Thơ Boris Pasternak

[Tykva]

Борис Пастернак (Русская советская поэзия)


Борис Леонидович Пастернак родился в Москве. Отец его был художником, мать - известной пианисткой. Пастернак был с детства окружен искусством. В доме, где он рос, бывали музыканты, художники, писатели, и среди них - Лев Толстой.
Под влиянием крупного русского композитора А. Н. Скрябина тринадцатилетний Пастернак увлекся музыкой. Но в 1909 году он оставляет мысль о композиторстве и поступает на философское отделение историко-филологического факультета Московского университета. Для совершенствования в области философии Пастернак отправляется в Германию, где учится в университете в Марбурге. И хотя изучение философии идет у него успешно, он расстается с ней так же решительно, как раньше расстался с музыкой.
Пастернак начинает писать стихи. В 1914 году выходит первый его поэтический сборник "Близнец в тучах". Поэзия становится его призванием, его "почвой и судьбой". Она вобрала в себя и его страсть к музыке, и интерес к философии.
В стихотворении, посвященном Пастернаку, А. Ахматова писала: "Он награжден каким-то вечным детством".
"Вечное детство" составляло самую суть поэтической личности Пастернака. Широко раскрытыми глазами смотрел он на мир, не уставая удивляться ему, восхищаться его пленительным разнообразием. На первых порах своей поэтической деятельности Пастернак писал изысканные стихи для узкого круга ценителей. Перелом произошел в 20-е годы, когда поэт обратился к социальным проблемам. Суть происшедшего с Пастернаком хорошо охарактеризовал М. Горький в письме к поэту после знакомства с его поэмой "Девятьсот пятый год": "Книга - отличная; книга из тех... которым суждена долгая жизнь. Не скрою от вас: до этой книги я всегда читал стихи ваши с некоторым напряжением, ибо - слишком чрезмерна их насыщенность образностью и не всегда образы эти ясны для меня... В "905 г." Вы скупее и проще, Вы классичнее в этой книге, насыщенной пафосом, который меня, читателя, быстро, легко и мощно заражает".
Дальнейшее поэтическое развитие Пастернака, шло именно по пути, названному Горьким,- он становился "скупее, проще, классичнее".
Литературная деятельность Пастернака была разнообразна. Он писал прозу, занимался переводами, достигнув в этом искусстве высокого мастерства, был автором поэм, романа в стихах "Спекторский". Но наиболее значительна все же его лирика. Он владел талантом выражать глубокие и тонкие человеческие чувства и мысли через посредство проникновенных картин природы. Восхищение красотой мира, стремление отыскать повсюду прекрасное характерно для Пастернака.
Известны переводы Пастернаком "Фауста" Гете, трагедий Шекспира, а также стихотворных произведений поэтов национальных республик нашей страны и зарубежных народов.

[NguyenAnh]

Cái tiểu sử tóm tắt trên đây Bí chuẩn bị bắt cu Ngọc Bảo dịch đầy chứ? Còn nếu nó không chịu thì cứ để đấy tớ.

Mấy bài dịch thơ Sologub của Bí như dở hơi , làm tớ chẳng muốn "bon chen" nữa

[Tykva]

[Nina]

[phuongnn]

Hôm nay em mới vào đọc cái vụ "ai chôm của ai cái gì từ bao giờ như thế nào động cơ mục đích phương thức hành động cách xoá dấu vết" này. Quá thú vị các bác nhể? Nói của đáng tội, dạo này sao mà có nhiều người này chôm một cái gì đó của người khác thế không biết! Việt Nam gia nhập công ước Berne vào tháng 10 năm ngoái, ấy thế mà đến nay số vụ chôm chỉa không những không giảm, mà lại còn tăng. Phải chăng trước đây người ta cũng chôm của nhau nhưng không phát hiện ra, hoặc phát hiện ra mà không lên tiếng?
Em cũng mò mẫm vào cái chốn được gọi là VNthuquan gì đó, thì thấy có một chi tiết thế này: bài thơ của Nhi-ca-lai Nhê-cra-xốp thì không biết bác TQ dịch dọt ra sao, nhưng phiên âm tên tác giả như sau:
Николай Некрасов = Nhi-cô–lai Nhe-cờ-ra-cốp
Thỉ em hoàn toàn choáng váng. Hoặc là bác quên tiếng Nga, hoặc bác quá ẩu. Tiếng Nga pha Thổ chăng? Theo em, nếu phương án 2, đỡ tệ hơn là bác ẩu, thì cũng không nên dịch thơ làm gì. Cái đó nó phải kỹ, phải trau chuốt, nó thể hiện sự tôn trọng tác giả, tôn trọng người đọc và tự trọng trong từ tứ thơ, từng con chữ.

Về các phương án dịch, em sẽ không viết như EBLX, là ấn thơ 6 chữ vào cái khuôn 5 chữ vì thứ nhất, là chú em viết ra rồi. Thứ hai, là việc chế thể loại 6 chữ thành 5 chữ là một tính toán khôn ngoan, khó có thể có ai tinh tường nhận ra sự khác biệt, hơn nữa người đọc Việt Nam dễ cảm nhận thể 5 chữ hơn thể 6 chữ rất nhiều. Đó là lý do tại sao mới đọc, người ta còn cảm thấy bài của bác TQ hay hơn của bà Bí. Âu cũng là điều dễ hiểu, bản sửa chữa bao giờ chả ngon hơn bản gốc raw-material.

Nhưng cảm nhận của em, là bài của TQ bên Thuquan là một sự sửa chữa cố tình bài của bà Bí, cho nó "khác", chính xác là một sự sửa chữa, "làm khác" một cách khá tinh vi. Đôi chỗ, sự sửa chữa lại đem lại một kết quả thô thiển hơn (câu thứ hai), nhưng đôi chỗ lại cố gắng "chế" lại một cách lộ liễu nhưng không còn thô như trước nữa - mùa đông thành mùa thu (câu cuối cùng)...

Đáng tiếc, như bác TQ đã viết là thơ bản gốc của Pastenak là 1 nhưng mỗi người một cảm nhận khác nhau - nhưng em đọc thì thấy cùng là một cảm nhận - nếu có bản nào khác là bản của Nina. Thán phục bác - đánh đông dẹp bắc từ VNN đến NNN sang Thuquan, chỗ nào cũng có người tán dương. Thôi thì "chôm" có lao động còn hơn cô "Chuồn chuồn kim" nào đó chôm cả bài luôn, thay mỗi tên tác giả...

Theo em các bác nên khoá cái chủ đề này lại.

[conghedoinghieng]

Em nhớ trong tiếng Nga có từ "добрый", 1 từ để chỉ tính cách đặc trưng của người Nga, bao trùm tất cả những ý nghĩa: nhân hậu, vị tha, bao dung, .... và cả vĩ đại nữa. Nhưng cách mà những người yêu nước Nga (không phải tất cả) của NNN "đánh hội đồng" thế này thì chẳng có một chút "добрый" tẹo nào, nếu không nói là hơi "ác"!
1. Trăng Quê là một người yêu thơ, có tâm hồn thi sĩ, nhiệt tình cả trong việc sưu tầm và sáng tác thơ. Nếu có "tham lam" cả mảng dịch thơ thì cũng chỉ vì tình yêu phi lợi nhuận với thơ ca Nga mà thôi. Nếu đăng bài thơ ấy ở Vnthuquan mà có tiền thì dứt khoát có người sẽ kiện ra Toà ngay (nhiều người kiện lắm, chả phải 1 đâu!).
Bác Trăng Quê chả thiếu gì cách "lobby" bản thân, 1 bài thơ của Pasternak chả mang lại cho bác ấy cái gì ngoài việc cộng thêm 1 chút tình yêu nhỏ vào tình yêu lớn của bác ấy với thi ca.
"Chôm chỉa" hay "đạo" cái gì đó thì cũng có ba bảy đường. Với em thì Trăng Quê không phải là Bảo Phúc hay Ngọc Khuê, mà chắc cũng chẳng ai ghét đến mức "bới bèo tìm bọ".
2. To Trăng Quê: em chưa có dịp gặp bác bao giờ, nhưng em rất khâm phục khi bác "nhảy" thẳng vào vụ này, không né tránh, mà em thì thấy rốt cuộc bác chả có lỗi gì to lắm. Nếu là em thì chắc chết gục vì bị tổn thương rồi. Lỗi duy nhất của bác là bệnh "lười" cảm xúc và "tiện thể" lấy hứng. Hì hì (Bác ơi, hay là bác hỏi chị Bí và Nina xem, nếu được sự đồng ý thì đăng cả mấy bản dịch ấy lên, thế có hay hơn không?)
3. To chị Bí: Chị Bí yêu quý ơi, nếu em nhớ không nhầm thì có lần chỉ bảo với anh Hùng mì gà đại ý là "chú chả đủ trình độ làm cho chị buồn!". Em vote luon 5 sao cho câu này của chị đấy!...
4. To Nguyen Anh: Bác quá là ok luôn. Nếu không có bác thì không biết TQ sẽ nghĩ gì khác về NNN nhỉ?!?
5. To PhuongNN: anh không được "pháp luật hoá" vụ việc "tình cảm" này đâu nhé! Lạm dụng wé!
Em có đôi lời "trứng khôn hơn vịt" 2 tí. Có gì không phải mong các bác bỏ quá cho!

[hungmgmi]

[Nina]

Không ngờ box Thi ca Nga cũng có ngày sóng gió. Nhưng thôi, chuyện đã xảy ra thì đã xảy ra, em mong mọi người ... trở về với chuyên môn, mà cụ thể trong chủ đề này là về lại với Pasternak.

Nhà ga

Ôi nhà ga, chiếc rương thần của tôi
Chứa những chia ly – gặp gỡ và chia biệt
Người bạn chỉ đường tin cậy bao thân thiết
Công lao với tôi há kể hết được nào

Có lúc đời tôi đựng trong chiếc khăn quàng
Khi đoàn tàu đang chờ giờ khởi động
Những rọ mõm của bầy quái vật
Thở khói đầy, quắc mắt nhìn ta.

Có lúc tôi mới chỉ ngồi bên cạnh
Chỉ thế thôi, hy vọng đã hết rồi
Vĩnh biệt nhé, thời gian, niềm vui hỡi!
Tôi nhảy xuống đây, người soát vé ơi.

Có lúc phía tây như chẻ đôi
Trong gió mưa sấm chớp hãi hùng
Và tàu cấu cào bằng bao tia lửa
Để không rơi vào chỗ giảm rung

Và tiếng còi ré lên, như đã bao lần
Rồi từ xa tiếng khác liền nối tiếp
Và con tàu phóng đi trên tà vẹt
Như cơn bão kia điếc đặc lắm bướu gù

Và rồi hoàng hôn cũng không chịu nổi
Và đằng kia, sau màn khói xa xa
Cánh đồng và gió giật nghe thảm thiết
Ôi, giá như trong đó cũng có ta!

[Tykva]

Hoan nghênh tinh thần làm chuyên môn không mệt mỏi của Nina
Cu Bảo đang thắc mắc sao bác Nguyên Anh hứa giúp nó dịch tiểu sử tóm tắt của Pasternak mà lâu thế không thấy bác post lên đấy bác NA ơi

Còn bây giờ em trình làng tiếp một bài nữa của Pasternak vậy

[NguyenAnh]

[Tykva]

[Nina]

[Tykva]

Lâu quá không có ai nhòm ngó gì đến Pasternak, thôi tớ lại post tiếp một bài thu nữa của chàng vậy. Nói thật là càng đọc càng dịch tớ càng thấy chàng hay, chứ ngày xưa tớ cứ có định kiến là chàng ...không biết làm thơ

Rừng thu

Rừng thu xù xì cây lá
Bóng râm giấc ngủ bình yên
Gõ kiến, sóc hay chim cú
Không phá được giấc ngủ êm.

Mặt trời theo vết thu lên
Từng bước như đang sợ bẫy
Thận trọng vào rừng thu ấy
Quá trưa rồi mới đến nơi.

Dương bên đầm lầy, gò đống,
Rừng trăn rậm phủ rêu phong,
Thôn nào sau đầm lầy vắng
Nghe có tiếng gà vọng sang.

Tiếng gà gáy vang một chặp,
Rồi im lặng mãi thật lâu.
Như thể gà suy tư lắm,
Tiếng gáy có nghĩa gì đâu.

Nhưng kìa vẳng từ xa lại,
Có một chú gà gáy chơi,
Như người lính trong phiên gác
Đã cất lên tiếng trả lời.

Trả lời, nghe như tiếng vọng
Để cả lũ gà trong thôn
Bốn phương nam bắc tây đông,
Tất cả cùng vui hoà giọng.

Và theo tiếng gà vang dậy
Rừng bừng tỉnh giấc mở ra
Để thêm một lần nhìn thấy
Đồng rộng, màu xanh trời xa.


Осенний лес

Осенний лес заволосател.
В нем тень, и сон, и тишина.
Ни белка, ни сова, ни дятел
Его не будят ото сна.

И солнце, по тропам осенним
В него входя на склоне дня,
Кругом косится с опасеньем,
Не скрыта ли в нем западня.

В нем топи, кочки и осины,
И мхи, и заросли ольхи,
И где-то за лесной трясиной
Поют в селенье петухи.

Петух свой окрик прогорланит,
И вот он вновь надолго смолк,
Как будто он раздумьем занят,
Какой в запевке этой толк.

Но где-то в дальнем закоулке
Прокукарекает сосед.
Как часовой из караулки,
Петух откликнется в ответ.

Он отзовется, словно эхо,
И вот, за петухом петух
Отметят глоткою, как вехой,
Восток и запад, север, юг,

По петушиной перекличке
Расступится к опушке лес
И вновь увидит с непривычки
Поля и даль и синь небес.

[hungmgmi]

Bác dịch hay thế này rồi thì anh em còn làm ăn gì được nữa hả trời ?

[Nina]

Anh Hùng ạ, ai dịch hay là chuyện của họ, ta ... dịch dở là chuyện của ta , sợ gì cái đó cơ chứ .

Nói thế thôi chứ mấy ngày nay em bận quá, chỉ góp vài câu vào đây rồi em biến đây

Rừng mùa thu

Boris Pasternak

Rừng mùa thu đã mọc tóc dài.
Có bóng tối, giấc mơ và yên lặng.
Cả gõ kiến lẫn cú rừng với sóc
không đánh thức rừng tỉnh giấc mộng say.
Và mặt trời đi theo bước đường thu
chỉ vào được rừng khi chiều đã trải,

Ngó nghiêng xung quanh âu lo ngần ngại
Liệu trong rừng có chiếc bẫy nào không.

Nào bãi lầy, mô đất, dương lá rung,
Nào rêu, bụi cây tổng quán sủi trong rừng,
Và phía đằng kia bãi lầy đâu đó
Gà trống trong làng đang cất giọng hát chung
Chú gà trống gáy vang hết giọng
Và rồi lại im, trong yên lặng mông lung

Như thể gà đang đắn đo suy tính
Tiếng gáy này có ích lợi ra sao.
Nhưng bỗng dưng ở góc xa đâu đó
Chú hàng xóm gà bỗng gáy lao xao.
Như người lính đang phiên canh gác,
Gà trống bèn gáy lại đáp lời.
Tiếng gáy dội lại tựa như tiếng vọng,
Và gà theo nhau cùng gáy vang trời.

Tiếng gáy của gà tựa như cột mốc,
Đo cả bắc nam, cắm cả tây đông,
Theo tiếng gáy của đàn gà trống
Bóng tối lùi xa về phía bìa rừng
Và rừng lại ngỡ ngàng nhìn thấy
Cánh đồng trải xa và trời xanh muôn trùng.