M. Solokhov- ánh sáng không bao giờ lụi tắt

[phuonglh]

Trong tập “Chân dung các nhà văn Xô Viết hiện đại”, nhà phê bình văn học Nga Vaxili Vôrônốp đã gọi nhà văn Nga hiện đại Sholokhov là “Ánh sáng không bao giờ lụi tắt”. Vâng , Vaxili Vôrônốp đã từng cho rằng : “Đối với mỗi người viết- dù là người viết đã có danh tiếng, hay là người mới bắt đầu viết- những cuốn sách của M. Solokhov đều như một nguồn nước, từ đó anh múc lấy cả nguồn cảm hứng, cả sức lực, và thậm chí cả niềm khát vọng không kìm nổi được viết. Viết tốt hơn, viết hay hơn là anh đã viết, hơn là theo sức lực của anh. Mỗi trang Sông Đông êm đềm hay Đất vỡ hoang là một bài học, vì bất luận người nào trong chúng ta tìm đến bài học này đều là học trò-anh học trò mãi mãi, suốt đời mình …-say đắm ông thầy”…

Sholokhov sinh ngày 24-5-1905 tại làng Krugilin, thị trấn Vesenskaia, tỉnh Rostov , trong một gia đình nông dân. Năm 15 tuổi, tham gia cách mạng, đấu tranh cho chính quyền Xô Viết. Năm 17 tuổi, từ chiến trường trở về, đến Moskva làm nhiều nghề kiếm sống, tập viết văn, tham gia nhóm văn học Cận vệ thanh niên. Từ năm 18 tuổi, bắt đầu công bố một số truyện ngắn và bút kí trên báo Sự thật thanh niên. Năm 19 tuổi, trở về quê nhà để sáng tác văn học trong cái nôi của quần chúng. Năm 21 tuổi, xuất bản hai tập truyện ngắn nổi tiếng “Những câu chuyện sông Đông” và “Thảo nguyên xanh”. Năm 23 tuổi, xuất bản tập đầu bộ tiểu thuyết sử thi đồ sộ Sông Đông êm đềm nổi tiếng thế giới. Nhưng phải tới năm 35 tuổi (1940), ông mới hoàn thành bộ tiểu thuyết trên. Và năm 1941, khi ông tròn 36 tuổi, ông đã nhận được giải thưởng Quốc gia cho tác phẩm này. Năm 27 tuổi, xuất bản tập đầu bộ tiểu thuyết Đất vỡ hoang, vì mất bản thảo trong chiến tranh, nên tập II phải viết lại công bố năm 1960, khi ông 55 tuổi. Cùng năm đó, tác phẩm của ông được tặng giải thưởng Lênin. Là nhà văn- đại biểu Xô viết tối cao Liên Xô và Xô viết đại biểu nhân dân tỉnh, ông đã có nhiều cuộc vi hành để chia sẻ những mối lo toan chung với cán bộ và nhân dân, đi sâu vào tất cả mọi chuyện nhỏ nhặt nhất. Mọi thứ đều gần gũi với trái tim Solokhov, cả trong những năm tháng gian nan, cả trong những ngày hạnh phúc mảnh đất Vesenxkaya đều đem lại sức lực cho nhà văn. Về sau, người ta thường gọi mảnh đất ấy là mảnh đất Solokhov, quan hệ thân thuộc máu thịt này đã chuyển quan hệ từ trang sách vào hiện thực. Cái thời thịnh trị nhất, các nông trường quốc doanh mang tên Solokhov, Sông Đông êm đềm…, đường phố mang tên Solokhov …Trong chiến tranh thế giới thứ II, người ta còn biết đến ông như là một phóng viên chiến trường. Những bài phóng sự, chính luận, truyện ngắn của ông đều phục vụ trực tiếp cho cuộc kháng chiến. Mà tr ong số đó, có các tác phẩm được chú ý như Khoa học căm thù; một số chương đầu của tiểu thuyết sử thi “Họ chiến đấu vì Tổ quốc” đăng trên báo Sự thật (1943-1944). Khi hoà bình, tác phẩm gây xôn xao dư luận là truyện Số phận con người, in năm 1956. Nhà văn là người lao động sáng tạo không mệt mỏi, có những cống hiến to lớn cho văn học Xô Viết. Năm 1967, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động xã hội chủ nghĩa. Ông còn là một nhà hoạt động chính trị- xã hội nhiệt tình. Được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn Lâm khoa học Liên Xô (trước đây), đại biểu Xô Viết Tối cao Liên Xô, Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (cũ). Năm 1965, ông được nhận giải thưởng Nobel về văn học.

Khi ông vừa mới xuất hiện trên văn đàn, nhà văn Nga lão thành Seraphimôvits đã đánh giá ông “là con đại bàng non mỏ vàng bất chợt vẫy lên đôi cánh mênh mông”. Nhận định đó đã làm xao động cả văn đàn Xô Viết. Quả thực, đôi cánh của nhà văn đã bay lượn trên bầu trời sáng tạo, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của truyền thống văn hoá Nga trong những điều kiện sống cay nghiệt của số phận dân tộc. Đọc các tác phẩm của ông, ta như thấy hiển hiện lên những sắc màu đời sống của nhân dân Nga, nhất là ở vùng nông thôn, vùng sông Đông qua những chặng đường lịch sử khó khăn. Còn đó “Những câu chuyện sông Đông”, “Thảo nguyên xanh”, mà tự thân nó là những lời ngợi ca con người và thiên nhiên vùng sông Đông trong cuộc đấu tranh giai cấp gay go, ác liệt thời nội chiến. Đặc biệt, Sông Đông êm đềm là một bức tranh vĩ đại về cuộc đấu tranh dữ dội, sự đổ vỡ đau đớn của thế giới cũ, sự sinh thành và lớn mạnh của thế giới mới trong khoảng thời gian từ 1912-1922, qua số phận đặc sắc Grigôri, giữa cảnh trí thiên nhiên của thảo nguyên sông Đông hùng vĩ đầy chất thơ. Còn Đất vỡ hoang là một cuộc đấu tranh gay gắt giữa con đường “ai thắng ai”, khẳng định sự chiến thắng của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nông thôn. Ngoài ra, những sáng tác trong chiến tranh của ông mang đậm chất sử thi anh hùng ca ca ngợi tinh thần chiến đấu và lao động quên mình của nhân dân Xô Viết. Tác phẩm đã làm rung chuyển văn đàn Xô Viết những năm 50-60 của thế kỷ 20 chính là tác phẩm “Số phận con người”. Tác phẩm đã bộc lộ tư tưởng nhân đạo sâu sắc của nhà văn về số phận con người có tính nhân loại ở thế kỷ này. Thông qua số phận nhân vật Solokhov, tác giả đã đặt ra một vấn đề mà tính thời sự của nó vượt cả thời gian, nhất là về khả năng của con người có thể chiến thắng mọi đau thương mất mát để vươn lên chiến thắng chính mình, chiến thắng hoàn cảnh, xây dựng lại cuộc đời tươi đẹp …

Bằng tất cả cuộc đời mình, tất cả những sáng tác của mình và sự gắn bó với mảnh đất quê hương, nhà văn Solokhov đã tự thân tỏa sáng, một thứ “ánh sáng không bao giờ lụi tắt”; và nhất là ông đã để lại cho đời sau những di sản văn học cực kì quí báu trong kho tàng văn hoá Nga nói riêng và kho tàng văn hóa nhân loại nói chung.
Nguyễn Viết Chính
http://www.hue.vnn.vn/vanhocthica/2005/05/81465/

[tieuboingoan]

Шолохов Михаил Александрович (1905 - 1984), прозаик.

Родился 11 мая (24 н.с.) на хуторе Кружилинском станицы Вешенской в крестьянской семье. Учился в церковноприходской школе, затем в гимназии, окончив четыре класса. Начавшаяся революция и гражданская война помешали продолжить образование. Шолохов служил в станичном ревкоме, добровольцем вступает в продовольственный отряд. В конце 1922, в семнадцать лет, приезжает в Москву, собираясь учиться. Встречается здесь с поэтами и писателями группы "Молодая гвардия". Помощи ждать было неоткуда, поэтому пришлось работать и грузчиком, и каменщиком, и счетоводом, и делопроизводителем. В 1923 в газете "Юношеская правда" был опубликован первый фельетон Испытание" за подписью "М.Шолохов". В следующем году увидел свет его первый рассказ "Родинка".

В 1925 состоялась встреча с А.Серафимовичем, который "сказал слова одобрения и признания". На всю жизнь сохранил писатель благодарность Серафимовичу, считая его одним из первых своих учителей. В газетах и журналах того времени появляются рассказы Шолохова, впоследствии объединенные в сборники "Донские рассказы" и "Лазоревая степь" (1926). В конце 1926 начинает писать роман "Тихий Дон", первая книга которого публикуется в начале 1928, сразу получив признание и восторженные отзывы М.Горького и А.Серафимовича. В 1929 отдельными изданиями выходит вторая книга "Тихого Дона". Работа над завершением третьей книги прерывается, так как он начинает работу над романом "Поднятая целина", вышедшим в 1932 и ставшим событием в литературной жизни страны.

В 1930-е продолжает работу над романом "Поднятая целина", завершает третью и четвертую книги "Тихого Дона", публикует статьи о литературе и культуре.

Во время Отечественной войны Шолохов был военным корреспондентом "Правды", "Красной звезды", часто выезжал на фронт. Его очерки "На Дону", "На Смоленском направлении", рассказ "Наука ненависти" публиковались в разных изданиях и имели большую популярность. Во время войны начал публикацию глав из нового романа "Они сражались за Родину" (доработанный вариант - 1969).

В послевоенные годы писатель отдает много времени общественной деятельности - принимает участие в работе Всемирного конгресса деятелей науки и культуры в защиту мира.

В 1950-е работает над продолжением романа "Они сражались за Родину", публикует рассказ "Судьба человека". В 1960 выходит вторая книга "Поднятой целины".

Событием стало присуждение Шолохову в 1965 году Нобелевской премии за роман "Тихий Дон".

Всю жизнь М.Шолохов прожил в своей родной станице, здесь же в 1984 скончался.

Использованы материалы кн.: Русские писатели и поэты. Краткий биографический словарь. Москва, 2000.