HỒI ỨC BINH SĨ XÔVIẾT THAM GIA CHIẾN DỊCH GIẢI PHÓNG MÃN CHÂU THÁNG 8-1945

[danngoc]

Ivan Kazintsev, lính công binh:

Cuốc chiến tranh chống bọn quân phiệt Nhật Bản bắt đầu đối với tôi trong bóng tối mịt mùng và dưới trời mưa như trút. Mọi thứ đêm đó đều ướt sũng thậm chí ngay cả trong phòng nhưng chúng tôi thì đang đi ngòai trời và hòan tòan không có gì che chắn.

Một cơn dông dữ dội xảy ra trong đêm ngày 8 chuyển sang mùng 9 tháng Tám năm 1945 khi chúng tôi được lệnh phải vượt qua biên giới quốc gia. Tôi chưa từng thấy một cơn dông nào mạnh đến vậy. Sấm chớp là một kẻ thù rất nguy hiểm: thọat đầu, chúng làm lóa mắt khiến tôi không thể thấy gì và mất định hướng trong vài giây sau đó; trong chớp nhóang, chúng rọi sáng di chuyển của chúng tôi còn rõ hơn cả đèn pha. Tất nhiên, bọn Nhật cũng bị lóa bởi sấm chớp nhưng chúng không phải di chuyển và chúng nắm rất rõ địa hình. Một vài tên Nhật đang phòng thủ trên một ngọn đồi và chúng tôi phải chiếm giữ ngọn đồi ấy cho tới khi trời sáng.

Khi trời sáng chúng tôi được chuyển lên mấy chiếc xe tăng, ngồi suốt 80-90 km trên vỏ thép và tới được thị trấn quân sự tại Siao-Sun-Fynhe vào buổi chiều. Tại đây chúng tôi phải giao chiến với lực lượng đồn trú địa phương của quân Nhật.

Trận đánh kéo dài và dữ dội; khá nhiều đợt giáp lá cà xảy ra. Một trận giáp lá cà thường không kéo dài nhưng chúng diễn ra nối tiếp nhau liên tục nên chỉ kết thúc rất lâu sau đó. Tuy nhiên bọn Nhật đã phải rút lui mặc dù chúng đã chống cự quyết liệt cho tới chết. Trung sĩ Kauzov thuộc trung đội tôi đã bị thương nặng trong trận đánh đó, anh bị tám vết thương do dao găm nhưng vẫn sống sót được.

Một trận đánh lớn xảy ra gần thị trấn Madaoshi. Chúng tôi được thông tin về sau rằng thị trấn này được phòng thủ bởi một số tiểu đòan lính Nhật đã thề quyết tử chứ không rút lui. Trận đánh diễn ra trong suốt một ngày. Quân Nhật, đặt biệt là pháo binh, đã chiếm giữ những vị trí rất thuận lợi. Pháo hạng nặng của chúng nã vào hai cánh của quân ta. Còn bọn lính Nhật thì đã thề quyết tử chứ không lùi bước. Bọn Nhật đã bắn cháy 8 xe tăng quân ta. Đếm đêm tiểu đòan chúng tôi lặng lẽ di chuyển qua Madaoshi và đào công sự tại ngọai vi của nó, chờ lực lượng chủ lực tới. Sáng hôm sau trận đánh tiếp diễn nhưng cuối cùng bọn Nhật bị đánh bật khỏi vị trí sau khỏang 3 giờ giao chiến. Một lính của tôi, Fedotov, bị giết trong trận này, trung sĩ Burin cũng bị thương.

Người dân Trung Hoa đón tiếp chúng tôi vô cùng nồng nhiệt, đôi khi họ còn chỉ cho chúng tôi nơi bọn Nhật ẩn nấp. Khi chúng tôi gặp người Trung Hoa, chúng tôi thật sự kinh ngạc trước sự nghèo khổ và nỗi sợ hãi cua họ trước bọn Nhật. Người Trung Hoa địa phương tới gặp chúng tôi mỗi khi chúng tôi dừng bước và chúng tôi tiếp đãi họ như những người khách quí.

[danngoc]

Nhìn lại lịch sử 60 năm trước -
Nga đánh bại đội quân Quan Đông của Nhật


Ngày kỷ niệm 60 năm chiến thắng phát xít là dịp để các nhà chính trị, sử học và quân sự trên toàn thế giới nghiên cứu một cách sâu sắc và toàn diện hơn về lịch sử cũng như hiện tại và tương lai.

Trong dịp này, ngay tại Nga là đất nước đã đóng vai trò quyết định trong cuộc chiến chống chủ nghĩa phát xít và chịu nhiều đau thương mất mát nhất để giành thắng lợi, cũng có những luồng dư luận và ý kiến đòi mổ xẻ lại những sự kiện lịch sử, đánh giá lại “công-tội” của ban lãnh đạo đất nước thời kỳ đó, thậm chí đánh giá lại ý nghĩa to lớn của chiến thắng chống phát xít và sự hy sinh lớn lao của nhân dân và quân đội xô-viết. Một trong những sự kiện đó là việc Liên Xô tham chiến chống quân phiệt Nhật tháng 8/1945. Xin giới thiệu bài phỏng vấn một trong những người trực tiếp tham gia chiến dịch đó, nay là Chủ tịch Viện khoa học quân sự Nga - đại tướng Makhmut Gareev.

Hiện nay trong số các nhận định và ý kiến phân tích các sự kiện trong Chiến tranh Thế giới II có nhiều vấn đề gây tranh cãi, thậm chí xuyên tạc lịch sử. Một trong số đó là liệu Liên Xô, quốc gia đã kiệt sức khi vừa giành thắng lợi trong cuộc chiến chống phát xít Đức, có thật sự cần thiết tham gia một trận chiến nữa với quân phiệt Nhật vào năm 1945 hay không? rằng người Mỹ không có Liên Xô vẫn có thể giành thắng lợi trước quân đội Nhật?

Trước hết xin lưu ý rằng đây là cuộc Chiến tranh thế giới giữa một bên là trục phát xít “Đức – Ý – Nhật”, một bên là liên minh chống phát xít với Liên Xô, Mỹ và Anh là những nước tham gia chính. Nếu nói Mỹ có thể không cần đến sự trợ giúp của Liên Xô ở phía Đông hay Liên Xô không cần sự trợ giúp của quân đồng minh ở phía Tây là hoàn toàn sai lầm. Chiến tranh chỉ có thể kết thúc khi cả vấn đề ở Đông và Tây được giải quyết triệt để.

Hn nữa quan điểm của ban lãnh đạo Liên Xô thời kỳ đó đối với các thoả thuận hợp tác đồng minh là vô cùng nhất quán. Stalin đã thực hiện cam kết trợ giúp đồng minh tham gia cuộc chiến chống Nhật tại hội nghị Tehran năm 1943 và hội nghị Yanta sau này. Ông đã hứa sẽ tham chiến sau 2-3 tháng kể từ khi kết thúc cuộc chiến với nước Đức phát xít. Lịch sử đã một lần nữa chứng minh Stalin là người trọng lời hứa của mình – tròn 3 tháng sau khi chiến thắng Đức, ngày 9 tháng 8 năm 1945 Liên Xô bắt đầu các trận chiến chống Nhật tại phía Đông. Cũng nên nói thêm rằng ban lãnh đạo Liên Xô lúc đó chưa bao giờ loại bỏ mục tiêu đánh bại quân phiệt Nhật trong tổng thể kế hoạch chống phát xít của mình. Bởi vì trong các kế hoạch chiến lược quốc phòng được soạn thảo từ cuối những năm 30 Liên Xô đã xác định phải sẵn sàng chống trả cả hai phía Tây và Đông – phía Tây với Đức và phía Đông với Nhật. Và mọi chính sách chính trị và ngoại giao cũng như các hoạt động quân sự bấy giờ đều phục vụ cho mục tiêu làm thế nào để Liên Xô không phải đồng thời chiến đấu trên hai mặt trận, mà dốc thể lần lượt chiến đấu với từng đối thủ một.

Có ý kiến cho rằng thậm chí khi tấn công Nhật, Liên Xô đã vi phạm hiệp ước đã ký với nước này. Thật sự trong vấn đề này Liên Xô hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế vì đã tuyên bố rút khỏi hiệp ước nói trên từ tháng 4-1945. Ngoài ra theo chính phân tích và nhận định của các nhà sử học và tài liệu nghiên cứu của tham mưu quân đội Mỹ ngay trong những năm chiến tranh, thì nếu như quân Mỹ chiếm các đảo của Nhật, quân Nhật tại đó sẽ chuyển sang đội quân Quan Đông và có thể chiến đấu hàng chục năm nữa. Tokyo đã có kế hoạch giữ lại vùng Mãn Châu Lý (Xin lưu ý rằng lúc này vẫn là Mãn Châu Quốc. Tài liệu các sử gia phe XHCN sau này sẽ không đề cập tới Mãn Châu Quốc, có lẽ vì không muốn ảnh hưởng quan hệ với Trung Quốc. Sau này các phân tích gia quân sự cao cấp của Nga sẽ còn nhắc lại nhiều lần về quyết định của Stalin khi xóa bỏ Mãn Châu Quốc, một quốc gia đệm để bảo vệ Viễn Đông của Nga trước tham vọng của Trung Quốc. – LTD) làm bàn đạp quân sự để tiếp tục chiến tranh. Bàn đạp này không chỉ đe doạ Mỹ mà trước hết nó đe doạ vùng Viễn Đông của Liên Xô. Liên Xô hoàn toàn không muốn thấy sự tồn tại có một căn cứ như vậy ngay sát biên giới nước mình.

Mặt khác, các chuyên gia Mỹ đã phân tích và báo cáo tổng thống Roosevelt rằng nếu Liên Xô không tham chiến, chiến tranh có thể kéo dài không dưới một năm hay một năm rưỡi nữa, khi đó Mỹ có thể mất thêm một triệu quân. Thậm chí ngay cả khi Mỹ đã ném 2 quả bom nguyên tử xuống Okinawa và Nagasaki thì Nhật vẫn không đầu hàng, không ngừng kháng cự và dự định tiếp tục chiến đấu. Liên Xô đã phân tích tình hình mọi mặt và quyết định tham chiến vì lợi ích của quốc gia và lợi ích của toàn nhân loại - đó là kết thúc Chiến tranh Thế giới II. Việc đánh bại đội quân Quan Đông của Nhật trong thời gian ngắn đã xoá bỏ mọi nghi ngại ban đầu. Chiến thắng nhanh chóng của quân đội Xôviết đã cứu được hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn sinh mạng quân Anh và Mỹ có thể sẽ phải hy sinh tại mặt trận này.

Tôi khi đó là thiếu tá công tác tại phòng tác chiến ban tham mưu quân đoàn 5. Quân đội Xô-viết bắt đầu chia quân thành các hướng trên lãnh thổ Đông Prussia, quân đoàn 28 là đơn vị tấn công Koenigsberg được điều sang hướng Berlin, số còn lại đi về hướng Nam. Có chi tiết rất đáng lưu ý ở đây là việc chuyển quân sang phía Đông bắt đầu ngay sau khi kết thúc chiến tranh Phần Lan vào mùa thu năm 1944. Điểm mấu chốt để giành được thắng lợi nhanh chóng và ít tổn thất trong trận chiến với đội quân Quan Đông chính là yếu tố bất ngờ, trước hết trong việc chuyển quân.

Trong chiến dịch này có sự tham gia của nguyên soái Vasilevski và chỉ huy Bộ tổng tham mưu đại tướng Antonov. Các sư đoàn đã bắt đầu tiến về phía Đông từ năm 1944 song việc này được giữ bí mật hoàn toàn. Có một số sư đoàn kiêm thêm nhiệm vụ nghi binh, đó chính là những sư đoàn trước đây đã từng hành quân từ Đông sang Tây để chiến đấu tại mặt trận Karenski, hoặc Hungaria. Cả quân Nhật và dân chúng đều tưởng rằng những sư đoàn đó sau khi giành chiến thắng nay rầm rộ rút về căn cứ đóng quân của họ trước đây. Những đơn vị ấy được cờ hoa đón chào tại các ga xe lửa. Còn đằng sau sự nghi binh ấy là những đơn vị khác, trong đó có không quân và xe tăng, lại hành quân cực kỳ bí mật. Sau khi trở về Koenigsberg một số đơn vị được lệnh chuẩn bị lên đường. Chúng tôi không biết mình sẽ đi đâu, thậm chí chỉ huy còn bắt tất cả dán lên tường bản đồ hướng Berlin và Praha vì tưởng đơn vị mình sẽ được điều tới đó. Song hoá ra chúng tôi lại trở về Maskva. Ban tham mưu quân đoàn 5 về đến thủ đô ngày 2/5 và được lệnh cấm trại. Chiều ngày hôm đó chúng tôi đã được đón pháo hoa mừng chiến thắng giải phóng Berlin và vẫn tưởng rằng mình sẽ chiến đấu chống quân Thổ Nhĩ Kỳ, cho mãi đến tận khi vượt sông Volga mới hiểu ra...

Tại biên giới Mãn Châu Lý quân Nhật đã lập một phòng tuyến rất vững chắc và chỉ huy quân Nga đã có kế hoạch pháo kích liên tục trong 3 ngày đêm để phá vỡ phòng tuyến này. Pháo kích trong một ngày hay một ngày ruỡi chỉ có thể phát quang lớp nguỵ trang các lô-cốt chiến đấu. Song chỉ huy quân đoàn lúc đó là thượng tướng Krưlov đã đề nghị Nguyên soái Vasilevski cho các tiểu đoàn cơ động tấn công ngay không cần pháo kích. Vào lúc 1 giờ sáng ngày 9/8 chúng tôi cùng các đơn vị biên phòng lợi dụng trời mưa to đã vượt qua biên giới và chiếm lĩnh các lô-cốt. Vì bất ngờ nên quân Nhật lúc đó không ở trong lô cốt mà đóng tại khu nhà gỗ cách đó khoảng 500 - 600 mét. Khi chúng kịp xông ra thì lô cốt đã bị quân Nga chiếm hết.

Về phía bắc, ở làng Gradekovo có một phòng tuyến của quân Nga do tướng Sursin chỉ huy. Để động viên quân sĩ, ông này đã quyết định cho pháo bắn dọn đường 10 phút trước khi tấn công. Song khi pháo kích bắt đầu thì quân Nhật đã vào hết lô cốt. Sau khi trận chiến bên chỗ chúng tôi đã kết thúc, lính Nhật ngồi trong lô cốt gần Gradekovo vẫn bắn ra. Nếu như quân đội Xô-viết áp dụng chiến thuật như ở mặt trận Phần Lan chứ không theo đề nghị của tướng Krưlov thì cuộc chiến với các tuyến phòng thủ của quân Nhật có thể kéo dài đến 6-7 tháng.

Kết thúc chiến dịch, trong sô 1 triệu quân Quan Đông của Nhật có 690 nghìn bị bắt làm tù binh. Phía Nga mất 12 nghìn chiến sĩ và sĩ quan. Đây là câu trả lời hùng hồn cho những lời đánh giá quân Liên Xô chiến đấu vụng về, “lấy thịt đè người” của một số “nhà phân tích”. Đây cũng chính là lý do vì sao một số người ở Phương Tây không muốn nhắc đến chiến dịch Mãn Châu Lý.

Một số chuyên gia Phương Tây khẳng định rằng quân đội Xô-viết ít bị tổn thất trong trận chiến này không phải nhờ tài chỉ huy hay kinh nghiệm chiến đấu, mà là nhờ 2 quả bom nguyên tử của Mỹ đã khiến đội quân Quan Đông suy sụp và không thể phát huy sức mạnh như trước ngày 6/8/1945. Song thực tế lịch sử không có gì chứng minh nhận định này. Nếu như quân Nga không có chiến lược và chiến thuật hợp lý thì trận chiến tại Mãn Châu Lý có thể còn kéo dài lâu hơn nữa. Tại làng Gradekovo nói trên quân Nhật còn ngồi trong lô cốt bắn ra 6 tháng nữa ngay cả khi chiến tranh đã kết thúc. Quân Nhật có đủ lòng quyết tâm chiến đấu cũng như lương thực và đạn được. Đúng là ngày 14/8 Nhật hoàng đã ra lời tuyên bố kêu gọi quân đội ngưng chiến, nhưng không phi tất cả các đơn vị thuộc đội quân Quan Đông nhận được mệnh lệnh này và không phải tất cả đều có ý định thực hiện. Đã có một mệnh lệnh không công khai khác: đầu hàng quân Mỹ và quân Trung Quốc, song phải tiếp tục chiến đấu chống quân Nga để hạn chế Liên Xô tiến vào lãnh thổ Triều Tiên, Mãn Châu Lý và các vùng khác của Trung Quốc.

Trận chiến đấu tại Mãn Châu Lý có thể còn làm tốn nhiều bút mực bình luận, song yếu tố bất ngờ đã dược khẳng định là một trong những nguyên nhân chính làm nên chiến thắng. Có một tài liệu liên quan đến việc này. Tình báo quân đoàn 5 Quan Đông đã báo cáo cho chỉ huy quân đoàn là tướng Yamada rằng quân Nga đã tập trung quân và tiến về mặt trận. Song chỉ huy Nhật đã phê vào báo cáo đó như sau: “chỉ có kẻ điên mới tấn công vào mùa mưa”. Mưa dầm vùng này bắt đầu vào tháng 8. Và quân Nga đã tấn công đúng vào thời điểm bị tất cả coi là “điên rồ” đó. Việc vận chuyển xe pháo trong mùa mưa là rất khó khăn, song quân Nga đã được người dân Triều Tiên hết sức giúp đỡ. Có những đoạn đường từ làng này sang làng khác họ đã kéo xe tăng bằng tay, lăn mình trong mưa và bùn đất. Không ai bắt buộc họ làm như vậy, song nhân dân đã giúp đỡ quân đội Xô-viết vì lòng căm thù của họ đối với quân Nhật và sẵn sàng làm tất cả để đánh đuổi quân xâm lược tàn bạo.

Còn một câu chuyện liên quan đến tù binh. Về sau chúng tôi nhận được không ít lời trách cứ rằng tại sao không thả hết tù binh Nhật mà lại đưa về vùng Viễn Đông của Nga? Khi ấy tôi làm đội trưởng tác chiến cánh quân phía bắc Mãn Châu Lý và chịu trách nhiệm kiểm tra những trại tù binh Nhật tại đây. Khi quân Nga chuẩn bị rút về năm 1945 chúng tôi đã chuyển giao vài trại cho phía Trung Quốc. Song họ lấy hết thực phẩm của trại và dự định bắn hết tù binh Nhật. Bây giờ có người coi việc giải tù binh về Nga là vi phạm luật quốc tế, nhưng khi ấy biết làm gì với 650 nghìn người ấy? Phương tiện đâu để đưa họ về Nhật, lại còn tình thế lúc đó đâu đâu cũng là bãi mìn, để họ lại thì người dân Trung Quốc chắc chắn sẽ giết hết. Chính tù binh Nhật đã van nài quân Nga dẫn họ đi...

T.H. (theo RIA “Novosti”)

Đề nghị các bác cung cấp hình ảnh nhé, em lười quá.

[danngoc]

Bác nào giúp đẩy hai bài này lên trang chủ nhé. Hay để dành cho lễ CHiến thắng cũng được.

[phuongnn]

Anh định làm nhưng tiếc, định để dành. Cậu xem có cái ảnh minh hoạ nào đẹp đẹp...

[ALEX]

Bàì bác Dangngoc dịch hay quá.

[danngoc]

Xin đính chính là bài viết dưới là của chị Thủy Hương (USY) đấy ạ. Em chỉ chỉnh ít lắm.

Các bác góp thêm hình ảnh với.

[danngoc]

Viktor Leonov
Tôi nói bằng tiếng Nga với bọn Đức


Hai lần được tặng thưởng Ngôi Sao vàng Anh hùng Liên Xô
Chỉ huy trưởng đội biệt động Hạm đội Biển Bắc
Chỉ huy trưởng đội biệt động Hạm đội Thái Bình Dương


"Đơn vị của chúng tôi, hoạt động đằng sau phòng tuyến quân địch, luôn phải chống lại số quân địch đông hơn nhiều lần và đối phương luôn luôn vượt trội chúng tôi về mặt hỏa lực,” Leonov nói, "Nhưng chúng tôi luôn chiến thắng trong các cuộc chiến tay đôi. Cả bọn Đức lẫn bọn Nhật đều không thể hành động kiên quyết mạnh mẽ như chúng tôi. Đó là quy luật về tâm lý: trong một trận chiến, luôn có một bên phải bỏ cuộc.”

Một trong những chiến dịch nổi tiếng nhất của đơn vị Leonov là việc bắt được 3.500 tù binh và sĩ quan Nhật tại cảng Vonsan, Triều Tiên.

- Đội chúng tôi có 140 người. Chúng tôi hạ cánh hoàn toàn bất ngờ xuống một sân bay của bọn Nhậvà bắt đầu đàm phán. Mười người trong chúng tôi bị bọn Nhật đưa tới gặp tên đại tá tại sở chỉ huy. Hắn là chỉ huy trưởng của đơn vị không quân Nhật, và hắn muốn bắt giữ chúng tôi làm con tin. Tôi tham gia cuộc đàm phán khi cảm thấy rằng đại diện của sở chỉ huy chúng tôi, Đại uý chuyên nghiệp bậc 3 Kulebyakin, đã, như người ta vẫn nói, bị đưa vào thế kẹt. Tôi nhìn thẳng vào mắt bọn Nhật. Tôi nói với chúng rằng chúng tôi đã chiến đấu ở Mặt trận phía Tây trong suốt cuộc chiến, và ĐÃ có đầy đủ kinh nghiệm để tự đánh giá tình thế thực tế của mình. Chúng tôi không tới đây để bị bắt làm con tin. Chúng tôi thà chết, tôi nói, cùng với tất cả những người còn lại ởï sở chỉ huy này. Điều khác biệt duy nhất, tôi bảo hắn ta, rằng tất cả chúng sẽ chết như những con chuột trong khi chúng tôi sẽ cố gắng để thoát khỏi đây! Ngay lúc đó Mitya Sokolov, một Anh hùng Liên Xô, đến đứng sau lưng chiếc ghế của tên đại tá Nhật. Những người khác cũng đã biết phải làm gì. Andrey Pshenichnych khóa cửa phòng, nhét chìa khóa vào túi mình và ngồi xuống một chiếc ghế. Volodya Olyashin, người sau chiến tranh đã trở thành một lực sĩ chuyên nghiệp, nhấc bổng Andrey – cùng với chiếc ghế – và đặt anh ấy xuống ngay trước mặt tên đại tá. Ivan Guzenkov đi tới cửa sổ và thông báo rằng chúng không đến nỗi quá cao, trong khi một Anh hùng Liên Xô khác, Semen Agafonov, đứng về phía gần cửa và bắt đầu tung tung trong không khí một quả lựu đạn chống tăng (Bọn Nhật không hề biết rằng quả lựu đạn này đã bị tháo kíp nổ). Viên đại tá, quên mất mình vẫn có khăn tay, đưa bàn tay lên lau mồ hôi trán, và một lát sau hắn đặt bút ký giấy ra lệnh cho pháo đài đầu hàng.

- Chúng tôi tập hợp 3.500 tù binh thành một đội hình, cứ tám người một hàng. Từ lúc này chúng hoàn toàn làm theo lệnh tôi. Chúng tôi không có đủ người để áp giải một đội hình đông như thế, do đó tôi kéo tên đại tá và tên tham mưu trưởng của hắn lên ngồi cùng xe với mình. Tôi nói, “Nếu chỉ một tên lính cố gắng chạy trốn, anh sẽ phải tự mình chịu tất cả trách nhiệm...” Đúng lúc đó chúng tôi cũng bắt gặp một nhóm đồng đội đang áp giải khoảng gần 5.000 tù binh Nhật.

Con sói biển già dặn Viktor Leonov đã được trao tặng Huy chương “Dũng Cảm” sau trận chiến mùa hè năm 1941, tại đó ông bị thương nặng bởi một mảnh mìn. Ngay sau trận chiến đầu tiên đó, khi bạn của ông (họ đã cùng nhập ngũ vào một đơn vị) hy sinh, Leonov bắt đầu suy nghĩ – làm thế nào để mình tiếp tục chiến đấu?

- Vào mùa thu năm 1942 chúng tôi tiến hành một cuộc đột kích vào pháo đài của bọn Đức ở mũi Mogilny, nơi chúng dùng để theo dõi tàu biển và máy bay của ta. Chiến dịch khởi đầu không suôn sẻ. Cả sĩ quan chỉ huy lẫn chính trị viên của đơn vị bộ binh yểm trợ sau đó đều bị ra tòa án binh và hành quyết do tội cẩu thả tắc trách. Hạ sĩ quan bậc 2 Leonov đã dẫn đầu đợt tấn công của một nhóm nhỏ lính trinh sát. Đợt tấn công thành công, và vị trí hỏa điểm của bọn Đức bị phá huỷ, nhưng 15 thủy binh cuối cùng bị khóa chặt tại một chốt nhỏ (phần rộng nhất của mũi đất này cũng chưa tới 150 mét). Bọn Gebirgsjaeger của Đức (lính sơn cước được huấn luyện và trang bị đặc biệt) bao vây họ bằng hai gọng kìm, cắt đứt đường rút bằng hai khẩu đại liên. Những mỏm đá xung quanh họ bị đạn cối nã liên tục.

Bọn Đức vội vã cố gắng kết thúc công việc trước khi trời tối. Một trong những thủy binh, người biết tiếng Đức, đã nghe được điều này. Nhưng các thủy binh đang hết dần đạn. Một trong số họ hét lên, “Hết rồi! Chúng ta không thể thoát ra khỏi đây!” – và tự cho mình nổ tung bằng một quả lựu đạn. Một người khác cũng định làm chuyện tương tự. “Đồ hèn!” Leonov nói với anh ta. “Đặt quả lựu đạn xuống nếu không tôi sẽ bắn chết anh!”

- Chúng tôi bị ghìm chặt bởi hai khẩu súng máy đó, chúng bắn liên tục không ngơi nghỉ. Tôi quyết định phải làm điều gì đó. Tôi nhảy ra và bắn những viên đạn cuối cùng vào mỏm đá mà những tên xạ thủ súng máy dùng làm vật che chắn. Tôi hy vọng chúng chúi đầu xuống và ngừng bắn. Kế đó một trong những người giỏi nhất của chúng tôi, Semen Agafonov lao nhanh về phía mỏm đá, nằm cách đó khoảng 20 mét. Anh cố gắng nhảy lên trên mỏm đá và đã nhảy vào đúng giữa bọn Đức! Khi tôi, đang bị thương vào chân, tới được để chứng kiến thì một tên xạ thủ đã chết, còn Semen đang lăn tròn trên mặt đất, vật lộn với tên còn lại. Tôi dùng báng súng nện liên hồi lên đầu tên Đức. Chúng tôi chiếm được những khẩu súng máy ấy và thoát đi.

Agafonov được coi là một người không biết sợ là gì. Khi được hỏi về chiến công trên, anh ấy thường cười lớn và trả lời rằng khi anh trông thấy bàn tay của bọn Đức đang run rẩy, anh hiểu ngay rằng bọn chúng sẽ bắn trượt. Nhưng khi trò chuyện với các bạn thân, anh ấy thú nhận rằng khi anh nhận mệnh lệnh của Leonov, anh đã cho rằng đời lính của mình chắc kết thúc ở đây rồi... Ai ai cũng đều biết sợ, nhưng cái chính là anh phải hành động thật nhanh và kiên quyết.

- Sau đó, Yuri Micheev làm nổ tung một lô cốt của bọn Đức bằng một chùm lựu đạn ném xa và chính xác một cách đáng kinh ngạc từ khoảng cách 20 mét. Đó cũng là chùm lựu đạn cuối cùng của chúng tôi. Trong khi chùm lựu đạn vẫn còn trên không thì Yuri đã hy sinh, bị một khẩu trọng liên xả ngang người. Nhưng chúng tôi đã vượt được tuyến phòng thủ thứ hai và lọt qua một hẻm núi để tới bờ biển. Tuyết rơi dày đã xóa hết dấu chân của chúng tôi. Agafonov đi bọc hậu, anh chỉ còn ba viên đạn trong khẩu súng lục của mình, và súng của tôi cũng thế... Chúng tôi ẩn mình trong những bụi rậm ven bờ biển. Rất nhiều lần một toán lính sơn cước Đức (Gebirgsjaeger) đi ngang qua ngay trước chỗ chúng tôi đang náu mình, tay nắm chặt đốc dao găm. Chúng tôi phải đợi rất lâu cho tới khi có tàu tới đón. Cuối cùng hai tàu vận tải tới nơi, nhận ra tín hiệu của chúng tôi và đón chúng tôi ở Mogilny.

Leonov được phong chức thiếu uý, được chỉ định làm chính trị viên đơn vị, và sau đó là chỉ huy trưởng của đơn vị. Ông nhận Ngôi Sao vàng Anh hùng Liên Xô đầu tiên của mình sau chiến dịch quy mô nhất của đơn vị, được tiến hành vào tháng Mười Một năm 1944. Trước khi chiến dịch tấn công chính ở mặt trận phía Bắc khởi đầu, đơn vị được lệnh phải tiêu diệt cứ điểm của quân Đức ở một vị trí chiến lược trên Mũi Krestovy.

- Lần đó chúng tôi không tiến hành khớp được với giai đoạn canh gác lơ đãng của đối phương. Ngay vào phút chót, khi chúng tôi chỉ còn 30 hoặc 40 mét nữa là tới được boongke của bọn Đức thì hệ thống báo động của chúng kêu inh ỏi. Bọn Đức phát hiện ra, nã súng máy và đại bác vào chúng tôi. Khung cảnh xung quanh đều sáng rực, trong khi trước mặt chúng tôi là những bãi chướng ngại vật dày đặc hàng rào kẽm gai. Tôi đưa ra mệnh lệnh: mỗi người làm bất cứ điều gì có thể, phân thành những nhóm nhỏ. Nhưng tôi muốn TẤT CẢ các anh trong vòng một phút nữa có mặt tại vị trí khẩu đội pháo chỗ kia...

- Ivan Lysenko, nhà vô địch môn đấu vật đến từ Urals và là người khỏe nhất đơn vị, trở thành người đã cứu chúng tôi tránh khỏi tổn thất nặng nề. Anh giật tung cái cự mã kiểu sừng hươu đang giữ mớ dây thép gai lên khỏi mặt đất và nhấc nó lên vai mình. Chúng tôi ùa qua lối thoát hiểm do anh vừa tạo ra. Khi Lysenko đã không thể đứng vững được nữa – thân mình anh đã bị trúng hơn hai mươi vết đạn – người cứu thương của chúng tôi Alexey Lupov liền tới giúp anh. (Xin đừng tỏ ý hoài nghi mỉa mai... anh ấy tới để giúp Ivan giữ vững cái cự mã...). Cả hai đều hy sinh, nhưng chúng tôi đã lọt tới chỗ đặt pháo và, sau khi chiếm được những khẩu pháo, liền dùng chúng nã đạn vào đối phương, bởi chúng tôi nắm rất vững cách sử dụng vũ khí nặng của Đức.

- Kẻ địch cảm nhận rõ sức mạnh của chúng tôi. Tôi còn nhớ, vào những ngày đầu chiến tranh, có lần chúng tôi bắt được một tên sĩ quan Đức. Sau đó tôi về vị trí và đã thay đổi quần áo của mình. Rồi tôi chợt thấy người sĩ quan tình báo của chúng tôi chạy ra khỏi phòng, nơi họ đang thẩm vấn tên tù binh Đức, và tới nói với tôi: “Thật là một thằng chó chết! Nó không thèm nói lấy một lời, chỉ cười nhạo chúng ta.” “Nó sẽ phải nói...” Tôi bảo. Tôi quay đi và thay lại bộ quân phục đã mặc khi tôi bắt sống thằng giặc đó. Tôi bước vào phòng và nhìn thấy tên Đức đang ngồi bắt chéo chân hút thuốc lá. Tôi nói với người phiên dịch: “Hãy nói với thằng khốn nạn này (Tôi cho rằng thật ra ông ấy đã dùng một từ có nghĩa mạnh hơn nhiều -Valera) rằng những vị đô đốc kia sẽ bỏ ra ngoài, và ổn thôi nếu bây giờ họ chưa biết được những gì họ cần biết... bởi vì hắn sẽ phải ở lại đây một mình với tôi.” Và tôi quay đi rồi bước ra khỏi phòng. Thằng Đức lập tức khai ngay... Tôi đã nói với bọn Đức bằng tiếng Nga, và chúng có thể hiểu tôi còn rõ hơn là chúng có thể hiểu những người khác nói tiếng Đức.

- Đô đốc Golovko đưa ra một mệnh lệnh - "Chỉ huy đơn vị có toàn quyền tự chọn những người trinh sát cho riêng mình.” Do đó người ta không thể chỉ định bất cứ ai vào đơn vị của tôi. Tôi có mối liên lạc tốt với bộ phận nhân sự, và ở đó người ta gửi xuống những anh chàng rất phù hợp với nhiệm vụ. Tôi nói chuyện với họ và theo dõi xem họ phản ứng thế nào với những câu hỏi của tôi. Điều chủ yếu đối với tôi nằm ở đôi tay và ánh mắt của người được kiểm tra. Khi anh nhìn vào đôi tay của một người chính là anh đang nhìn sâu vào thực trạng tâm lý và nhân cách của anh ta. Tôi cần những người có đôi tay không cầm nắm những đồ vật trên bàn... luôn sẵn sàng hành động, đồng thời tỏ ra lạnh lùng bình tĩnh...

- Mệnh lệnh đầu tiên của tôi sau khi trở thành chỉ huy đơn vị là chuyển người đại diện của Uỷ ban Đặc biệt (sĩ quan NKVD) ra khỏi đơn vị. Bởi nếu không thì mọi chuyện có thể sẽ diễn ra như sau: chúng tôi quay về từ một cuộc đột kích, còn anh ta ngồi ở sở chỉ huy và bắt đầu dò xét tất cả thành viên trong đội từng người một, hỏi xem những người còn lại đã hành động thế nào trong trận đánh. Nếu anh ta muốn biết thì cứ tham gia cùng chúng tôi! Trong trận đánh mọi người đều bộc lộ rõ bản chất của mình.

Sau đó tôi ra mệnh lệnh thứ hai. Vào thời điểm đó tôi biết rõ tất cả những kẻ chỉ điểm trong đơn vị, bởi vì họ đều tới gạ gẫm tuyển lựa tôi, và tôi đã nói “không” với sự dụ dỗ đó. Tôi tập hợp tất cả họ lại và bảo: "Hãy viết lên cấp trên tất cả những gì các anh muốn, cứ nghĩ ra bất kỳ thứ bệnh hoạn nào có thể tưởng tượng được... nhưng tôi muốn tất cả các anh biến khỏi đây trong vòng hai mươi bốn giờ.” Đấy là cách tôi đã dùng để tống khứ họ. Sau đó có một thành viên của Ủy Ban Quân sự tới nói với tôi, "Họ sẽ sớm bắt giữ anh vào bất cứ lúc nào”. Tôi trả lời, “Thế anh có mặt ở đây để làm gì?” Anh ta nói, “Họ có thể tự quyết định mà không cần thông qua tôi...” Bây giờ thì tôi đã biết. Đấy cũng là cách mà chính những kẻ đó đã đẩy Lunin, sau này trở thành một thuyền trưởng hạm ngầm rất nổi tiếng, vào nhà giam. Tôi nói, “Tôi không cần anh bảo vệ cho tôi. Cứ cho tôi biết khoảng lúc nào thì việc đó xảy ra – và thả tôi tới Na Uy, tôi có thể chỉ huy đơn vị của mình từ chỗ đó. Cứ để họ thử lôi tôi ra khỏi đấy mà xem!” Anh ta chỉ cười và bảo, “Ồ, anh thật là một tay thích phiêu lưu.” Nhưng mỗi khi đơn vị cần hỗ trợ, anh ấy luôn giúp đỡ hết sức mình.

- Thật ra, chúng tôi luôn là một đại gia đình. Ví dụ như lần chúng tôi đưa được trung uý Fedor Shelavin ra khỏi Mũi Mogilny... Anh ấy là lý do buộc chúng tôi phải dừng lại đó; cả hai chân anh đều bị thương. Anh ấy muốn tự bắn vào mình... để giảm bớt gánh nặng cho đồng đội. Nhưng tôi biết – nếu chúng tôi bỏ lại Shelavin, vào lần đột kích kế tiếp sẽ có ai đó nghĩ, “Thế đấy, nếu chúng ta đã bỏ rơi một sĩ quan chỉ huy bị thương thì trường hợp của mình chắc chắc cũng vậy.” Nếu ý nghĩ đó rơi vào đầu của một người lính, anh ta sẽ không thể chiến đấu được. Anh ta sẽ không bao giờ còn là một chiến binh thực thụ nữa. Ý nghĩ đó sẽ hành hạ và làm anh ngã lòng, bất kể anh có muốn thế hay không.
Kể từ ngày Leonov trở thành chỉ huy đơn vị cho tới hết cuộc chiến, đơn vị của ông chỉ có 9 chiến sĩ hy sinh trong chiến đấu – 7 trong số họ là tại hàng rào kẽm gai trước Mũi Krestovy.

- Tôi luôn đau khổ khi để mất đồng đội. Hãy hỏi bất cứ ai mà xem. Họ đều biết rằng tôi có thể chiến đấu vì bất cứ ai tới giọt máu cuối cùng.

Dịch sang tiếng Anh: Alexander Ivanov (Donetsk)

Hiệu đính tiếng Anh: Michael J. Redd

Dịch sang tiếng Việt: Lý Thế Dân

Nguồn: Tạp chí "Russkij Dom", #1 1997.