Nhắc lại một câu chuyện buồn

[hungmgmi]

Câu chuyện này tôi nghe đã lâu.Một câu chuyện rất buồn về một gia đình người Việt đã lạc mất đứa con gái nhỏ ở Nga.Rồi do một sự tình cờ, tôi biết được vợ chồng anh bạn tôi là người đã làm lạc mất đứa con gái nhỏ của gia đình người Việt kia.

Cách đây 3 ngày, lại do một sự tình cờ nữa, tôi được gặp người bố bất hạnh đã nhắc ở trên, khi ông đại diện cho Cộng đồng người Việt ở Nga về Việt nam dự Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập nước. Anh và chúng tôi nói nhiều chuyện về nước Nga, về đất nước mà nơi đó, anh chị đã mất đi một phần máu thịt của mình. Hôm nay, anh quay trở về Matxcơva, tôi chỉ kịp nói lời từ biệt với anh qua điện thoại và chúc anh gặp nhiều may mắn. Vào mạng, tôi gõ tên anh và tìm được bài này. Một bài viết của chính anh mà khi đọc, mỗi nguời chúng ta sẽ hiểu thêm nhiều điều về người Nga. Điều này cũng đáng tham khảo, khi mà trên diễn đàn NNN đang có nhiều ý kiến trái ngược nhau về đất nước và con người xứ bạch dương.
(Bài đã đăng trên báo Quốc tế của Bộ ngoại giao, số đặc biệt kỷ niệm 55 năm quan hệ ngoại giao VN-LB Nga).


Người Nga thế đấy!


Những người quen biết đều gọi anh là "gã đầu bạc" - người đã gắn bó với nước Nga như một định mệnh, vừa là tình yêu, vừa là nỗi đau đớn khôn nguôi. Người đó là Nguyễn Huy Hoàng - Phó Chủ tịch Hội Người Việt Nam định cư tại LB Nga. Quốc Tế xin giới thiệu một bài viết của anh về những người bạn Nga của anh.
Đêm 1/8/1993, một tin dữ đến với tôi: con gái tôi bị lạc ở Xochi, thành phố nghỉ mát nổi tiếng ở phía Nam nước Nga. Khi đó, tôi và vợ tôi đang ở Mátxcơva hoàn tất luận án để kịp bảo vệ vào cuối đợt nghỉ Đông. Con gái tôi đi nghỉ cùng hai vợ chồng một người quen với sự dặn dò chu đáo của tôi và sự nhận lời hết sức nhiệt tình chu đáo của họ.

Tôi đã thuê nhà ở thành phố Xochi suốt nửa năm, chạy ngược chạy xuôi để nghe ngóng tin tức của cháu. Trong mấy tháng đó, tóc tôi bạc trắng hoàn toàn. Tôi thương con và ân hận. Cháu Nguyễn Quỳnh Nga, con gái tôi là một trong số những học sinh xuất sắc của trường số 22 Mátxcơva. Và chuyến đi nghỉ miền Nam lần này là phần thưởng cho cháu vì thành tích học tập. Lúc đó, chúng tôi chỉ hy vọng bọn mafia bắt cháu sẽ gọi điện chuộc tiền. Chúng tôi hoàn toàn không có tiền, nhưng bạn bè và người thân hứa là sẽ góp đủ cho gia đình tôi để cứu cháu khi nhận được tín hiệu yêu cầu.

Trong thời gian đó, vợ tôi ốm, không ở lại Xochi được, phải bay về Mátxcơva để dưỡng bệnh và trông con nhỏ. Vợ tôi gọi điện cho Giáo sư V.N Turbin, thầy hướng dẫn của tôi thông báo chuyện cháu Quỳnh Nga. Trước đây, mỗi lần đến thăm thầy, tôi đều mang cả cháu đi theo. Con gái thầy và con gái tôi chơi với nhau rất thân thiết. Việc viết luận án của tôi thầy không quan tâm đến, thầy chỉ quan tâm đến việc làm sao tìm được cháu về. Thầy chỉ có một nguyện vọng là trao cho gia đình tôi toàn bộ số tiền thầy tiết kiệm suốt gần 40 năm giảng dạy của thầy để vợ chồng tôi đi tìm cháu. Thầy ở một căn hộ ba buồng thì hai buồng chật ních sách là sách. Thầy lên lớp với bộ com-lê cũ, đôi giày mòn vẹt gót và chiếc cặp da còn có dòng chữ mờ mờ: "1974 Mátxcơva". Vợ chồng tôi cảm ơn thầy, xin từ chối và coi như mình đã nhận. Cái mà tôi nhận được ở thầy là sự hàm ơn và kính trọng một giáo sư tầm cỡ tuổi cha tôi, một người đã đào tạo cho Việt Nam rất nhiều chuyên gia văn học. Sau khi con gái tôi thất lạc được hơn một tháng, thầy mất đột ngột, đứt mạch máu não trong khi đang làm việc. Tôi không kịp lên thăm thầy, lòng mang nặng một nỗi niềm thương tiếc.

Trong những ngày vợ chồng tôi ở Xochi tìm cháu, rất nhiều lái xe taxi biết chuyện buồn của chúng tôi đã không lấy tiền khi chở vợ chồng tôi đi trong thành phố. Ở gần nhà tôi thuê trọ, có một bà già tên Sura cùng với cháu nhỏ trạc tuổi con tôi. Bà đưa chúng tôi đến gặp thầy Extơraxen (thần giao cách cảm) để giúp chúng tôi về liệu pháp tinh thần. Bà là một người sùng đạo, khi biết chúng tôi thờ Phật, bà bảo trời chỉ có một, thờ Phật hay thờ Chúa cũng là thờ một sự thiêng liêng, nghĩa là niềm tin về con người của bà cũng giống chúng tôi. Bà đưa vợ tôi ra nhà thờ để cầu nguyện, xin Chúa lòng lành thương vợ chồng tôi và con gái của tôi. Sau đó, bà đứng ra kêu gọi mọi người giúp đỡ "một người phụ nữ gặp phải điều bất hạnh" là vợ tôi. Những bàn tay già và nhân hậu đã đặt vào tay vợ tôi một tập tiền lẻ 9.600 rúp, số tiền lúc bấy giờ mua được gần 20 chiếc bánh mỳ. Than ôi, lúc Chúa Jesu đi quyên tiền để xây Thánh điện, có những thương gia đã cho Người tiền muôn bạc vạn, nhưng có một người đàn bà goá chỉ góp được 2 xu. Jesu tuyên bố rằng, người đàn bà góáa đã trao cho chúa nhiều tiền nhất, vì bà đã cúng toàn bộ tài sản của mình. Và vợ chồng tôi cũng vậy, chúng tôi đã nhận được món tiền vô giá từ những trái tim vàng của những người dân Nga khốn khổ.

Bên cạnh nhà bà Sura là bà Valia. Bà ở một mình bảy năm nay. Bà làm ở một cửa hàng ăn. Tối tối, quãng 10 giờ, bà mang cho chúng tôi một túi xách, khi thì bánh, khi thì thức ăn mặn, khi thì hoa quả. Bà biết tôi buồn, luôn bỏ ăn. Bà động viên "Cháu ạ, phải biết tin và phải sống. Hãy nghĩ đến cái tốt rồi nó sẽ tốt lên, con gái của cháu nhất định sẽ tìm được đường về với cháu". Mãi về sau, tôi mới biết rằng, 7 năm trước bà phải chịu ba cái tang: tang mẹ, tang chồng và tang con gái 21 tuổi. Đã có lúc bà định tự tử, nhưng rồi bằng nghị lực phi thường bà đã đứng vững.

Đối với chúng tôi, năm 1993 là một năm nghiệt ngã. Trở về Mátxcơva, vợ tôi bỏ làm luận án, dù chỉ còn một chương cuối cùng chưa viết. Phần vì mất hết tinh thần, héo hon vì không có tin con, phần vì nếu làm tiếp thì không đủ tiền gia hạn. Chúng tôi hoàn toàn không đặt vấn đề với nhà trường, nhưng đích thân bà Nađêgiơda, Trưởng Phòng Đối ngoại đã tìm hai vợ chồng tôi và thay mặt nhà trường gia hạn cho chúng tôi một năm miễn phí. Nếu đường ngay, mực thẳng, chúng tôi phải nộp cho trường 12.000 USD, một số tiền khổng lồ mà tôi khó lòng kiếm được.

Sau khi thầy Turbin mất, Ban Chủ nhiệm khoa cử Giáo sư Nhina Konxtanchinovna Petertrova tiếp tục hướng dẫn luận án cho tôi. Ở tuổi 70 bà vẫn minh mẫn lạ thường, bà vẫn nhớ tên những nghiên cứu sinh Việt Nam trước đây bà hướng dẫn luận án. Bà treo ảnh cháu Quỳnh Nga ngay trước bàn làm việc của bà, thường xuyên gọi điện cho tôi, động viên tôi như một người mẹ. Bà ở một mình trong căn hộ ba buồng rộng thênh thang, gần ga Kiev, bà khẩn khoản mời vợ chồng tôi đến ở cho vui và để có điều kiện hướng dẫn cho tôi viết. Tôi nhớ trong bài hát Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh có câu "có qua cơn hoạn nạn mới thấu hiểu được lòng nhau..." Không có những người như bà Sura, bà Valia, bà Nađêgiơda, thầy Turbin, và cả bà nhũ mẫu trông coi con nhỏ của tôi thì tôi khó lòng mà qua được đau khổ để đứng vững đến ngày hôm nay.
Người nào đã từng ở Mátxcơva cuối những năm 1980 và trong những năm 1990 khó lòng mà có được ấn tượng về hình ảnh đẹp về công an Nga. Cũng đã có lúc tôi không chịu đựng nổi phiền hà và bất bình trước thói hống hách của đội kiêu binh này. Tuy vậy, hình ảnh ông Dubiaghin Iuri Petertrovic vẫn là một tấm gương không thể lu mờ được. Trong chuyến bay "con đường đau khổ" từ Xochi về Mátxcơva, tình cờ cô chiêu đãi viên ấn vào tay tôi tờ tạp chí có tên Tiếng kêu cứu. Tôi giở đọc qua quýt, và cuối cùng dán mắt vào bài viết về một đại tá công an, Giám đốc Trung tâm tìm kiếm trẻ em thất lạc toàn nước Nga Dubiaghin, sau này tôi mới biết ông là Tiến sĩ triết học, Phó Tiến sĩ Luật, Viện sĩ Thông tấn Viện Thông tin quốc tế. Nhờ một luật sư quen biết, vợ tôi đã tìm đến được văn phòng của ông. Ngay trong ngày đầu tiên, với sự giúp đỡ của ông, buổi phỏng vấn vợ tôi, hình ảnh con gái tôi và lời phát biểu của ông đã phát ngay trên đài truyền hình kênh 1. Sau đó, ông cho các cộng tác viên đến nhà tôi làm việc, lập hồ sơ và thực hiện photorobot để dựng lại hình ảnh người đàn bà đã gặp con gái tôi trên bãi biển Xochi. Ông Dubiaghin đã liên hệ cho phát hình ảnh về con gái tôi khắp tất cả các kênh truyền hình của các nước cộng hoà. Trong các buổi quay phim, phỏng vấn của chương trình Tema với các cán bộ cao cấp của ngành công an Nga, ông đều tạo điều kiện để chúng tôi trình bày ý kiến để họ hiểu hơn về những người Việt Nam làm công tác khoa học tại Nga, và để họ hiểu hơn về Việt Nam. Đài truyền hình kênh 4 cũng đồng ý để chúng tôi nói tiếng Việt với hy vọng ở một nơi xa xăm nào đó, con gái tôi nghe được lời nhắn nhủ của tôi. Tôi thực sự không biết cảm ơn ông thế nào, vì cứ mỗi một phút phát hình, ngoài các thủ tục cần thiết, còn phải trả tới 14.600 USD, trong lúc đó, ông không hề nhận của tôi một xu nào. Ông đã tự viết hai lá thư gửi cho Interpol Mỹ và Đức đề nghị giúp đỡ và tìm kiếm con tôi. Hai quyển sách ông in ở Nga viết về con tôi với một tình cảm và niềm hy vọng mãnh liệt đã tiếp sức cho tôi rất nhiều. Quả thật, xung quanh tôi có rất nhiều người tốt, nhiều bạn bè tốt.

Họ là những người Nga hết sức bình thường, hàng ngày phải lo toan bát cơm manh áo, có thể ngày thường họ lạnh nhạt và thậm chí dửng dưng với tôi, nhưng trong những giờ phút cam go của cuộc đời, họ trở thành những người bạn, người đồng cảm rất đỗi chân thành. Nước Nga bây giờ không thiếu những kẻ hãnh tiến, phân biệt chủng tộc, ngồi trong những chiếc xe sang trọng, xài tiền như nước. Nước Nga mới cũng không thiếu những kẻ mất hết tính người, bàn tay sẵn sàng nhúng vào máu và tội ác. Nhưng các bạn hãy tin tôi, đó không phải là những đại diện của nước Nga, mà là cặn bã của nước Nga. Giữa thế kỷ 19, khi nhà thơ Levmontov nói rằng: "Vĩnh biệt nhé, nước Nga ô uế" thì có nghĩa là ông phỉ nhổ vào nước Nga của những kẻ quan liêu, tàn bạo và dơ bẩn, còn nước Nga đau khổ của nhân dân thì Nhà thơ luôn cúi mình tôn thờ. Thiên nhiên Nga, tính cách Nga chân chính đó là sự thuần khiết, nhân hậu và cao thượng. Không có cội nguồn tính cách ấy, làm sao nước Nga có thể sản sinh ra những Pushkin, Levmontov, Gogon, Tolstoi, Sekhov, Turghenhep và những bậc nhân văn vĩ đại của loài người. Và đó là lý do để giải thích vì sao, một nạn nhân của nước Nga như tôi lại có thể yêu nước Nga mãnh liệt và hết mình đến như vậy.

[NguyenAnh]

Câu chuyện rất cảm động. Và có lẽ hầu hết chúng ta đều đồng ý với tác giả:

[phuongnn]

Các bác có thể nghiên cứu tại:
http://www.nuocnga.net/index.php?option=content&task=view&catid=331&id=758&Itemid=454
(Cái này gọi là bệnh quan liêu của bác hungmgmi)

[virus]

Cám ơn anh Hùng đã đăng bài viết này lên . Quyển hồi kí này em đã đc đọc cách đây 1 năm của tác giả Nguyễn Huy Hoàng , ban đầu em còn nghĩ là sự việc ko có thật , nhưng sau khi hỏi những cô chú đã sống ở LX những năm 90 tới bây giờ thì ai cũng biết sự việc đó . Theo em nhớ , hình như đến cuối cùng của cuốn hồi kí , vẫn chưa có đc thông tin của đứa trẻ bị mất tích . Bây giờ đọc lại , anh Hùng có thể cho biết những sự việc bên lề đc ko ạ . Ví dụ như , mọi người đã rõ đc nguyên nhân đứa bé mất tích chưa , có tìm đc đứa bé ko và ai đã bắt cóc . Bên trên anh có viết rằng : người bạn của anh chính là người đã làm mất đứa bé . Anh có thể nói rõ hơn đc ko ạ . Em thực sự chỉ là tò mò , quan tâm muốn hỏi mà thôi , dù biết những câu hỏi bên trên hơi riêng tư . Anh có thể ko cần trả lời ạ .

[hungmgmi]

Virus mến, hôm nay anh sẽ PM cho em về vụ này nhé.

[Amigo]

[hungmgmi]

Thông tin hoặc ngôn từ của hungmgmi có vẻ chưa chính xác, tớ sợ thế. Đề nghị bác hungmgmi cẩn trọng hơn.
---------------------------------
Cảm ơn bạn amigo đã nhắc nhở. Những người trong cuộc của câu chuyện không vui này hiện nay đều là người thân và người quen (dù mới), hơn nữa, họ còn là đồng nghiệp, đồng hương của tôi. Chính vì sự cẩn trọng mà tôi đã không trả lời câu hỏi của bạn virus trên 4rum mà chỉ PM thôi, bởi vì câu chuyện này quá riêng tư và nhạy cảm. Sự trừng phạt đối với anh bạn của tôi làm sao chúng ta biết được nó sẽ ghê gớm thế nào, có lẽ sự ân hận sẽ theo vợ chồng anh suốt đời.
Tôi chỉ nói với bạn amigo rằng sự cảm thông giữa đồng loại là điều tôi muốn nói đến khi pót lại bài này, ngoài ra không có mục đích nào hơn.Tôi hơi ngạc nhiên trước phản ứng của bạn sau khi đọc những dòng chữ trên.

[Amigo]

[virus]

Có thể bác Hùng chỉ muốn đề cập đến vấn đề người Nga , tấm lòng của những người Nga qua câu chuyện trên mà thôi .Ko có ý khơi lại nỗi đau của cha mẹ đứa trẻ đâu mà .

[hungmgmi]

Bạn Amigo thân mến,
Thật là thừa khi chúng ta phải tốn sức tranh luận sau khi biết câu chuyện buồn của nhà bác Hoàng . Chắc chắn tôi là người biết rõ hơn Amigo ngóc ngách của câu chuyện này, nhưng hà tất phải dài dòng thêm nữa làm gì. Bạn có hỏi về sự trừng phạt vợ chồng người bạn tôi ư ? Theo bạn cần phải trừng phạt như thế nào đây ? Bạn thử đặt mình vào vị trí người bố bất hạnh kia, bạn sẽ hành xử thế nào ? Riêng cá nhân tôi, tôi rất tôn trọng cách hành xử của anh Hoàng, trong bài viết của anh, anh không hề nhắc đến tên vợ chồng người đã làm lạc mất con gái nhỏ của mình, cũng không có 1 lời nào không hay về họ. Gặp tôi ở HN, trong câu chuyện dài, khi nghe tôi nhắc đến tên anh bạn tôi, anh Hoàng chỉ lặng đi và nói : "Chính X. đã làm lạc mất con anh đấy". Và không một lời nào nữa. Lòng vị tha của anh cho ta hiểu rằng, vợ chồng X. không phải là thủ phạm mà cũng chính là nạn nhân mà thôi.

Bạn viết rằng : Bác viết như vậy là không chính xác. Nếu đúng như bác viết thì, những người nào đó đã giúp đưa cháu bé đi nghỉ ở biển đã có lỗi lớn vì làm lạc mất cháu.Lại đề nghị bạn đặt mình vào vị trí vợ chồng anh bạn tôi, bạn nhận lời đưa cháu nhỏ của người quen đi chơi đâu đó , để lạc mất cháu bé và vĩnh viễn cháu không trở về nữa, tự bản thân bạn có thấy mình có lỗi lớn hay không ? Khoan hãy nói về sự bất cẩn hoặc không may, cái kết cục tồi tệ này cũng đủ cho bất kỳ ai vô tình gây ra cũng phải mang trong lòng mình cho đến cuối đời, hẳn thế, một món nợ lớn không bao giờ trả được.

Thực tình tôi không muốn xới lại vấn đề này trên 4rum làm gì, bản thân nó đã là một câu chuyện quá buồn. Nhưng, như tôi đã viết trên kia, những suy nghĩ của một nạn nhân nuớc Nga về chính nước Nga, về con ngưòi Nga phải chăng cũng đáng tham khảo "khi mà trên diễn đàn NNN đang có nhiều ý kiến trái ngược nhau về đất nước và con người xứ bạch dương " . Chỉ thế thôi, amigo thân mến ạ.
Bạn hỏi : "hungmgi khơi (câu chuyện) ra ở đây có ích gì đâu ? ". Tôi nghĩ có thể với bạn thì không, nhưng tôi tin là nó sẽ có ích với ai đó. Chí ít nó đã cho ta những suy ngẫm về cách sống, về cách nhìn xã hội và con người một cách bao dung, có trước có sau dù đã trải qua nhiều mất mát, đau khổ . Đó là điều mà tôi trân trọng ở tiến sĩ Nguyễn Huy Hoàng.

[rung_bach_duong]

Hôm đọc xong bài của hungmgmi mình cũng lặng cả người. Có thể ở bên Nga mọi người biết chuyện này nhiều hơn ở Việt Nam, nhưng mình lần đầu tiên nghe thấy. Kể ra cũng quan liêu thật, ngay homepage có mà chưa xem hết, điều đó chứng tỏ web của Bác phuongnn lớn phết rồi đấy.

Khi đọc một bài nào đó, theo mình nên nhìn một cách tổng thể để thấy được ý định của tác giả, chứ đừng nên nhìn vào một chi tiết nho nhỏ,và nhất là chi tiết đó mình chưa hiểu hết thì lại càng phải thân trọng khi phản ứng.

Trong lúc mọi người đang tranh luận về vấn đề nước Nga với những con người Nga thì bài viết của Hungmgmi như gáo nước mát để các bạn hiểu hơn về những con người Nga.

Đọc xong bài của Hungmgmi tôi ngậm ngùi với nỗi đau của gia đình Bác Huy Hoàng. Nhất là đối với những người đã làm cha, làm mẹ như chúng tôi thì nó đau kinh khủng. Hơn nữa, tôi càng thấy yêu những tâm hồn Nga hơn, biết rằng ở đâu cũng vậy,đều có người tốt và người xấu cả.

[phuongnn]

Tôi cũng không thể hiểu được vì sao mà bạn lại có thể có những suy nghĩ vội vàng đến vậy. Tôi xin mạo muội viết lên một số suy nghĩ của bản thân, nếu có gì không phải bạn đừng giận.
Tôi cũng như bác hungmgmi, mới gặp anh Hoàng từ cách đây vài hôm, dù là từ trước chúng tôi cũng đã trao đổi thư từ với nhau khá lâu. Quả thực, tôi rất cảm phục vì sự vị tha của anh chị trong câu chuyện buồn này. Nhưng tôi chắc rằng, anh chị là những người thấm nhuần sâu sắc triết lý của đạo Phật, về sự tha thứ, về sự thông cảm. Hơn ai hết, anh hungmgmi hiểu nỗi đau của người bạn chung, người đã đưa cháu đi mà vì rủi ro để cháu bị lạc mất.
Bạn đã không hiểu, anh bạn Amigo ạ, khi trong tiếng Việt người ta viết rằng "để lạc mất" không có nghĩa là người ta cố tình để lạc. Đã là "lạc" thì chỉ có lỗi vô ý mà thôi. Chính vì thế nên bạn đã đi tới một suy nghĩ cực đoan là phải xử tội một ai đó. Chẳng cần phải có một toà án nào hết, vì chúng ta là những con người có lương tri thì chúng ta sẽ hiểu, một rủi ro, bất hạnh đến thế sẽ theo bác ấy suốt cuộc đời. Chẳng có gì có thể làm bác ấy quên đi được cái mặc cảm mình là người có lỗi.
Dù sao thì chúng ta vẫn là những người Việt Nam, nơi mà Đạo Phật có thời trở thành Quốc giáo, nơi mà nó cùng với triết lý Khổng Mạnh ăn sâu và thấm nhuần vào từng suy nghĩ, cư xử của con người Việt. Có thể một lúc nào đó chúng ta thấy buồn vì người Việt ta vẫn còn những cư xử theo kiểu tiểu nông, nhưng chung kết thì người Việt ta đâu đến nỗi xấu đến thế, vẫn là "lấy đại nghĩa mà thắng hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo" kia mà.
Nếu ai cũng xấu cả thì chúng ta đã chẳng gặp nhau ở đây...
Trong câu chuyện buồn của anh Hung đã nhắc lại, có lẽ chúng ta nên bày tỏ lòng thông cảm với cái bác "đáng bị xử tội" của bạn Amigo thì hơn. Tôi thì tôi cảm thấy rất thông cảm, và giá như có thể làm được một điều gì đó để cho bác ấy thanh thản hơn. Nhưng tôi chợt nghĩ, chắc anh chị Hoàng cũng đã làm rất tốt điều đó rồi. Và do đó, cần phải cảm ơn anh chị ấy.

[Amigo]