Bà chúa thơ tình Anna Akhmatova

[Tykva]

[NguyenAnh]

[USY]

[Ta Phuong]

Rất cảm ơn những nhận xét của Bí và USY. Mà Bí cũng dũng cảm thật đấy, không sợ Smorodina phản ứng à? Thôi, Bí đã ghi sổ nợ chi ly, đành “trả hết không hề tiếc mảy may / Trả ngay không hẹn khất rầy mai / Non sông đang sống trong… định hướng XHCN”, vậy nha:

* * *
Твой белый дом и тихий сад оставлю.
Да будет жизнь пустынна и светла.
Тебя, тебя в моих стихах прославлю,
Как женщина прославить не могла.
И ты подругу помнишь дорогую
В тобою созданном для глаз ее раю,
А я товаром редкостным торгую --
Твою любовь и нежность продаю.

1913

* * *
Bỏ lại ngôi nhà trắng và vườn cây yên tĩnh của anh.
Vâng, cuộc đời sẽ trống hoang nhưng sáng sủa.
Tôi sẽ ngợi ca anh trong những vần thơ,
Dù phụ nữ chẳng dễ làm điều đó.
Và anh cứ nhớ về người bạn gái thân yêu
Nơi thiên đường trong mắt nàng do anh tạo dựng,
Còn tôi, sẽ coi là hàng hoá hiếm - -
Sẽ rao bán tình yêu của anh cùng sự dịu dàng.

1913
_______________
Bài này được hoàn tất với sự tiếp thu những ý tưỏng của Bí. Nhưng hình như vẫn còn gượng gạo lắm.

Còn sau đây, lại mạn phép đặt lên bàn một món ăn mới do Bà Chúa thơ tình Nga chuẩn bị (lần này Geobic đã xin phép bà cẩn thận qua email, chứ không dám đi gặp như gợi ý của bác NA). Trong bài này Geobic băn khoăn mãi: chữ Моя последняя hàm ý gì? Xin được kiến giải và cùng dịch. Geobic cũng tạm đưa ra một phương án dịch dưới đây, khi chưa hiểu lắm, cứ dịch liều vậy. Chắc chắn sẽ sửa chữa sau khi nhận được thông tin đáng tin cậy từ các mem.

* * *
Теперь никто не станет слушать песен.
Предсказанные наступили дни.
Моя последняя, мир больше не чудесен,
Не разрывай мне сердца, не звени.
Еще недавно ласточкой свободной
Свершала ты свой утренний полет,
А ныне станешь нищенкой голодной,
Не достучишься у чужих ворот.
1917
вверх

* * *

Bây giờ chẳng ai còn nghe hát.
Những ngày tiên lượng đến rồi.
Chót cùng của tôi ơi, thế giới thôi huyền diệu
Đừng làm vỡ tim, đừng gõ cửa nhà tôi.
Mới đây thôi, em còn là cánh én tự do
Bay trên bầu trời sớm mai trong vắt,
Mà giờ đói mèm, em thành hành khất,
Những tiếng gõ chìm im trước cổng nhà người.

1917

[Nina]

Ái chà, em vắng mặt có mấy ngày mà các bác sôi nổi thế.

Để tránh mang tiếng spam em xin nói ... liều một cái. Моя последняя, theo em hiểu là песня - bài hát cuối cùng của tôi.

Bản dịch thì cho em ... khất các bác nhé

[Tykva]

Em nghe lời Nina xui ngọt, dịch моя последняя là bài hát cuối cùng nhé.
Bản dịch xuất sắc của em đây:

***

Nào còn ai nghe hát nữa đâu mà,
Đã điểm rồi, thời khắc từng được báo.
Đời hết đẹp, hỡi khúc hát thiên nga,
Đừng ngân lên, đừng vò xé hồn ta.
Mới hôm qua em còn là cánh én
Tự do trong sương mai bay lượn.
Bừng tỉnh sáng nay thành kẻ ăn mày
Đói khát gõ cổng hoài không ai mở.

@Nguyên Anh: Bác ơi, theo em cái chữ Но trong mấy câu này
(Со мной всегда мой верный,нежный друг,
С тобой твоя веселая подруга.
Но мне понятен серых глаз испуг...) chẳng có gì đặc biệt đâu bác: Nhà thơ bảo anh bạn mình: Bên cạnh tôi lúc nào cũng có một anh chàng trung thành và dịu dàng, còn bên anh cũng luôn có cô bạn vui tươi của anh, nhưng nỗi hoảng sợ trong đôi mắt xám của anh thì tôi luôn hiểu, và anh là nguyên nhân căn bệnh trong tâm hồn tôi... (bệnh tương tư, bệnh tâm ý ấy mà)
Đó là em cứ diễn nôm ra thế cho nó dễ hiểu, nói rồi em xách dép chạy , bởi bác Tạ Phương sắp xuất hiện và bảo em: Trong nguyên bản lấy đâu ra các từ mắt xám của anh mí lại căn bệnh trong tâm hồn tôi... Thế thôi bác nhé, em té đây...

[Ta Phuong]

Chà, đánh đu với tuổi trẻ mệt đứ đừ. Trả nợ nốt bài này Geobic tính lăn xuống biển mất tăm ít ngày đây.
Cảm ơn Nina đã cho lờI giải đáp xác đáng (bởi lẽ thư ký Bí đã xác nhận). Do vậy không trù trừ gì nữa, Geobic sửa lại một chút bài của mình như sau (chứ dùng “Chót cùng của tôi ơi…” nghe kỳ khôi quá):

* * *

Bây giờ chẳng ai buồn nghe hát.
Những ngày tiên lượng đến rồi.
Bài ca cuối của tôi ơi, thế giới thôi huyền diệu
Thôi đừng rung ngân, đừng vò xé tim tôi,
Mới đây thôi, mi còn là cánh én tự do
Bay trên bầu trời sớm mai xanh ngắt,
Mà giờ đói mèm, mi thành hành khất,
Tiếng gõ chìm đi trước cổng nhà người.

* * *
Теперь никто не станет слушать песен.
Предсказанные наступили дни.
Моя последняя, мир больше не чудесен,
Не разрывай мне сердца, не звени.
Еще недавно ласточкой свободной
Свершала ты свой утренний полет,
А ныне станешь нищенкой голодной,
Не достучишься у чужих ворот.
1917
вверх
__________________
Cảm ơn đọc bài của tôi

[USY]

Xin đóng góp với các bác một dị bản nữa:

...
Còn ai nghe hát nữa đây
Khi giờ đã điểm khi ngày đã sang!
Đời nay hết cả huy hoàng
Khúc ca ngày cuối đừng vang nữa mà!
Mới đây như én bay xa
Tự do tung cánh bao la hào hùng,
Giờ mi thành kẻ khốn cùng
Nhà người xin mãi không hòng miếng cơm.

...
Từ bây giờ chẳng ai nghe hát
Khi phút giây định trước đến rồi
Đời kỳ diệu từ đây cũng tắt
Đừng ngân nữa, ôi lời hát cuối cùng, đừng vò xé tim tôi!
Mới ngày nào xa tít tận trời cao
Mi còn là cánh én tự do vút lên mỗi sáng.
Nhưng từ nay cổng nhà người mi đứng,
Đói rét khốn cùng, gõ cửa chẳng ai nghe.

[Nina]

Chà chà, các bác giỏi quá - không biết nói gì hơn. Em lại uống thuốc liều một lần nữa vậy

Và từ nay chẳng ai nghe hát nữa
Những ngày ta tiên đoán đã tới chừng
Bài hát cuối ơi, đời chẳng còn huyền diệu
Nên trái tim ta mi đừng xé đừng rung
Mới ngày nào mi còn là cánh én
Bay tự do mỗi sáng sớm tưng bừng
Còn ngày nay - kẻ ăn mày đói khát
Cổng nhà người gõ mãi vẫn lặng không

[Ta Phuong]

ỉChà, tuyệt vơi đấy.
Đúng là một vụ mùa bội thu:

* * *

Lúa chín rồi
Đồng nắng cháy
Sáng sớm mai
Tôi sẽ hái.

Tình yêu cũng chín rồi
Nóng cháy trái tim tôi
Nhưng mong người tới hái
Sẽ là nàng, nàng ơi...

--------------------
À mà không phải thơ của Akhmtova mất rồi. Xin lỗi nhé. Chúc cả nhà nghi vui vẻ 4 ngày lễ lớn của Dân Tộc.

[Phanhoamay]

[Nina]

[Nina]

Thôi em dịch thử bài "Cốc" nhé

Sẽ chẳng bao giờ ta uống chung một cốc
Dù nước suông hay rượu ngọt mê nồng.
Không hôn nhau khi Rạng đông thức giấc
Không nhìn chiều buông sau cửa sổ mông lung
Anh thở bằng mặt trời, em thở bằng mặt trăng
Nhưng ta sống bằng một tình chung, anh hỡi.

Bên em luôn có người bạn thủy chung
Còn bên anh là một nàng vui vẻ
Nhưng em hiểu đôi mắt anh đang sợ
Chính anh gây ra cơn bệnh của em.
Gặp mặt ngắn rồi, ta nào có cần thêm
Đời đã quyết ta giữ lòng thanh thản.

Chỉ có giọng anh vẫn hát trong thơ em
Và trong thơ anh vẫn thoáng hơi thở em
Ôi, có đống lửa, mà cả sự lãng quên
Hay nỗi sợ cũng không dám đụng vào anh hỡi
Và nếu anh biết, giờ này em mong mỏi
Đôi môi anh hồng mím chặt khô khan!

[Ta Phuong]

Geobic đồng ý là chữ "Da" không nên dịch là "Vâng" như bác Phan đề xuất. Và cũng đồng ý là Nina đã đánh trúng mạch suy tư của Nữ chúa tình thơ, họ là người cùng phái có khác.

Trong bài "Cốc", Nina viết:

Nhưng em hiểu đôi mắt anh đang sợ
Chính anh gây ra cơn bệnh của em.
Gặp mặt ngắn rồi, ta nào có cần thêm
Đời đã quyết ta giữ lòng thanh thản.

Geobic đồ rằng Nina làm cho người đọc VN hiểu lầm nhân vật anh đấy. Nếu đọc thuần 2 câu trên, dễ hiểu là anh chàng sợ sệt vì đã đổ bệnh cho nàng, vậy thi chàng phải mắc một căn bệnh nào đó có thể "đổ" được... Ấy cũng là vì người cùng phái, nên Geobic viết những lời này để thanh minh hộ anh chàng kia, rằng anh ta vốn là người hoàn toàn khỏe mạnh. Geobic vừa đi dao và uống bia với anh ấy tối qua mà.
Còn ý hai câu sau cũng chưa thoát lắm, đành rằng đó là 2 câu khó dịch. "chúng ta sẽ phải bớt đi những cuộc gặp gỡ ngắn ngủi, cần giữ cho cuộc sống của mình được thanh thản" -- bởi tuy 2 người vẫn còn tình cảm chưa dứt được, nhưng họ đều đã có cuộc sống riêng rồi.

[Nina]

Bác Tạ Phương nói đúng, khi em dịch em không nghĩ đến ... sự hai nghĩa của câu chữ. Theo góp ý của bác em xin sửa lại thế này nhé

Nhưng em hiểu đôi mắt anh đang sợ
Chính anh gây ra cơn bệnh của hồn em.
Những cuộc gặp mặt ngắn này, ta chẳng cần thêm
Đời đã quyết, ta phải giữ lòng thanh thản