Êxênhin- Đời và thơ

[NguyenAnh]

[Geobic]

[rung_bach_duong]

[Geobic]

@RBD. Đồng ý với đề nghị của RBD rồi, nhưng phải công nhận ông bạn VTN của tôi thính mắt ra trò đấy. Bài thơ RBD đưa ra có cố thi sỹ Xuân Diệu dã dịch rồi, thể lục bát (qua bản dịch nghĩa của Thuý Toàn). Phương án dịch của Geo như sau:
* * *

Anh còn nhớ, em yêu, anh nhớ
Mái tóc em ngời sáng dưới ánh trời
Chẳng vui gì, em ơi, càng không dễ
Phải xa em, xa mãi trọn đời.

Anh nhớ những đêm thu mát rượi
Dưới rì rào tán lá bạch dương
Ta hằng mong cho ngày ngắn lại
Để đêm trăng toả sáng dài hơn.

Anh nhớ, với anh, em từng nói:
"Sẽ qua nhanh năm tháng tuổi xanh,
Anh sẽ yêu người con gái khác
Em sẽ nhạt nhòa vĩnh viễn trong anh!"

Hôm nay ngắm hoa vườn đua sắc
Trong lòng anh trào kỷ niệm xa xăm,
Nhớ khi nhẹ nhàng vung tay rắc
Những cánh hoa lên mái tóc em quăn.

Và trái tim chưa hề chịu giá băng
Yêu người khác, vẫn buồn thương vô hạn,
Vẫn nhớ về em xuyên suốt tháng năm
Như nhớ một câu chuyện tình đằm thắm.

1925

[Tykva]

Anh vẫn nhớ, em yêu, anh vẫn nhớ
Mái tóc em lấp lánh dưới ánh trăng.
Não lòng và nặng nề lắm với anh
Vào một ngày phải rời xa em mãi.

Anh vẫn nhớ những đêm mùa thu ấy,
Rừng dương xào xạc bóng đổ dài,
Ngày dù ngắn, em yêu, ta mong thế
Để ánh trăng lai láng chảy hoài.

Anh vẫn nhớ, với anh em nói:
"Những ngày xanh cứ vùn vụt trôi,
Khi hạnh phúc bên người con gái khác,
Anh nhất định sẽ quên em thôi"


Hôm nay lại một mùa hoa nở
Kỷ niệm xưa trào dâng trong anh.
Không chỉ một lần anh đem rắc
Những cánh hoa lên lọn tóc em quăn.

Và con tim không dễ gì nguội lạnh
Yêu một người vẫn buồn nhớ một người
Như nhớ một chuyện tình đằm thắm
Bên một người mãi vẫn nhớ em thôi.

Bác Geo ạ, em đành mượn lại mấy từ "chuyện tình đằm thắm" của bác - Đạt quá, không còn cách nào dịch thoát và hay hơn được.
(Này Smorodina, đây là tớ khen sếp tớ đấy nhé, cấm ghen tị )

[rung_bach_duong]

Đúng là hai bác Geobic và Tykva nhanh như điện. Em chưa kịp định hồn thì các bác đã post lên ngay từ tối qua rồi. Khá sát nghĩa tiếng Nga nữa chứ. Công nhận любимая повесть dịch là chuyện tình đằm thắm em thấy tìm từ khéo quá, vì khi đọc bản tiếng Nga xong em cũng loay hoay với chuyển tải từ này sang tiếng Việt sao cho thuận tai và phải thật là thơ nữa.

Nhưng có một câu: "Сегодня цветущая липа" thì cả hai bác đều né "cây đề nở hoa" thành vườn hoa, mùa hoa. Kiểu như là các bác sợ ma ấy hay là vì "thần cây đa, ma cây đề"

Cảm ơn các bác.

[Tykva]

[Tykva]

Giờ em mới tìm thấy bài này, đã cũ rích rồi, mong các bác thông cảm...

Tặng L.I. Kashina

Mái tóc dài mướt xanh
Ngực căng vồng tươi trẻ
Ôi bạch dương thanh mảnh,
Tìm gì trên gương hồ?

Gió thủ thỉ những gì?
Cát reo điều gì thế?
Hay cây muốn bím tóc
Cài lược trăng mượt mà?

Cây ơi kể ta nghe
Bí mật mà cây biết.
Ta yêu tiếng buồn bã
Lá reo khi thu về.

Bạch dương thầm thì kể:
"Anh bạn tò mò ơi,
Chàng mục đồng đã khóc,
Đêm qua sao đầy trời.

Vầng trăng vằng vặc chiếu
Rải bạc lên cỏ cây
Chàng ghì ôm thật chặt
Thân tôi trong vòng tay.

Và thở dài sâu ngút,
Hẹn trong tiếng lá reo:
"Ta chờ mùa sếu tới
Giờ tạm biệt em yêu"

[Tykva]

[Geobic]

* * *
Сестре Шуре


Я красивых таких не видел,
Только, знаешь, в душе затаю
Не в плохой, а в хорошей обиде -
Повторяешь ты юность мою.

Ты - мое васильковое слово,
Я навеки люблю тебя.
Как живет теперь наша корова,
Грусть соломенную теребя?

Запоешь ты, а мне любимо,
Исцеляй меня детским сном.
Отгорела ли наша рябина,
Осыпаясь под белым окном?

Что поет теперь мать за куделью?
Я навеки покинул село,
Только знаю - багряной метелью
Нам листвы на крыльцо намело.

Знаю то, что о нас с тобой вместе
Вместо ласки и вместо слез
У ворот, как о сгибшей невесте,
Тихо воет покинутый пес.

Но и все ж возвращаться не надо,
Потому и достался не в срок,
Как любовь, как печаль и отрада,
Твой красивый рязанский платок.

Сентябрь 1925


* * *
Gửi em gái Sura

Xinh đẹp như em anh chưa từng thấy,
Em biết chăng, anh vẫn giấu hận này,
Không phải điều xấu đâu, mà hay đấy -
Em nhắc lại anh thời trai trẻ thơ ngây.

Em là lời bông hoa đồng nội của anh,
Trong đời này anh yêu em mãi mãi.
Ở nhà mình giờ sao rồi, con bò cái
Còn nhay nhay chậm rãi nỗi buồn rơm?

Hãy hát anh nghe một làn điệu dịu êm,
Chữa lành anh bằng giấc mơ thuở nhỏ.
Cây thanh lương trà giờ còn cháy đỏ,
Còn trút lá bên song cửa sổ trắng mờ?

Mẹ giờ hát bài gì sau khung cửi?
Ôi, quá lâu rồi anh bỏ làng quê,
Chỉ còn nhớ lá bên thềm chất đống
Sau trận cuồng phong đỏ rực não nề.

Anh cũng biết về anh và về em nữa
Thay lời ngọt ngào, thay lệ đắng cay,
Con chó bị bỏ rơi bên cổng nhà tru khẽ
Như khóc người thân yêu lìa cõi đời này.

Nhưng dẫu sao cũng chẳng nên trở lại,
Anh giờ đây không kịp nhận nữa rồi
Chiếc khăn Riazan của em xinh đẹp
Như tình yêu, như nỗi khổ, niềm vui.

13-12-1925

[Tykva]

Nào thì em cũng cố theo phong trào một cái để sếp em đỡ cô đơn...

Tâm tình với em gái Sura

Đẹp như em anh chưa hề gặp trong đời
Nhưng anh vẫn giấu trong lòng mình một chút
Không xấu đâu em, cái ghen theo nghĩa tốt,
Em lặp lại anh thời tuổi trẻ, em ơi.

Em nói với anh lời của hoa đồng nội
Anh mãi mãi yêu em suốt cuộc đời này.
Con bò nhà mình bây giờ ra sao nhỉ,
Vẫn như ngày xưa rơm khô nó buồn nhay?

Em cất lời ca, lòng anh êm dịu hẳn
Chữa cho anh lành bằng giấc mộng trẻ thơ.
Hẳn vẫn nồng nàn bên cửa sổ như xưa
Thanh lương trà thu về lá trút cành trơ.

Mẹ hát bài gì bây giờ khi kéo sợi?
Anh đã đi xa làng ta mãi mãi rồi,
Dù anh vẫn biết đỏ rực trời cơn bão
Thổi ngập hiên nhà mình những lá thu rơi.

Anh vẫn biết, thay cho bao niềm âu yếm
Thay cho lệ nhoà, khóc cô dâu bạc mệnh
Chỉ con chó già bị bỏ rơi ngoài ngõ
Tru khe khẽ nhớ về hai anh em mình.

Nhưng ngày xưa thôi cũng không cần quay lại
Bởi em chỉ được nhận khi đã muộn rồi
Như tình yêu, niềm vui, nỗi buồn tê tái
Chiếc khăn Riazan hằng mơ ước trên vai.

Tháng 9-1925


Сестре Шуре


Я красивых таких не видел,
Только, знаешь, в душе затаю
Не в плохой, а в хорошей обиде -
Повторяешь ты юность мою.

Ты - мое васильковое слово,
Я навеки люблю тебя.
Как живет теперь наша корова,
Грусть соломенную теребя?

Запоешь ты, а мне любимо,
Исцеляй меня детским сном.
Отгорела ли наша рябина,
Осыпаясь под белым окном?

Что поет теперь мать за куделью?
Я навеки покинул село,
Только знаю - багряной метелью
Нам листвы на крыльцо намело.

Знаю то, что о нас с тобой вместе
Вместо ласки и вместо слез
У ворот, как о сгибшей невесте,
Тихо воет покинутый пес.

Но и все ж возвращаться не надо,
Потому и достался не в срок,
Как любовь, как печаль и отрада,
Твой красивый рязанский платок.

Сентябрь 1925

[Geobic]

Hoan nghênh Bí! Đã có lần Geo đề xuất “Mỗi ngày một bài thơ Exenin”, nhưng mọi người không hướng ứng, đánh để chàng thi sỹ tóc vàng nằm đấy. Thình thoảng có ai đó đánh thức dậy, nhờ đọc cho nghe tâm tình của lá cây ngon cỏ của đồng quê Nga.
Sau đây là bài vào loại hắc búa nhất của Exenin, mời mọi người cùng thử sức. Dịch xong bài này, các bài khác của Exenin coi như bằng không… dễ dịch!

* * *

Шаганэ ты моя, Шаганэ!
Потому, что я с севера, что ли,
Я готов рассказать тебе поле,
Про волнистую рожь при луне.
Шаганэ ты моя, Шаганэ.

Потому, что я с севера, что ли,
Что луна там огромней в сто раз,
Как бы ни был красив Шираз,
Он не лучше рязанских раздолий.
Потому, что я с севера, что ли.

Я готов рассказать тебе поле,
Эти волосы взял я у ржи,
Если хочешь, на палец вяжи -
Я нисколько не чувствую боли.
Я готов рассказать тебе поле.

Про волнистую рожь при луне
По кудрям ты моим догадайся.
Дорогая, шути, улыбайся,
Не буди только память во мне
Про волнистую рожь при луне.

Шаганэ ты моя, Шаганэ!
Там, на севере, девушка тоже,
На тебя она страшно похожа,
Может, думает обо мне...
Шаганэ ты моя, Шаганэ.

1924

* * *

Saganê của anh, ơi Saganê!
Có lẽ bởi anh đến từ phương bắc
Anh muốn kể về cánh đồng lúa mạch
Về sóng lúa rập rờn dưới ánh trăng quê
Saganê của anh, ơi Saganê!

Có lẽ bởi anh đến từ phương bắc,
Mà vầng trăng xứ ấy sáng vô ngần,
Mà Sirat nơi đây dù đẹp tuyệt trần
Cũng khôn sánh Riazan* bát ngát,
Có lẽ bởi anh đến từ phương bắc...

Anh muốn kể về cánh đồng lúa mạch:
Mái tóc anh kết từ cọng mạch đen
Anh sẽ không đau, dù chút xíu, đâu em
Em hãy thử vặn trong tay và xiết chặt!
Anh muốn kể về cánh đồng lúa mạch...

Về sóng lúa rập rờn dưới ánh trăng quê
Em cứ nhìn mái tóc quăn sum suê
Trên đầu anh mà cợt cười mặc sức,
Nhưng chớ gợi trong anh ký ức
Về sóng lúa rập rờn dưới ánh trăng quê.

Saganê của anh, ơi Saganê!
Người bạn gái hiền lành nơi phương bắc
Giống hệt em, cả tính tình, dáng vóc
Có thể giờ đây đang ngóng đợi anh về...
Saganê của anh, ơi Saganê!

1924

[Geobic]

Xin post sau đây 1 bài thơ Esenin do nhà thơ kiêm nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo dich, in trong Tạp chí Văn học nước ngoài mới đây. Trong đó còn nhiều bản dịch khác của ông.

* * *

Вот уж вечер. Роса
Блестит на крапиве.
Я стою у дороги,
Прислонившись к иве.

От луны свет большой
Прямо на нашу крышу.
Где-то песнь соловья
Вдалеке я слышу.

Хорошо и тепло,
Как зимой у печки.
И березы стоят,
Как большие свечки.

И вдали за рекой,
Видно, за опушкой,
Сонный сторож стучит
Мертвой колотушкой.

1910


Đã chiều rồi

Đã chiều rồi
Sương muối vàng óng ánh
Phủ xuống cây tầm-ma một mình trên đồng vắng
Tôi ngả đầu vào dương liều ven đường

Trăng lên như khác với lệ thường
Rót ánh sáng về mái nhà tôi ở
Và đâu đây có bài ca chim sẻ
Tôi nghe từ xa…

Thật tuyệt vời và ấm cúng dường bao
Như mùa đông bên bếp lửa
Và cây tầm-ma một mình đứng đó
Giống làm sao ngọn nến lớn giữa đồng!

Ở xa kia, về phía dòng sông
Như một dải nẹp viền lông thú
Có cụ già gác rừng buồn ngủ
Gõ triền miên vào chiếc mõ đã già…

1910

[Tykva]

Bí tạ lỗi với bác Tạ Phương bằng bản dịch "Tặng L.I. Kashina" mới đây


* * *
Tặng L.I. Kashina

Kìa bạch dương cao cao
Ngực căng vồng sức trẻ
Tóc lá khẽ lao xao
Tìm gì trong đầm thế?

Về chuyện gì gió khóc?
Về chuyện gì cát reo?
Hay cây muốn cài tóc
Chiếc lược - vầng trăng treo?

Kể ta nghe bí mật
Cây vẫn giữ đi nào.
Ta thích nghe thu đến
Bài ca buồn nghẹn ngào.


Và bạch dương hé ngỏ
Cho người bạn tâm giao:
"Mục đồng đêm qua khóc
Không gian đẫm ánh sao

Trăng ngời trên đồng cỏ,
Cây lá bạc long lanh
Chàng ôm tôi thật chặt
Trong vòng tay chân thành.

Rồi hẹn trong tiếng lá
Và thở dài âm thầm:
"Tạm biệt em yêu nhé,
Đến mùa sếu sang năm"

1918


* * *

Л.И.Кашиной

Зеленая прическа,
Девическая грудь,
О тонкая березка,
Что загляделась в пруд?

Что шепчет тебе ветер?
О чем звенит песок?
Иль хочешь в косы-ветви
Ты лунный гребешок?

Открой, открой мне тайну
Твоих древесных дум,
Я полюбил печальный
Твой предосенний шум.

И мне в ответ березка:
"О любопытный друг,
Сегодня ночью звездной
Здесь слезы лил пастух.

Луна стелила тени,
Сияли зеленя.
За голые колени
Он обнимал меня.

И так, вдохнувши глубко.
Сказал под звон ветвей:
"Прощай, моя голубка,
До новых журавлей".

1918

[Tykva]