1 NĂM NHÌN LẠI: TÌM HIỂU NHỮNG BÀI VIẾT VỀ CUỘC CÁCH MẠNG DA CAM - UKRAINA

[thanhnam]

Những ai đứng sau cuộc bầu cử
Ngoài các ứng cử viên tham gia tranh chức tổng thống, có ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả của chiến dịch tranh cử từ những yếu tố nội tại như tiềm lực tài chính của các ứng cử viên, khả năng lãnh đạo hoặc những mỗi quan hệ chính trị. Những ai còn lại có khả năng tác động tới kết quả này.???
Chúng tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu về vấn đề này!

Bên cạnh ứng cử viên, thủ tướng đương nhiệm Yanukovych là người của vùng Donestk có liên hệ ruột thịt với nhóm có tên là "Nhóm Donetsk". Thời điểm hiện tại một số thành viên của Nhóm này đang nắm giữ một số vị trị rất quan trọng trong chính phủ như: phó Thủ tướng thứ nhất kiêm Bộ trưởng bộ tài chính (Myckola Azarov), thứ trưởng Bộ năng lượng (Vitaliy Gajduk) Viện trưởng viện công tố ( Gennadiy) và chủ tịch uỷ ban giám sát kênh thông tinh lớn nhất tại Ukraina hiện nay"Ukrtelecom" (Sergiy Levochkin), Cục trưởng cục xuất bản nhà nước (Volodymur Levochkib), Giám đốc quỹ tài sản quốc gia (Chechtov) và một số người khác,...
Những người đại diện của thế hệ chủ chốt trong "Nhóm Donetsk" như: Yukhum Zvvyagyl'sky, Valentine Landyk, VladimirBoyko, Vladimir schebarn đã mất ảnh hưởng tới vùng Donetsk và toàn bộ Ukraina. Những doanh nhân trẻ đang nắm giữ những vị trí này. Một người trong số họ là người lãnh đạo không chính thức của Nhóm, chủ tịch của một trong các câu lạc bộ bóng đá giầu nhất, mạnh nhất tại Ukraina là "Shahter" (Người thợ mỏ) Rinat Ahmetov. Mộ số phương tiện thông tin phương Tây cho rằng ông là người giầu nhất Ukraina. Tạp chí Ba Lan "Wpost" xếp ông ta đứng ở vị trí thứ 6 trong những người giầu nhất tại Trung và Đông Âu, ước lượng tài sản của ông khoảng 1,7 tỷ USD. Các hoạt động kinh doanh của ông tập trung vào công ty “Quản lý hệ thống vốn"(SCM). SCM bao gồm các doanh nghiệp có hợp tác làm ăn với công ty “Liên hiệp công nghiệp Donbass" và doanh thu của chúng ước đạt 1.8 tỷ USD. Đánh giá sự ảnh hưởng của người này, trang web internet "Ukraina.ru" viết rằng," Có thể so sánh Rinat Ahmetov với người phát ngôn của quốc hội, là người đầu tiên tại Ukraina có ảnh hưởng hiêu quả tới mọi vấn đề( bao gồm Thủ tướng, người được bổ nhiệm vào chức thủ tướng, cũng như cất cánh nhờ đa số trong Quốc hội). Yanukovytch cũng được hậu thuẫn bởi hai anh trai Andrey và Sergey Kluyev) người sáng lập một nhóm khác tại Donetsk để kiểm soát các doanh nghiệp như "Donbasscabel", Donestcoke", nhà máy chế biến kim loại mầu tại Artemovsk. Andrey Kluev đã từng là phó thủ tướng thứ nhất trong vòng nửa năm và là người đứng đầu trong chiến dịch tranh cử của Yanukovytch.
Nhóm công nghiệp và tài chính khác “Lao động Ukraina" đang hậu thuẫn cho Viktor Yanukovytch. Hai nhân vật lãnh đạo của nhóm này có mối quan hệ chặt chẽ với Tổng thống đương nhiệm Leonid Kychma. Con rể của ông là Vichtor Pinchuk và người bạn của anh ta Andrey Derkach. Đầu tiên là kiểm soát vùng Dnipropetrovsk và tập trung trên lĩnh vực tài chính và các lĩnh vực liên quan. Tạp chí BaLan "Wpost" xếp Pinchuk ở vị chí thứ 10 trong những người giầu nhất ở Trung và Đông Âu. Pinchuk đang kiểm soát cổ phần trong các tập đoàn như "Interpipe" (doanh thu 730 triệu USD), ngân hàng lớn thứ hại tại Ukraina "Private Bank" ( tài sản khoảng 800 triêu USD) nhà máy sản xuất Pipe tại Nyshnedniproysk( thu nhập khoảng 250 triệu USD). Tổng thu nhập của Pinchuk khoảng 1,3 tỷ USD.
"Nhóm lao động Ukraina" đang nắm giữ một số vị trí như: phó thủ tướng phụ trách trong lĩnh vực nhân đạo (Dmitriy Tabachnik), Bộ trưởng bộ giao thông (Georgiy Kyrpa) và thống đốc ngân hàng nhà nước Ukraina (Sergey Tigigko). Kế tiếp là người đứng đầu trong chiến dịch tranh cử của Yanukovych. Ông cũng kiểm soát nhóm công nghiệp và tài chính "TAC". Sergey Tigipko là một sáng lập viên của nhóm "Privat", tiền thân của ngân hàng "Private Bank" Vào giữa những năm 90 công ty đã có thỉnh thoảng làm ăn vơi cựu Thủ tướng Pavlo Lazarenko.Tuy nhiên, kể từ khi Tigipko trở thành phó Thủ tướng vào năm 1997 "Privat Bank" không còn làm ăn với Pavlo Lazarenko. Ngay sau đó ngân hàng đã đựơc tách ra khỏi người cha sáng lập nó (Sergey Tigipko). Vào thời điểm này chủ sở hữu của nhóm này là Gennadiy Bogolubov và Igor Kolomoyskiy. Cả hai đều không thích xuất hiện trước công chúng cũng như trên các phương tiện thông tin.
Anh trai của Anatoliy và Igor Franchuk cũng đang ủng hộ cho Yanukovytch. Cả hai đều là người có rất nhiều quyền lực tại Crimea.
Anatoliy đã từng làm thủ tưởng Crimea trong hai nhiệm kỳ và Igor là con rể của Tổng thống Kuchma. Igor Franchuk là tổng giám đốc công ty "Dầu khí biển đen", và là sáng lập viên của công ty cổ phần "TEP" hoạt động trong lĩnh vực vận chuyển nhiên liệu. Bố của ông ta đang nắm giữ uỷ ban quan sát của "CrimeaGas".
Tuy vậy, Victor Yanukovych còn huy vọng vào sự ủng hộ của những người đứng đầu trong liên minh đảng dân chủ xã hội Ukraina (SDPU), là Đảng có những vị trí then chốt trong chính phủ hiện hành. Đầu tiên phải kể đến người đứng đầu văn phòng tổng thống(Victor Medvedchuk), Bộ trưởng bộ giáo dục và khoa học (Vasyl Kremen), Bộ trưởng bộ lao động và chính sách xã hội (Mykhailo Papiyev), Và các thành viên khác trong Đảng (SDPU) có ít nhất 5 tỉnh trưởng của Ukraina và khoảng 150 chủ tịch huyện, và trên 7 nghìn chủ tịch xã, Theo đánh giá của tạp chí Ba Lan Wpost, chủ tịch đảng SDPU Victor Medvedchuk được xếp thứ 8 trong số những người giầu nhất tại Trung và Đông Âu, Tổng thu nhập hàng năm của ông ta ước đạt 800 nghìn USD. Hiện tại các doanh nghiệp của ông ta đang hoạt động trong lĩnh vự máy điện, sắt thép, chế biến dầu, máy xây dựng, và kiểm soát ngân hàng tiết kiệm Ukraina, và câu lạc bộ Dynamo Kyiv.

Đằng sau ứng cử viên tống thống đối lập, cựu phó thủ tướng Victor Yuschenko, phải kể đến các đại diện của vài các nhóm tài phiệt. Đầu tiên phải kể đến, đó là Hiệp hội công nghiệp -tài chính, được kiểm soát bởi các đại biểu quốc hội: Petro Poroshenko, Yevhen Chevhen Chervonenko, Mykola Martynenko, và David Zhvaniya. Một trong những người trở lên gần gũi nhất với Yuschenko, ông Poroshenko hiện đang nắm giữ chủ tịch uỷ ban ngân sách Quốc hội và kiểm soát hầu hết các lĩnh vực kinh tế, tài chính, chính trị xã hội vùng Vinnytsia. Công ty Ukrprominvest của ông đang sở hữu hệ thống bánh kẹo với các nhà máy ở Kiev và các vùng trung tâm cũng như những nhà máy trong ngành công nhiệp thực phẩm.
Hơn thế nữa, ông còn kiểm soát một dây chuyền lắp ráp xe hơi ở vùng Volyn. Ông còn làm chủ tịch danh dự cho công ty đóng tầu Leninska Kuznya và ngân hàng Mriya. Đầu tiên ông chỉ là thành viên của Đảng SDPU trong quốc hội, tuy nhiên, đầu năm 2000 ông nhanh chóng thành lập cho riêng mình một đảng cánh tả và gọi tên là "Đảng đoàn kết".Cuối năm 2000, ông Poroshenko đưa Đảng của ông tham gia vào Đảng dân tộc, sau đó ông trở thành đồng chủ tịch của Đảng phái chính trị này. Tuy nhiên vào tháng 12 năm 2001, trước cuộc bầu cử Quốc hội năm 2002, ông rút ra khỏi đảng này và tham gia vào liên minh của Yuschenko, sau đó ông được bổ nhiệm vào người đứng đầu vào trụ sở bầu cử, khi đó mối quan tâm kinh doanh và chính trị của Yuschenko và Poroshenko đã tiếp tục gắn chặt với nhau.
Liên minh của Yuschenko còn kể đến Yuliya Tymoshenko. Bà là người đứng đầu khối đảng chính trị được gọi là "Khối Yuliya Tymoshenko". Bà từng là phó thủ tưởng thứ nhất dưới thời Thủ tướng Yuschenko và bà cũng là đồng minh của Thủ tướng khác Pavlo Lazarenko, người bị cáo buộc tham nhũng và đã phải chạy trốn sang Mỹ/

Bà đã quyết định không tham gia tranh cử tổng thống, hiện tại bà rất hiếm khi xuất hiện trên tivi cũng như là báo chí, mặc dù vậy một năm trước đây bà đã lãnh đạo những hoạt động mạnh trên đường phố nhằm lật đổ chế độ Kuchma.Hoạt động kinh doanh của bà tập chung chủ yếu trên phân phối dầu của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tại Ukraina.
Bà đã xây dựng sự nghiệp cho mình dưới sự giúp đỡ trực tiếp của cựu thủ tướng Pavalo Lazarenko. Từ năm 1991 đến năm 1995, bà là Tổng giám đốc của tập đoàn Petrol Ukraina, là tập đoàn cung cấp các sản phẩm dầu mỏ cho lĩnh vực nông nghiệp tại vùng Dnipropetrovsk. Sau đó bà làm giám đốc tập đoàn lớn nhất Ukraina “Hệ thống năng lượng Ukraina".

Sự nghiệp chính trị của bà khởi động từ đại biểu Quốc hội từ năm 1996, và làm phó thủ tướng từ năm 1999 đến năm 2001. Trong thời gian này bà đảm nhiệm về năng lượng và nhiên liệu Ukraina. Năm 200l bà bị cáo buộc đã dính lứu trực tiếp thổi phồng vụ scăng đan liên quan tới sự mất tích một nhà báo đối lập Giorgiy Gongadze, người đã phát hành cuộc đàm thoại mật của Kuchma tại văn phòng ông ta, cuốn bằng này được thực hiện bởi ngời vệ sĩ của Kuchma. Ngoài hai vụ được nhắc ở trên, bà còn bị cáo buộc lạm dụng quyền hành trong suốt quá thời gian bà làm chủ tịch "Hệ thông năng lượng quốc gia", đưa tiền hối lộ cho cựu thủ tướng và còn dính lứu tới cac vấn đề khác ..
Liên quan tới vấn đề trên, vào 13/01/2001. Bà đã bị bắt và sau đó được thả trong nhiệm kỳ làm phó thủ tướng, sau đó Toàn án tối cao đã sử trắng án cho bà và bà được tự do. Sau sự kiện này Bà trở lại người đối lập chính của Tổng thống Kuchma và yêu câu ông ta từ chức.
Việc kinh doanh của Yevhen Chervonenko cựu chủ tịch Uỷ ban bảo tồn quốc gia, có liên hệ chính tới công ty Orlan, Orlan là một trong các nhà sản xuất hàng đầu đồ uống không cồn, và là một trong hãng vận tải hàng đầu tại Ukraina.

Theo các nhà phân tích Ukraina, nhóm công nghiệp tài chính của Zhvaniya - Martynenko - Morozov yếu về tài chính cũng như sự tạo lập của họ. Mỗi một thành viên đều có công việc kinh doanh của riêng mình. David Zhvaniya sở hữu xí nghiệp Brinkford, còn lĩnh vực kinh doanh của Martynenko chủ yếu dựa trên năng lượng, máy móc nhà máy điện hạt nhân, sự an toàn hạt nhân. Morozov thì có lợi thế trong việc kinh doanh bảo hiểm, đứng đầu trong các công ty bảo hiểm hàng đầu tại Ukraina - "Liên minh bảo hiểm châu Âu".

Khối đối lập chính đã ngày càng tăng tốc chạy nước rút trước ngày bầu cử, vào ngày 21/10 họ đã tố cáo chính phủ gia tăng chiến dịch "khủng bố" để chống lại các đối thủ, Trong khi đó Thị trưởng thành phố Kiev Oleksandr Melnychenko đã cảnh thông báo cho Cục tình trạng khẩn cấp nếu mà bất sự bất ổn vượt ngoài vòng kiểm soát.
Những tuần tiến gần tới cuộc bầu cử đã trở lên căng thẳng, như phe đối lập đưa ra luận điệu có sự lạm dụng và can thiệp vào bầu cử của các quan chức, các nhà cầm quyền cảnh báo họ sẽ dùng biện pháp mạnh và chỉ trích phe đối lập muốn kích động bạo động.

Theo Interfax, Omelchenko nói rằng trong trường hợp có sự rặng nứt nghiêm trọng trong hệ thống pháp luật, ảnh hưởng tới đời sống kinh tế Kiev. Tôi sẽ ... ban bố tình trạng khẩn cấp.Ông cũng đã yêu cầu Toà án giới hạn những gì có thể trong thời gian tụ tập của công chúng.
Vào ngày 20/10. Thứ trưởng Bộ nội vụ Mykhailo Korniyenko đã thông báo rằng cảnh sát đã sẵn sàng dùng biện pháp mạnh để đối phó với phe đối lập, nếu họ muốn " Nắm nấy quyền lực thông qua bạo động nhân dân" sau bầu cử.
Thủ tướng Yanukovych, người được Kuchma hậu thuẫn và chỉ định để chống lại Yuschenko - được xem như là một nhà cải cách hướng về phương Tây và là nhà lãnh đạo của liên minh đối lập "Ukraina của chúng ta". Trong khi đó, phe "Ukraina của chúng ta" đã tố cáo chính phủ đã lãnh đạo chiến dịch đàn áp để chống lại các nhà chính trị đối lập. Theo nhà lập pháp phe đối lập Mykola Tomenko nói rằng:" Hàng ngày chúng tôi nhận được bản báo cáo về việc bắt giữ hàng tá công dân với lý do họ chống lại Yanukovych". Trong bản thông báo của "Ukraina của chúng ta" đã yêu cầu cuộc họp khẩn cấp của những người đứng đầu Quốc gia, Hội đồng anh ninh và quốc phòng, để " thảo luận tình huống chính phủ khủng bố các nhà chính trị đối lập".
Các quốc gia phương Tây, bao gồm Hoa Kỳ, Canada, Liên minh châu Âu đã cảnh báo rằng cuộc bỏ phiếp sẽ không đáp ứng được các tiêu chuẩn bầu cử thế giới và bầy tỏ quan ngại về gian lận trong cuộc bầu cử này.

Cục đặc nhiệm Ukraina đã thực hiện một cuộc điều tra chủ nghĩa khủng bố đẻ chống lại một số thành viên của tổ nhóm đối lập sau khi có tin là phát hiện ra chất nổ tại văn phòng của tổ chức này tại trung tâm Kiev, các nhà hoạt động Pora cũng lên tiếng phàn nàn rằng họ bị công an quấy rầy và đánh họ ỏ các thành phố khác.

“Chọn lựa tự do”, một Nhóm các nhà quan sát Ukraina đã thúc giục Tổ chức nhân quyền thế giới và chính phủ các nước Phương Tây “ nên án biện pháp mạnh của chính phủ” trên tổ chức Pora.
Phe đối lập cũng chỉ trích kế hoạch viếng thăm của Tổng thống Vladimir Putin. Chuyến thăm này nhằm cho việc kỷ niệm 60 năm ngày giải phóng Ukraina từ Phát xít trong chiến tranh thế giới lần thứ 2, Nhưng những nhà đối lập cho rằng đó là một cử chỉ rỏ ràng nhằm ủng hộ cho ứng củ viên Yanukovych.
Điện Kremli đã có kế hoạch rồi, nhưng vẫn chính thức xác nhận rằng Cộng đồng dân Nga lên tới hàng triệu người tại Ukraina sẽ đưa ra quyết định ủng hộ ứng cử viên nào. Theo nhà lập pháp phe đối lập Oleksandr Turchinov nói rằng, Chuyến thăm của ông Putin “ lý giải rằng ông ta đang làm tất cả những gì có thể đẻ ủng hộ Yanukovych”.


Chuyến thăm của Putin
Trong kế hoạch áp đặt tầm ảnh hưởng của Điện Kremli, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc trả lời các câu hỏi của khán giả truyền hình trên TV vào ngày 26/10, sáu ngày trước ngày bầu cử tổng thống đang đưa đất nước vào tình trạng căng thẳng và chia rẽ.

Ông Putin rất hiếm khi trả lời các câu hỏi trên truyền hình thậm chí ở Nga, và đây là lần bất thường, trước cuộc viếng thăm Ukraina kéo dài ba ngày. Đây được xem như là là một một lời xác nhận ngầm ủng hộ Thủ tướng Victor Yanokovych, ứng cử viên đang quá trình chạy đua nước rút để chống lại đối thủ theo phương Tây.

Alexander Zinchenko nhà lãnh đạo chiến dịch trang cử củ Yushchenko nói rằng: “Tôi hiểu rằng họ muốn sử dụng Putin như là hình ảnh của Yanukovych trong tương lai”. Yushchenko cũng cho rằng “ trong hoàn cảnh cụ thể như cuộc bầu cử ngày 31/10 đúng không phải là một thời điểm tốt để ông Putin thăm Ukraina”.
Tổng thống Putin đã nhiều lần khen Yanukovych, và cho rằng ông là một đối tác tin cậy. Gần đây ông cũng đã mời Yanukovych tới dự sinh nhật và còn cử một số quan chức cấp cao Điện Kremli tới cuộc họp giữa Cộng đồng Ukraina sống tại Nga. Hơn thế nữa các tấm biển có hình ảnh của Thủ tướng còn được đặt xung quanh thành phố Moscow, để nói rằng ông được cộng đồng dân Ukraina ở Nga tính nhiệm.

Moscow đã đặt cược vào cuộc bầu cử tổng thống này quá cao, vì Khu vực Biển Đen của của Ukraina là nơi đóng quan của lực lượng hải quân phí nam, cũng như việc dùng Ukraina như là một tấm đệm chắn sự bành trướng trong chiến lược đông tiến của NATO.
Nhiều ứng cử viên yếu thế trong cuộc bầu cử này lên tiếng cho rằng, ứng cử viên tổng thống Yushchenko có thể dẫn đến việc công dân Ukraina cần phải có visa để tới Nga, điều này quả thật là một sự bất tiện trong công việc kinh doanh cũng như việc thăm viếng qua lại giưa 2 nước. Trong đó Yushchenko chưa đưa ra được bảo đảm cụ thể nào từ việc ngả theo Hoa Kỳ.
Ông Alexander Rahr giám đốc phòng nghiên cứu Nga thuộc Hội đồng Đức và quan hệ quốc tế, cho rằng: “Sự chiến thắng của Yushchenko đó lá sự thất bại của Nga, tuy nhiên chưa cho tới thời điểm trước bầu cử cả hai bên vẫn chưa có những cử chỉ kiềm chế những rõ ràng Yushchenko chưa sẵn sàng ngả theo Nga”.

Mặc dù vậy Ukraina và Nga đã cùng nhau tham gia vào cộng đồng kinh tế chung bao gồm bốn nước, Nga, Ukraina, Kazakhstan và Belarus. Mùa hè vừa qua Ukraina cũng đã cho phép đường ống đẫn dầu được sử dụng để vận chuyển dầu Nga, đây là một quyết định đảo chiều cho phép đường ống dẫn dầu này vận chuyển dầu từ biển Caspi tới thị trường tây Âu. Việc sử dụng ống dẫn dầu vẩn chuyển dầu cho Nga đã bị phí Mỹ phán đối rằng nó sẽ dẫn tới sự lệ thuộc năng lượng vào Moscow… (còn tiếp)

Thành Nam (tổng hợp nguồn tin)