Những ngày đầu Bác Hồ đến Nga

[mgi69]

[quote="phuongnn"]

[nthach1]

Về chủ đề này theo tôi nghĩ như vầy:
1- Về cuộc đời hoạt động của Bác đến nay vẫn là một ẩn số và chưa có một thông báo chính xác của Việt Nam về những thống kê từng năm hoạt động của Bác để Public cả. Như bác cyxovi đã viết "Thì bác tính, nếu ai đó viết về Bác thì cũng lại nghe Bác kể lại thôi mà" Âu cũng gần đúng như vậy vì có ai đi hoạt động bí mật mà có phụ tá đi kèm đâu nhỉ? Chắc chỉ có các mốc thời gian quan trọng là mọi người được biết.
2- Bác mgi69 đã viết " Suốt trong những năm 30, cụ ở và làm việc tại Nga " Nhưng theo tôi được biết thì Bác bị bắt tại Hương Cảng vào những năm 1931-1933 và nhờ một luật sư người Anh tên là Frank Loseby biện hộ và được tự do vào năm 1933. Năm 1938 Bác đã một là thiếu tá Bát Lộ quân tại Quế Lâm của Trung Quốc. Vậy thì không thể suốt những năm 30 Bác đã làm việc tại Nga được rồi.
3- Về ngoại ngữ thì chắc chắn rằng Bác đọc thông viết thạo hai thứ tiếng: Pháp và Trung. Vì ngay từ hồi còn ở Việt Nam khi chưa ra nước ngoài, Bác đã được học hai thứ tiếng này rồi, (Những người trí thức thời Pháp thuộc ở Việt Nam hầu như biết tiếng Pháp, nhất là Bác cũng đã từng đấu tranh với người Pháp tại Sài Gòn trước khi rời bên nhà Rồng). (Cha của Bác là một nhà nho nên đã dạy các học sinh bằng chữ Hán nôm và Bác cũng là một trong những học sinh của cha mình), thời bấy giờ chữ Quốc ngữ chưa phát triển lắm. Nhất là thời gian hoạt đông của Bác tại hai nước này khá lâu.
Còn các thứ tiếng khác khi cần viết văn bản hoặc đọc báo cáo thì E rằng Bác vẫn cần phải nhờ đến mấy anh phiên dịch. Đến các bác đã từng đi Nga và có hàng chục năm trời chuyên đánh vật với tiếng Nga, Khi viết luận văn có khi còn phải nhờ đến từ điển nữa là một người như Bác Hồ đâu phải sang Liên Xô chỉ để học tiếng Nga mà hàng ngày còn phải nghĩ đến nhiều vấn đề khác cho dân tộc mình nữa chứ (Tiếng Nga đâu có ghép từ dễ như tiếng Pháp đâu). Còn các thứ tiếng như: Anh, Ý, Xiêm...thì có lẽ phải xem lại. Nhiều anh đại học ngoại ngữ 5 năm ôn luyện đến khi tôt nghiệp vẫn bị rớt như thường.

[Phanhoamay]

- Tôi nghĩ khái niệm "giỏi" một ngọai ngữ nào đó là một khái niệm tương đối. Ví dụ anh A học ở Nga, rồi nghiên cứu sinh ở Nga v.v. trong lĩnh vực luyện kim, chắc chắn anh A rất giỏi tiếng Nga khi dịch hoặc làm việc bằng tiếng Nga liên quan đến luyện kim. Nhưng anh A hòan tòan có thể là một phiên dịch rất tệ khi ai đó nhờ anh ta dịch tài liệu về hội họa hay các bệnh răng hàm mặt chẳng hạn?
Tôi nhớ có lần một người bạn nhờ tôi dịch một tài liệu về các bệnh mắt. Khốn khổ thân tôi, tự điển có đủ cả, nhưng thuật ngữ tiếng Việt tôi còn chưa hiểu thì làm sao dịch?

- Chúng ta quá thiếu tư liệu về Bác Hồ, do đó, khen một chiều hay chê một chiều (trong lĩnh vực giỏi ngọai ngữ) là thái độ không khoa học.
Chúng ta chỉ có thể "phán đoán" và "suy luận" thông qua các thông tin trung gian.
Cụ thể về tiếng Nga, có một thời gian bác làm phiên dịch cho phái đoàn đại diện của Quốc tế CS bên cạnh Đảng CS Trung Quốc, thì ta có thể nghĩ rằng Bác giỏi hai thứ tiếng Nga và Trung. Không giỏi sao làm được phiên dịch?
Tất nhiên, sau này, nếu phải tiếp một đoàn chuyên gia Liên xô sang giúp ta xây dựng Nhà máy Cơ khí HN, Bác vẫn phải dùng phiên dịch, vì chắc chắn Bác thiếu kho từ vựng về ngành cơ khí chế tạo máy.

Vậy nếu lấy hiện tượng Bác vẫn phải dùng phiên dịch khi tiếp khách mà kết luận Bác không giỏi tiếng Nga là hơi vội vàng.

- Còn thêm một ý này nữa. Người thiết kế tòa nhà Bộ Công nghiệp đang sử dung hiện nay là một ông chỉ có bằng trung cấp. Tòa nhà tồn tại ngon lành đã gần 50 năm rồi. Vậy ông trung cấp thời đó chất lượng không thua kém gì ông kỹ sư bây giờ?
Bà bác ruột tôi năm nay ngoài 90 tuổi, hồi nhỏ thời Pháp thuộc, bà được đi học đến cỡ hết cấp 1 bây giờ. Suốt đời bà ấy không hề sử dụng tiếng Pháp trong công việc. Ấy vậy mà gần đây có lần bà đi tàu hỏa từ Hà nội vào Huế (môt mình!), nằm cùng ngăn với mấy khách du lịch người Pháp. Tôi tiễn bà, trước khi tàu chạy, tôi có vài lời nhờ mấy người ngọai quốc kia giúp đỡ bà trong suốt đoạn đường đi. Rất bất ngờ là ngay lúc đó, bà bắt đầu nói chuyện bằng tiếng Pháp với mấy người đồng hành một cách rất trôi chảy! Tiếng Pháp của bà làm tôi giật mình!
Cái sự học thời Bác Hồ chất lượng khác hẳn ngày nay, thiết nghĩ đó cũng là một điểm cần lưu ý khi nhận định về trình độ ngoại ngữ của các cụ.

[nthach1]

[hungmgmi]

Trong cuốn "Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch" của Trần Dân Tiên có viết là khi cụ Hồ sang Nga lần đầu gặp anh thuỷ thủ Nga, anh này nói là cụ Lê nin "mới mất hôm kia" (Xem lại bài đầu tiên của topic). Lênin mất ngày 21/1/1924, suy ra thời điểm nói câu đó là 23-hoặc 24/1/1924 .
Trong khi đó, cụ viết thư gửi Quốc tế Cộng sản ngày
11-9-1924 như sau:

“Tôi đã đến Mátxcơva vào tháng 7-1923. Tôi sẽ ra đi sau 3 tháng lưu lại ở đây. Vì lý do này hay lý do khác, việc lên đường của tôi đã bị hoãn hết tuần này sang tuần khác, rồi hết tháng này sang tháng khác” -Theo Hồ Chí Minh toàn tập, T 1, Nxb Chính trị quốc gia, 2000, tr. 303.
Vậy thực tế là cụ sang Nga lúc nào? Năm 1923 hay đầu 1924? Có thể tin cậy vào data trong thư trên.
Cuối năm 1923, cụ đi học ở Trường Phương Đông.
Cuối năm 1924, cụ sang Trung Quốc, có nhiều người nói là cụ sang làm phiên dịch cho Borodin.
Bạn nthch1 băn khoăn là thời gian ít ỏi như vậy liệu cụ có thể làm phiên dịch được không? Tôi nghĩ là một người có khiếu ngoại ngữ như cụ, chuyện sống ở Nga khoảng năm rưỡi, rồi đã đi học bên đó thì chuyện phiên dịch không phải là vấn đề gì lớn lắm.
Tôi nghĩ không phải lăn tăn gì chuyện cụ Hồ giỏi ngoại ngữ hay không, bằng chứng sờ sờ là cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp được cụ viết bằng tiếng Pháp, cụ còn làm chủ bút tờ báo tiếng Pháp Le Paria, rồi cụ viết thơ bằng tiếng Hán trong "Ngục Trung Nhật Ký"- khá hay là đằng khác, được dân tàu khựa thán phục rủ nhau viết hàng ngàn bức thư pháp thơ cụ...
Chỉ riêng mấy cái đó đã đủ ta toát mồ hôi

[tieuboingoan]

Cơ quan mình đang cùng với Tổng cục lưu trữ Trung Quốc chuẩn bị triển lãm tài liệu lưu trữ với chủ đề "Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc" tại Bảo tàng HCM vào khoảng giữa tháng 5/2007 (nhân dịp sinh nhật Người). Sẽ có khá nhiều tài liệu giấy và tài liệu ảnh về chủ đề trên lần đầu tiên được công bố. Có cả tài liệu v/v Bác làm phiên dịch tiếng TQ đó.
Khi triển lãm này khai mạc, các bạn quan tâm đến chủ đề này có thể đến xem nha!

[hungmgmi]

Hay quá, nhờ bác tieuboingoan nhắc lại chuyện này hôm chuẩn bị triển lãm nhé
Các bác Nga ngố mấy tháng trước cũng đưa cho ta nhiều tài liệu liên quan đến thời kỳ cụ ở Nga, sao ta không chịu công bố nhỉ?[/b]

[nthach1]

[nguyenthituyet]

Em cũng đọc đoạn mà bác Hùng post ở trong sách rồi.
Sao bác không post nốt cảnh Bác đi viếng Le-Nin nhỉ?
Nó như sau :
Khi Bác đến Mos,thì Lê-Nin vừa mất.Bác đến trung tâm cộng sản đỏ thì được đồng chí Gia-nec-tô cho hay tin như vậy.Bác rất buồn,uống một ngụm nước chè và bày tỏ ý định muốn đi viếng Le-Nin.Các đồng chí ở đó ngăn lại,vì lúc đó trên người Bác chỉ mặc mỗi áo thu.Các đồng chí nói:"Đồng chí đợi đến ngày mai hãy đi.Đồng chí mặc như thế này không chịu được rét Nga đâu!"
Bác không nói gì.Đồng chí Gia nghĩ thầm:"thế là đồng chí ấy cũng nghe lời chúng ta".
Vậy mà khoảng đêm,nghe tiếng gõ cửa,họ ra mở thì trước mặt là Bác.Nhìn bác xanh xám ,môi tím lại vì rét,ai cũng ái ngại.
rồi Bác lại xin một ngụm nước chè.
Đồng chí Gia hỏi:"Sao đồng chí không để đến ngay mai rồi hãy đi?"
Bác đáp:"Tôi không thể đợi đến ngày mai để đi viếng người bạn vĩ đại nhất của các dân tộc bị áp bức được"
Đoạn đi thăm thì giống như bác hùng đã post.
Đây đúng là cuộc gặp gỡ lịch sử các bác nhỉ?