Tôn giáo ở Nga

[CUNCONleti]

Lịch sử

Tôn giáo đóng một vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng và tinh thần của người Nga hiện đại. Đa số những tín đồ ở Nga là những người theo đạo Cơ đốc chính thống (Orthodox).

Đạo Cơ đốc du nhập vào nước Nga năm 988 trong buổi lễ rửa tội được tổ chức theo nghi thức của Roma cổ đại. Lễ rửa tội của Nga chính là cơ sở cho sự ra đời và phát triển của Nhà thờ Orthodox ở nước này. Năm 1448, Hội đồng Giáo sĩ cấp cao của Nga đã nâng cấp Toà giám mục Iona của Ryazan thành nhà thờ chính của Mát-xcơ-và và toàn thể nước Nga, đưa Nhà thờ Orthodox của Nga trở thành một dòng tôn giáo phát triển độc lập.

Chức Tổng Giám mục Mát-xcơ-va được thành lập vào năm 1589 và Nova trở thành vị Tổng Giám mục đầu tiên của Nga vào ngày 26/1 cùng năm. Nikow, Tổng Giám mục của Mát-xcơ-va và Nga (1652-1658) là vị Tổng Giám mục nổi tiếng nhất trong các Tổng Giám mục ở Nga nhờ những nỗ lực đáng kể của ông trong việc cải tiến các quy tắc hành lễ cho phù hợp với những quy tắc được thực hiện ở các nhà thờ Hy Lạp. Những cải cách của ông dẫn đến sự chia rẽ tôn giáo và sự ra đời của một dòng mới, dòng Cựu giáo (Old Belief).

Chức vụ Tổng Giám mục tồn tại ở Nga cho tới đầu thế kỷ 18. Năm 1718, Vua Peter Đại đế áp dụng thống nhất các biện pháp kiểm soát nhà thờ. Tuy nhiên, những cải cách này chỉ có hiệu lực cho tới năm 1721, khi Trường Dòng được chuyển thành Giáo hội với chức năng của một cơ quan hành chính thực hiện quyền lực của Nhà thờ Oxthodox ở Nga.

Trong những năm dưới Chính quyền Xô-Viết, đạo Cơ đốc chính thống ở Nga không có vai trò nào đáng kể. Vào cuối những năm 1980, những nỗ lực nhằm cải tổ lại hệ thống kinh tế và chính trị của quốc gia làm cho mối quan hệ giữa Nhà nước và Nhà thờ ở Nga có hy vọng được hồi sinh. Lễ kỷ niệm 1000 năm tuổi của đạo Cơ đốc ở Nga đã được tổ chức với phạm vị rộng lớn vào năm 1988. Cũng trong năm đó, 1.610 cộng đồng tôn giáo mới, mà hầu hết là đạo Cơ đốc chính thống, đã được thành lập ở nước Nga.

Năm 1990, một loạt các luật về tự do tôn giáo đã được thông qua, trong đó nhiều chế đối với các cộng đồng tôn giáo đã được dỡ bỏ, cho phép những cộng đồng này đẩy mạnh hơn các hoạt động tôn giáo của mình.

Tôn giáo ở Nga ngày nay

Với gần 5000 giáo hội, Nhà thờ Orthodox của Nga đã chiếm tới quá nửa tổng số giáo hội được đăng ký ở Nga. Tiếp đến là đạo Hồi với 3000 giáo hội; Baptist - 450 giáo hội; Seventh Day Adventists -120 giáo hội ; Evangelicals - 120 giáo hội; Cựu giáo (Old Believers) - trên 200 giáo hội; Thiên chúa giáo - 200 giáo hội; Krishnaites - 68 giáo hội; Đạo Phật - 80 giáo hội; Đạo Do Thái - 50 giáo hội và Đạo Unified Evarfelical Lutherans - 39 giáo hội.

Một số nhà thống kê ước tính số người theo đạo chiếm 40% tổng số dân Liên bang Nga. Gần 9000 cộng đồng ở Nga thuộc về trên 40 tôn giáo khác nhau đã chính thức đăng ký.

Phần lớn tôn giáo của Nga ngày nay là đạo Cơ đốc giáo. Đất nước này có trên 5000 nhà thờ Oxthodox, mà rất nhiều trong số đó được sửa chữa hoặc làm mới bằng công quỹ của giáo khu hoặc địa phương.

Nga có 19 triệu người theo đạo Hồi, cộng đồng tôn giáo lớn thứ 2 ở Nga, có trên 800 giáo khu và đền đài, phần lớn là ở Bashkortostan, Daghestan, Kabarda-Balkaria, Bắc Ossetia, Tatarstan, Ingushetia và Chechnya.

Đạo Phật được phát triển lan rộng ở các vùng Buryatia, Kalmykia, Tuva và các khu vực Irkutsk và Chits. Liên bang Nga hiện nay đã có 10 phật đường với 200 ngôi chùa, 10 phật đường khác đang được xây dựng.

Liên bang Nga có 42 cộng đồng Do Thái. Thành phố Mát-xcơ-va có hơn 10% dân số là người Do Thái, và có 3 giáo đường Do Thái, trong đó có Giáo đường Hasidic.

(ST)

[danngoc]

Bác có thể viết nhiều hơn về Chính thống giáo Nga không?

Tôi xin trình bày một số kiến thức của mình về tôn giáo ở Nga:

Sau khi La Mã tan rã do rợ phương Bắc, La Mã chia thành Tây La Mã đóng tại Roma và Đông La Mã đóng tại Constantinopole (hiện là bờ Tây của Istambul). Đông La Mã theo Chính thống giáo (Byzantine), Tây La Mã theo Thiên chúa giáo La Mã. Tây La Mã chủ trương xóa bỏ mọi tàn tích của Hy-La Cổ, theo khắc kỷ. Đông La Mã lưu trữ những kiến thức Hy La cổ và phát triển rực rỡ, giàu có (do buôn bán giỏi). Tới tk 10, do nghèo khó, Roma phát động phong trào Thánh Chiến, giải phóng Jerusalem, với lý do là hỗ trợ Byzantine bị Hồi giáo cướp phá, kỳ thực là đi về phương Đông để ăn cướp của Ả Rập. Cần biết là lúc này Tây Âu cực kỳ man rợ, ăn lông ở lỗ, không biết tới lụa là, thuốc men, gia vị (bàn tiệc là những tảng thịt nướng xém đen chấm muối, nhà cửa tăm tối, lạnh lẽo, không có âm nhạc, nghèo túng...). Sự phát triển của phong kiến và nhà thờ ở Tây Âu đòi hỏi nguồn của cải mới. 8 cuộc Thánh Chiến diễn ra đều thất bại và tổn thất lớn. Trong cuộc Thánh chiến thứ 4, đạo quân Thiên chúa giáo đã tiện thể tấn công Constantinope, đốt phá tan hoang, cướp được một nguồn của cải đồ sộ, làm Byzantine suy tàn và mãi mãi không hồi được. Cuối cùng, Hồi giáo hoàn tất nốt công việc, tiêu diệt Byzantine.

May thay, trước đó ở công quốc Nga, dân Nga đã theo Chính thống giáo, Ivan (em không nhớ rõ thứ mấy) lấy công chúa Byzantine, hồi môn là khổng lồ kèm một kho sách quý. Kho sách này nay bị thất lạc. Từ đó nước Nga tự nhận mình là La Mã thứ ba, thừa kế chính thống của Byzantine.

Trong lịch sử, kẻ thù truyền thống và dai dẳng của nước Nga Chính thống giáo chính là Thiên Chúa giáo La Mã, cụ thể là ba nước Ba Lan-Do Thái, Lithuanie và đám Hiệp sĩ Teutonic (Đức Phổ), mà thâm thù dai dẳng hơn cả là Ba Lan - Do Thái - Thiên Chúa giáo.
Trong lịch sử, giữa Nga-Đức có khi xung đột, có khi thân thiện thậm chí vô cùng thân thiện dưới thời Piotr Đại đế (hòang gia Nga và trí thức Nga sau này phần lớn có gốc Đức, Nữ hòang Elisabeth II là người Đức ...) hay như Đức-Nga thời Putin (Nga coi Đức là quan hệ chiến lược để Nga tiến gần Châu Âu, phá vỡ thế cô lập) hay nhập nhằng thời 1936-37 (Stalin bắt tay với Ribbentrop, cung cấp xăng dầu cho các đoàn Panzer đi chinh phục Châu Âu).
Nhưng Nga - Ba Lan luôn ở thế xung đột đối đầu. Sau bao lần Ba Lan trong các tk 15-17 tấn công, thậm chí đốt phá Maskva, nước Nga thời Piotr đã thay đổi. Elisabeth II ba lần chia cắt xâm lược, cuối cùng là thôn tính Ba Lan. Ba Lan chỉ được giải phóng năm 1920. Cho tới năm 1936, học thuyết quân sự Xôviết vẫn coi Ba Lan là kẻ thù chinh ở Châu Âu.
Ngày nay, nhìn sang Châu Âu, ta thấy Ba Lan Thiên Chúa giáo-Nga Chính thống giáo lại trong thế đối đầu căng thẳng nhất, trong khi Nga-Đức lại nồng thắm như xưa.

Về Do Thái:
Người Do Thái tại Nga và Ukraina luôn bị thiệt hại. Bản chất sự việc có thể là sự khác thường của dân Do Thái vốn làm họ luôn bị thế giới thù ghét (xin đọc S. Freud). Nhưng đặc biệt tại Nga, bản tính man rợ kỳ thị của dân Nga đẩy sự việc thành những vụ Pogrom khủng khiếp trong lịch sử (ví dụ xem "Thép đã tôi thế đấy" và "Taras Bulba", vô cớ tự nhiên đuổi giết hàng ngàn người Do Thái vô tội). Do Thái cũng bị ghét vì xung đột truyền thống giữa Nga và Ba Lan Do Thái.

Xin các bác cho ý kiến nhé.

[CUNCONleti]

Cám ơn những ý kiến đóng góp của bác danngoc. Thật tình mình cũng chỉ mới tìm hiểu về nước Nga nên không biết nhiều lắm. Mong các bác giúp đỡ mình nhiều hơn.

[Panda]

Nước Nga trong trật tự thế giới mới

Lê Hải
Biên tập viên Ban Việt Ngữ đài BBC

Giới sử học thường đặt ra hệ thống khái niệm riêng để giải thích diễn tiến của thế giới, và Samuel P. Huntington đưa ra lối phân tích mối quan hệ giữa các nền văn minh để giải đáp một số quá trình lịch sử mà những quan niệm cũ không lý giải được, trong đó có vấn đề tranh cãi về vị trí của Nga trong trật tự thế giới mới.

Sau thời điểm chuyển đổi chế độ, từ trung tâm của Liên Xô, tức là một cực của chiến tranh lạnh, đồng thời cũng là cường quốc kinh tế, nước Nga bỗng lộ ra trên trường quốc tế như một quốc gia yếu kém cần được đầu tư, giúp đỡ tài chính.


Nước Nga sau cải tổ bỗng lâm vào tình trạng kinh tế yếu kém cần giúp đỡ

Dựa trên phân tích này, nhiều ý kiến chỉ trích không hài lòng khi thấy phương Tây có vẻ như đã quá nâng đỡ giới lãnh đạo Nga khi cho họ vị thế hầu như ngang bằng trong những cuộc họp của các cường quốc.

Tuy nhiên, theo mô hình thế giới của Huntington, thì nước Nga là một cực quan trọng trong thế giới mới đa cực, với những mối quan hệ qua lại, phụ thuộc.

Theo ông thế kỷ 20 kết thúc cũng là lúc chấm dứt kiểu phân chia thế giới gồm hai nhóm cường quốc kinh tế và một nhóm nghèo gọi là thế giới thứ ba, mà hiện chuyển sang kiểu liên kết chính trị ở dạng các nền văn minh tiếp xúc với nhau.

Luận điểm này được Samuel P. Huntington đưa ra năm 1993 trên tạp chí Foreign Affair và sau đó xây dựng thành sách xuất bản năm 1996, gây khá nhiều tranh luận trước khi sự kiện 11 tháng Chín và cuộc chiến Iraq kịp gây xáo trộn.

Khái niệm về nền văn minh dùng trong sách được hiểu như là phạm trù mở rộng của văn hóa, khi mà các nước hoặc nhóm dân có bản sắc văn hóa giống nhau có xu hướng liên kết lại.

Văn minh Nga là Chính thống giáo

Trước hết, Huntington khẳng định nền văn minh Nga đương đại có cơ sở là văn hóa Nga mang đặc tính tôn giáo của đạo Thiên Chúa chính thống.

Sau khi khối cộng sản tan rã thì "từ Albani cho đến Việt Nam, các xu hướng tôn giáo được tái sinh để thay thế khoảng trống mà sự đổ vỡ ý thức hệ để lại".

Các số liệu trong sách dẫn ra rằng vào năm 1994 có đến 30% dân Nga ở độ tuổi dưới 25 xác nhận từ bỏ con đường vô thần để tin vào Chúa, còn riêng Mátxcơva từ con số 50 nhà thờ Chính thống giáo vào năm 1988 tăng lên thành 250 vào năm 1993.

Theo Huntington quá trình hiện đại hóa đã khiến chính trị quốc tế chuyển dạng, dựa vào ranh giới của các nền văn hóa: người dân và các quốc gia có văn hóa tương tự xích lại gần nhau, còn khác nhau thì tự tách dần nhau ra, hệ quả là trật tự thế giới cũ đặt nền tảng trên ý thức hệ hay mối liên kết giữa các cường quốc nay phải nhường chỗ cho quá trình phân chia của văn hóa và văn minh.

Khi đó giới chính trị bắt đầu sử dụng các khẩu hiện nhắc đến "Đại" cộng đồng văn hóa vượt khỏi biên giới quốc gia, chẳng hạn như "Đại Iran", "Đại Uzbekistan", "Đại Trung Hoa"... và "Đại Nga".


Ý thức hệ tan vỡ khiến nhiều người tìm đến niềm tin tôn giáo

Tuy nhiên Huntington cũng nhắc rằng thế giới mới trên trật tự văn minh thực ra chưa hoàn thành dù đang tiệm tiến theo hướng này.

Để trở thành một khối mang bản sắc văn minh riêng cần có 3 điều kiện: 1) tầng lớp thượng lưu chính trị và kinh tế phải nhận thức và ủng hộ hướng đi này, 2) xã hội phải ít nhất là sẵn sàng chấp nhận đổi bản sắc, và 3) được cấu trúc của cả khối văn minh đó tiếp nhận.

Trên cơ sở lý luận như đã trình bầy, Huntington phân tích lịch sử nước Nga với tư cách một trung tâm văn minh đang trong quá trình hình thành, tóm lược thành bốn giai đoạn.


Thời kỳ cô lập

Giai đoạn thứ nhắt là trước thời Pi-e đại đế (1689-1725), khi mà các triều đại Kiev và Matxcơva tồn tại một cách hầu như không liên quan với phương Tây, phát triển trên nguồn gốc Bizantin, hầu như không tiếp xúc với các quá trình lịch sử tạo nên bản sắc phương Tây là: Thiên Chúa giáo La Mã, Phong Kiến, Phục Hưng, Cải Cách, bành trướng trên biển đi kèm với chiếm thuộc địa, Khai Sáng và quốc gia dân tộc.

Qua so sánh, Huntington nhận định 7 trong số 8 đặc tính của văn minh phương Tây (một cực trong hệ thống khái niệm thế giới đa cực) hoàn toàn xa lạ với nước Nga: tôn giáo, ngôn ngữ, quan hệ giữa tôn giáo với chính quyền, chế độ pháp quyền, cơ cấu đại diện, chủ nghĩa cá nhân.

Đặc tính chung duy nhất là cùng nguồn gốc cổ đại, di cư vào Nga từ đế quốc Bizantin, nhưng có khác với những gì phương Tây nhận trực tiếp từ La Mã.

Huntington cho rằng vào thời gian cuối của giai đoạn thứ nhất, nước Nga không chỉ khác châu Âu mà còn lạc hậu sau quá trình phát triển dưới các ảnh hưởng như triều đại Kiev, triều đại Matxcơva, dòng tư tưởng Bizantin cùng 200 năm thuộc địa của Nguyên Mông.

Hướng sang phương Tây

Pi-e Đại Đế đã nhận ra điều này trong chuyến công du phương Tây những năm 1697-1698 và quyết định hiện đại hóa, phương Tây hóa đất nước, khởi đầu từ việc bắt cạo râu, cấm đội mũ chóp hay mặc áo thụng để tạo cho thần dân vẻ ngoài phương Tây.

Tiếp theo là cải cách ngôn ngữ, và đặc biệt là hiện đại hóa cùng mở rộng quân sự, chuyển thủ đô về St. Petersburg, khai chiến với Thụy Điển để gia tăng quyền lực trên biển Ban-tích, xác định uy thế trên chính trường châu Âu.

Tuy nhiên quá trình cải cách này chịu ảnh hưởng của tư tưởng mà Huntington gọi là theo kiểu Á châu, vì theo hướng chuyên chế, thiếu quan hệ xã hội lẫn đa cực trong chính trị, trong bối cảnh tầng lớp địa chủ hầu như không được phép gây ảnh hưởng, còn tầng lớp nông dân bị giới hạn tự do.

Huntington nhận định ảnh hưởng từ giai đoạn hai này lưu lại sang cả các giai đoạn sau, vì chủ trương hiện đại hóa, phương Tây hóa song hành với chuyên chế cũng được ghi nhận trong thời Lenin, Stalin, hay thời Katherine Đệ Nhị và Aleksander Đệ Nhị, mà sau này Gorbachov khi tiến hành glasnost đã không nhận thức đủ.


Số người ủng hộ mở cửa xấp xỉ số người muốn đóng cửa

Trước điểm khởi đầu của giai đoạn ba, tức là thời kỳ của những người Bôn-sê-víc, nước Nga xích lại gần phương Tây hơn là phương Tây hóa bản thân vì xã hội vẫn giữ nguyên đặc tính cũ, nổi bật là lòng tin, thói quen và cơ cấu Á châu pha trộn văn hóa Bizantin.

Bôn-sê-víc

Thời kỳ Xô-viết bỏ qua quá khứ Á châu hay các vấn đề sắc tộc, tôn giáo, chú trọng đến nền móng khởi đầu cho một cơ chế mới của các hội đồng cách mạng, và nhờ cách mạng mà nước Nga đã vượt trước phương Tây một bước, như quan điểm từ các đại hội Quốc tế cộng sản.

Lối tư duy này cho phép giới lãnh đạo Liên Xô khẳng định sự khác biệt với phương Tây, nhưng đồng thời lại tạo ra mối quan hệ chặt chẽ với phương Tây, do chủ nghĩa cộng sản bắt nguồn từ hai người Đức là Các Mác và Ăng-gen, cũng như do khoảng thời gian cuối thế kỷ 19 sang đầu thế kỷ 20 nhiều nghiệp đoàn công nhân và đảng phái dân chủ xã hội hay lao động ở phương Tây cũng du nhập luồng tư tưởng cộng sản và tăng uy thế trên chính trường Âu châu.

Thế nhưng những hi vọng của phương Tây ở thời kỳ đầu của gian đoạn bốn, tức là khi chủ nghĩa cộng sản cùng Liên Xô bất ngờ tan rã, mong rằng tự do dân chủ sẽ bao phủ lên lãnh địa cũ của những người Xô-viết, giờ đây cũng tan theo mây khói.

Kết thúc Chiến tranh lạnh

Huntington giải thích rằng trước đó phe tự do dân chủ có chung ngôn ngữ với phe cộng sản, nhưng giờ đây không thể thực hiện các cuộc đối thoại tư tưởng với phe dân tộc Chính thống giáo Nga được nữa.

Khi trước các nhà hoạt động vì sắc tộc và tôn giáo không có đất dụng võ nhưng giờ đây nước Nga đang tự tranh cãi về đặc tính cho bản sắc của mình, cũng tương tự như hai nước Bạch Nga và Ukraina.

Xu hướng "mở cửa" hay "đóng cửa" với phương Tây cũng phân chia dân Nga, theo như nghiên cứu xã hội năm 1992 đưa ra con số tỷ lệ là 40% so với 36%.

Thế đó là phân tích của Huntington về quá trình hình thành nền văn minh Nga qua so sánh với phương Tây, nhưng trong hệ thống khái niệm của ông còn có các cực khác như là Trung Hoa, Hồi giáo, Nhật Bản, Ấn Độ, Nam Mỹ và Phi Châu.

Theo BBC.

[USY]

Chào các bác , có lần tôi đwợc nghe một nhận định khái quát về bản chất các tôn giáo như thế nay:
Câu hỏi : căn cứ vào đâu để phân biệt một cách khái quát nhất bản chất khác nhau của 3 tôn giáo cùng thờ chúa Giê-su - đạo Gia-tô, đạo Tin lành và đạo Chính thống.
Câu trả lời như sau: Đạo Gia-tô - giáo dân là tôi tớ (слуги) của Chúa, đạo Tin lành - giáo dân là người anh em (братья) của Chúa, còn ở đạo Chính thống thì các con chiên là nô lệ (рабы) của Chúa.
Xin chờ ý kiến đánh giá của các bác.

[dai_dien_Nga]

[USY]

Bạn theo đạo Phật, vậy là tín chủ của Tiểu thừa hay Đại thừa vậy?

[dai_dien_Nga]

Bác USY thân mến! Em chưa là nhà sư, vậy thì chắc là em là tín chủ của Đại Thừa. Nhưng cái đó không quan trọng hả bác, vì gọi kiểu gì cũng chỉ có một đạo thôi... nói chính xác hơn, vì không có đạo gì. Hehe, em giải thích như thế, không biết bác có hiểu được không Hay là em giải thích bằng tiếng Nga nhé: по-моему, не важно, как называется то, во что вы верите, главное во что вы верите.

[USY]

Xin tặng bạn một câu thơ này:

Dẫu rằng Phật pháp bao la
Chứng thành công quả lại là nhân gian.
Đời này đạo pháp muôn vàn,
Chỉ lo tâm đục, không còn tin ai...

Đúng ý bạn muốn nói chưa, thưa bạn Thúy Vân (Trong Kiều có viết "Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang", mà tôi dịch tên bạn thành "Khuôn trăng đầy đặn" bạn có phật ý không đấy?)

[dai_dien_Nga]

[Amigo]

Tớ nghĩ hay là Olya lấy tên Việt nam là Hằng, có khi hợp đấy.
Thế còn Olya ơi, có phải ở Nga có cả giáo phái (tà đạo) thờ Quỉ Satan phải không ? Tớ đọc ở đâu trên báo Nga...

[Nina]

Nếu muốn có ý "sáng sủa" thì tên là Sáng hay là Minh
Nếu muốn bắt đầu cũng là chữ O thì là Oanh
Tớ thì thấy cứ để là Olga cũng hay chán

[dai_dien_Nga]

[Amigo]

To bác Amigo: ở Nga có tất cả các kiểu giáo phái, không thiếu gì. Bác có thể đọc ở đây:
http://www.pravda.ru/main/2001/03/19/24095.html[/quote]

Đúng thật, có tuốt tuồn tuột mọi thứ giáo phái, trong đó có "Nhân chứng Jehova". Tớ chán nhất là bọn đó toàn độc hại, chẳng hạn :
В России вспышка самоубийств на религиозной почве наблюдалась в 1999 году в станице Старо-Величковской Краснодарского края – в течение года там 14 подростков свели счеты с жизнью. При этом в станице живет всего 15 тысяч человек, и прежде было 1-2 случая самоубийства в год. Оказалось, что эта станица 2 года была подвержена активному воздействию секты «Свидетели Иеговы». Все 14 самоубийц имели контакты с сектой.
Hình như để phô trương nước Nga là đất nước dân chủ tự do, khác với Liên xô đóng kín bằng bức màn sắt, nên các nhà lãnh đạo Nga đã mở toang cho mọi thứ lởm khởm ấy sinh sôi.

[USY]

Olia ơi, mìmh vừ thấy có 1 tin này trên mạng, có chính xác không hở Olia?
Cái này chắc giống như phòng truyền thống ấy Olia nhỉ? Liệu bạn có biết trong đó có khoảng gao nhiêu hiện vật các loại không?
Cám ơn nhé.
Во Владивостоке будет создан музей Хо Ши Мина
11.09.2005 | 12:43

Во Владивостоке будет создан музей в честь выдающегося деятеля национально-освободительного движения Вьетнама - Хо Ши Мина. В этом году исполняется 115 лет со дня его рождения. Ученые Дальневосточного государственного университета располагают уникальными сведениями о пребывании лидера вьетнамских патриотов во Владивостоке. Это - документы, фотоматериалы и воспоминания жителей Владивостока, встречавшихся в разное время с Хо Ши Мином. Часть этих материалов в настоящее время экспонируется в Центре вьетнамской культуры ДВГУ.

Источник: Служба новостей ПТР