Nữ sĩ Ônga Becgôn

[Nina]

Becxônôp bí ẩn thì mình không biết, nhưng câu thơ
em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa"... của Olga Bergolx thì rõ ràng là trích từ thơ của Borix Kornilov

...И все не так, и ты теперь иная.
поешь другое, плачешь о другом...
Б. Корнилов

Mà Borix Kornilov thì có lý do gì để viết bài "Câu chuyện tình yêu" hay "Chuyện 10 năm trước" không nhỉ, có quá ít lý do và chẳng thuyết phục tẹo nào

Vậy ta xem lại bài "Câu chuyện tình yêu" mà hình như là Ônga Becgôn gửi Becxônôp nhé:

Đừng nhắc nữa anh ơi
Lỗi lầm thời quá khứ
Ngôi sao bừng đốm lửa
Đâu còn nữa mầu xanh

Con chim nhỏ chuyền cành
Cũng dịu dàng tiếng hót
Tìm một chiều dịu ngọt
Hoa sặc sỡ lo âu


Thế thì những câu thơ này lặp lại ý những câu thơ của Ônga Becgôn vậy trong hai bài Không đề (gửi Borix Kornilov) và Mùa hè rớt.
1. Dường như các nhà thơ có tài thì họ không lặp lại lời và ý của chính mình, còn nếu lặp lại thì phải ghi rõ, nhưng khi Nina tìm câu Ngôi sao bừng đốm lửa thì chỉ thấy bài Không đề (gửi Borix Kornilov);
2. Borix Kornilov thì rõ ràng là chồng của Ônga Becgôn; vậy có ai lại lấy ý thơ viết cho chồng đem viết tặng lại người yêu không nhỉ?

3. Chưa thấy đâu dẫn ra nguyên tác của 2 bài "Câu chuyện tình yêu" và "Chuyện 10 năm trước" cả, hihi, nếu tìm được thì mới có căn cứ, manh mối dẫn đến anh chàng Becxônôp, chứ còn bây giờ có quá ít thông tin về anh chàng bí ẩn đó, ngay cả họ của anh chàng cũng không rõ!. Mặc dù Nina vẫn nghĩ rằng họ của anh ta phải là Бессонов, chả biết gốc từ cái gì?! Ngoài ra anh ta từ đâu ra, bao nhiêu tuổi... chả biết gì?! Thế thì khó quá, biết anh ta có làm thơ hay không?

[Nina]

À, có bài viết này về Ônga Bergôn, cũng khá hay nhé
http://magazines.russ.ru/druzhba/2005/5/an9.html

[conghedoinghieng]

Không ngờ anh chàng Becxô nôp này lại rắc rối ghê! (hay tại mình cứ cố tình làm cho mọi chuyện rắc rối nhỉ? )
Kệ, tớ cứ đi tìm anh chàng này cho ra thì thôi (ko ra thì chuyển sang đề tài khác vậy) Hihi
Còn đây là chân dung của Ônga yêu quí của chúng ta! Mãi tớ mới tìm cách post lên được Nina ạ!

[Nina]

Còn Nina mỗi khi đọc thêm về cuộc đời của Olga Bergolx thì lại thấy thương bà ấy hơn, tội nghiệp quá. Tiếc là người ta dịch thơ bà còn ít. Còn nhiều bài hay lắm, conghedoinghieng có dịch thơ không?

[conghedoinghieng]

Khi đọc các nhà thơ Nga, mình thường hay liên tưởng, so sánh với các nhà thơ Việt. Chẳng hạn, mình cứ nghĩ Êxênhin giống như Nguyễn Bính vậy, mộc mạc, chân chất nhưng sâu sắc; còn đọc Ônga Becgôn, mình lại nhớ đến Xuân Quỳnh, một giọng thơ thực sự dịu dàng và nữ tính. Chẳng biết Nina có nghĩ vậy không?
Còn về chuyện dịch thơ thì buồn cười lắm!
Ngày trước còn học phổ thông, cô giáo cho mấy bài thơ tiếng Nga để cả lớp dịch thử, không chấm điểm nhưng có phần thưởng. Thế là về nhà gò lưng ra dịch, cố sao cho vừa sát ý, lại vừa có vần, có điệu. Nhưng rồi dịch thơ hóa ra lại làm thơ. Những vần thơ dịch ngô nghê, trúc trắc, nghe cứ làm sao ấy. Rồi đến đọc cho cả lớp nghe. Tất nhiên phần thuởng không thuộc về mình. Xấu hổ từ đấy và không dám dịch thơ nữa. Về sau, cứ mỗi lần nhớ tiếng Nga quá lại lôi mấy bài thơ ấy ra lẩm nhẩm, rồi cười, rồi ngượng (chẳng biết vì sao nữa!), xong gấp lại cất đi, lâu dần rồi thôi.
Tự dưng mình nảy ra ý nghĩ tại sao forum chúng ta không thi dịch thơ nhỉ? Những người yêu thơ Nga chắc sẽ chẳng làm ngơ và biết đâu sẽ có nhiều bản dịch rất hay thì sao? Nina thấy thế nào?

[Nina]

Mình thì nghĩ Bergôn bi kịch hơn rất nhiều so với Xuân Quỳnh, dĩ nhiên cả hai cùng chịu nhiều đau khổ, nhưng chiến tranh và блокада, những gì Ônga phải sống qua đã đi vào thơ rất nhiều. Rồi những khi phải quên nỗi đau đi nữa...

Về chuyện dịch thơ thì Nina thấy chả có gì khó, vấn đề là tài mình thì kém nên dịch chỉ thấy buồn cười chứ không thấy hay. Nhưng mà попытка не пытка. Давайте! Только не начните с меня

[conghedoinghieng]

Đúng là cuộc đời của Ônga Becgôn đau khổ và nghiệt ngã hơn cuộc đời của Xuân Quỳnh rất nhiều. Phải có một tấm lòng vị tha lớn lao và một nghị lực phi thường biết dường nào thì bà mới có thể giữ cho mình tâm hồn thi nhân trọn vẹn đến như thế!

Olga Berggolts sẽ không bao giờ bị lãng quên
Liza Utkhina

Maria Fyodorovna Berggolts, 89 tuổi, là thành viên duy nhất còn sống sót trong gia đình của nhà thơ Olga Berggolts, “giọng nói trên làn sóng phát thanh trong những ngày bị phong toả”. Vừa tất bật sắp xếp lại đống sách vở ngổn ngang trong căn hộ được trang hoàng theo kiểu trí thức có cửa sổ mở ra phía bờ sông Neva, Maria vừa đọc hàng trăm bài thơ của chị gái bà mà bà đã thuộc nằm lòng bằng một ngữ điệu tha thiết và khát khao.
Chốc chốc, bà dừng lại để đưa ra ý kiến của mình về Stalin “một tên mafia của vùng Capcadơ!” hay về viên chỉ huy lực lượng tình báo Lavrenty Beria “truỵ lạc và bẩn thỉu!”- hoặc giả nhắc lại cuộc trò chuyện gần đây của bà với một người bạn- dĩ nhiên người đó phải là một hoạ sĩ hoặc nhà văn có tên tuổi nào đó!
Khi lắng nghe Maria đọc thơ trong những lúc như thế này, thật dễ dàng có thể tưởng tượng được giọng nói của Olga, chị gái của bà, được truyền đi từ một đài phát thanh trong thời kỳ Lêningrat bị phong toả, một giọng nói quen thuộc chứa chan tình đoàn kết mà những người còn sống sót kể lại rằng chính giọng nói ấy đã cứu sống họ trong những ngày đen tối và u ám đó.
Từ chiếc micro nhỏ bé, giọng nói của Olga đã đi thẳng tới những căn hộ còn cố thủ trong thành phố bị bao vây. Olga đã đọc những bài thơ của bà và của những người khác, thông báo tin tức về các vụ ném bom và hoả hoạn trong thành phố, nhưng trên hết, bà đã động viên những người Lêningrat đang trong cảnh giam hãm để giúp họ giữ vững niềm hy vọng sống cuối cùng.
“Chị luôn khuyên nhủ chúng tôi”- Maria kể về chị gái mình như vậy trong một cuộc phỏng vấn với thời báo The St. Petersburg Times. “Chị cấm chúng tôi không được để cho bị chấy rận, bảo chúng tôi phải gội đầu, ngay cả khi không có nước gội đầu và nhiệt độ ngoài trời là 40 độ âm”. “Tôi nghĩ Olga có ý nghĩa với chúng tôi không chỉ trong cuộc chiến chống chấy rận ấy, mà còn đối với toàn bộ tư tưởng của chúng tôi (về sự sống còn)”. Maria nói tiếp: “Chừng nào bạn còn khỏe mạnh để tự gội đầu ngay cả khi bạn đang bị đói thì chừng đó bạn vẫn có thể tiếp tục sống được”.

Nhưng trước khi chiến tranh nổ ra, Olga đã gặp một số vấn đề trục trặc với Đảng Cộng sản, Maria cho biết. Lúc đầu với tư cách là một nhà hoạt động chính trị có quan điểm duy tâm, Olga đã bị khai trừ ra khỏi Đảng trong những năm 1930 và thậm chí còn bị NKVD (Народный комиссариат внутренних дел- lực lượng cảnh sát mật, tiền thân của KGB) bắt giam 1 năm vì tội “không đáng tin cậy với Đảng”. Olga đã bị lôi đi mà không có Đảng ở bên, cô đơn và bị lảng tránh- Maria kể.
Olga có thai được con thứ ba khi bị NKVD đột kích và bắt giữ vào năm 1937. Bà bị thẩm vấn và bị tra tấn và cuối cùng đã sinh ra một đứa bé bị chết lưu. Đó là đứa con thứ ba của bà, sau Irina (con gái đầu, kết quả từ cuộc hôn nhân ngắn ngủi với nhà thơ Boris Kornilov) và Maya, đứa con thứ hai sau khi cưới học giả văn chương Mikhail Molchanov.
Cả hai cô con gái của Olga đều chết trước Chiến tranh, Irina mất năm 8 tuổi và Maya mất khi mới chỉ vừa tròn 11 tháng tuổi. Một số người cho rằng, trong thời gian đó Olga còn phải chịu đựng cả cảnh bị đi đày của Kornilov do những nghiên cứu bị coi là có tính chống đối trong các bài viết của ông. Bà quyết tâm khôi phục danh tiếng cho ông và thậm chí còn cho xuất bản một tuyển tập các tác phẩm của ông vào năm 1956.
Trong cùng năm đó, Olga là người đầu tiên đã đứng lên ủng hộ các nhà văn Mikhail Zoshchenko và Akhmatova, những người bị Andrei Zhdanov, chủ tịch Xôviết thành phố Lêningrat, chọn ra để phê phán. Đó là một phần trong chiến dịch thời hậu chiến của ông ta nhằm khôi phục lại quyền kiểm soát văn hóa của Đảng. Zhdanov cho đóng cửa hai tờ báo văn học Lêningrat và Zvezda, hai địa điểm mà Zoshchenko và Akhmatova thường xuyên xuất bản tác phẩm của mình.
Olga được phóng thích khỏi tù vào năm 1939 và được phục hồi tư cách đảng viên Đảng Cộng sản. Tuy nhiên, thời gian đó vẫn còn cách cuộc chiến 2 năm.
Bất chấp “cỗ máy xay thịt NKVD”, Maria nói, chị gái bà vẫn tin tưởng mạnh mẽ vào những lý tưởng và giá trị của chủ nghĩa cộng sản.
“Chị gái tôi không thay đổi lý tưởng của mình mặc dù mới ra tù có 1 năm”- Maria kể- Olga đã kết luận rằng “có cái gì đó sai lầm với nhân dân, chứ không phải với tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản”.
Năm 1942, NKVD đã bắt cha của họ, một bác sĩ y khoa, phải đi đày tới Xibiri do từ chối làm gián điệp để theo dõi các đồng nghiệp và bệnh nhân của ông.
“Trong thời kỳ chiến tranh, chúng tôi có 2 kẻ thù: bọn phát xít Đức bên ngoài và bọn phát xít Nga ở trong nước”- Maria nói thêm.
Cho tới ngày hôm nay, Maria vẫn còn là một người cộng sản nhiệt thành. “NKVD lúc đầu còn nằm dưới sự chỉ đạo của chính quyền, nhưng về sau đã thoát khỏi sự kiểm soát đó và hành động đơn phương”.
Những thành viên khác trong gia đình- 3 bà cô và một bà cụ già đã bị chết đói trong 900 ngày đêm Lêningrat bị phong toả.
Cuộc chiến tranh cũng cướp mất Nikolai, chồng của Olga, người mà theo lời kể của Maria, là trung tâm cuộc đời của nhà thơ. Cuối thời kỳ bị bao vây, chồng Olga bị chết, Maria thuyết phục Olga rời Lêningrat để tới Matxcơva. “Chị gái tôi, chị ấy rất dũng cảm”- Maria nói. “Chị ấy từng nói rằng, trên đời này chỉ có 2 loại người: những người tin tưởng và những người không tin tưởng, những người uống rượu và những người không uống rượu. Olga đã tin tưởng và đã uống rượu”. Bà mất năm 1975.
Maria kể: “một lần, sau khi Olga mất, tôi và một người bạn đã tới nghĩa trang viếng mộ Olga. Trời rất lạnh và chúng tôi đã uống rượu để tưởng nhớ Olga và cũng là để sưởi ấm cho chính mình”. Maria để ý đến một người công nhân ở gần họ. Khi anh ta tới gần, bà và bạn của bà đã mời anh ta một ít rượu. Anh đã uống cạn ly, rồi nói về cái tên của Olga ghi trên mộ. “Berggolts!”- anh ta kêu lên: “Madonna của Lêningrat! Chính bà đã cứu sống tôi trong những ngày bị phong toả, chỉ nhờ vào giọng nói của bà trên làn sóng phát thanh”.
Olga đã sáng tác hàng trăm bài thơ, nhiều bài trong số đó đã được bà đọc lên trong những ngày thành phố Lêningrat bị bao vây. Tuy nhiên, vẫn chưa có một tuyển tập đầy đủ các bài thơ của bà được xuất bản. Năm ngoái, Maria đã đứng ra in hai tập thơ gồm những bài thơ và văn xuôi của Olga mà trước đây chưa từng được công bố, nhưng chữ in lại rất nhỏ.
Mặc dù đã có những tác phẩm nổi tiếng từ thời kỳ bị phong toả, nhưng những tác phẩm như “Nhật ký Lêningrat”, “Những bài thơ Lêningrat” và tập hợp các bài bình luận của Olga trên đài phát thanh “Tiếng nói Lêningrat” cho mãi tới gần đây mới được xuất bản.
Tuy vậy, vẫn còn một nơi trang trọng để hàng năm, hàng trăm ngàn người có thể tới đọc thơ của Olga: đó là Bức tường kỷ niệm tại nghĩa trang Piskaryevskoe. Berggolts là tác giả của những dòng chữ bất tử được khắc trên đó:
“Никто не забыт и ничто не забыто” (Không ai bị lãng quên. Không có gì bị quên lãng)
Conghedoinghieng dịch từ: http://www.sptimesrussia.com/archive/times/689/top/t_4127.htm

[virus]

Em nhớ lại chuyện ngày quá khứ
Khúc hát ngây thơ một thời thiếu nữ
Ngôi sao cháy bùng trên sông Neva

Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn
Em mới hiểu bây giờ anh có lý
Dù chuyện xong rồi, anh đã xa cách thế
Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa

Lớp trẻ lớn lên giờ lại hát theo ta
Lại nhắp vị ngọt ngào thuở trước
Vẫn sông Neva, chiều tà, ánh nước
Nhưng nghĩ cho cùng họ có lỗi đâu anh?

(Bằng Việt dịch)

"Trên đời này có những điều chỉ có thể giải quyết được bằng thơ!"
Tôi đã nghỉ đến câu nói nổi tiếng ấy của Maiacôpxki khi đọc bài thơ "Không đề" của Ônga Becgôn, một nhà thơ cách mạng, song đọng lại trong lòng người hâm mộ thơ bà không phải là những dòng thơ lửa cháy mà lại là những vần thơ tình dạt dào sôi nổi của một trái tim khao khát yêu thương, đã yêu hết mình và cũng gặp nhiều trắc trở - kể cả những mất mát, đổ vỡ trong tình yêu. Thơ bà không phải là tiếng thơ của một tâm hồn viên mãn, hạnh phúc mà là tiếng thơ gai góc, lắng đọng nhiều suy tư, trải nghiệm sâu sắc về cuộc sống, về tình yêu. Và, như người ta nói: "Tình yêu đi qua, nỗi buồn ở lại", những vần thơ của bà cứ ám ảnh hoài trong tâm trí tôi.

" Em nhớ lại chuyện ngày quá khứ
Khúc hát ngây thơ một thời thiếu nữ
Ngôi sao cháy bùng trên sông Neva
Và tiếng chim kêu những buổi chiều tà!

Âm điệu thơ chậm rãi, trầm buồn như tiếng vọng từ sâu thẳm trái tim của nhân vật trữ tình "em" khi " nhớ lại chuyện ngày quá khứ". Tình yêu của em và anh gắn liền với dòng sông Neva, với tiếng chim kêu trong những buổi chiều tà", và ngôi sao cháy bùng" lên như khát vọng của tình yêu không bao giờ tắt trong trái tim của những đôi lứa đang yêu.

Tôi chú ý nhiều đến hình ảnh: "Khúc hát ngây thơ một thời thiếu nữ". Không hiểu sao trong tâm trí tôi lại hiện về câu thơ của Hàn Mặc Tử : "Bao cô thôn nữ hát trên đồi". Các cô gái quê ấy đang hát đến tận cùng của tuổi trẻ và tình yêu trong "Mùa xuân chín" thời thiếu nữ của mình, để rồi: "Ngày mai trong đám xuân xanh ấy, có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi". Nhân vật trữ tình "em" trong "Không đề" của Ônga Becgôn - phải chăng cũng là hoá thân của tác giả đấy thôi - cũng có một thời bồng bột, say mê, đã từng yêu và được yêu, có lẽ cũng từng đốt cháy mình để hát lên bài tình ca say đắm. ấy là khúc ca hạnh phúc!

Khúc ca ấy ( cùng với dòng sông, tiếng chim kêu...)đã trở thành chứng nhân của tình yêu quá khứ. Ðể bây giờ em nhận thấy:

"Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn
Em mới hiểu bây giờ anh có lý
Dù chuyện xong rồi, anh đã xa cách thế
Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa!"

Mạch thơ đi từ hồi tưởng lại những kỉ niệm quá khứ thoắt trở về với những buồn vui hiện tại. Cô gái yêu say đắm và bồng bột ngày xưa nay chín chắn hơn để có thể thấm thía một điều tưởng chừng đơn giản: "Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn". Phải ngọt ngào và cay đắng , hạnh phúc và bất hạnh, sum họp và chia li...đó là tất cả những mặt đối lập luôn tồn tại trong cuộc sống này. Nhưng ngày ấy khi mới mất anh, em đã không hiểu - hay cố tình không hiểu.Em đã "bỏ chạy trong quay cuồng thác lũ, mặc cho mọi người kinh ngạc nhìn em" ( Không đề II) em đã " đập nát tay vào năm tháng, để có anh dù thời gian hoang tàn" nhưng tất cả chỉ là vô vọng.

Thời gian đã làm em mất anh, nhưng cũng giúp em hiểu ra "bây giờ anh có lý". Có thể ngày ấy khi yêu anh, em đã quá bồng bột say mê với " khúc hát ngây thơ" trên dòng sông Neva mà không nhận ra những nhịp đập khác thường của hai trái tim" không cùng chung suy nghĩ. Ðến khi em hiểu thì: "Anh đã xa cách thế" và cả em cũng khác em ngày xưa yêu anh: "Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa".

Vâng, vẫn là khúc hát ấy, là giọt nước mắt ấy nhưng năm tháng cuộc đời đã nhuốm vị đắng cay mặn mòi trong lời hát. Ngay cả khi em hạnh phúc lẫn khi em đau khổ em cũng đã lớn lên...Tôi gọi đó là bài ca tình yêu dang dở bài ca được nhà thơ chiêm nghiệm bằng chính sự trải nghiệm của mình.

Lớp trẻ lớn lên giờ lại hát theo ta
Lại nhắp vị ngọt ngào thuở trước
Vẫn sông Neva, chiều tà, ánh nước.
Nhưng nghĩ cho cùng họ có lỗi đâu anh

Khổ thơ cuối cùng của bài thơ đột ngột thay đổi về giọng điệu và cảm xúc. Những chứng nhân của tình yêu giữa em và anh nay lại trở thành nơi hò hẹn , chứng kiến tình yêu của bao đôi lứa khác. Khúc hát ấy cũng không còn là riêng của hai ta nữa mà là của lớp trẻ và nó bất diệt!

Bởi vì nghĩ cho cùng, họ không có lỗi trong tình yêu dang dở của chúng ta! Bởi vì, cả " sông Neva, chiều tà, ánh nước"...cũng đã trở thành một phần máu thịt của anh và em, của bài ca tình yêu dù đó là bài ca dang dở!

Bài ca ấy sẽ còn ngân xa mãi mãi trong tim của những người yêu thơ Ônga Becgôn.

Nguyễn Thị Mai Lan
Tạp chí Hạnh phúc gia đình

" em chuyển dùm chị thuhạnh bài này vào đúng topic cần thiết , để mọi người tiện theo dõi nhá "

[rung_bach_duong]

Olga Bergholtz là một nhà thơ nữ nổi tiếng của Nga như được mọi người bàn đến ở trên. Khi thành phố Lenningrad bị phát xít Đức bao vây 900 ngày đêm, bà đã có những bài thơ nổi tiếng. Thơ của bà viết về những người đã hy sinh trong chiến tranh về sau được khắc trên đá hoa cương ở nghĩa trang thành phố Len.

Trên đây thuhanh đã giới thiệu cho mọi người bài thơ của Olga Bergholtz. Đó chính là phần I Bài "Gửi Bôrix Coócnilốp".

Bôrix Coócnilốp (1907 -1938): Là một nhà thơ Nga, người yêu của Olga Bergholtz, hy sinh ở mặt trận Phần Lan trước khi bắt đầu Đại chiến thứ II, nhưng mãi về sau Olga Bergholtz mới được báo tin.

Gửi Bôrix Coócnilốp

I

Em lại nhớ chuyện ngày quá khứ
Khúc hát ngây thơ một thời thiếu nữ:
"Ngôi sao cháy bùng trên sóng Nêva
Và tiếng chim kêu những buổi chiều tà..."

Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn
Em mới hiểu,bây giờ anh có lý
Dù chuyện xong rồi,
Anh đã xa cách thế !
"Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo..."

Lũ trẻ lớn lên, gi lại tiếp theo ta
Lại nhắp lại vị ngọt ngào thuở trước
Vẫn sông Nêva, bóng chiều, sóng nước...
Nhưng nghĩ cho cùng, họ có lỗi đâu anh!

II

Vâng, em khác hẳn rồi, chẳng giống trước nữa đâu !
Cuộc đời ngắn cũng xem chừng sắp hết.
Em đã già nhiều, nhưng anh đâu có biết,
Hay anh cũng biết rồi? Có thể!... Nói đi anh!

Em xin lỗi làm chi, chẳng cần đâu anh nhỉ
Thề thốt chăng? Cũng vô ích thôi mà,
Nhưng ví thử em tin, anh còn quay trở lại
Thì một ngày nào, anh sẽ hiểu ra...

Và mọi tổn thương, chúng mình xoá hết
Chỉ ở bên nhau, sánh bước trọn đường
Chỉ cần được sóng đôi, và chỉ khóc
Chỉ khóc thôi, đủ bù đắp tận cùng!...

1939-1940

[rung_bach_duong]

Olga Bécgôn (1910-1975)



Ngày còn là sinh viên ở Len mình đã có dịp ghé thăm nghĩa trang Piscarevskoie tại thành phố Leningrad, nơi có bức tường bằng đá khá cao có gắn những dòng thơ của Olga Becgon. Nơi đây an táng những người chiến sĩ Hồng Quân đã ngã xuống bảo vệ Leningrad khi bị bao vây 900 ngày đêm. Cũng giống như nghĩa trang Trường Sơn nhà mình, ở đây có rất nhiều ngôi mộ liệt sĩ vô danh. Gần nửa triệu người hy sinh trong thời gian bị vây hãm được quy tập về nghĩa trang này. Tất cả đều là liệt sĩ và trên những ngôi mộ của họ có gắn ngôi sao.

Sinh năm 1910 nên tuổi ấu thơ của Olga Becgôn gắn liền với những năm tháng dữ dội của chiến tranh thế giới thứ nhất mà nước Nga là một bên tham chiến. Thời thiếu nữ nhà thơ trải qua bão táp Cách mạng Tháng Mười và cuộc nội chiến đãm máu, khi nước Nga non trẻ chịu sự phong toả của mười bốn cường quốc. Rồi chiến tranh thế giới, cuộc chiến tranh ác liệt nhất lịch sử nhân loại. Thành phố Leningrad quê hương của Bà bị phát xít Đức vây hãm 900 ngày đêm ròng rã trong đạn pháo. Đọc những dòng chữ của Bà mới hình dung được thành phố Leningrad đã phải chịu trong đói khát và băng giá, không đèn, không sưởi, đói ăn và thiếu cả nước uống như thế nào. Bà đã sống và viết trong bối cảnh này. Bà bộc bạch suy tư, trăn trở về cái riêng và cái chung, cá nhân và dân tộc… những tác phẩm mang nặng dấu ấn của Bà vẫn đọng lại trong chúng ta đến tận hôm nay.

Biết rằng sự so sánh có lẽ là khập khiễng, nhưng không hiểu sao khi đọc những dòng nhật ký của chị Đặng Thuỷ Trâm mình lại nhớ đến Olga Becgôn. Nội tâm, trăn trở…. Thuỷ Trâm thì ra đi khi còn là một cô gái 28 tuổi, còn Olga Becgôn mất khi Bà 65 tuổi, nhưng hai người phụ nữ này đều viết về những cuộc chiến tranh khốc liệt mà họ trực tiếp tham gia khi họ đang lứa tuổi đôi mươi. (Cuộc chiến tranh chống phát xít Đức của nhân dân Liên Xô và cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam). Người ta gọi tác phầm “Những ngôi sao ban ngày” của Olga Becgon là “thiên nhật ký”. Giống như Olga Becgon, Đặng Thuỷ Trâm cũng vậy, những dòng nhật ký của chị là những ghi chép giản dị mà đau đáu mãi lòng người khôn nguôi.

Quang cảnh thành phố Leningrad trong những ngày của "900 ngày đêm"

[Tykva]

Vẫn biết là bản dịch Mùa hè rớt của Bằng Việt quá nổi tiếng, và theo mình cũng là một đỉnh cao về dịch thơ, nhưng dù sao khi đọc lại và so sánh với bản tiếng Nga mình cũng thấy ông có đôi chỗ không chính xác . Mình cứ thử dịch lại cho vui, dù biết tài cán mình chẳng đi đến đâu...

[Trăng Quê]

ANH HÃY TRỞ VỀ
Ônga - Béc gôn


Anh hãy trở về trong giấc mơ em
Dẫu trong mơ anh không còn như ảnh
Anh một thuở như cuộc đời như chim như nắng
Như tuổi thanh xuân, như hạnh phúc vô bờ

Anh bây giờ đã ở rất xa,
Khoảng cách bao la xoá nhoà hình dáng,
Chỉ còn lại trong tim nắm tro tàn ảm đạm,
Chẳng thể nào cháy lửa nữa đâu anh.

Chỉ mình em có lỗi, chỉ mình em
Vì đã vội buông anh ra quá sớm,
Vì vẫn sống trái tim đầy kiêu hãnh.
Ôi lòng khát thèm chẳng thể nào nguôi

Anh hãy trở về trong giấc mơ em
Dẫu trong mơ anh không còn như ảnh
Anh một thuở như cuộc đời như chim như nắng
Như tuổi thanh xuân, như hạnh phúc vô bờ

[Trăng Quê]

Onga Becgôn

BÀI THƠ CUỘC ĐỜI

Em nhớ lại chuyện ngày xưa quá khứ
Khúc hát thơ ngây một thời thiếu nữ“
Ngôi sao cháy bùng trên sông Nê-va
Và tiếng chim kêu những buổi chiều tà”

Năm tháng đắng cay hơn, năm tháng ngọt ngào hơn
Em mới hiểu bấy giờ anh có lý
Dù chuyện xong rồi, anh đã xa cách thế
Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa theo

Lớp trẻ lớn lên bây giờ lại tiếp sau ta
Lại nhắc lại vị ngọt ngào thuở trước
Vẫn sông Nê-va, bóng chiều, sóng nước
Nhưng nghĩ cho cùng, họ có lỗi đâu anh.

Betxônôp

VỀ BÀI THƠ CUỘC ĐỜI
Tặng Onga Becgôn

Đừng nhắc nữa em ơi
Lỗi lầm thời quá khứ
Ngôi sao bùng đốm lửa
Đâu còn nữa màu xanh

Con chim nhỏ chuyền cành
Cùng bay theo tiếng hót
Tím rớt chiều gió buốt
Hoa sặc sỡ lo âu

Dòng sông trôi về đâu
Hỏi làm chi cho khổ
Tình yêu- Con thuyền nhỏ
Buồn trôi nơi xa xôi

Gặp gỡ rồi chia phôi
Yêu thương rồi oán trách
Bây giờ đã xa cách
Nhắc lại mà làm chi

Thời gian mãi trôi đi
Buồn vui thành kỷ niệm
Bài thơ là câu chuyện
Của tình yêu ban đầu.

[Nina]

Lâu lắm rồi không quay trở lại với Ônga Becgon. Cũng lâu lắm rồi các thành viên NNN chưa dịch thơ bà.

Ngẫu nhiên em thấy bài này, em chưa dịch , không biết có ai dịch chưa nhỉ, nếu chưa thì xin mời tất cả ra tay nhé:

ПОЛЫНЬ

Но сжала рот упрямо я,
замкнула все слова.
Полынь, полынь, трава моя,
цвела моя трава.

Все не могли проститься мы,
все утаили мы.
Ты взял платок мой ситцевый,
сорвал кусок каймы...

Зачем платок мой порванный,
что сделал ты с каймой?..
Зачем мне сердце торное
от поступи земной?..

Зачем мне милые слова
от нелюбых - чужих?..
Полынь, полынь, моя трава,
на всех путях лежит...
Июнь 1928
Ольга Берггольц.

[Tykva]

Đã lâu không dịch thơ, thôi thì tớ thử

Cỏ đắng

Tôi bướng bỉnh đưa tay lên miệng,
chặn hết những lời thiết tha.
Quanh tôi những cây cỏ đắng
Bời bời, lộng lẫy nở hoa.

Đôi ta mệt mỏi lắm rồi,
Mà vẫn không chia tay nổi.
Anh lấy khăn tay của tôi
Bực bõ xé viền ren rối...

Khăn tôi anh xé làm gì,
Khúc ren làm gì nên tội?
Sao trái tim tôi đập vội
Thấp thỏm đường về mấp mô...

Tôi chẳng cần lời nói ngọt
của những người chẳng yêu tôi...
Quanh tôi bời bời cỏ đắng
Nở hoa khắp nẻo đường đời...