Các loại tên lửa phòng không (SAM) của Liên Xô và Nga.

Russian Weapons

Sau WW2, công nghệ hàng không có những phát triển vượt bậc, tất cả các loại máy bay chiến đấu đều được trang bị động cơ phản lực với tốc độ, tầm cao hoạt động lớn hơn rất nhiều so với các loại máy bay động cơ cánh quạt trước kia. Các loại pháo phòng không tầm thấp và tầm trung hầu hết đều không còn khả năng "với" được tới những máy bay thế hệ phản lực, pháo phòng không tầm cao có thể "với" tới nhưng độ tản mát khi tác xạ rất cao nên chỉ thuận lợi khi "giăng màn đạn" để ngăn chặn còn tiêu diệt mục tiêu khá khó khăn. Người ta bắt đầu nghĩ tới việc phải có một vũ khí mới để phòng chống, tiêu diệt các mục tiêu ở tầm hoạt động và tốc độ cao, thế là tên lửa phòng không ra đời. Thực ra tên lửa phòng không cũng bắt nguồn từ ông tổ V1, V2 đất đối đất của Đức Quốc Xã hay xa hơn nữa là từ những quả pháo thăng thiên của Trung Quốc. Tuy nhiên, khi áp dụng chất xám và công nghệ của thế kỷ 20, tên lửa phòng không đã trở thành một thành phần chủ yếu nhất trong hệ thống phòng không quốc gia của tất cả các nước trên thế giới. Người Nga (căn cứ trên những tài liệu thu được của Đức) đã phát triển một loạt các thế hệ tên lửa phòng không hiện đại và cực kỳ hữu dụng. Tên lửa Nga đã từng nổi tiếng qua chiến tranh chống Mỹ của nhân dân VN hay cuộc chiến tranh 6 ngày giữa Israel và các nước Arab. Dưới đây xin giới thiệu các loại tên lửa phòng không của Liên Xô (trước kia) và Nga hiện nay, có phân tích kỹ một số loại.

Các loại tên lửa phòng không :

SA-1 GUILD
SA-2 GUIDELINE
SA-3 GOA
SA-4 GANEF
SA-5 GAMMON
SA-6 GAINFUL
SA-7 GRAIL
SA-8 GECKO
SA-9 GASKIN
SA-10 GRUMBLE
SA-11 GADFLY
SA-12 GLADIATOR
SA-13 GOPHER
SA-14 GREMLIN
SA-15 GAUNTLET
SA-16 GIMLET
SA-17 GRIZZLY
SA-18 GROUSE
SA-19 GRISOM
SA-20 Triumf
SA-21 Mysk
Antey-2500

Russian Weapons

1, SA-1 Guild : Nga gọi là loại S-25 Berkut, Mỹ gọi là SA-1, Nato gọi bằng mật danh Guild.

Những thông số chính :
- Dài : 12m.
- Đường kính : 0,71m.
- Nặng : 3500kg.
- Đâù đạn : 250kg HE.
- Tầm bắn : 32 - 40km.
- Điều khiển : bằng sóng radio.
Đây là loại tên lửa phòng không (SAM) đầu tiên được trang bị rộng rãi của LX. Được nghiên cứu từ năm 1950 đến năm 1954 nó bắt đầu được sản xuất hàng loạt. Đã có 3200 quả SA-1 được sản xuất, những đơn vị tên lửa đầu tiên được bố trí quanh Moskva nhằm bảo vệ thủ đô và vùng công nghiệp xung quanh.

Russian Weapons

2, SA-2 Guideline : Nga gọi là V-75, Mỹ gọi là SA-2, Nato gọi bằng mật danh Guideline.

Những thông số chính :
- Dài : 10,6m.
- Đường kính : 0,7m.
- Nặng : 2300kg.
- Đầu đạn : 200kg HE.
- Tầm bắn : 7 - 50km.
- Bán kính tiêu diệt mục tiêu : 65m.
Được hoàn thiện vào năm 1959, năm 1960 SA-2 đã lập công khi bắn rơi máy bay do thám U-2 của Mỹ. Năm 1962, cùng với SS-4 nó được triển khai tại Cuba và góp phần vào vụ khủng hoảng bằng cách bắn rơi tiếp một U-2 nữa. Gần đây một bí mật đã được tiết lộ, quả SA-2 bắn rơi chiếc U-2 là do những quân nhân Liên Xô điều khiển (trước đó LX đổ cho Cuba và Cuba không phủ nhận). Năm 1964, SA-2 đến VN và thêm vào bảng thành tích của nó những chiến công lừng lẫy đã khiến cho nó trở thành loại tên lửa phòng không đạt hiệu quả chiến đấu cao nhất từ trước tới nay.
Trong quá trình phục vụ của nó, SA-2 đã được triển khai tại hầu hết các thành phố, điểm dân cư có trên 200.000 dân của Liên Xô. Nó còn được coi là chiếc ô che chở bầu trời cho tất cả các nước thuộc khối Warsaw, đặc biệt là tại Đông Đức.
SA-2 có các biến thể A/B/C/D/E/F, trong đó SA-2E là loại có đầu đạn hạt nhân với đương lượng nổ tương đương 15KT. Cái loại này đã từng được nhắc tới bởi chú chàng Bán dưa trong topic Hỏi-Đáp. Nó được lắp đầu đạn hạt nhân không phải để phóng vào đất đối phương như các loại tên lửa đất- đối- đất mà nhằm mục đích tạo ra một vụ nổ hạt nhân trên không tiêu diệt một phi đội lớn máy bay ném bom chiến lược (được giả định là của Mỹ). Người Nga quên không tính đến tác hại của trận mưa phóng xạ nếu SA-2E nổ trên đất của họ.
Đến giờ SA-2 vẫn còn trong biên chế của Quân đội nhiều nước dù Nga đã loại nó từ lâu. SA-2 có nhược điểm là dùng thuốc phóng lỏng gồm hai chất riêng biệt mà trong nghề thường gọi là chất "O" và chất "Gh" những chất này cực kỳ độc hại và thường xuyên phải thay thê, tăng hạn mới có thể trực chiến lâu dài được. Một điểm yếu nữa là radar FAN SONG và SPOON của nó rất dễ bị vô hiệu hóa khi gặp nhiễu. Hồi 1972, radar của SA-2 VN cũng từng bị vô hiệu bởi nhiễu tích cực của Mỹ và người VN vốn thông minh đã đem radar dành cho pháo cao xạ của TQ phối hợp với tên lửa SA-2 Nga làm nên trận "Điện Biên Phủ trên không".

katysha

Đây là loại tên lửa phòng không (SAM) đầu tiên được trang bị rộng rãi của LX. Được nghiên cứu từ năm 1950 đến năm 1954 nó bắt đầu được sản xuất hàng loạt. Đã có 3200 quả SA-1 được sản xuất, những đơn vị tên lửa đầu tiên được bố trí quanh Moskva nhằm bảo vệ thủ đô và vùng công nghiệp xung quanh.
=> Bon chen bác Mã tấu phát: Cái đời SAM đầu tiên này, ông LX chỉ sản xuất để dùng, hông xuất khẩu, kiểu như là Buk bi giờ vậy. Buk nhìn trông đẹp vật! Cơ động nhanh, di chuyển trông rất gọn! Mà hình như gần đây Gấu béo cũng định cho xuất khẩu Buk thì phải.
Laughing

Russian Weapons

3, SA-3 Goa : Nga gọi là S-125 Pechora, Mỹ xếp loại SA-3, Nato gọi bằng Goa.

Những thông số chính :
- Dài 6,7m.
- Đường kính : 0,6m.
- Nặng : 400kg.
- Tầm bắn : 6 - 25km.
- Bán kính tiêu diệt mục tiêu : 12,5m.

Đây là loại tên lửa được phát triển từ V-75 SA-2, nó đã khắc phục được nhược điểm của V-75 là sử dụng nhiên liệu lỏng bằng cách chuyển sang dùng nhiên liệu rắn. Nó lại gọn nhẹ hơn nên dễ cơ động và có từ 2 hoặc 4 rãnh dẫn hướng nên nâng cao được khả năng tác chiến của một khẩu đội tên lửa (theo tính toán thì 1 mục tiêu cần dùng tới 3 quả đạn tên lửa mới đạt hiệu suất tiêu diệt cao). SA-3B là loại tên lửa đa dụng, ngoài khả năng phòng không còn có thể tiêu diệt các mục tiêu mặt đất và tàu chiến. Người Nga đã đưa SA-3 vào sản xuất hàng loạt từ 1961, nhưng SA-3 đến VN rất muộn (sau 1972). Sau này (1980), Nga lại viện trợ cho VN một số tiểu đoàn S-125 M Neva, loại này đã được cải tiến có 4 rãnh dẫn hướng và giảm bớt các thiết bị phụ trợ, giảm thời gian thao tác.

bandualeo

Russian Weapons

Hồi 65 mà Mẽo nó cho B-52 thả bom Hà Nội, rùi người anh em quốc tế Nga-Xô vĩ đại cho mình vài con SA-2E để bảo vệ thủ đô thì... chắc bây giờ anh em nhà mình ai cũng có 3 tay để đánh bàn phím nhể!!!
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Tha cho chú lần này (vì buồn cười Very Happy

), lần sau mà còn spam là xóa luôn nhá !

4, SA-4 Ganef : Nga không đặt tên riêng cho loại SAM này, chỉ gọi theo ký hiệu tên lửa là 9M8, Mỹ thì đặt cái tên theo hàng là SA-4, Nato code name là Ganef.

Những thông số chính :
- Dài : 8,4 - 8,8m.
- Đường kính thân tên lửa : 0,86m.
- Nặng : 2500kg.
- Đầu đạn : 135kg HE.
- Tầm bắn : 50 - 55km.

Đây là hệ thống phòng không di động đầu tiên của Nga, toàn bộ giàn phóng và các rãnh dẫn hướng được đặt trên khung xe cơ sở của loại xe kéo bánh xích hạng nặng ATT. Còn một loại SA-4 nữa được đặt trên khung xe cơ sở Ural-357 nhưng loại này chỉ "cõng" được một quả tên lửa.

Để bảo vệ cho giàn phóng khỏi sức nóng khủng khiếp của tên lửa khi bắt đầu phóng, tên lửa 9M8 được gắn 4 rocket sử dụng nhiên liệu rắn (chú chàng Đại bàng đen gọi là máy gia tốc Question

), nó có nhiệm vụ "ném" quả tên lửa ra khỏi bệ phóng, sao đó động cơ chính của tên lửa mới khởi động và...bắn đi tiêu diệt mục tiêu.
SA-4 được triển khai lần đầu vào năm 1967, đến năm 1973 thì xuất hiện SA-4B sử dụng tên lửa 9M8M1 ngắn hơn và có tầm bắn gần hơn. Sau này, còn có loại tên lửa 9M8M2 đã được dùng cho phiên bản SA-6 đầu tiên.

Daibangden

Sách nó viết vậy!Hôm nào em ném tiếng Nga lên cho các bác!Chính vì nhờ hệ thống này mà tầm xa của tên lửa cũng được nâng lên :по горизонту 55km.Nếu các bác cần em sẽ dịch bài viết trong sách mà em đang dùng để viết bài về IBCM.Trong đó còn có Sa-6 với Sa-8 để so sánh với bài của Nguyên soái! Laughing

Russian Weapons

Nếu các bác cần em sẽ dịch bài viết trong sách mà em đang dùng để viết bài về IBCM.Trong đó còn có Sa-6 với Sa-8 để so sánh với bài của Nguyên soái!
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Làm đi, chú em ! Thông tin thì càng nhiều nguồn càng tốt !

5, SA-5 Gammon : Tên tiếng Nga của nó là S-200 (tiền bối của những S-300/400), Mỹ gọi là SA-5, Nato đặt mật danh là Gammon.

Những thông số chính :
- Dài : 10,72m.
- Đường kính : 0,85m.
- Nặng : 7000 - 8000kg.
- Đầu đạn : 215kg HE.
- Tầm bắn : 200km.
Đây là loại tên lửa phòng không tầm xa đầu tiên của Liên Xô. Khi nó vừa ra đời năm 1966, cả Nato và Mỹ đều cực kỳ quan tâm tìm hiểu về nó. Họ phát hiện ra, nó có tầm bắn lớn chủ yếu nhờ có thân hình khổng lồ và rất nặng. Tuy vậy, trong thực tế tầm bắn của nó chỉ được khoảng 160km và không phải ngẫu nhiên Nato lại đặt cho nó cái mật danh "Lừa gạt". Đến năm 1969, người Nga đã có 200 tiểu đoàn tên lửa SA-5. Sau này, cũng trên cơ sở của S-200 theo một số nguồn tin thì đã có một phiên bản được trang bị đầu đạn hạt nhân để trở thành tên lửa đất-đối-đất.
Lý lịch của SA-5 khá đen tối, năm 2001 khi được bán cho Ukraina trong một lần bắn tập nhằm vào mục tiêu là một chiếc La-17, nó đã bắn nổ tung một chiếc Tu-154 của Nga, làm 76 người thiệt mạng.
-

Russian Weapons

6, SA-6 Gainful : Tên Nga của loại tên lửa này là ZRK-SD Kub 3M9, Mỹ xếp loại SA-6 còn Nato code name là Gainful.

Những thông số chính :
- Dài : 5,8m.
- Đường kính : 0,335m.
- Nặng : 599kg.
- Đầu đạn : 59kg HE.
- Tầm bắn : từ min 3 - max 28km (tùy phiên bản).
SA-6 thuộc loại tên lửa phòng không tầm ngắn. Ra đời năm 1967, nó thay thế cho SA-3 hoàn chỉnh hệ thống tên lửa phòng không đủ cả tầm xa lẫn tầm ngắn. Thực ra SA-6 được người Nga thiết kế với mục đích làm hệ thống tên lửa chiến thuật - chiến trường. Được trang bị đồng bộ : radar LONG TRACK, xe tiếp đạn và xe bệ phóng đều đặt trên khung xe cơ sở là xe kéo pháo bánh xích hạng nặng AT-T (đã được cải tiến) nên SA-6 rất cơ động và có tính việt dã cao. Nó rất phù hợp cho nhiệm vụ cơ động bảo vệ phòng không cho các quân đoàn tăng, thiết giáp khi chiến đấu.
Năm 1977, phiên bản mới SA-6B được sản xuất. Với radar mới sử dụng hiệu ứng xung Doppler và G-band đã nâng tầm phát hiện mục tiêu của SA-6B lên đến tối đa 75km, có thể bám và tiêu diệt mục tiêu ở 28km. Radar LONG TRACK cũng được cải tiến để chống lại các loại tên lửa không-đối-đất chống radar kiểu Shrike, bằng cách phát sóng radar ngắt quãng.
Phiên bản cho hạm tàu được Mỹ gọi là SA-N-3 Goblet.

Russian Weapons

7, SA-7 Grail : Nga đặi tên cho nó là 9K32 Strela-2, Mỹ gọi là SA-7, còn Nato đặt tên là Grail (Mài giũa ?), VN ta gọi là A-72.

Những thông số chính :
- Dài : 1,4m.
- Đường kính : 70mm.
- Nặng : 9,97kg.
- Đầu đạn : 1,15kg HE.
- Tầm bắn : 500 - 5500m.

SA-7 là loại tên lửa phòng không vác vai tầm thấp đầu tiên của thế giới (tương tự như loại Stinger của Mỹ - chả biết ai copy của ai ?). Người Nga bắt đầu nghiên cứu loại này từ năm 1959, đến 1966 nó đã được đem bắn thử. Bắt đầu sản xuất hàng loạt từ năm 1968, nó đã nhanh chóng phát huy được tác dụng : theo sát bộ binh, có khả năng tác chiến linh hoạt(một người bắn), khả năng tiêu diệt mục tiêu cao. Áp dụng nguyên lý đầu dò tầm nhiệt, SA-7 bám theo luồng khí xả của động cơ máy bay (hoặc sức nóng của động cơ trực thăng), nó "chui tọt" vào động cơ và nổ tung --> chẳng chiếc máy bay nào thoát được !
Năm 1971, phiên bản SA-7B (Strela-2M) đã thay thế SA-7 trở thành vũ khí phòng không tầm thấp tiêu chuẩn của Quân đội LX. Phiên bản SA-7B có những cải tiến như có hệ thống làm lạnh đầu dò hồng ngoại nhằm tránh việc tên lửa bị đánh lửa bởi các mồi bẫy nhiệt do máy bay phóng ra.
SA-7B được LX xuất khẩu hoặc bán quyền sản xuất cho rất nhiều nước, nó có mặt khắp mọi nơi trên thế giới từ vùng Trung cận Đông đến VN, châu Phi, châu Mỹ... Tại VN, nó bắt đầu xuất hiện năm 1972 trong chiến dịch Bình Trị Thiên, có lẽ vì vậy mà nó được đặt tên VN là A-72. Trong những năm còn lại của cuộc chiến tranh chống Mỹ, A-72 đã góp phần không nhỏ vào những chiến thắng của QĐ VN, đặc biệt là trong việc chống máy bay cường kích và trực thăng của Mỹ, Ngụy.
Các nước vốn có truyền thống dùng vũ khí Nga như China, Egypt... đều có mẫu copy của Strela-2 như của China là loại HN-5 (Hongying 5), của Egypt là Ayn as Saqr :
Loại HN-5 của TQ :

bandualeo

Russian Weapons

Nì lão RW kia, lão xem lại dùm em với... em cứ đinh ninh loại ni nhà mình gọi cả 2 loại (SA-7 và SA-7 là A-72,
còn B-72 là loại tên lửa chống tăng AT-2 Malyutka chứ nhỉ...
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
He...he, nhầm lẫn nghiêm trọng rùi, ngớ ngẩn thiệt ! Thanks chú em bán dưa đã phát hiện ra ! Anh sẽ sửa ngay. Very Happy

Russian Weapons

8, SA-8 Gecko : Nga đặt tên cho loại này là 9K33 Osa, SA-8 là do Mỹ gọi còn Nato thì gọi nó bằng mật danh Gecko.

Những thông số chính :
- Dài : 3,2m.
- Nặng : 35kg.
- Đầu đạn : 15kg Frag-HE.
- Tầm bắn : 200 - 15000m.
Được đặt trên khung xe cơ sở là loại xe lội nước (amphibious vehicle) Baz-5937 6x6, đây là lại tên lửa phòng không tầm ngắn đầu tiên của Liên Xô được tích hợp cả radar trên xe. Việc tích hợp này khiến cho SA-8 cơ động hơn rất nhiều và giảm rõ rệt thời gian phản ứng với mục tiêu.
Osa có 3 phiên bản : Osa (9K33), Osa-AK (9K33M) và Osa-AKM (9K33M3), được bắt đầu sản xuất từ năm 1980 cùng với nó là phiên bản cho Hải quân SA-N-4.

Russian Weapons

9. SA-9 Gaskin : Được Nga gọi là 9K31 Strela-1.

Những thông số chính :
- Dài : 1,803m.
- Đường kính : 0,12m.
- Nặng : 32kg.
- Đầu đạn : 2,6kg HE.
- Tầm bắn : 800 - 4200m.

Đây là hệ thống tên lửa phòng không di động tầm ngắn và thấp. SA-9 sử dụng loại tên lửa 9M31 hoặc 9M31M (SA-9

đặt trong 4 ống phóng kiêm ống bảo quản có thể xoay 360 độ khi tìm mục tiêu và có thể bẻ ngang hạ sát xuống nóc xe khi hành quân. Khung xe cơ sở của nó là loại xe trinh sát bánh lốp BRDM-2 đã được cải tiến bỏ tháp pháo gắn khẩu 14,5mm. Được phát triển vào năm 1960, năm 1968 nó được đưa vào trang bị của QĐ LX. Năm 1970, SA-9 được cải tiến thành SA-9B với tên lửa 9M31M có bộ phận làm lạnh đầu dò hồng ngoại giúp nó "tinh khôn" hơn trước các mồi bẫy. Radar 9S16 của SA-9 có ưu điểm là có thể thu sóng thụ động, điều đó giúp nó ẩn mình kỹ hơn trước các biện pháp trinh sát kỹ thuật và có thể bất ngờ cho đối phương "xơi" hai quả tên lửa trước khi chúng kịp phóng. Hệ thống này được xuất sang khá nhiều nước, trong đó có VN. Nó bị thay thế vị trí trong đội hình phòng không của QĐ Nga bởi SA-13 hoàn thiện hơn.