ngoại lệ. Chỉ duy những tù binh phạm tội ác chiến tranh bị giữ lại để xét xử trước Chính phủ Xôviết.
Năm 1949 là đợt hồi hương với số lượng đông đảo nhất. Gần 80 % tù binh Đức là cựu quân nhân thuộc Tập đoàn quân số 6 (tham chiến tại Stalingrad – LTD) được thả trong năm 1949.
Ngày 5 tháng Ba 1950, Chính phủ Xôviết tuyên bố kết thúc việc hồi hương. Nhưng trong các trại tù vẫn còn rất nhiều người Đức. Trong đó phần lớn là những quân nhân Đức bị kết tội ác chiến tranh hay các tội nặng khác.
Cựu tư lệnh Tập đoàn quân 6 Đức Friedrich Paulus cũng được hồi hương năm 1950.
Và rồi Mệnh lệnh số 00201 của MVD (tiền thân là NKVD – LTD) được ban hành theo đó việc tha về các viên tướng "Stalingrad". Những tướng sau bị kết án:

1) Alexander Edler von Daniels - cựu Sư trưởng Sư đoàn Bộ binh 376
2) Max Pfeffer - cựu Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn bộ binh IV
3) Arthur Schmidt - cựu Tham mưu trưởng Tập đoàn quân số 6
4) Karl Strecker - cựu lữ đoàn trưởng lữ đoàn bộ binh XI
5) Walther von Seydlitz-Kurzbach - cựu Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn bộ binh LI
6) Erik Magnus - cựu Sư trưởng Sư đoàn bộ binh 389
7) Otto Rinoldi - cựu tư lệnh quân y Tập đoàn quân số 6
Ulrich Vassoll - cựu tư lệnh pháo binh Tập đoàn quân 6
Năm 1953, sau khi Stalin chết, Chính phủ Liên Xô tuyên bố trả tự do cho tất cả tù binh Đức. Cho tới cuối năm 1955, việc hồi hương tù binh trong thực tế đã hoàn toàn kết thúc. Người cuối cùng được thả về nhà là cựu Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn bộ binh LI, Walther von Seydlitz-Kurzbach. Ông ta được thả về tháng Giêng, 1956.


Khẩu phần hàng ngày của tù binh chiến tranh (gram)

Loại thực phẩm KP binh nhất và hạ sĩ quan
Bánh mì 400
Bột lúa mạch (pha tạp chất) 70
Mì ống 10
Thịt 30
Cá 50
Bơ 10
Đường 10
Trà -
Muối 10
Khoai tây 300
Cải bắp 100
Cà rốt 30
Hành 10 10
Xà phòng (một tháng) 200
Xì gà -
Thuốc lá (gram) 10
Diêm (một tháng) 3 hộp

Loại thực phẩm Khẩu phần sĩ quan
Bánh mì 600
Bột lúa mạch (pha tạp chất) 80
Mì ống 20
Thịt 50
Cá 50
Bơ 10
Đường 20
Trà 0,1
Muối 12
Khoai tây 360
Cải bắp 150
Cà rốt 30
Hành 10
Xà phòng (một tháng) 200
Xì gà 15 điếu
Thuốc lá (gram) -
Diêm (một tháng) 3 hộp

CHIẾN LỢI PHẨM STALINGRAD

Gồm tất cả chiến lợi phẩm được các đơn vị Hồng quân chiếm được trong đợt phản công tại Stalingrad từ 19 tháng Mười Một 1942 cho tới 2 tháng Hai1943. Số liệu lấy từ hồ sơ lưu của phía Xôviết.


Bắt làm tù binh:
1 Thống chế (Paulus)
24 tướng
91.000 binh lính và sĩ quan

Trang thiết bị:
156.897 – súng trường
10.000 - tiểu liên
12.000 – súng máy
5.762 – pháo các cỡ
3.000 - cối
1666 – xe tăng
744 – máy bay
261 – xe bọc thép
10.000 – mô tô
3 – đoàn tàu bọc thép
80.438 – xe tải
240 – máy kéo
571- xe bánh xích
58 - đầu tàu hơi nước
1.403 – toa tàu
13.787 – xe ngựa
696 - trạm thu phát vô tuyến
933 - điện thoại
337 – kho quân trang

Nguồn:
http://www.stalingrad.by.ru/arms.html

[danngoc]

À đây, tìm được Mệnh lệnh số 227 nổi tiếng:

Stalin''s order 227

Translated to english by our friend Frank.
-----------------------------------------------------------
The Order of the National Commissar for the Defense of the Soviet Union.
July 28 1942, Moscow.
The enemy throws new forces to the front without regard to heavy losses
and penetrates deep into the Soviet Union, seizing new regions, destroying
our cities and villages, and violating, plundering and killing the Soviet population.
Combat goes on in region Voronej, near Don, in the south, and at the gates of
the Northern Caucasus. The German invaders penetrate toward Stalingrad, to
Volga and want at any cost to trap Kuban and the Northern Caucasus,
with their oil and grain. The enemy already has captured Vorochilovgrad,
Starobelsk, Rossosh, Kupyansk, Valuyki, Novochercassk, Rostov on Don,
half Voronej. Part of the troops of the Southern front, following the panic-
mongers, have left Rostov and Novochercassk without severe resistance and
without orders from Moscow, covering their banners with shame.
The population of our country, who love and respect the Red Army, start to
be discouraged in her, and lose faith in the Red Army, and many curse the
Red Army for leaving our people under the yoke of the German oppressors,
and itself running east. Some stupid people at the front calm themselves with
talk that we can retreat further to the east, as we have a lot of territory, a lot
of ground, a lot of population and that there will always be much bread for us.
They want to justify the infamous behavior at the front. But such talk is
falsehood, helpful only to our enemies.
Each commander, Red Army soldier and political commissar should understand
that our means are not limitless. The territory of the Soviet state is not a desert,
but people - workers, peasants, intelligentsia, our fathers, mothers, wives,
brothers, children. The territory of the USSR which the enemy has captured and
aims to capture is bread and other products for the army, metal and fuel for
industry, factories, plants supplying the army with arms and ammunition,
railroads. After the loss of Ukraine, Byelorussia, Baltic republics, Donetzk,
and other areas we have much less territory, much less people, bread, metal,
plants and factories. We have lost more than 70 million people, more than
800 million pounds of bread annually and more than 10 million tons of metal
annually. Now we do not have predominance over the Germans in human
reserves, in reserves of bread. To retreat further - means to waste ourselves
and to waste at the same time our Motherland. Therefore it is necessary
to eliminate talk that we have the capability endlessly to retreat, that we
have a lot of territory, that our country is great and rich, that there is a large
population, and that bread always will be abundant. Such talk is false and
parasitic, it weakens us and benefits the enemy, if we do not stop retreating
we will be without bread, without fuel, without metal, without raw material,
without factories and plants, without railroads. This leads to the conclusion,
it is time to finish retreating. Not one step back! Such should now be our
main slogan.It is necessary to defend each position, each meter of our
territory, up to the last drop of blood, tocling for each plot of Soviet land
and to defend it as long as possible. Our Motherland is experiencing hard days.
We must stop, and then to throw back and smash the enemy regardless
of cost. The Germans are not so strong, as it seems to the panic-mongers.
They strain their last forces. To withstand their impact now, means to ensure
our victory in some months.Can we withstand the impact, and then throw back
the enemy to the west? Yes we can, because our factories and plants in the
rear are fine and our army receives ever more and more airplanes, tanks,
artillery and mortars. What do we lack? There is no order and discipline in
companies, battalions, regiments, in tank units and air squadrons. This is our
main deficiency. We should establish in our army the most stringent order and
solid discipline, if we want to salvage the situation, and to keep our Motherland.
It is impossible to tolerate commanders and commissars permitting units to
leave their positions. It is impossible to tolerate commanders and commissars
who admit that some panic-mongers determined the situation on the field of
combat and carried away in departure other soldiers and opened the front to the
enemy. The panic-mongers and cowards should be exterminated in place.
Henceforth the solid law of discipline for each commander, Red Army soldier,
and commissar should be the requirement - not a single step back without
order from higher command. Company, battalion, regiment and division -
commanders and appropriate commissars, who retreat without orders from
higher commanders, are betrayers of the Motherland. These are the orders
of our Motherland. To execute this order - means to defend our lands, to save
the Motherland, to exterminate and to conquer the hated enemy. After the
winter retreat under pressure of the Red Army, when in German troops discipline
became loose, the Germans for recovery of discipline imposed severe measures
which resulted in quite good outcomes. They formed 100 penal companies from
soldiers who were guilty of breaches of discipline because of cowardice or
bewilderment, put them at dangerous sections of the front and commanded
them to redeem their sins by blood. They have also formed approximately ten
penal battalions from commanders guilty of breaches of discipline through
cowardice or bewilderment, deprived them of their decorations, transferred them
to even more dangerous sections of the front and commanded them to redeem
their sins. Finally, they have formed special squads and put them behind
unstable divisions and ordered them to shoot panic-mongers in case of
unauthorized retreats or attempted surrender. As we know, these measures
were effective, and now German troops fight better than they fought in the winter.
And here is the situation, that the German troops have good discipline, though
they do not have the high purpose of protection of the Motherland, and have
only one extortionate purpose - to subdue another''s country, and our troops
have the higher purpose of protecting the abused Motherland,and do not have
such discipline and so suffer defeat. Is it necessary for us to learn from our
enemies, as our grandparents studied their enemies in the past and achieved
victory? I think it is necessary.

The Supreme General Headquarters of the Red Army commands:

1. Military councils of the fronts and first of all front commanders should:

a) Unconditionally eliminate retreat moods in the troops and with a firm hand
bar propaganda that we can and should retreat further east, and that such
retreat will cause no harm;
b) Unconditionally remove from their posts and send to the High Command
for court martial those army commanders who have allowed unauthorized troop
withdrawals from occupied positions, without the order of the Front command.

c) Form within each Front from one up to three (depending on the situation)
penal battalions (800 persons) where commanders and high commanders and
appropriate commissars of all service arms who have been guilty of a breach
of discipline due to cowardice or bewilderment will be sent, and put them on
more difficult sectors of the front to give them an opportunity to redeem by
blood their crimes against the Motherland.

2. Military councils of armies and first of all army commanders should;

a) Unconditionally remove from their offices corps and army commanders and
commissars who have accepted troop withdrawals from occupied positions
without the order of the army command, and route them to the military
councils of the fronts for court martial;

b) Form within the limits of each army 3 to 5 well-armed defensive squads
(up to 200 persons in each), and put them directly behind unstable divisions
and require them in case of panic and scattered withdrawals of elements of
the divisions to shoot in place panic-mongers and cowards and thus help the
honest soldiers of the division execute their duty to the Motherland;

c) Form within the limits of each army up to ten (depending on the situation)
penal companies (from 150 to 200 persons in each) where ordinary soldiers
and low ranking commanders who have been guilty of a breach of dicipline
due to cowardice or bewilderment will be routed, and put them at difficult
sectors of the army to give them an opportunity to redeem by blood their
crimes against the Motherland.

3. Commanders and commissars of corps and divisions should;

a) Unconditionally remove from their posts commanders and commissars of
regiments and battalions who have accepted unwarranted withdrawal of their
troops without the order of the corps or division commander, take from them
their orders and medals and route them to military councils of fronts for court
martial;

b) Render all help and support to the defensive squads of the army in their
business of strengthening order and discipline in the units.

This order is to be read in all companies, cavalry squadrons, batteries,
squadrons, commands and headquarters.

The national commissar for defense: J. Stalin.

[danngoc]

Idiocy at the Gates: an American Will Not Notice, a Russian Will Not Forgive

I got to see the widely publicized in the West movie "Enemy at the Gates", directed by Jean Jaques Annaud. After "Saving Private Ryan", which had left an overall good impression, I hoped that this Hollywood product would turn out to be on the same level. But contrary to my expectations... Well, let's start from the beginning.

From the first moments I was struck by the rosy, well-fed faces of the Russian soldiers going to the front. Of course, I understand that life in the West is nice and sweet, but where were the makeup artists? All Soviet soldiers wore brand new greatcoats. Throughout the entire movie I only saw well-fed, not to say fat, faces, and even Danilov's three day stubble (incidentally, why does he walk around unshaven in the army?) badly masks his well-groomed face. I think the director never even considered the fact that life on the Soviet homefront in 1942 wasn't sweet, McDonalds restaurants just weren't there, and sausages didn't get buttered. I was also amused about how people riding inside the freight rail cars were standing. I think the director has never even tried to imagine how it felt to ride in such a car, how it shakes you from side to side, and far from anyone would manage to stay on his feet.

And so the train arrives at some station, all the civilians are unloaded, soldiers are herded inside, and... some men started locking the cars. That's right! It turns out that Soviet soldiers had to be padlocked. Why? I don't know. Probably, the director believes that our grandfathers fought only from fear, that if it was up to them, they would've ran away, and nobody would've been left to fight the valiant German army.

Meanwhile, the train arrives at the Stalingrad station, the padlocks are unlocked, and evil political officers start dragging the soldiers out of the cars! And another political officer stands nearby (probably, the chief one, and a big boss above the other political officers), waves a red flag, and yells into a tin megaphone. I don't know how our Western comrades see this picture, but it sent me into a spasm of laughter. I haven't seen such a silly scene even in the comedy series "Fitil'". But speaking seriously, this is already an insult, and it's more serious than it could seem in the beginning. Russian soldiers are shown as dumb cattle, led by the evil devils-political officers. And incidentally, political officers were different. **** can occur anywhere, not just among the political officers, that's why depicting them in such perverted manner looks extremely insulting. And that is exactly how they are depicted! I specifically made several screenshots so that you could see that people with the most disgusting faces were selected for the roles of political officers. I don't know, why Jaques Annaud feels personally slighted by the political officers, maybe they stole his money or a cow, but his bitter hatred for our grandfathers literally oozes from the screen!

The scene where the soldiers were unloaded from the train reminded me of a mass escape from a psychiatric hospital, but not the Red Army. I don't know, maybe the US Army troops unload in just such a manner?

The scene of an attack. I was simply shocked by the fact that the attack began at the whistle of a half-crazed officer! Who proposed this nonsense to the director? Or did he think really hard, and then couldn't come up with anything better? Probably it's what they call "artistic license". The attack itself follows the best traditions of the Western idea of how the Russians attack. In other words -- complete rubbish. Soldiers simply run as fast as they can at the machine guns, like a herd of cattle! Machine guns fire long bursts at them. This insulting stupidity, under the name of "Human Waves", was invented in the West during the times of the Cold War, and Jaques Annaud simply faithfully portrayed that fairy tale on the big screen.

A blocking detachment was depicted. I don't know if such detachments were at Stalingrad, maybe they were. But the thing is not that all, from privates to officers, were wearing infantry and not NKVD uniforms. The thing is how they were portrayed. They started shooting at our retreating soldiers, and shot them all. And after that, with doleful music in the background, mountains of our soldiers' corpses are shown. The message is clear: "These Russian blocking detachments shot probably more soldiers than Germans themselves. Only Russian barbarians could think of such a thing!" It's hard to argue against that. Not because it's true, but because in order to refute it you would have to read a boring lecture on the number of losses. But the viewer doesn't want boring facts. He wants spectacles, and the more violent the better! Incidentally, blocking detachments were widely used in the Ancient Rome! And decimation (execution of every tenth soldiers) was made up not by the Russian barbarians, but by the "civilized" West!

But let's return to the movie. The main characters. There are three of them: sniper Vasiliy Zaitsev, commissar Danilov, and a woman sniper. Why Danilov is a commissar throughout the entire movie is not clear, because the institute of commissars was abolished in the Red Army as early as 9 October 1942. And even though he introduced himself to Zaitsev as "politruk", Zaitsev stubbornly continues to call him commissar through the enitre movie. I suspect that the director simply didn't know that "commissar" is not a post, but a rank, and that it corresponds to Major (battalion commissar). And "politruk" corresponds to Senior Lieutenant. That's why calling a politruk a commissar is a gross error. By the way, I noticed some confusion in Danilov's rank. In the beginning of the movie he had three cubes -- the rank of a politruk, and that's how he introduced himself to Zaitsev. But at some moments he suddenly had four cubes on his collar tabs! The Red Army simply didn't have such rank! Maybe I confused "cubes" with "ties"? Danilov suddenly jumped three ranks up and became a regimental commissar! Still some sort of nonsense!

But let's leave the commissar alone, it is excusable for Jean Jacues Annaud, as an incompetent dabbler, not to know such simple facts. But another thing is interesting, why everyone calls Zaitsev "Vassili", even his own grandfather?! Why didn't the director find out about the standard addresses of two Russians who are close relatives? Even if in the X-Files Mulder and Scully work together for years and still call each other only by their last names, and everyone thinks it's normal, in Russia this stands out like a white crow in a black flock! For example, I don't rememeber a single case when my Mom or Dad called me by my last name or even my full name -- Valeriy. But very often they called me by pet names. It would've been normal if the grandfather called his grandson "Vasen'ka", but the grandfather keeps hissing "Vassili!"

The boy Sasha plays a double game in the style of the best secret agents too intelligently for his age. Regular James Bond in his youth! What amused me was his clean, well-fed face and white teeth among the piles of corpses, the stink and dirt of Stalingrad, as well as walking around in his shorts with exposed legs in the city. The frosts had already started at that time! This reminds me of another Hollywood "masterpiece" with Kurt Russel, where he ran around dressed lightly and without headgear in a -50 C frost in the Antarctic. Apparently, Annaud can't even imagine what real winter is. That is a person making a movie about Russia doesn't have a clue about the subject matter.

I was literally schocked by Sahsha's mother, calmly and seriously discussing how it would be better for Sasha among the Germans than Russians! I've never encountered such idiocy before!

One of the dialogs between Danilov and Zaitsev was an unpleasant surprise, and again proved that Jaques Annaud is nothing but an incompetent dabbler. The subject was the fact that they had written about Zaitsev in a newspaper. Here's their dialog:

"I am now a star!" Vasiliy exclaims joyfully.
"Yes!" enthusiastically agrees Danilov.
"It's great!"
"Yes! Great!"
"I'm famous!"
"We are famous!"
"Yes!"
"Great!"

And they started hugging. Ah, what joy! "They are now famous and will have a lot of money" I said to myself. But for some reason the everlasting American dream looks very pathetic in the ruins of Stalingrad. Maybe because the Russians fought not for the sake of being mentioned in the newspaper and becoming famous, but for some other reasons? It remained a secret to Jaques Annaud.

Danilov's denunciation of Zaitsev was really precious. Danilov accused Vasiliy Zaitsev of having a relationship with a Jewish girl. First of all, there weren't any repressions against Jews at that time, and this argument is not just silly, but dangerous for Danilov himself. The denouncer himself could get arrested within twenty-four hours for inciting interethnic conflict! And secondly, the face of Danilov himself looks far from Russian.

Another "scene" in Annaud's best tradition: an official celebration at Khruschev's. Actually, I recognized Khruschev only after he introduced himself while marching in front of a formation of moronic political officers. And the celebration began with Zaitsev being surrounded by reporters. I wasn't surprised at all at the fact that Jaques Annaud has no idea how Soviet front reporters differ from the Western paparazzi! And then... then they showed a portrait of Stalin which simply horrified me! Something gloomy looked heavily from a huge portrait with the background in the color of blood and mourning. If any artist in the time of Stalin painted this, hmm, "masterpiece", I think he wouldn't have lived to see the next sunrise. Khruschev led Zaitsev to that portrait with the words of praise to the Great and Mighty, and... I waited for them to immediatly fall to their knees in front of that monstrous portrait! I would've done it for sure! Of course, I understand that this portrait was painted specifically to make even the dumbest Yankee understand that Stalin was evil, but believe me, perversion of history is not the best way to prove that you're right.

A scene with Russian soldiers dancing after street fighting made an oppressive impression on me. On top of that, the director couldn't find anything better than the melody of "Svetit mesiats, svetit yasnyy" for music! It looks as stupid as if the Americans after their heavy losses at the Ardennes started dancing rock'n'roll to the music of Elvis Presley. All those who fought at Stalingrad, both Russians and Germans, speak of exhaustion, about how the things they wanted most in the world were to eat and to sleep. But these feelings are unknown to well-fed Jean Jaques Annaud, shooting insulting comics about the things which he doesn't understand at all.

A point of special pride for the director are vehicles, but even here mistakes couldn't be avoided. Almost in the very beginning of the movie, a train bound for Stalingrad got an armored car attached with two turrets from T-34-85 tanks, from which stubs of some unknown guns were sticking out. Somewhere in the middle of the movie a panorama of ruined Stalingrad was shown. In the center stood a T-34-85 tank, which appeared a year and half later than the events in the movie.

I also want to say a couple of "warm" words about the Soviet slogans. I've never seen such idiotic slogans, and I know many of them, like any other person that lived in the country of "victorious socialism". There are many stupid slogans in the movie, but the most common one - "Everything for the front, everything for victory" - doesn't appear anywhere.

What do I think of the movie as a whole? It can be described in two words: persistent antipathy. The movie lacks depth, it's flat as a table, and dumb as a door nail. It's not that the main characters are played horribly, but they reek of artificiality and provincial play-acting from a mile away. Both Zaitsev and Danilov seemed somehow not real, marionettes, made me feel neither sympathy nor antipathy. They didn't make me feel anything at all besides a purely sporting interest: what will happen to them later? The only thing I liked was the German sniper. I think the part of Major Koening was played brilliantly, there you had both the icy demeanor of a tiger, and a minimum of emotions. And purely on the surface it made me believe -- yes, that is the Enemy! Although I heard from my German friends that they weren't happy with their hero.

Some might say: "Go easy on the emotions! This movie is not for us!" Unfortunately, I cannot agree with such interpretation. This movie is about us, about our history, about our grandfathers. It cannot be "not for us" by definition. There is a movie called "Stalingrad", made by the Germans. The story -- the sad fate of German soldiers. I didn't feel much compassion toward the protagonists while watching it, which is understandable: I cannot and do not want to sympathize men who were killing my ancestors. You could say that that movie is not for us. But the problem is that the German "Stalingrad" is a lot more truthful and interesting that this completely fake hack job.

Maybe it is possible that the director blindly followed the Western public opinion of that war? Would the Western audiences understand a movie like "V boy idut odni stariki" or "U tvoego poroga"? I think there is no director's merit here either. It is true, they wouldn't understand "V boy idut odni stariki" in the West. And you know why they woudln't? Because it would be the only movie of THAT kind in the West. And the rest -- various "Enemies at the Gates" and other cheap fairy tales. And they will not understand our movies until the time they start making truthful movies about us.

Someone might say that Ozerov also made movies like that. No, not like that! Maybe Ozerov also had problems with tanks, but he didn't have problems with people. In his movies I see an interesting plot, shown with good (if not talented) play acting by actors understanding who and why they were. Maybe, you will be amused by the office files behind Khruschev (see screenshot). But you might ask, why did I notice them? I'll tell you. I noticed them because there was nothing else to see on the screen! There was some gray bald dude walking in front of a formation of some idiots and carrying on about how that dude's soldiers (literally what he said) "**** in their pants from fear". To tell you the truth, I didn't give a damn about the problems of that dude and his pathetic soldiers. It was boring on the screen! Fifteen minutes after the start of the movie it became clear to me that I had nothing to say to my American friend who sent me this film as a gift saying "This is our best movie about your war".

I remember how tears came to my eyes when watching "They fought for the Motherland". But it also had errors with equipment! And the plot wasn't all that involved. But for some reason you don't remember that, you remember the excellent play acting by Burkov and Shukshin, Tikhonov and Nikulin, and the people they played.

In conclusion, I would like to ask if Americans are in general capable of making movies "about us"? That is, movies without idiot Russians with disgusting unshaven mugs wearing fur hats. It turns out they can! Once they showed an American film about our infamous serial killer Chikotillo. During the first five minutes my wife and I were amused by the somewhat comical cast, and then... then we forgot that it's not "our" movie, that all the heroes speak English, and that the decorations barely resemble USSR. We forgot and watched the movie with a lot of interest. Why? Because this movie was made without the stupid cliches of the Cold War, without the idiotic ideas passed off as "artistic license". This movie was made simply and honestly, and even if it described the real socialism, it could be watched easily. And from Jaques Annaud we got... well, basically, what we got. I can only recommend this movie to those who like searching for a gem in a pile of ****.