Vichia Maleev ở nhà và ở trường

[Tykva]

Chương mười


Ngày hôm sau, nhìn qua cửa sổ lúc vừa ngủ dậy, tôi hiểu là mùa đông đã đến rồi. Tuyết đã phủ đầy sân. Xung quanh trắng toát: cả mặt đất, cả các mái nhà, còn cành cây đóng băng trông như những đường viền ren. Tôi những muốn đi trượt tuyết ngay lập tức bằng đôi giày mới được bố tặng, nhưng bây giờ phải đi học đã, rồi sau giờ học tôi ngồi ngay vào bàn, rồi làm các bài tập trong vở của Lika. Tôi quyết làm lại tất cả các bài tập lớp ba.
Rất nhiều bài dễ, và tôi giải chúng một cách dễ dàng như ăn chuối, nhưng cũng có những bài khó, phải vắt óc nghĩ ngợi khá lâu. Nhưng giờ đây tôi không thấy ngại nữa. Tôi tự đặt cho mình quy định không làm bài sau nếu như chưa giải được bài trước. Tất nhiên tôi không giải tất cả các bài tập một lúc, mà giải như thế trong vòng hai hay ba tuần gì đó.

Rồi tôi đi trượt băng khi trời đã sập tối. Bù lại, khi đã giải hết số bài toán lớp ba tôi cảm thấy mình như thông minh hơn thấy rõ, và đã có thể tự mình giải những bài toán lớp bốn mà cô Olga Nikolaevna cho chúng tôi làm. Trong vở bài tập của lớp bốn có vô số đề bài hơi hơi giống bài lớp ba, nhưng phức tạp hơn chút chút, nhưng tôi cũng đã biết cách giải những bài như thế. Thậm chí tôi còn thấy thích thú khi giải những bài hơi khó khó. Tôi không còn sợ môn số học nữa, như trút được một gánh nặng, và tôi thấy cuộc sống trở nên dễ dàng hơn. Cô Olga Nikolaevna rất hài lòng với kết quả học tập của tôi, và bắt đầu cho tôi điểm tốt. Bọn trong lớp thôi không chê trách gì tôi nữa. Cả bố mẹ tôi đều vui vẻ, bởi tôi đã học giỏi hơn. Tôi được vào đội bóng rổ, và cứ cách một ngày thì cùng tập với cả lớp trong hai giờ đồng hồ. Hôm nào không tập bóng rổ thì tôi trượt băng, trượt tuyết hoặc chơi khúc côn cầu - hôm nào cũng có trò gì đó để chơi.

Nhưng thằng Siskin, đáng lẽ phải cố mà học, thì nó lại mua về nhà hàng đống nào những lợn biển, chuột bạch, rùa. Nó có những ba con nhím! Suốt ngày nó quanh quẩn bên đống thú, chăm sóc chúng, cho ăn, dọn dẹp, nhưng chúng cứ ốm đau rồi lăn ra chết. Và nó còn lôi đâu về con Lobzik nữa. Lobzik là một chú chó lang thang chẳng thuộc nòi nào, và nếu nói cho thật công bằng thì đã khá lớn rồi chứ không còn là một con cún nữa, tuy chưa phải là một con chó già. Đó là một con chó xù màu đen, hai tai dài rủ xuống. Thằng Siskin trông thấy con chó lang thang đâu đó ngoài phố, bèn gọi nó đi theo mình, về đến nhà, và đặt tên cho nó là Lobzik, dù lobzik chẳng phải là một cái tên thích hợp cho chó, bởi đó là một cái cưa nhỏ để cưa các chi tiết bằng gỗ. Nhưng thằng Siskin chẳng thèm biết đến chuyện đó, và cho rằng đó là một cái tên chó.

Lẽ dĩ nhiên, với ngần ấy con thú trong nhà thì thằng Siskin làm gì còn tâm trí nào mà học bài nữa, và nó chỉ miễn cưỡng ngồi vào bàn học khi mẹ nó đã nhắc độ hai chục lần. Đấy, mẹ nó đi làm về, hỏi:

- Con học bài chưa thế?

- Dạ chưa ạ, nhưng con sẽ đi học ngay đây.

- Học bài đi, ngay lập tức.

- Vâng vâng, con học ngay mà, nhưng con phải cho con rùa ăn đã.

Mẹ nó quay đi làm việc của mình, còn nó thì cho rùa ăn, rồi đột nhiên nhớ ra còn phải chữa cái chuồng nuôi con lợn biển, và xoay xở với cái chuồng đó. Một lúc sau thì mẹ nó nhớ ra, bảo nó:

- Thế con định bao giờ thì ngồi vào bàn học thế?

- Con học ngay đây mẹ ạ.

- Ngay là lúc nào? Con cứ nói "ngay, ngay", nhưng chẳng chuyển gì cả thế.

- Con học ngay mà mẹ. Chữa xong cái chuồng là con học mà.

- Cái chuồng à? để chữa xong cái chuống ấy phải mất ba ngày. Thôi dẹp ngay đi mà học bài.

- Thôi được, - nó nói một cách tiếc rẻ - Mai con chữa nốt cái chuồng vậy. Thôi bây giờ con cho con nhím uống chút nước rồi sẽ học bài.

Nó cầm cái ca và đi lấy nước cho nhím, rồi kiểm tra xem còn con nào cần phải uống nước không. Rồi đột nhiên nó phát hiện ra mất một con nhím, và nó bắt đầu lùng sục trong nhà để tìm con vật. Nửa tiếng sau mẹ nó lại hỏi về bài vở.

- Con học ngay đây mà mẹ, - Siskin nói. Nhưng con phải tìm thấy con nhím đã.

Và cứ thế, cứ thế. Lúc thì chuyện này, lúc khác lại chuyện khác. Nếu mà mẹ nó bận đi học thì nó chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện học cả, mà chờ nước đến chân mới nhảy: khi đã sắp đến giờ đi ngủ rồi nó mới bắt đầu học cái gì đó. Tất nhiên, mọi thứ nó đều làm qua quýt được chăng hay chớ, chứ chả bao giờ chịu học đến nơi đến chốn, thế nhưng nó loay hoay kiểu gì đó nên thường cũng được điểm ba, đôi khi được cả bốn nữa, tuy điểm bốn thì cũng hiếm thôi. Nó sợ môn tiếng Nga nhất, và luôn luôn thoát hiểm nhờ nhắc bài. Thực tế thì những lời nhắc bài cũng chẳng có ích gì cho nó lắm. Khi cả lớp phải viết bài tập làm văn hay chép chính tả, thằng Siskin đã biết trước là sẽ được hai, cho nên những ngày đó nó nghỉ học luôn, không đến trường nữa. Một lần, khi cô Olga Nikolaevna báo trước rằng hôm sau lớp sẽ phải viết chính tả, thế là buổi sáng hôm đó nó giả ốm và nói với mẹ nó rằng nó đau đầu quá. Mẹ nó cho phép nó nghỉ ở nhà, và bảo khi nào đi làm về thì bà sẽ gọi bác sĩ đến khám bệnh. Ngay khi mẹ nó vừa về đến nhà thì nó lại nói là không đau đầu nữa, cho nên cũng không cần phải gọi bác sĩ đến nữa. Mẹ nó viết giấy xin nghỉ phép gửi cô Olga Nikolaevna, và mọi việc đều đâu vào đấy cả. Nhưng một lần khác, lớp có bài tập làm văn, thằng Siskin lại kêu đau đầu, và mẹ nó lại đồng ý viết giấy xin phép cho nó nghỉ, nhưng khi đi làm về thấy nó đã lại khỏi rồi, bà lấy làm lạ lắm, vì hình như nó khỏi ốm hơi nhanh. Tuy nhiên, cả lần ấy nữa bà cũng chưa nghi ngờ gì về bệnh tình của thằng con cả. Chỉ đến lần thứ ba thì bà mới bắt đầu đoán được là thằng Kostia nói dối để khỏi phải đi học. Đầu tiên nó nhất định không chịu thừa nhận, nhưng mẹ nó bảo bà sẽ đến trường để tìm hiểu nguyên nhân tại sao. Kostia hiểu là mẹ nó sẽ làm đến đầu đến đũa, và đành phải thừa nhận.

Khi mẹ nó hiểu ra rằng nó giả ốm chỉ để tránh không phải học, bà tức giận thực sự. Chuyện đó không may lại xảy ra đúng vào cái ngày nó mang con Lobzik về nhà. Mẹ nó vốn đã không hài lòng với việc nó mang đủ mọi thứ thú nhỏ về nhà nuôi và bận bịu vào đó cả ngày, chả chịu học hành gì cả. Bởi thế, thằng Kostia đem con chó giấu vào nhà kho để mẹ nó không trông thấy con chó ngay. Thế nhưng đúng lúc thằng Kostia thừa nhận tất cả và mẹ nó đang cáu giận tột cùng thì Lobzik tìm được đường chui ra khỏi nhà kho và chạy thẳng vào phòng.

- Còn con gì nữa thế này? - Mẹ nó hét khi trông thấy con vật.

- Con này... không có gì đâu mẹ, con chó thôi mà, - thằng Siskin lúng búng.

- Chó à? - Mẹ nó hét. - Đuổi nó đi ngay! Con đã có cả một vườn bách thú trong nhà rồi, chẳng chịu học hành gì cả! Đem vứt hết tất cả bọn thú ấy đi! Cả chuột bạch, cả chuột đánh vòng, cả nhím, tất cả, đem hết đi ngay! Cả con chó này nữa, mẹ khổ với con đủ lắm rồi.

Biết làm sao được, thằng Kostia nước mắt lưng tròng đành đem cho bạn bè quen thuộc tất cả những con thú của nó, có điều chẳng ai muốn nhận nuôi con nhím cả. Nó đem con vật đến nhà tôi, kể cho tôi nghe mọi chuyện vừa xảy ra ở nhà. Tôi cũng chả muốn nhận nuôi con nhím, vì lũ chuột bạch mà nó cho anh em tôi đã sinh sôi nảy nở nhiều không thể tưởng tượng được, một số con đã chui vào làm tổ trong tủ của mẹ. Hơn thế, con nhím trông cứ uể oải làm sao ấy, có lẽ nó đang ốm. Nhưng thằng Siskin khẳng định con nhím không ốm, nó chỉ trong trạng thái mệt mỏi thôi, vì lũ nhím về mùa đông thường ngủ đông, nên có lẽ con này cũng muốn ngủ. Nghe đến đó tôi đồng ý nuôi con nhím, một phần là vì thắng Siskin hứa mùa xuân đến, khi con nhím tỉnh dậy nó sẽ lấy lại để mang về nhà nó nuôi.

Duy chỉ có con Lobzik thì thằng Siskin không muốn cho ai cả, và quyết định sẽ nuôi giấu mẹ nó trên tầng áp mái. Nó làm cho con chó một cái đệm ở bên cạnh ống khói, và để con chó không thể sổng ra, nó dùng dây thừng buộc vòng cổ con vật vào xà nhà. Trên tầng áp mái rất lạnh, nhưng bên cạnh ống khói thì cũng đủ ấm, con Lobzik không đến nỗi bị lạnh cóng, tuy nhiên thật ra có thể nói đôi khi con chó chắc là khổ không chịu nổi vì vừa lạnh cóng vừa nóng bức cùng lúc. Khi trời lạnh nhiều thì tất nhiên cái ống khói cũng nóng nhiều hơn, bởi thế con chó bị quá nóng một bên sườn chẳng khác nào trên chảo rang, trong khi sườn bên kia lại bị lạnh cóng. Kostia rất lấy làm lo lắng, nó sợ con Lobzik bị lạnh rụng mất một bên tai, hoặc bị sưng phổi. Nó lén mẹ mang thức ăn lên tầng áp mái cho con chó, và hầu như tất cả thì giờ rỗi rãi trong ngày nó luẩn quẩn ở đó để con chó có bạn. Khi mẹ vắng nhà, nó mang con chó xuống và chơi với nó xả láng, trông chừng mẹ sắp về thì lại dẫn con chó lên giấu. Đầu tiên mọi việc đều tốt đẹp, thế nhưng đến một hôm nó quên bẵng mất việc đem con chó giấu đi trước khi mẹ về, mà cũng có thể là do hôm đó mẹ nó về nhà sớm hơn thường lệ, tôi không biết chính xác, nhưng nói ngắn gọn là thằng Siskin bị bắt quả tang. Mẹ nó trông thấy con Lobzik, hét lên:

- Lại cái con chó quỷ quái này! Đó là nguyên nhân tại sao con không bao giờ có đủ thì giờ làm bài tập đó phải không! Mẹ đã bảo con đuổi nó đi cơ mà, sao con lại còn mang nó về đây!

Lúc đó thằng Siskin đành thú tội, rằng nó đã không nghe lời mẹ, và con Lobzik suốt thời gian qua sống trên tầng áp mái, nó lén mang thức ăn lên đó cho con chó, và nó yêu con chó đến mức không thể đuổi con vật ra ngoài trời rét buốt ngay lúc này, con chó tội nghiệp hoàn toàn cô đơn, không nhà cửa.

- Nhưng giá như con học tập nghiêm túc hơn và làm hết bài tập thì mẹ có thể đồng ý cho con nuôi nó mà, - mẹ nó nói, - nhưng con có muốn nghe lời mẹ đâu!

- Làm sao con có thể học tập nghiêm túc được, - thằng Siskin cãi, - Con ngồi vào bàn học nhưng cứ lo nghĩ cho con Lobzik bị nhốt trên tầng áp mái. Chắc là nó buồn lắm. Vì thế con không thể học thuộc bài được.

Đến thế nữa thì mẹ nó động lòng thương, và nói:

- Nếu con hứa sẽ làm hết mọi bài tập về nhà ngay sau khi đi học về thì có thể mẹ sẽ cho phép con giữ con chó lại mà nuôi.

Tất nhiên là thằng Siskin hứa ngay.

- Được, để mẹ xem con giữ lời hứa thế nào, - mẹ nó nói. - Mẹ sẽ kiểm tra sách vở của con hàng ngày sau khi đi làm về.

Ngày hôm sau, trên đường đi học về thằng Kostia kể cho tôi nghe mọi chuyện, rồi rủ:
- Về nhà tớ đi, cậu sẽ thấy tớ đang dạy nó làm xiếc như thế nào. Cậu sẽ thấy nó là một con chó cực thông minh. Nó đã biết ngậm cái gậy trong mõm rồi đấy.

- Theo tớ để ngậm cái gậy trong mõm thì chẳng cần phải thông minh gì nhiều lắm. – Tôi nói.

- Cũng còn tuỳ đối với ai chứ, - thằng Siskin cãi. - Tất nhiên nếu cậu ngậm cái gậy trong mồm thì chẳng cần tí thông minh nào, nhưng con Lobzik thì cần.

Chúng tôi về nhà nó. Siskin lấy hộp đường từ chạn ra và gọi con Lobzik. Trông thấy hộp đường, con chó chạy ngay lại và vui vẻ vẫy đuôi. Rõ là nó đã quá quen với cái vật đó rồi. Kostia đưa cho nó cái gậy, bảo:

- Khoan, mày phải ngậm lấy cái gậy đã, rồi mới được ăn đường.

Con chó quay đầu tránh cái gậy, và hau háu nhìn hộp đường.

- Nào, đừng nhìn hộp đường thế, tao bảo mày ngậm cái gậy cơ mà! – Kostia cao giọng.
Con chó chẳng hề tỏ ý định ngậm lấy cái gậy. Thằng Siskin bèn lấy tay vành mõm nó ra, nhét cái gậy vào đó, thế nhưng ngay khi nó vừa thả tay ra thì con chó há mõm, cái gậy rơi lại rơi xuống sàn mất.

- Thế đấy, mày quên hôm qua tao dạy mày những gì rồi à? - Thằng Siskin cằn nhằn. – Thôi đành dạy lại từ đầu vậy.

Nó nhét cái gậy vào mõm con Lobzik và bắt tôi giữ mũi con chó để nó không thể há mõm ra. Như thế con vật giữ được cái gậy trong mõm được một lúc, rồi chúng tôi cho nó một miếng đường. Hai đứa chúng tôi làm đi làm lại bài tập đó mấy lần. Dần dần thì con chó cũng hiểu chúng tôi muốn gì ở nó, rằng cứ ngậm cái gậy trong miệng một lúc thì được thưởng một miếng đường, cho nên nó bắt đầu tự ngậm lấy cái gậy, không phải giữ mõm nó nữa. Tuy nhiên, lúc nào nó cũng cố bỏ cái gậy ra cho nhanh để nhận miếng đường. Nhưng khi nó nhả gậy ra nhanh quá thì thằng Siskin không cho đường, mà phạt nó bắt ngậm gậy lâu hơn.

Hôm đó tôi về nhà rất muộn và nhận ra rằng mình lại không tuân thủ thời gian biểu. Tôi quyết định khi nào được nghỉ hè tôi cũng sẽ nuôi một con chó và dạy nó làm xiếc. Bây giờ thì không nên nuôi, vì nuôi và dạy chó rất mất thì giờ. Tôi vừa mới cải thiện được môn số học đôi chút, nhỡ lại bị điểm hai thì sao. Cho nên, tôi quyết định, đầu tiên phải học cho tốt đã, sau đó mới nghĩ đến chuyện dạy chó được.

Thằng Siskin thì cứ hở ra lúc nào là nó quấn lấy con chó, và đã dạy được nó không chỉ ngậm cái gậy, mà còn cắp cái gậy chạy theo chủ nữa. Tất nhiên con Lobzik không làm những việc đó một cách tự nguyện, mà làm vì những miếng đường, nhưng được cái nó học tập rất chăm chỉ. Vì một miếng đường bé tẹo nó sẵn sàng mang cái gậy, thậm chí cả một khúc gỗ to chạy đến tận ngõ Ga.

Siskin nói sẽ dạy con Lobzik không chỉ có thế, mà còn nhiều trò khác nữa, nhưng giờ đây nó không dạy thêm con vật trò khác ngay, vì nó cũng đã chán rồi. Nhìn chung nó không thể làm một việc lâu, mà cứ nhảy từ việc này sang việc khác, và chẳng việc nào nó làm được đến đầu đến đũa.

(Hết chương IX)

[Tykva]

Chương mười một

Lớp chúng tôi có dự định đi xem xiếc từ lâu lắm rồi. Anh Volodia đã hứa sẽ mua vé cho cả lớp, và chúng tôi chờ cái ngày đó mà sốt ruột ghê lắm. Chúng tôi đã đi xem phim cả lớp mấy lấn, nhưng chưa bao giờ được xem xiếc cùng với nhau cả. Riêng tôi thì đã lâu lắm chưa xem xiếc, còn thằng Siskin thì bảo nó đi xem lần cuối cùng từ lâu, lâu đến mức bây giờ chẳng nhớ gì nữa. Nó nhớ hình như có những con vật gì đó, chẳng hiểu hổ hay sư tử, mà có thể là ngựa, ngoài ra chẳng nhớ được gì khác. Khi đó nó còn bé xíu. Đặc biệt chúng tôi muốn được tận mắt thấy diễn viên đi mô tô trong lòng một quả cầu lớn làm bằng các thanh kim loại. Chúng tôi thấy áp phích quảng cáo tiết mục này khắp nơi và không ít lần giỏng tai hóng chuyện những người đã tận mắt thấy tai trong rạp xiếc. Tức là có một quả cầu lớn được làm từ những thanh kim loại vững chắc. Một diễn viên đi xe môtô vào lòng quả cầu đó, và bắt đầu đi vòng tròn. Nửa dưới của quả cầu từ từ tách khỏi nửa trên, và hạ xuống sát đất, nhưng diễn viên đi môtô thì vẫn lượn vòng tròn ở nửa trên của quả cầu. Điều đáng ngạc nhiên nhất là anh ta không bị rơi khỏi nửa cầu đó, dù vô khối lần đầu anh ta dốc ngược hẳn. Thấy nói là khi diễn viên đi môtô với tốc độ đủ lớn thì xuất hiện một lực gọi là lực ly tâm, chính lực này giữ cho chiếc xe cùng với người điều khiển không bị rơi xuống. Nhưng nếu như tốc độ của chiếc xe không đủ lớn, lực ly tâm cũng giảm và chiếc xe sẽ rơi khỏi quả cầu.

Một số đứa trong lớp nói không phải là cả lớp được đi xem xiếc, vì anh Volodia không thể mua được đủ số vé, nên chỉ có những đứa được toàn điểm năm được đi thôi. Một số khác nói tất cả đều được đi, trừ Siskin. Cũng có đứa nói chẳng ai được đi xem xiếc cả, đơn giản là vì vé đã hết từ lâu rồi.

Nhưng rồi mọi việc đã đâu vào đấy, và có đủ vé cho tất cả mọi người, thậm chí cả thằng Siskin cũng có vé. Chúng tôi đến trước giờ mở màn rất lâu, và điều đó không có gì đáng phải nói, vì đứa nào cũng nghĩ: thà đến sớm một chút thì tốt hơn là bị muộn, vì nếu đi muộn nhỡ người ta không cho vào nữa thì sao. Chúng tôi ngồi vào chỗ của mình và bắt đầu tò mò ngắm nghía sân khấu tròn được phủ một tấm thảm đẹp. Bên trên chỗ chúng tôi ngồi có những sợi dây cáp gì đó treo chi chít, còn ngay dưới vòm mái rạp thì lủng lẳng những khung đủ mọi hình dạng, những thang dây và những thiết bị khác nữa. Cả rạp xiếc lớn dần dần đông chật người, nhiều đến mức chúng tôi tưởng như người trong toàn thành phố dồn về đây. Tôi quyết định thử đếm xem có bao nhiêu người, nhưng đến hai trăm ba gì đó thì lẫn, đành phải đếm lại từ đầu và bỏ cuộc khi hàng chục chiếc đèn pha đột nhiên bật lên và trong rạp sáng như ban ngày. Mọi thứ xung quanh bỗng trở nên rực rỡ, đẹp như trong ngày hội. Cả đám đông khán giả bỗng rực lên đủ mọi màu sắc. Tôi nghĩ còn lâu buổi biểu diễn mới bắt đầu, và quay nhìn khán giả, nhưng tiếng chũm choẹ đã vang vang, tiếng trống rộn ràng, tiếng violông réo rắt, tiếng kèn đồng đĩnh đạc, và ... rất nhiều diễn viên nhào lộn đã xuất hiện trên sân khấu. Họ nhảy, lộn vòng, người nọ tung người kia lên, đỡ chân đỡ tay nhau trồng cây chuối và họ làm tất cả những việc đó một cách khéo léo đến mức tất cả mọi người thích thú như muốn lên sân khấu và cũng lộn vòng cùng với diễn viên. Tôi đã định nhảy lên và chạy ra đó nhưng may cô Olga Nicolaevna đã kịp giữ tôi lại, bảo tôi ngồi xuống để không làm người khác khó chịu. Tôi bổng hiểu ra là chẳng có ai chạy lên sân khấu cả, và lại ngồi xúông. Nhưng tôi không thể ngồi yên nổi khi xem tiết mục mở đầu đó. Tôi tưởng như có thể xem họ nhào lộn cả buổi, nhưng tiết mục đã chấm dứt, và các nghệ sĩ chạy vào sau cánh gà, nhường sân khấu cho tiết mục xiếc gấu. Những con gấu mới khéo léo làm sao chứ! Chúng đi trên dây, đánh đu, lăn thùng: Chúng đứng bằng hai chân trên những cái thùng gỗ tròn và dùng đôi chân lăn đều đều. Có hai con gấu còn biết đi xe đạp nữa.

Sau đó là tiết mục tung hứng bằng chân. Hai nghệ sĩ nằm trên mặt đất, dùng chân tung hứng nhiều thứ khác nhau, xoay tròn, lật đi lật lại và chuyền cho nhau cũng bằng chân. Những động tác tung hứng đó có khi người bình thường làm bằng tay còn khó, thế mà các nghệ sĩ này lại làm được bằng chân.


* * *
Rồi đến tiết mục xiếc chó. Chúng nhảy, lộn vòng, đi hai chân, đẩy xe cho nhau, chơi bóng. Một con thật dũng cảm! Người ta nhấc nó lên cao tít, tận gần mái vòm, và nó nhảy dù từ đó xuống. Rồi người dạy chó giới thiệu một con chó biết đếm. Người ta đặt thêm một cái ghế, một con chó đen nhỏ ngồi trên đó, người dạy chó đặt trước mặt nó ba khúc gỗ nhỏ và ra lệnh cho nó đếm. Chúng tôi đang nghĩ là chả biết nó sẽ đếm thế nào, - chó có biết nói đâu - thì con chó sủa đúng ba tiếng. Người xem vui mừng vỗ tay. Người dạy chó khen thưởng con chó của mình, cho nó một miếng đường, rồi đặt thêm hai khúc gỗ trước mặt nó và bảo:
- Nào, đếm đi!
Con chó sủa năm tiếng.
Rồi người dạy chó giơ ra trước mặt nó những miếng bìa các tông có viết những con số, bắt nó đọc. Lần nào con chó cũng trả lời đúng. Sau đó, cô diễn viên bắt đầu hỏi con chó:
- Hai lần hai là mấy? - Con chó sủa bốn lần.
- Ba cộng bốn là mấy? - Con chó sủa bảy lần.
- Mười trừ bốn bằng mấy? - Con chó sủa sáu lần.
Chúng tôi há hốc mồm vì ngạc nhiên: thậm chí nó biết cộng trừ nữa!
Rồi đến tiết mục tung hứng. Các nghệ sĩ tung hứng đủ mọi thứ, ném lên rồi bắt lấy. Có người tung hứng cùng lúc bốn cái đĩa, một người khác cũng tung hứng bốn cái đĩa, rồi hai người tung cho nhau, trao đổi những cái đĩa ấy. Và họ tung bắt mới khéo làm sao chứ! Một người ném cho một người khác, người này bắt lấy rồi tung trả người kia liên tục, thành ra những cái đĩa bay không ngừng từ tay người này sang tay người khác, và họ chẳng làm vỡ cái đĩa nào cả.

Còn có một chú hề mặc quần rộng màu xanh lơ, áo khoác màu da cam, mũ màu xanh lá cây, và có một cái mũi tròn đỏ chót. Ông này chả biết làm gì cả, nhưng cố làm tất cả các động tác như diễn viên, nhưng lần nào cũng hỏng. Sau tiết mục tung hứng ông ra sân khấu, mang ra đó ba khúc cây ngắn và tung hứng chúng, nhưng thật không may, ông bị một khúc cây đập trúng ngay vào đầu, và đành rời sân khấu. Sau khi lũ gấu đi xe đạp cũng thấy ông vác xe đạp ra sân khấu, có điều là ông đâm ngay vào thanh chắn bảo vệ ở mép sân khấu và cái xe của ông gẫy thành mấy đoạn. Rồi khi các kỹ sĩ diễn xong, ông cũng ra, xin họ cho phép được cưỡi ngựa một tí, có điều ông sợ bị ngã, nên nhờ người ta buộc cho mình dây bảo hiểm. Và thế là có một sợi dây bảo hiểm được tung từ trên cao xuống, người ta buộc vào lưng quần của ông. Đã sẵn sàng, ông hề túm đuôi ngựa định leo lên lưng nó, nhưng nó kêu phì phì dữ dội. Ông muốn lấy thang để lên ngựa, nhưng không lấy được vì cái dây bảo hiểm buộc ở lưng. Thế là ông đành nhờ kỵ sĩ giúp ông lên ngựa. Kỵ sĩ giúp ông leo lên, thế nhưng ông mãi vẫn không trèo lên được.
- Nào, lên ngựa đi! Ngồi cho vững! - Người kỵ sĩ hét to, cố gắng đẩy mông ông lên, còn ông, đáng lẽ phải lên lưng ngựa thì chả hiểu sao lại thấy đang cưỡi trên cổ kỵ sĩ. Thế là anh chàng này chạy vòng quanh sân khấu, còn ông hề mặc áo màu da cam thì chễm chệ trên vai anh. Anh kêu:
- Kìa, tôi bảo anh lên ngựa, anh trèo đi đâu thế? Anh trèo lên cổ tôi rồi này!
Cuối cùng, những người phụ diễn bắt ông hề rời khỏi kỵ sĩ, đặt ông lên lưng ngựa. Con ngựa bắt đầu chạy, ông hề ngả nghiêng, nhưng vẫn không bị ngã, mà thậm chí còn như bay trên sân khấu, dang rộng hay tay và cả hai chân, bởi đã có cái dây bảo hiểm buộc ở lưng. Tóm lại, hề là con người định thò mũi vào mọi việc, nhưng chẳng việc gì làm cho nên hồn. Ông làm tất cả mọi người buồn cười. Buồn cười thật đấy!
Tiết mục cuối cùng gọi là "Quả cầu dũng cảm". Suốt thời gian giải lao chúng tôi không rời khỏi chỗ ngồi, và chăm chú theo dõi công việc chuẩn bị. Người ta ghép nửa trên quả cầu từ các mảnh rời ngay trên mặt đất. Quả cầu to lắm, có lẽ phải chứa được hơn hai chục người mà vẫn còn rộng chán. Ghép xong nửa trên, người ta kéo nó lên cao tận gần mái vòm, rồi ghép nửa dưới, cũng to thế. Hai xe môtô và hai xe đạp được đặt sẵn vào đó, rồi mới kéo lên cao và ghép vào với nửa trên. Nửa dưới quả cầu có một cái cửa tròn, ở đó có một cái thang dây.
Khi giờ giải lao kết thúc, khán giả lục tục trở về chỗ.

Đã đến lúc đèn đóm lại bật lên sáng trưng, và trên sân khấu xuất hiện các diễn viên mặc áo liền quần màu xanh da trời, đội mũ bảo hiểm như phi công. Tất cả có ba người: hai nam và một nữ. Họ đứng bên rìa sân khấu, và công chúng vỗ tay nhiệt liệt. Âm nhạc vang lên, và các diễn viên ngẩng cao đầu, trèo theo thang dây lên quả cầu. Khi đã trèo lên đó, họ đóng cái cửa tròn lại, bắt đầu đi xe đạp bên trong quả cầu. Khi chiếc xe đi chưa nhanh lắm thì họ chỉ ở nửa dưới của quả cầu thôi, nhưng khi đã đạp nhanh hơn thì họ đi dần lên cao, cao mãi, và chiếc xe đạp chạy theo mặt phẳng nghiêng, chả hiểu sao mà không bị đổ. Các diễn viên lúc thì đi một mình, lúc thì đi hai người, và cô gái cũng đi xe đạp giỏi không kém hai người bạn diễn của mình.
Rồi một người khởi động cái xe máy. Động cơ xe nổ to nhưng tiếng súng máy. Chiếc xe bắt đầu đi trong lòng quả cầu với một tốc độ khủng khiếp, lao lên lao xuống trong lòng quả cầu, đôi khi đầu chúc hẳn xuống đất. Chúng tôi vô cùng lo lắng, sợ người đi xe môtô đó có thể bị rơi khỏi yên xe, nhưng không, anh ta vẫn bình yên vô sự. Người thứ hai cũng đã khởi động cái xe của mình và đi theo sau người đầu tiên. Ồn ào, tiếng máy nổ như tiếng súng! Người thứ hai đã đến đáy quả cầu, và dừng lại ở đó, còn người đầu tiên thì vẫn điều khiển chiếc xe của mình ở nửa trên quả cầu.

Đã đến lúc nửa dưới của quả cầu tách ra, và từ từ hạ xuống, còn người đi xe môtô vẫn ở nữa trên quả cầu. Khi nửa dưới của quả cầu chạm đất, cô gái và người thứ hai trèo ra khỏi quả cầu, còn người đầu tiên thì vẫn đi vòng, vòng, và vòng mãi. Chúng tôi nín thở nhìn anh này. Tôi đột nhiên nghĩ: "Không hiểu chuyện gì sẽ xảy ra nếu nhỡ động cơ bị hỏng hay bị trục trặc một phút thôi nhỉ? Tốc độ giảm nhanh chóng và cái xe sẽ lao ra khỏi quả cầu với một tốc độ khinh hoàng, còn người lái xe sẽ ngã xuống mất".

Đã mấy lần tôi sợ rằng động cơ xe có vấn đề, nhưng mọi việc đã diễn ra suôn sẻ. Nửa dưới của quả cầu lại được nhấc lên, người đi xe môtô giảm dần tốt độ và đi xuống nửa dưới. Các vòng lượn dần dần ngắn lại, cuối cùng anh dừng hẳn lại, chui ra chỗ cửa tròn và theo thang dây tụt xuống. Khán giả vỗ tay tán thưởng.

Buổi biểu diễn đến đó là chấm dứt, và tôi rời rạp xiếc một cách tiếc rẻ, không một lời nào có thể tả hết. Tôi quyết định: Khi lớn lên ngày nào tôi cũng đi xem xiếc. Mà nếu không được đi hàng ngày thì thôi, mỗi tuần một lần cũng tốt. Tôi sẽ không bao giờ chán xiếc cả!

[Tykva]

Chương mười hai

Chương 12
Ngày hôm sau tôi đến nhà Siskin, để hỏi nó cho con nhím ăn gì, vì hình như nó không muốn ngủ đông nữa. Nó tỉnh giấc vào ban đêm, và bắt đầu lùng sục khắp phòng, sột soạt với những giấy má gì đó làm mọi người mất ngủ. Khi tới nơi, tôi thấy thằng Siskin nằm ngửa trên sàn, ngay giữa phòng, hai chân chổng lên trời, tay giữ cái vali.

- Sao cậu lại nằm trên sàn thế? - Tôi hỏi.

- À, tớ đang tập tung hứng bằng chân đây, - nó nói. - Tớ sẽ dùng chân xoay cái vali này.

Nó dùng tay nhấc cái vali lên và cố lấy chân bắt, nhưng dĩ nhiên là bắt trượt.

- Giá mà chỉ phải bắt thôi nhỉ, - nó nói. - Nào, cậu giúp tớ đi, cầm lấy cái vali và đặt nó lên chân hộ tớ.

Tôi nhấc cái vali lên, đặt lên chân nó. Thoạt tiên nó dùng chân giữ yên cái vali ở đó, rồi mới bắt đầu thận trọng xoay, nhưng ngay lúc đó thì cái vali trượt xuống sàn.

- Không, không được, - Siskin nói. - Tập như thế không được gì cả. Chắc là phải bỏ giầy ra, vì giầy của tớ trơn quá.

Nó tháo giầy, rồi nằm ngửa ra sàn và lại giơ chân lên. Tôi giúp nó đặt vali lên chân.

- Đấy, - nó nói. - Giờ thì khác hẳn! Nó lại thử xoay cái vali bằng chân, nhưng lần này cái vali không rơi xuống sàn, mà rơi ngay xuống bụng nó.

Thằng Siskin ôm bụng kêu toáng lên.

- Ôi, ôi, cứ thế thì có khi chết mất! Cái vali này nặng quá. Thà tớ tập xoay bằng một cái gì đó khác, nhẹ hơn.

Chúng tôi bắt đầu tìm cái gì đó khác, nhẹ hơn. Nhưng chả có cái gì thích hợp cả. Cuối cùng thằng Siskin lấy cái gối trên đivăng, cuộn tròn lại và lấy dây thừng buộc thật chặt như khúc giò.

- Đây rồi, - nó nói. - Cái gối mềm, nên nếu có rơi thì cũng không đau.

Nó lại nằm xuống sàn, còn tôi giúp nó đặt "khúc giò" lên chân. Nó lại thử xoay, nhưng kết quả cũng chả khá hơn.

- Không, - nó nói, - tốt nhất là tớ tập bắt nó bằng chân vậy, như cô diễn viên trong rạp xiếc ấy. Cậu đứng từ xa ném nó cho tớ để tớ bắt nó bằng chân nhé.

Tôi xách cái gối đi ra xa, và - ném thật mạnh. Cái gối bay đánh vèo, nhưng đáng lẽ phải trúng chân thì tôi lại ném vào đầu nó.

- Ối đồ hậu đậu! - nó hét. -Cậu chẳng nhìn cậu ném đi đâu hay sao? Phải ném vào chân tớ chứ!

Tôi cầm lấy cái gối và nhằm chân nó mà ném. Thằng Siskin khua khắng đôi chân, nhưng không bắt được cái gối. Tôi ném cho nó chắc phải hai chục lần, mà nó chỉ bắt được mỗi một lần.

- Thấy chưa! - Nó vui mừng hét. - Y như diễn viên xiếc thật ấy nhé!
Tôi cũng muốn thử, bèn nằm ra sàn và bắt gối bằng chân, nhưng tôi chẳng bắt được lần nào, chỉ mệt đến đứt hơi. Lưng đau đến mức tôi tưởng có ai đó đã cưỡi lên lưng mà giậm.

- Thôi đủ rồi, - Siskin nói, - Hôm nay tập với cái gối thế là đủ rồi đấy. Ta thử tập với cái ghế đẩu xem sao.

Nó ngồi xuống ghế và từ từ ngửa ra sau, để ghế chỉ còn đứng trên hai chân phía sau. Nó ngửa, ngửa nữa, và rầm một cái, cả người cả ghế đổ xuống sàn mạnh đến mức thằng Siskin bị đập xuống sàn khá đau. Tôi cũng thử xem mình có làm được gì không, và kết quả chẳng khá hơn là bao: Cả người cả ghế ngã xuống sàn, trên gáy tôi mọc lên một cục u.

- Hình như bọn mình chưa thể tập được các bài tập kiểu như thế ấy, - Siskin nói. - Thà tập tung hứng còn hơn.

- Thế tung hứng bằng gì bây giờ?

- Bằng đĩa, như trong rạp xiếc ấy. Nó trèo lên mở chạn, lấy ra hai cái đĩa.

- Đây này, nó nói. - Cậu ném cho tớ, rồi tớ ném cho cậu nhé. Ngay khi tớ ném cái đĩa tớ cầm cho cậu thì cậu hãy ném cái đĩa cậu cầm cho tớ, và bắt ngay lấy cái đĩa tớ vừa ném, còn tớ sẽ bắt cái đĩa của cậu.

- Hượm đã, - tôi nói, - chúng ta sẽ đánh vỡ hết đĩa mất thôi, chả được cái gì đâu.

- Cậu nói đúng, - nó nói. - Ta làm thế này vậy: đầu tiên chỉ ném một cái thôi, tớ ném cho cậu bắt rồi cậu ném cho tớ bắt. Khi nào bắt thành thạo rồi thì ta sẽ đồng thời ném và bắt hai cái, rồi ba cái, bốn cái, và cứ thế ta sẽ tung hứng như các diễn viên thực thụ ấy.

Chúng tôi bắt đầu ném cái đĩa, và làm vỡ nó ngay tức khắc. Chúng tôi lấy một cái đĩa khác và cũng đánh vỡ nó.

- Không được, như thế không được, - Siskin nói. - Kiểu này thì ta làm vỡ hết sạch cả bát đĩa mất thôi. Phải tìm cái gì đó bằng sắt.

Nó tìm được trong bếp một cái chậu men nhỏ, và chúng tôi bắt đầu tung hứng cái chậu, nhưng không ngờ nó bay thẳng vào cửa sổ. Vẫn còn may vì chúng tôi chưa làm vỡ kính, tấm kính cửa chỉ bị nứt thôi.

- Chuyện không hay rồi! - Siskin nói. - Phải nghĩ ra cách nào đó.

- Ta dùng giấy dán vết nứt được không? Tôi đề nghị.

- Không, làm thế thì dễ lộ lắm. Ta làm thế này đi: Tháo một mảnh kính ngoài hành lang lắp vào đây, còn mảnh kín rạn này đem ra ngoài hành lang. Ngoài đó thì chả ai nhận ra nó bị rạn đâu.

Chúng tôi moi hết mát tít gắn kính ra, và thận trọng tháo tấm kính bị rạn. Nó vỡ làm hai phần ngay lập tức.

- Không sao, - Siskin nói. - Chúng ta sẽ ghép nó lại ngoài hành lang.

Rồi chúng tôi ra hành lang, tháo lấy một tấm kính ngoài đó, nhưng tấm kính đó lại hơi to hơn tấm kính trong phòng, và vì thế không thể lắp vừa khung cửa.
- Phải cắt cho nó ngắn bớt, cậu ạ, - Siskin nói. Cậu có biết đứa nào lớp mình có dao cắt kính không?

Tôi nói:
- Vasia Erokhin hình như có đấy.

Hai thằng đến nhà Erokhin, mượn nó con dao cắt kính và quay lại nhà Siskin. Nhưng thật lạ, chúng tôi chẳng trông thấy tấm kính đâu cả.

- Thế đấy, - thằng Siskin cằn nhằn. -Giờ thì lại chả thấy tấm kính đâu!

Ngay lúc đó nó giẫm phải tấm kính nằm trên sàn nhà. Tiếng kính vỡ mới kinh hoàng làm sao!

- Thằng ngốc nào để kính ngay trên sàn thế này chứ! - Siskin hét.

- Ai để kính đấy nào? Cậu chứ còn ai nữa! - Tôi nói.

- Chẳng lẽ không phải cậu sao?

- Không, - tôi nói. - Thậm chí tớ còn chưa đụng đến nó cơ. Đáng lẽ cậu đừng để nó dưới sàn, vì để đó thì thật khó nhìn, và vì thế cũng dễ dẫm phải nó.

- Thế sao cậu không nói ngay từ đầu?

- À thì lúc đó tớ chưa nghĩ ra.

- Đó, chỉ vì cậu không nhanh trí mà bây giờ tớ sẽ bị mẹ mắng mất! Làm thế nào bây giờ? Tấm kính vỡ làm năm mảnh mất rồi. Thôi ta đành dán nó lại rồi đặt ra ngoài hành lang vậy, còn trong này lại lắp tấm kính cũ vào, vì như thế trong phòng sẽ ít mảnh vỡ hơn.

Chúng tôi cố gắng lắp tấm kính ngoài hành lang, nhưng không thể cố định các mảnh vỡ. Chúng tôi định dùng keo dán, nhưng trời lạnh quá, vì thế keo không thể khô được. Khi đã nản, chúng tôi bỏ nó đấy và cố tìm cách gắn lại tấm kính bị vỡ đôi, nhưng thằng Siskin vụng về đánh rơi một mảnh xuống sàn, và nó vỡ vụn ngay lập tức. Đúng lúc đó mẹ nó đi làm về, Siskin đành phải kể cho mẹ nó nghe mọi việc.

- Trời ơi, con thật là tệ hơn cả đứa bé chẳng hiểu gì! - Mẹ nó bảo. - Để con ở nhà một mình thật đáng sợ. Chả biết con còn gây ra những chuyện gì nữa!

- Con sẽ đặt vào được, rồi mẹ sẽ thấy, -Siskin nói. - Con sẽ chắp tất cả các mảnh vỡ lại.

- Hừ, chỉ thiếu mỗi nước ấy! Chắp tất cả các mảnh! Mẹ đành phải gọi thợ cắt kính thôi. Thế còn những mảnh vỡ gì đây nữa?

- Con đánh vỡ mấy cái đĩa, mẹ ạ. - Siskin nói.

- Ôi, ôi, ôi! Mẹ nó rên. Mẹ nhắm nghiền mắt, hai tay ôm thái dương, cứ như là mẹ đột ngột bị một cơn đau đầu vậy.

- Dọn đi ngay lập tức - và ngồi vào bàn học! Lại chưa động gì đến bài vở hẳn thôi! - Mẹ nó hét.

Chúng tôi thu dọn những mảnh vỡ trên sàn và ném tất cả vào thùng rác.

- Mẹ cậu dù sao cũng còn dễ tính chán, - tôi nói với Siskin. - Tớ mà làm những trò này ở nhà á, thì cứ gọi là nghe mắng cả ngày.

- Ối giời, cậu không phải ghen tị, đấy là mẹ tớ còn chưa mắng đấy thôi. Chờ tí nữa xem, cô Zina cũng sắp về rồi, cô ấy sẽ còn xát xà phòng tớ ấy chứ. Có khi cả cậu nữa đấy.

Tất nhiên tôi chả dại gì chờ cô Zina về, vội chuồn về nhà ngay.

Sáng hôm sau tôi gặp thằng Siskin ngoài phố, và nó bảo tôi là nó sẽ nghỉ học để ra trạm xá khám bệnh, vì nó thấy hình như là nó bị ốm. Tôi đến trường, và khi cô Olga Nicolaevna hỏi Siskin đâu, tôi nói chắc hôm nay nó không đi học vì tôi đã gặp nó ngoài phố, và nó nói phải đến trạm xá khám bệnh.

- Sau giờ học em đến thăm bạn nhé, - cô Olga Nicolaevna nói.

Hôm đó chúng tôi phải viết chính tả. Sau giờ học tôi làm hết bài tập ở nhà ngay, sau đó đến nhà Siskin. Mẹ nó đã đi làm về. Siskin trông thấy tôi, bắt đầu ra dấu: nào là để tay lên môi, nào là lắc đầu. Tôi hiểu rằng cần phải giữ bí mật về một việc gì đó, và cùng với nó đi ra hành lang.

- Cậu đừng mách mẹ tớ là hôm nay tớ không đi học nhé. - Nó nói.

- Sao cậu lại nghỉ học thế? Ở trạm xá người ta bảo cậu bị làm sao?

- Họ chả nói gì cả.

-Tại sao?

- Ông bác sĩ ở đó vô cảm thế nào ấy. Tớ bảo ông ấy rằng tớ mệt lắm, tớ ốm, thế mà ông ấy cứ bảo: "Cậu hoàn toàn khoẻ mạnh". Tớ bảo: "Cháu hắt hơi nhiều quá đến nỗi cái đầu cháu như sắp đứt rời ra ấy", mà ông ấy thản nhiên bảo: "Thì cứ hắt hơi một lúc rồi hết thôi mà".

- Nhưng có thể là cậu chả bị sao cả thật thì sao?

- Thì tất nhiên là tớ chả sao cả mà.

- Thế thì tại sao cậu lại đến trạm xá?

- Thì buổi sáng tớ nói với mẹ tớ là tớ ốm, mẹ tớ bảo: "Ốm thì tự đến trạm xá, mẹ sẽ không viết giấy xin phép nghỉ học cho con nữa. Con nghỉ học nhiều quá rồi".

- Nhưng tại sao cậu lại bảo mẹ là cậu ốm, khi cậu hoàn toàn khoẻ mạnh?

- Tại sao thì chả lẽ cậu không hiểu? Vì cô Olga Nikolaevna đã báo trước là hôm nay sẽ có chính tả mà. Tớ đi học làm gì chứ? Tớ thích được 2 lắm hay sao?

- Thế cậu định làm gì bây giờ? Đằng nào thì ngày mai cô Olga Nikolaevna sẽ hỏi vì sao hôm nay cậu không đi học.

- Tớ thật chả biết làm thế nào! Có lẽ mai tớ cũng chẳng đi học đâu, và nếu như cô Olga Nicolaevna có hỏi, cậu hãy nói là tớ ốm vậy.

- Cậu nghe này, nhưng như thế thì thật là ngu ngốc. Tốt nhất là cậu thú thật với mẹ đi, rồi mẹ cậu viết giấy xin phép cho.

- Tớ cũng chả biết nữa, mẹ tớ đã bảo là không viết giấy xin phép cho tớ nữa, để tớ không ỉ lại mà quen thói bỏ học.

- Biết làm thế nào được, - tôi nói. - Nếu chuyện đã xảy ra như thế. Mai cậu không đi học, ngày kia cậu cũng sẽ không đi học - chuyện gì sẽ tiếp nữa đây? Tốt nhất là thú nhận với mẹ, mẹ cậu sẽ hiểu mà.

- Thôi được, tớ sẽ nói nếu như đủ dũng cảm.

Hôm sau thằng Siskin vẫn không đi học. Tôi hiểu là nó không đủ dũng cảm để thú nhận sự thật với mẹ nó.

Cô Olga Nicolaevna hỏi tôi về Siskin, tôi nói nó vẫn ốm, và khi cô hỏi nó bị bệnh gì tôi nói liều nó bị cúm. Đó, tôi đã thành đứa nói dối vì thằng Siskin như thế đó. Nhưng tôi không thể hớt lẻo chuyện của nó được, vì nó đã nhờ tôi giấu diếm hộ nó mà!

[Tykva]

Chương mười ba

Sau giờ học tôi đến nhà thằng Siskin và kể cho nó nghe vì nó mà tôi đã phải nói dối cô Olga Nikolaevna, còn nó thì kể cho tôi nghe nó đã phải lang thang suốt buổi sáng trong thành phố thay vì đến trường, bởi nó đã không dám thú thật với mẹ, và chưa có giấy xin phép của mẹ thì nó không thể đến trường được.

- Cậu định làm gì bây giờ? – Tôi hỏi. – Hôm nay cậu có định nói thật với mẹ không thế?
- Tớ không biết nữa. Tớ nghĩ là tớ xin vào làm việc ở rạp xiếc vậy.

- Sao cơ - Rạp xiếc á? Tôi ngạc nhiên.

- Thì, tớ vào rạp xiếc làm diễn viên.

- Cậu định làm gì ở rạp xiếc nào?

- Thì, những việc mà các nghệ sĩ vẫn làm ấy. Tớ sẽ dạy con Lobzik cách đếm và sẽ biểu diễn cùng với nó, như cô diễn viên hôm nọ ấy.

- Thế nhỡ người ta không nhận cậu thì sao?

- Nhận chứ.

- Thế còn trường học thì sao?

- Tớ sẽ không đi học nữa đâu. Chỉ nhờ cậu đừng lộ chuyện với cô Olga Nikolaevna đấy. Cậu là bạn tớ mà!

- Nhưng đằng nào thì cuối cùng mẹ cậu cũng sẽ phát hiện ra sự thật là cậu không đi học.

- Thì bây giờ thì mẹ chưa phát hiện ra, sau này, khi tớ đã vào làm ở rạp xiếc rồi ấy, tớ sẽ nói thật với mẹ, và tất cả sẽ đâu vào đấy mà.

- Thế nhỡ cậu không thể dạy được con Lobzik thì sao?

- Dạy được chứ. Sao không được nào? Bọn mình thử ngay bây giờ đi. Lobzik! Nó hét.

Con chó chạy ngay đến và bắt đầu chạy rối rít xung quanh nó. Siskin lấy lọ đường từ chạn ra và nói:

-Lobzik, bây giờ mày sẽ học đếm. Nếu như mày đếm giỏi, mày sẽ được thưởng đường, nếu đếm không ra gì thì mày sẽ không được thưởng gì cả.

Lobzik trông thấy lọ đường và liếm mép.

- Khoan, đừng liếm mép vội. Mày sẽ liếm mép sau.

Siskin lấy từ trong lọ ra mười miếng đường và nói:

- Bây giờ chúng ta sẽ học đếm đến mười, tạm thế đã, rồi học tiếp sau. Tao có mười miếng đường đây. Xem tao nhé, tao sẽ đếm đến mười, còn mày thì phải cố ghi nhớ.
Nó lần lượt xếp lên cái ghế trước mặt con chó mười miếng đường và đếm thật to: “Một, hai, ba, bốn, năm, sáu…” . Và cứ thế cho đến khi hết mười miếng đường.

- Đó, mày thấy chưa, tất cả là mười miếng. Mày hiểu chứ? Con Lobzik vẫy đuôi và thò mõm ra phía trước. Thằng Siskin búng mũi nó một cái, nói:

- Khoan, đầu tiên phải đếm đã chứ, rồi hãy ngõm ngọ miếng đường.

Tôi nói:

- Làm sao mà nó có thể học đếm ngay đến mười được. Đến bọn trẻ con còn chả học được thé nữa là.

- Hay có thể là dạy nó đếm đến năm hay là ba trước đã, nhỉ?

- Tất nhiên, - tôi nói - Đến ba thôi để cho vừa sức nó.

- Nào, tạm thời bây giờ chỉ đếm đến hai thôi đã, - Siskin nói. Như thế sẽ rất dễ cho nó.
Nó cất đường vào lọ, chỉ để lại hai miếng trên ghế.

- Nhìn đây, Lobzik, bây giờ chỉ còn hai miếng đường thôi nhé. Một này, hai này, mày thấy chưa? Nếu tao cầm lấy một miếng, thì chỉ còn một miếng thôi. Tao đặt lại một miếng xuống, lại thành hai. Nào, bây giờ mày nói xem, ở đây có mấy miếng đường?

Lobzik hơi nhổm dậy, vẫy đuôi, lại ngồi xuống hai chân sau và liếm mép.

- Thế cậu muốn nó trả lời thế nào? – Tôi nói. Hình như nó chưa biết nói tiếng người mà.

- Nói tiếng người để làm gì? Nó cứ nói tiếng chó chứ, như con chó trong rạp xiếc đấy. Gâu gâu. Mày hiểu không, Lobzik, gâu gâu - nghĩa là hai nhé. Nào mày nói đi, “Gâu gâu”!

Con Lobzik im lặng, hết nhìn tôi lại nhìn thằng Siskin.

- Nào, sao mày im lặng thế? Siskin nói. – Mày không muốn ăn đường hay sao?

Nghe đến hai chữ “ăn đường” con chó lại vươn mõm về phía miếng đường.

- Không được! – Siskin quát. Lobzik hoảng hốt lùi lại, và im lặng liếm láp khắp mình.

- Nào, mày nói “gâu gâu” đi! “Gâu gâu”! Cả hai chúng tôi nài nỉ nó.

- Nó không hiểu! – Siskin kêu một cách thất vọng - Cần phải làm gì đó để khởi động nó đã. Này, thế này nhé. Bây giờ tớ sẽ dạy cậu, để nó nhìn mà học theo.

- Cậu sẽ dạy tớ như thế nào? – Tôi ngạc nhiên.

- Đơn giản lắm. Cậu hãy bò bốn chân và sủa theo kiểu chó. Nó nhìn cậu và học theo.

Tôi bò bốn chân cạnh con Lobzik.

- Nào, cậu nói đi, bao nhiêu miếng đường đây? – Siskin hỏi tôi.

- Gâu, gâu! – tôi nói rõ to.

- Giỏi lắm! Siskin khen và bỏ vào miệng tôi một miếng đường.

Tôi cố tình nhau miếng đường rau ráu để con Lobzik thèm. Nó nhìn tôi một cách thèm thuồng, thậm chí rãi rớt chảy ròng ròng.

- Nào, mày xem này, Lobzik, bây giờ ở đâu chỉ còn một miếng đường thôi nhé. Gâu - thế là một. Mày hiểu không nào? Nào, mày thử nói xem, ở đây có mấy miếng đường?

Con Lobzik sốt ruột phì một cái, nheo mắt và đập đuôi xuống sàn nhà.

- Nào, mày nói đi, nói đi chứ? - Thằng Siskin nhắc đi nhắc lại.

Nhưng con Lobzik vẫn không hiểu ra người ta muốn nó sủa.

- Ê, sao mày chậm hiểu thế không biết! – Siskin nói, và quay sang tôi. – Thôi, cậu nói đi.

- Gâu! – Tôi hét, và một miếng đường nữa bay vào miệng tôi.

Lobzik liếm mép và phì một tiếng.

- Ha ha, chúng ta đã làm nó sốt ruột rồi đấy, - Siskin nói. Nó đặt lên cái ghế một miếng đường khác, và nói:

- Bây giờ ai nói trước người đó được ăn đường. Nào, bắt đầu đếm.

- Gâu! Tôi hét.

- Giỏi quá! - Siskin khen tôi. – Còn mày, ối cái đồ dốt đặc! Nó cầm miếng đường, đưa qua mũi con chó rồi nhét vào miệng tôi. Tôi lại cố tình nhai rau ráu. Con Lobzik lại liếm mép, hắt hơi một cái và lắc đầu một cách bối rối.

- À, mày thấy ghen tị rồi phải không! – Siskin mừng vui nói. – Ai sủa thì người đó được ăn đường nhé, còn ai không sủa thì tất nhiên là không có đường mà ăn đâu. Nó lại để trước mặt con chó một mẩu đường khác, nói:

- Nào, mày đếm đi.

Con chó liếm mép, lắc đầu, đứng dậy, ngồi xuống và thở phì một cái.

- Thôi nào, đếm đi, đếm đi, nếu không thì không thể có đường đâu!

Con chó có vẻ căng thẳng, lùi lại một bước và đột ngột sủa một tiếng.

- Nó hiểu rồi! – Siskin kêu lên vui mừng và ném cho con chó miếng đường. Nó bắt lấy nhanh như chớp và gần như nuốt chửng.

- Nào, thêm một lần nữa!

- Gâu! Con chó trả lời.

Thêm một miếng đường bay vào mõm nó.

- Nào, lần nữa đi!

- Gâu!

- Nó hiểu rồi! Siskin vui mừng lắm. - Từ giờ chúng ta sẽ dạy nó.

Đúng lúc đó mẹ thằng Siskin đi làm về.

- Sao lọ đường lại ở trên bàn thế này con? Mẹ nó hỏi.

- Con lấy vài miếng đường để dạy con Lobzik đếm, mẹ ạ.

- Lại trò gì nữa thế!

- Nhưng mẹ cứ thử nghe xem nó đếm thế nào này.

Siskin để trước mặt con chó một miếng đường và nói:

- Nào, mày hãy nói đi, Lobzik, bao nhiêu miếng đường nào?

- Gâu! Con Lobzik nói.

- Chỉ có thế thôi à? Mẹ nó hỏi.

- Thế thôi, mẹ ạ.

- Nó học cũng chả được bao nhiêu, nhỉ?

- Thế mẹ còn muốn thế nào nữa, con Lobzik có phải người đâu. Bây giờ nó mới biết đếm đến một thôi, nhưng chúng con sẽ còn dạy nó đếm đến hai, rồi ba, rồi dần dần nó sẽ học được tất cả các con số.

- Con ơi, không khéo mẹ phải đem giấu lọ đường thôi. - Mẹ nó nói.

- Con có lấy để ăn đâu, - thằng Siskin tự ái. – con lấy vì khoa học mà.

- “Vì khoa học”! - Mẹ nó cười mỉa. – Con học bài chưa thế?

- Chưa mẹ ơi, nhưng con sẽ làm bây giờ đây.

- Con hứa với mẹ là sẽ làm xong bài trước khi mẹ về nhà cơ mà.

- Con hứa, con hứa mẹ ơi, nhưng hôm nay chẳng qua là con quên chỉ vì mải dạy con Lobzik thôi mà.

- Con nhớ đấy! Nếu không chịu làm bài tập đúng giờ đi, mẹ sẽ không cho phép con lấy đường đâu, mẹ giấu lọ đường đi đấy.

Chúng tôi ngồi vào bàn học cùng với nhau, bởi vì thằng Siskin thậm chí không biết hôm nay có bài gì nữa. Hôm sau chúng tôi lại tiếp tục dạy con Lobzik.

- Chắc là phải dạy nó không chỉ đếm đường, mà còn phải hiểu cả các con số nữa, - Siskin nói.

Chúng tôi lấy bìa, viết số “1” lên đó và chìa ra trước mặt con chó.

- Nào, Lobzik, đây là số một nhé. Giống như một miếng đường thôi, - Siskin nói. Nào, mày nói đi, mấy đây?

- Gâu! Con chó trả lời.

- Giỏi lắm! Nó hiểu ngay đấy, - Siskin mừng rỡ. - Giờ ta sẽ bắt tay vào dạy số 2.

Nó đặt trước mặt con Lobzik hai miếng đường, nói:

- Đếm đi.

- Gâu! Con chó nói.

- Không đúng rồi. Mày bảo một, nhưng ở đây là hai cơ mà. Phải nói thế nào nhỉ?

- Gâu! Lobzik nhắc lại.

- Gâu gì mà gâu mãi – Siskin nhại con chó. Không phải gâu, mà là gâu gâu cơ. Mày có cái gì thế hả, đầu hay là cái bắp cải?

- Gâu! Con chó lại sủa.

- Sao mày cứ bảo một mãi thế? Một đâu mà một? - Thằng Siskin cáu. Lobzik hoảng hốt lùi lại.

- Cậu không được la hét chứ, - tôi nói. Đối với con chó phải nhẹ nhàng , vì nếu không thì nó sẽ sợ và không thể học được gì nữa đâu.

Siskin lại giảng giải cho con chó sự khác nhau giữa một và hai.

- Nào, đếm đi!

- Gâu! Con chó sủa.

- Thêm một lần nữa đi! Thêm một nữa! tôi khuyến khích. Lobzik nhìn xéo sang phía tôi.

Tôi gật đầu và nháy mắt. Nó ngần ngừ rồi sủa thêm một tiếng nữa.

- Đó! Bây giờ là hai. - Thằng Siskin mừng rỡ và ném cho nó miếng đường. Nào, đếm thêm lần nữa đi.

Lobzik lại sủa một lần.

- Thêm lần nữa, thêm lần nữa. Tôi thì thầm.

- Cậu không được nhắc nó! Siskin nói. Nó phải tự biết. Nào, trả lời đi, mấy đây? Lobzik!
Con Lobzik sủa thêm một tiếng nữa.

- Đúng rồi! – Siskin nói, có điều là phải sủa hai tiếng liền nhau cơ.

Nó bắt con chó đếm lại. Lobzik sủa một tiếng, nhưng hình như nhận ra rằng chúng tôi vẫn đang chờ đợi ở nó một điều gì đó, nên miễn cưỡng sủa thêm một tiếng nữa. Dần dần, chúng tôi cũng đạt được điều mình muốn, đó là con chó sủa hai tiếng liền nhau, và chuyển sang dạy nó số 3. Các bài học nối nhau thành công đến mức chỉ trong ngày hôm đó con chó đã biết sủa tất cả các số đến 10. Tuy nhiên, sang ngày hôm sau, khi chúng tôi thử lại, thì nó đã quên tiệt cả, mọi thứ trong cái đầu chó của nó lẫn lộn hết. Đưa cho nó số 3, nó sủa lúc thì bốn, lúc thì năm, lúc lại mười. Khi đưa số 10, nó lại “nói” hai. Nói cho ngắn gọn, nó chả hiểu cái gì sất. Siskin tức lắm, thét lác liên tục, và cuối cùng vì cáu quá đổ thừa tại con chó cố tình trả lời sai. Đôi khi con vật cũng trả lời đúng, nhưng dường như là tình cờ thôi, nhưng thằng Siskin mừng rỡ, nói:

- Đó, cậu thấy chưa, nó trả lời đúng – có nghĩa là nó biết số mấy đấy chứ, thế mà thử hỏi lại lần nữa mà xem, nó cố tình nói sai đấy. Đồ ranh mãnh!

Nó nghi con chó lười biếng, không muốn học nữa nên cố tình trả lời sai, mong chúng tôi để nó yên. Đấy, ví dụ, Siskin đưa cho nó miếng bìa có số 5, mà con Lobzik lại nói “Bốn”.

- Không, không phải bốn, Lobzik, mày nhìn kỹ lại xem, - Siskin dịu dàng nói.
Lobzik vẫn nói bốn.

- Nào, đừng ngu ngốc thế, Lobzik, mày biết không phải bốn mà, - Siskin kiên nhẫn thuyết phục con vật.

- Bốn, - con chó nói.

- Đồ ngốc, - Siskin nhẫn nại nhắc, - Tao bảo mày phải nhìn lại xem.

- Bốn, Lobzik nhắc lại

- Liệu hồn đấy, tao sẽ cho mày ăn bốn roi, lúc ấy mày sẽ biết làm tao cáu nghĩa là thế nào. Nào nói lại lần nữa, tao xem!

- Bốn. Con Lobzik vẫn nhắc lại.

- Cậu thấy đấy, nó cố tình trêu tức tớ mà. – Siskin tức sôi lên. Nó cầm mảnh bìa có số 4 và đưa cho con Lobzik.

- Thế theo mày thì số mấy đây? Lobzik sủa năm lần.

- Đấy, cậu thấy chưa? – Siskin thét. – Đưa cho nó số 5 thì nó cứ nhắc đi nhắc lại là bốn, thế mà khi đưa cho nó số 4 thì nó lại bảo năm. Thế mà cậu lại còn bảo, không phải nó trêu tức tớ! Tớ biết vì sao nó lại ghét tớ rồi. Sáng nay tớ lỡ giẫm phải chân nó, chắc là nó ghi nhớ rồi bây giờ trả thù đây.

Tôi chả hiểu thực sự thì con Lobzik có biết cố tình là gì không, nhưng rõ là dạy chó như chúng tôi thì chả thu được kết quả gì hết. Có lẽ chúng tôi, tức tôi với thằng Siskin là các thầy giáo tồi, mà cũng có thể con Lobzik là một học trò kém, không có năng khiếu học số học.

- Có thể tốt hơn là cậu thú nhận với mẹ đi, rồi thì đi học còn hơn? – Tôi nói với Siskin.

- Ôi không, không đâu! Không thể được. Bây giờ thì tớ đã bỏ học quá nhiều rồi. Tớ không hiểu khi mẹ phát hiện ra mẹ sẽ ra sao nữa. Không phải chuyện đùa đâu. Giá mà tớ mới bỏ học một buổi thì tốt quá.

- Thế thì cậu thú nhận với cô Olga Nikolaevna vậy, và nhờ cô giúp đỡ? – Tôi đề nghị.

- Không, phải nói thật với cô thì xấu hổ lắm.

- Nếu cậu thấy xấu hổ thì để tớ nói hộ vậy?

- Cậu á? Cậu sẽ đi ton hót về tớ à? Tớ chẳng thèm nhìn mặt cậu nữa ấy chứ!

- Sao lại là ton hót, - tôi nói, - tớ không định ton hót về cậu. Chính cậu nói là cậu xấu hổ, thì tớ mới bảo để tớ nói hộ thì cậu đỡ phải nói chứ.

- “Đỡ phải nói!” – Nó đay lại. Để cậu nói hộ thì tớ xấu hổ hơn đến hai mươi lần ấy chứ. Im đi còn hơn, nếu như cậu chẳng nghĩ ra cái gì hay ho hơn!

- Thế thì làm thế nào bây giờ? – Tôi hỏi. - Việc dạy con Lobzik thế là chẳng có kết quả gì rồi. Đằng nào thì người ta cũng chả nhận cậu vào rạp xiếc với con chó như thế đâu. Hay cậu vẫn hy vọng dạy được nó?

- Không, tớ chả hy vọng gì ở nó nữa đâu. Theo tớ, con Lobzik hoặc là một con vật đểu nhất thế giới, hoặc là ngu ngốc như một con lừa vậy. Chẳng dạy dỗ nó được cái gì nên hồn. Tớ phải kiếm con chó khác vậy. Hay là tớ sẽ học nhào lộn.

- Cậu sẽ nhào lộn như thế nào?

- Tớ sẽ đi bằng tay rồi lộn vòng. Tớ đã thử rồi, tớ đi được một lúc, chỉ có điều là tớ không thể đứng bằng tay lâu được. Đầu tiên phải có ai đó đỡ chân hộ tớ, rồi tớ mới trồng cây chuối được. Bây giờ cậu thử giữ chân tớ, tớ thử cho mà xem.

Nó bò bốn chân, còn tôi nhấc chân nó lên cao, và nó bắt đầu đi bằng tay quanh phòng, nhưng chả mấy chốc tay nó mỏi và run rẩy, vì thế nó ngã đập đầu khá đau xuống sàn nhà.

- Không sao, - thằng Siskin vừa nói vừa xoa xuýt chỗ đau. – Tay tớ sẽ cứng dần, khi đó tớ sẽ có thể đi bằng tay lâu mà không cần ai giúp.

- Nhưng để thành nghệ sĩ nhào lộn phải tập lâu lắm, - tôi nói.

- Không sao, sắp nghỉ đông rồi. Tớ sẽ tìm cách kéo dài thời gian đến khi nghỉ đông.

- Thế sau khi nghỉ đông thì cậu định làm gì? Kỳ nghỉ đông rồi cũng phải đến lúc hết mà.

- Thì lại phải tìm cách để kéo cho đến kỳ nghỉ hè vậy.

- Thế thì phải lâu lắm đấy.

- Không sao đâu.

Thằng này thật kỳ cục. Việc gì với nó cũng chỉ có một câu trả lời “Không sao đâu”. Cứ vừa mới có ý định gì đó xuất hiện trong đầu là nó coi như việc đã xong xuôi rồi ấy. Nhưng tôi đã thấy trước là tất cả những dự định với lại toan tính của nó chắc chỉ được vài ngày là tan thành mây khói.

[Tykva]

Chương mười bốn


Mẹ và dì thằng Siskin không hề hay biết chuyện nó đã bỏ học. Khi đi làm về, việc đầu tiên của mẹ nó bao giờ cũng là kiểm tra bài vở ở nhà của nó, và bao giờ nó cũng hoàn thành, bởi cứ sau giờ học là tôi lại đến nhà nó, kể cho nó nghe ở lớp cô giáo ra bài gì về nhà. Siskin rất sợ mẹ nó biết chuyện, thành ra nó làm bài tập ở nhà còn chăm chỉ hơn trước nhiều. Mỗi buổi sáng, nó mang cặp sách ra khỏi nhà, nhưng đáng lẽ phải đến trường thì nó đi lang thang trong thành phố. Nó không thể ở nhà được, vì dì nó học ca hai, và rời nhà đi học khi đã muộn. Thế nhưng lang thang vô định trên phố thì cũng khá nguy hiểm. Một lần suýt nữa nó bị cô giáo tiếng Anh bắt gặp, may mà nó kịp nấp vào một ngõ nhỏ trước khi cô nhìn thấy nó. Lần khác, một bà hàng xóm đi ngược chiều, và nó phải chạy trốn trong cổng một ngôi nhà lạ. Nó bắt đầu sợ lang thang trên các phố quen, nên đành phải đi ngày càng xa, đến những khu vực lạ để tránh nguy cơ gặp phải ai đó trong số những người quen. Lúc nào nó cũng cảm thấy người qua kẻ lại nhìn nó một cách nghi ngờ và hình như ai cũng biết là nó bỏ học. Mà trời thì lạnh ghê gớm, nên nó bị cóng lạnh, đôi khi đành phải rẽ vào một cửa hàng nào đó, sưởi ấm đôi chút rồi mới đi tiếp được.

Tôi bắt đầu cảm thấy đã xảy ra một việc rất tồi tệ, và tôi cảm thấy rất khổ tâm. Lúc nào tôi cũng nghĩ đến thằng Siskin. Trong lớp, cái chỗ trống cùng bàn nhắc tôi nhớ đến nó. Tôi hình dung ra cảnh trong khi chúng tôi ngồi trong lớp ấm áp thì nó lang thang cô đơn trên phố như một tên trộm, nấp vào những chỗ rẽ, những cái cổng xa lạ mỗi khi gặp người quen và khi bị lạnh cóng thì phải sưởi tạm trong một cửa hàng cửa hiệu nào đấy. Vì những ý nghĩ ấy tôi bị phân tán tư tưởng, và không thể tập trung nghe cô giáo giảng bài. Về nhà, tôi vẫn nghĩ về nó. Đêm đến tôi không thể ngủ ngon, vì những ý nghĩ rối bời khi cố tìm giúp nó một giải pháp. Giá như tôi có thể kể cho cô Olga Nikolaevna, cô hẳn đã cho phép thằng Siskin quay lại trường học, nhưng tôi sợ nếu tôi nói ra thì mọi người sẽ coi tôi là thằng mách lẻo. Tôi rất muốn chia xẻ tâm sự của mình với ai đó, và tôi quyết định phải nói với Lika.

* * *

- Lika, nghe này, - tôi hỏi con bé - Bọn con gái có để lộ bí mật của nhau không?

- Để lộ là thế nào?

- Thì giả sử có một đứa con gái làm một việc gì đó, mà đứa khác lại kể cho cô giáo nghe chẳng hạn. Trong lớp em có chuyện như thế hay không?

- Có, anh ạ. – Lika nói. Cách đây chưa lâu Petrova bẻ gẫy cành hoa trên cửa sổ, nhưng cô Antonina Ivanovna lại nghĩ là Sidorova làm gẫy, nên định phạt nó, bảo nó mời phụ huynh đến trường, nhưng em biết là Petrova bẻ hoa, nên đã nói với cô giáo như thế.

- Thế tại sao em lại nói? Có nghĩa là em trở thành đứa mách lẻo!

- Sao lại là mách lẻo? Em nói sự thật cơ mà. Giá như em không nói thì cô Antonina Ivanovna đã phạt Sidorova trong khi nó hoàn toàn không có lỗi.

- Đằng nào thì cũng là mách lẻo. – Tôi nói. Ở lớp anh không ai để lộ chuyện đâu.

- Thế thì có nghĩa là các anh đổ tội quanh cho nhau à?

- Thế nào là đổ tội quanh?

- Giả sử ai đó bẻ hoa, nhưng cô giáo lại nghĩ oan cho người khác…

- Lớp anh không có hoa. Trên cửa sổ lớp anh toàn xương rồng.

- Thì đằng nào chả thế. Giả sử anh bẻ gẫy cây xương rồng, nhưng cô giáo anh lại nghi oan cho Siskin, tất cả đều im lặng, anh cũng lờ đi, thì có nghĩa là anh đổ tội cho Siskin.

- Thế chẳng lẽ Siskin không có miệng sao? Nó sẽ phải nói là không phải nó bẻ chứ. – Tôi nói.

- Chắc hẳn anh ấy sẽ nói, nhưng mọi người sẽ nghi ngờ anh ấy.

- Thì cứ để mọi người nghi ngờ. Sẽ chẳng ai chứng minh được nó có lỗi nếu như thật sự nó không có lỗi.

- Lớp em không có chuyện thế đâu, - Lika nói. - Tại sao lại để ai đó bị nghi oan? Nếu như đã phạm lỗi thì phải tự nhận lỗi, còn nếu không chịu tự nhận lỗi thì ai cũng có quyền nói sự thật.

- Có nghĩa là cả lớp em toàn những đứa hớt lẻo.

- Không phải là hớt lẻo. Chẳng lẽ Petrova đúng hay sao? Cô Antonina Ivanovna muốn phạt một đứa hoàn toàn vô tội vì nó, thế mà nó lại ngồi im và lấy làm mừng vui vì có người khác phải chịu tội thay mình. Nếu em im lặng có nghĩa là em cùng một giuộc với nó. Chẳng lẽ như thế là thành thực hay sao?

- Thôi được, - tôi nói. Nhưng trường hợp ấy không điển hình. Ví dụ trong lớp em có chuyện thế này chưa nhé. Một đứa con gái trốn học, nhưng nói dối cả nhà là vẫn đi học?

- Không, lớp em chẳng có chuyện như thế.

- Tất nhiên, - tôi nói, - trong lớp em thì không thể có chuyện như thế. Lớp em toàn những đứa học sinh mẫu mực.

- Đúng đấy, anh ạ - Lika nói - Lớp em ngoan lắm. Thế lớp anh có chuyện đó à?

- Sao em lại hỏi thế?

- Thì em hỏi thế thôi. Biết thì cũng hay.

Tôi không nói chuyện với Lika nữa và tiếp tục nghĩ về Siskin. Tôi rất muốn hỏi ý kiến mẹ, nhưng lại sợ mẹ sẽ thông báo cho nhà trường biết thì hỏng hết cả mọi việc. Mà mẹ cũng đã nhận ra hình như tôi có việc gì đó không ổn. Mẹ quan sát tôi chăm chú, dường như chờ tôi nói gì đó với mẹ. Mẹ bao giờ cũng đoán ra đúng lúc tôi cần nói chuyện với mẹ, nhưng không bao giờ đòi hỏi tôi phải nói, mà chỉ chờ tôi tự mở miệng. Mẹ nói: Nếu như chuyện gì đó đã xảy ra thì tốt nhất là tôi tự thú nhận với mẹ, đừng chờ đến lúc bị bắt buộc phải nói. Tôi cũng không biết mẹ đoán ra bằng cách nào, hình như là cái mặt tôi thế nào đó, và tôi để lộ mọi thứ đang nghĩ trong đầu trên mặt. Tôi ngồi và nhìn trộm mẹ, suy nghĩ xem nên nói hay không nói, còn mẹ cũng thỉnh thoảng lại nhìn tôi, cứ như mẹ đang chờ tôi bắt đầu trước. Và hai mẹ con cứ thế khá lâu, cùng giả vờ chăm chú vào việc của mình. Tôi làm như đang đọc sách, còn mẹ làm như chỉ chăm chú khâu vá. Điều đó khá buồn cười, nếu như trong đầu tôi không có những ý nghĩ buồn bã về Siskin.

Cuối cùng thì mẹ là người bắt đầu nói trước. Mẹ hỏi:

- Thôi nào, con nghĩ gì vậy?

- Sao cơ, con nghĩ gì á? – Tôi ra vẻ không hiểu mẹ nói gì.

- Thì con muốn nói gì thì nói đi.

- Con có muốn nói gì đâu. – Tôi muốn lảng tránh, nhưng lại cảm thấy nhẹ nhõm, cảm thấy có thể kể hết với mẹ và vui mừng vì mẹ đã là người hỏi trước, bởi dù sao nói ra khi được hỏi vẫn dễ hơn là nói khi người ta chả hỏi gì mình.

- Con cứ làm như là mẹ không hiểu con muốn nói gì đó ấy! Mẹ nói. Đã ba ngày nay con như bị nhúng nước, lại còn tưởng như không ai biết ấy. Thôi nào, nói đi, nói đi! Đằng nào thì con cũng nói mà. Ở trường có chuyện gì thế?

- Không, không phải ở trường đâu mẹ, - tôi nói. Không phải chuyện ở trường đâu.

- Lại bị hai hẳn thôi.

- Đâu mà, con có bị hai đâu.

- Thế thì có chuyện gì xảy ra với con vậy?

- Không, không phải chuyện của con mà. Với con thì chẳng có gì cả mẹ ạ.

- Thế thì với ai nào?

- Với Siskin mẹ ạ.

- Thế có chuyện gì xảy ra với nó?

- Nó không muốn đi học nữa.

- Sao – không muốn là thế nào?

- Không muốn là không muốn thôi mà!

Tôi hiểu là tôi đã lỡ lời rồi, và nghĩ bụng: “Ối cha ơi, con đã làm việc gì thế này? Nhỡ mai mẹ đến trường kể hết với cô Olga Nikolaevna thì sao?”

- Sao, thế thằng Siskin không làm bài tập à? Mẹ hỏi. Nó bị hai à?

Nghe đến đấy, tôi hiểu là tình hình chưa đến nỗi hỏng bét, nên nói:

- Nó không làm bài mẹ ạ. Nó bị điểm hai môn tiếng Nga. Nó không muốn học môn tiếng Nga nữa. Nó bị hổng từ lớp ba cơ.

- Thế vì sao nó lên được lớp bốn?

- Con cũng không biết nữa. – Tôi nói. Nó chuyển từ trường khác sang. Nó có học lớp ba ở trường con đâu.

- Thế vì sao cô giáo không để ý đến nó? Phải giúp đỡ để nó cố lên chứ.

- Nhưng nó khôn ranh như con cáo ấy, mẹ ạ, - tôi nói. Những gì cô cho về nhà thì nó chép, còn khi ở lớp có bài tập làm văn hay là chính tả thì nó không đi học.

- Thế thì con nên học bài cùng bạn. Vì mẹ thấy là con nghĩ đến nó, buồn vì nó, chả lẽ con không muốn giúp nó hay sao.

- Chỉ giúp được khi chính nó muốn học thôi mẹ ạ!

- Thế thì con nói chuyện với nó, rằng việc học là cần thiết, cố tác động đến nó. Con đã có quyết tâm tự học được, còn nó cần sự giúp đỡ. Nếu có một đứa bạn tốt chắc nó sửa chữa được đấy, và nó nhất định cũng sẽ thành một người tốt.

- Chẳng lẽ con không phải là bạn tốt hay sao?

- Nếu con vẫn nghĩ về nó thì có nghĩa con là đứa bạn tốt.

Tôi bỗng cảm thấy xấu hổ vì đã không kể hết sự thật với mẹ, bởi thế tôi mặc áo ấm thật nhanh, chạy đến nhà thằng Siskin để nói chuyện nghiêm túc với nó.

Chuyện thật là kỳ lạ! Không biết vì sao chính trong những ngày này tôi đã thân thiết một cách thật sự với thằng Siskin và suốt ngày chỉ nghĩ đến nó. Thằng Siskin cũng hết sức gắn bó với tôi. Nó rất nhớ các bạn cùng lớp và nói giờ đây ngoài tôi ra nó mất hết chẳng còn một ai.

Khi tôi tới nhà Siskin thì nó, mẹ nó và dì Zina vẫn ngồi trong phòng ăn, đang uống trà. Một chiếc đèn bóng tròn dưới cái chụp to màu xanh chiếu sáng bàn ăn, và chính vì cái chụp to ấy mà xung quanh trở nên tối mờ, ấm cúng như các buổi chiều mùa hè, khi mặt trời đã lặn rồi nhưng trời thì chưa tối hẳn. Mọi người vui mừng khi thấy tôi đến. Tôi được mời ngồi xuống bàn uống chè với bánh vòng. Mẹ Siskin và dì Zina bắt đầu hỏi tôi về mẹ tôi, về bố tôi, bố làm việc ở đâu và làm việc gì. Siskin im lặng nghe chúng tôi nói chuyện, nó nhúng nửa cái bánh vòng vào cốc nước chè. Chiếc bánh thấm nước phồng tướng lên. Cuối cùng nó nở đầy tràn cả cái cốc mà thằng Siskin vẫn còn nghĩ đi đâu đâu, dường như đã quên hẳn miếng bánh.

- Con mải nghĩ chuyện gì thế? – Mẹ nó hỏi.

- Bình thường thôi ạ. Con nghĩ về bố. Mẹ kể cho con nghe chuyện bố đi nào.

- Kể cái gì nữa chứ? Mẹ đã kể hết cho con rồi thôi?

- Kể lần nữa đi, mẹ ạ.

- Đấy, nó thích nghe kể chuyện về bố lắm, mà bản thân nó thì chưa chắc đã nhớ mặt bố đâu. – Dì Zina nói.

- Không, cháu nhớ mà.

- Cháu thì nhớ được cái gì chứ? Khi bắt đầu chiến tranh, bố cháu đi bộ đội cháu vẫn còn là đứa trẻ ẵm ngửa mà.

- Cháu nhớ chứ, - thằng Siskin bướng bỉnh nhắc lại. – Cháu nhớ: cháu nằm trong giường như thế này này, bố cháu lại gần, bế cháu rồi thơm cháu nữa.

- Cháu chả nhớ được thế đâu, - dì Zina nói. – Khi đó cháu mới sinh chưa đầy ba tuần mà.

- Không. Khi bố cháu về thăm nhà cháu đã được một tuổi rồi.

- Hừ, khi đó bố cháu chỉ ghé vào nhà có một phút thôi, khi đơn vị bố cháu hành quân qua thành phố. Chuyện đó cháu nghe mẹ kể chứ gì?

- Không, cháu tự nhớ được mà. - Thằng Siskin tự ái. – Cháu ngủ, rồi tỉnh giấc, thấy bố cháu bế cháu trên tay và thơm cháu. Áo khoác của bố ram ráp và cứng cứng. Rồi bố cháu đi, cháu không nhớ gì được hơn nữa.

- Trẻ con một tuổi vẫn chưa nhớ được gì đâu, - dì Zina nói.

- Nhưng cháu thì nhớ, - Thằng Siskin gần như phát khóc. – Đúng không mẹ, đúng là con nhớ mà. Để mẹ cháu nói cho cô nghe!

- Nó nhớ đấy, nó nhớ! - Mẹ nó đấu dịu. - Nếu con nhớ được áo khoác của bố cứng cứng, ram ráp thì có nghĩa là con nhớ.

- Tất nhiên là con nhớ, - Siskin nói. Cái áo khoác cứng ráp, con nhớ và con sẽ không bao giờ quên được, vì đó là bố con, bố đã mất ngoài mặt trận.

Suốt cả buổi tối hôm đó thằng Siskin cứ nghĩ ngợi gì đó. Tôi không thể nói với nó những chuyện định nói khi đến đây, và thế là tôi xin phép ra về.

Đêm đó tôi không thể nào ngủ được vì cứ trằn trọc nghĩ về nó mãi. Giá mà đừng có chuyện gì xảy ra, nó vẫn đi học đều thì tốt biết bao! Ví dụ như tôi đây này: đầu tiên tôi học cũng có khá gì đâu, nhưng tôi đã kịp sửa mình, và đã đạt được những gì tôi muốn. Dù sao thì tôi cũng dễ dàng hơn nó, bởi vì tôi có bố. Tôi luôn thích làm theo gương bố mình. Tôi thấy các thành tích của bố tôi trong công việc, và tôi muốn trở thành một người giống bố. Còn Siskin thì không còn bố nữa, bố nó đã hy sinh ngoài mặt trận khi nó còn bé ti. Tôi rất muốn giúp đỡ Siskin, và tôi nghĩ, nếu như tôi học bài cùng với nó một cách rất nghiêm túc thì có thể giúp nó lấp các lỗ hổng môn tiếng Nga, và nó sẽ học tập được dễ dàng hơn.

Tôi mơ mộng về chuyện đó và quyết định sẽ học cùng với thằng Siskin hàng ngày, nhưng sực nhớ ra là chưa thể, vì nó còn chưa quay lại lớp. Tôi bắt đầu nghĩ cách thuyết phục nó quay lại trường học, nhưng nhận thấy thuyết phục nó thật khó vì thằng này chẳng có tính cách gì cả, yếu đuối lắm, với lại đến giờ thì nó chẳng dám thú nhận với mẹ nó nữa rồi.

Tôi hiểu ra: Với thằng Siskin thì phải hành động một cách cương quyết. Vì thế, tôi quyết định ngày mai, ngay sau giờ học tôi sẽ đến nhà nó để nói chuyện nghiêm túc. Nếu như nó vẫn không thú nhận với mẹ và tự giác quay lại trường học, tôi sẽ doạ nó rằng tôi không tiếp tục trò nói dối cô Olga Nikolaevna được nữa, không bao che cho nó được nữa, bởi bao che như thế là làm hại nó. Nếu nó không chịu hiểu tôi làm thế là vì nó, cứ để cho nó tự ái. Không sao cả. Tôi thà chịu đựng một chút, để về sau khi nào nó tự hiểu ra rằng tôi không còn cách nào khác, thì tôi lại chơi với nó. Khi đã quyết định thế, tôi thấy nhẹ nhõm hẳn, và thậm chí còn thấy xấu hổ vì tôi đã giấu mẹ chuyện tày trời lâu thế. Tôi những muốn vùng dậy kể cho mẹ nghe mọi chuyện, nhưng muộn quá rồi, mọi người đã ngủ lâu rồi.

[minhttthsg]

Hic hic , bạn tykva ơi, bạn ở nơi nao , cả nhà tớ đợi dài cổ mà sao chưa thấy type lên vậy bạn . Có cần tớ giúp type phụ ko?

[Tykva]

[Tykva]

Chương mười lăm

Hôm sau thì mọi việc lại xảy ra khác hẳn, chẳng hề giống như tôi hy vọng. Tôi đã định đến nhà thằng Siskin ngay sau giờ học, và nói chuyện thẳng thắn với nó một lần cuối. Thế nhưng do tôi nói với cả lớp là thằng Siskin nghỉ học vì bị ốm, cho nên cả tổ tôi lại quyết định chính ngày hôm đó đến thăm nó. Tôi hoảng quá, ngay sau giờ học vội phóng đến nhà nó, báo trước cho nó biết. Trông thấy tôi, nó nói:

- Cậu biết không, tớ đã trồng cây chuối được rồi đây này! Chỉ cần đứng gần tường, quay ngược đầu xuống và dùng chân bám dọc theo tường mà đưa lên.

- Bây giờ chẳng phải lúc trồng cây chuối đâu, - tôi nói, - Cậu phải nằm xuống giường mà đắp chăn ngay.

- Để làm gì?

- Cậu ốm mà.

- Đâu, ốm thế nào?

- Thì tớ đã nói với cả lớp là cậu ốm. Chính cậu nhờ tớ còn gì.

- Tớ nhờ, thì sao?

- Cả tổ sẽ đến thăm cậu bây giờ đấy!

- Giời ơi, cậu bảo sao cơ!

Nó lao lên giường, mặc nguyên cả quần ào, chân đi giày, kéo chăn đắp.

- Thế tớ phải nói với chúng nó thế nào bây giờ?

- Nói gì nữa? Cậu bảo là cậu ốm. Ngoài ra chả cần nói gì cả.

Bọn bạn trong tổ chúng tôi đến. Chúng nó cởi áo khoác ngoài hành lang, và tất cả cùng vào phòng. Siskin kéo chăn lên đến tận cằm, và lo lắng nhìn lũ bạn.

Chúng nó bảo:

– Chào cậu, Siskin!

– Chào các cậu! – nó nói. Mà giọng nói mới ốm yếu làm sao chứ! Hừ, đúng là một bệnh nhân thực sự!

– Chúng tớ đến thăm cậu đây! – Iura nói.

– Cảm ơn các cậu, các cậu ngồi xuống đi.

– Thế cậu cảm thấy trong người thế nào? – Vania hỏi
– Thì thế…

– Cậu nằm à …

– Tớ nằm ....

– Nằm suốt ngày có khi buồn lắm nhỉ? – Lenia hỏi

– Buồn lắm.

– Cậu ở nhà một mình suốt ngày sao?.

– Một mình. Mẹ tớ đi làm, còn dì tớ đi học.

– Chúng tớ sẽ đến thăm cậu thường xuyên hơn. Cậu thông cảm nhé, vì chúng tớ không đến thăm cậu sớm hơn, vì cứ nghĩ cậu sẽ khoẻ nhanh thôi và lại đi học.

– Không sao đâu mà, Vichia ngày nào cũng đến thăm tớ rồi.

– Thế cậu có muốn chúng tớ ngày nào cũng đến thăm cậu không? Slava đề nghị.

– Tớ muốn. Ha ha, đó là vì nó không thể nói là “Đừng đến” được!

– Thế cậu bị đau ở đâu? Iura hỏi

– Đau khắp người, đầu này, thân thể này, chân này…

– Ôi cậu nói gì thế? Cả chân á?

– Đau lắm, cả đầu nữa.

– Lúc nào cũng đau sao?

– Không, không phải lúc nào cũng đau. Lúc đau, lúc không đau, mà có lúc đau kinh người ấy chứ

– Ở gần nhà tớ có một thằng bé cũng đau suốt thế. Nó bị thấp khớp, - Vasia Erokhin kể. Cậu cũng bị thấp khớp hay sao?

–Có lẽ, - Siskin nói.

–Thế bác sĩ bảo gì cậu?

–Bác sĩ thì có thể bảo gì được… Nào, thè lưỡi ra, ông ấy bảo. Nói “a” đi xem nào.

– Thế cậu bị bệnh gì thì ông ấy không nói sao?

– À, bệnh là bệnh Apendicoks

– Apendicoks là bệnh gì nhỉ?

– Tớ chả biết, - Siskin nhún vai.

– Thế bệnh ấy chữa như thế nào?

– Thì chữa bằng thuốc.

– Thuốc gì?

– Tớ không biết, hình như là micstura.

– Đắng hay là ngọt?

– Đắng lắm! – Siskin nói và nhăn mặt, như thể nó đang phải nuốt một thìa micstura.

– Cũng có lần tớ bị ốm, mẹ tớ cũng bắt tớ uống micstura. Đúng là đắng thật, tớ chẳng thích uống tẹo nào, - Dima Balakirev nói.

– Tớ cũng chả thích.

– Không được, cậu phải uống, uống thuốc mới khỏi bệnh nhanh được.

– Thì tớ vẫn uống đấy thôi.

– Đắng cũng không sao đâu, - Lenia nói. - Cậu uống một thìa thuốc, rồi cho ngay voà miệng một miếng đường.
– Được rồi.
– Đừng lo lắng nhiều về bài vở. Khi nào cậu khoẻ, chúng tớ sẽ giúp đỡ, mang sách vở đến giúp cậu học. Cậu sẽ đuổi kịp chúng tớ nhanh thôi.
– Không sao, Siskin nói, tớ sẽ đuổi kịp.
Và tôi nhận thấy một cái chân đi giày của thằng Siskin thò ra ngoài chăn. Tôi hoảng hốt, không hiểu có đứa nào trông thấy chưa. Nhưng bọn nó còn đang mải chuyện và không hề để ý gì cả. Tôi len lén kéo chăn che kín chân nó.
– Các cậu ạ, Siskin còn yếu lắm, - tôi nói. Các cậu đừng trò chuyện nhiều làm nó mệt quá. Các cậu về đã nhé.
Lũ bạn đứng lên chào ra về.
– Chào cậu nhé, khoẻ lại nhanh nhé để còn đi học. Mai chúng tớ lại đến thăm cậu.
Chúng nó đi rồi, Siskin nhảy vọt ra khỏi chăn và nhảy vòng quanh phòng.
- Hay quá, mọi chuyện tốt đẹp cả! – nó hét. - Chẳng đứa nào nghi ngờ gì. Ổn rồi!
- Thôi đi, có gì mà mừng thế đâu! – tôi nói. Chúng ta phải nói chuyện nghiêm chỉnh.
- Về chuỵên gì?
- Cậu phải quay lại trường thôi.
- Thì chính tớ cũng biết là phải đi học, thế nhưng giờ thì tớ biết làm thế nào? Chính cậu cũng thấy là tớ không thể quay lại được nữa.
- Tớ chả thấy gì hết! Tớ quyết định nói chuyện lần cuối cùng với cậu đây: Nếu ngày mai cậu không đi học thì tớ sẽ nói sự thật với cô Olga Nikolaevna thôi. Cậu có ốm đâu nào.
- Tại sao? - Thằng Siskin ngạc nhiên.
- Cậu phải đi học, chứ không được lêu lổng thế này. Đằng nào thì cậu cũng chả trở thành nghệ sĩ nhào lộn được đâu.
- Tại sao chứ? Cậu nhìn đây, tớ đã biết cách trồng cây chuối rồi đây này!
Nó đi đến bên tường, chúi đầu xuống nâng hai chân lên. Đúng lúc đó thì cánh cửa mở ra, Lenia bước vào.
- Các cậu ơi, - nó nói. - Tớ bỏ quên găng tay… Ối, gì thế này? Tại sao cậu lại đứng bằng tay chổng chân lên trời thế? Siskin vội đứng thẳng lên
- À, thì ra cậu ốm thế đấy hả! Lenia hét.
- Tớ thề danh dự, tớ ốm thật! Thằng Siskin nói, mặt đỏ như gấc. Nó rên rỉ toáng lên rồi nhảy vào giường.
- Thôi đi cậu, đừng giả vờ giả vịt nữa! Kêu chân tay đau, thế mà thoáng cái đã trồng cây chuối được rồi!
- Tớ thề, đau lắm!
- Thôi thôi, nói dối thế đủ rồi! Cậu mặc quần áo lúc nào mà nhanh thế? Hóa ra là lúc chúng tớ đến cậu mặc nguyên quần áo nằm hả!
- Thôi được rồi, tớ lộ bí mật cho cậu, nhưng cậu phải thề là không để lộ cho ai biết đấy.
- Tại sao tớ phải thề chứ?
- Thì tớ chẳng kể nữa.
Đúng lúc ấy thì trong hành lang có tiếng bước chân, cửa mở ra và thằng Vania thò đầu vào.
- Lenia, cậu xong chưa thế? Chúng tớ vẫn đang chờ cậu đây mà.
- Vào đây, Vania! Hóa ra nó chả ốm đau gì hết!
- Không ốm đau gì à? – Vania ngạc nhiên bước vào phòng.
- Ai không ốm cơ? Giọng thằng Iura từ ngoài hành lang vọng vào. Rồi thằng Iura cũng xuất hiện, sau nó là những đứa khác
- Còn ai vào đấy nữa! Nó đấy, thằng Siskin, không hề ốm, - Lenia nói
- Thế là thế nào?
- Thế này này: Tớ vào phòng, thấy nó đang trồng cây chuối.
- Thế là thế nào, sao cậu lại đánh lừa chúng tớ? Cả tổ hét.
- Tớ… thế này… - Thằng Siskin muốn thanh minh - Tớ đùa thôi.
- Lại có cái kiểu đùa ở đâu thế?
- Thì tớ đùa mà – Siskin giang cả hai tay ra.
- Thế mà bọn mình thì lo lắng cho nó, - Vania nói, - cả tổ đến thăm nó, còn nó thì đùa. Nó nghĩ ra chuyện giả vờ ốm nữa!
- Tớ sẽ không dám đùa thế nữa đâu, rồi các cậu thấy… - Siskin bối rối nói.
- Thế sao cậu không đi học? – Iura hỏi. - Cậu cố tình giả vờ ốm để bỏ học chắc?
- Thôi để tớ nói thật, nhưng các cậu đừng cáu cơ. Tớ có muốn đánh lừa các cậu đâu, tớ chỉ muốn trở thành diễn viên xiếc thôi.
- Cái gì mà diễn viên xiếc? cả bọn ngạc nhiên.
- Thì tớ muốn vào làm việc trong rạp xiếc, làm diễn viên nhào lộn.
- Cậu mất trí rồi à?
- Hoàn toàn không.
- Ai người ta nhận cậu vào rạp xiếc? – Vania hỏi
- Thế theo cậu thì nghệ sĩ xiếc từ đâu ra nào?
- Vì sao cậu không chịu đi học chứ?
- Tớ không muốn học nữa. Cứ thế này tớ cũng đã biết tất cả rồi.
- Tất cả là thế nào?
- Tất cả những gì mà nghệ sĩ xiếc phải biết
- Thế ra cậu nghĩ là nghệ sĩ xiếc chả phải học hành gì cả sao?
- Sao lại chả phải học hành gì cả? Tớ đã tập được khối việc rồi chứ.
- “Tập được rồi”! Viết còn sai đầy ra! Đầu tiên cậu phải tốt nghiệp trường phổ thông đã, rồi thi vào trường xiếc. Nghệ sĩ xiếc cũng phải là người có kiến thức chứ. Lẽ ra cậu phải hỏi ý kiến cô Olga Nikolaevna từ đầu chứ, - Iura nói.
- Cậu cứ làm như tớ không biết là cô sẽ nói gì ấy! – Siskin cãi.
- Theo tớ, các cậu ạ, thằng này định làm gì không cần biết, - Igor nói, - chỉ biết ngày mai nó phải bỏ hết mọi chuyện đó ra khỏi đầu và đi học.
- Nếu ngày mai cậu không đi học thì chúng tớ sẽ kể cho cô Olga Nikolaevna, - Igor tuyên bố.
- Thôi đi, các cậu sẽ thành bọn hớt lẻo! Siskin nói.
- Không, chúng tớ không hớt lẻo vì chúng tớ đã báo trước cho cậu rồi.
- Đấy, cứ thử mai không đi học mà xem, rồi cậu sẽ thấy! – Igor nói. Bỏ học thế đủ rồi đấy. Đến lúc phải học rồi.
Lại có tiếng bước chân của ai đó, và tiếng gõ cửa. Thằng Siskin, đáng lẽ phải chạy ra mở cửa thì lại phóng lên giường nhanh như con chuột. Tôi mở cửa và trông thấy cô Olga Nikolaevna.
- Ô, cả tổ các em ở đây! – Cô vừa nói vừa đi vào phòng. Các em đến thăm bạn ốm đấy à? Cả tổ im lặng, bởi vì không ai biết phải nói với cô thế nào.
Thằng Siskin trố mắt nhìn cô giáo và lấy hết sức kéo chăn lên che mặt. Cô Olga Nikolaevna đi đến bên giường.
- Em ốm đau thế nào, Siskin, em bị đau chỗ nào?
- Nó chẳng ốm đau gì hết, thưa cô Olga Nikolaevna. – Iura nói.
- Không ốm nghĩa là làm sao?
- Nó không ốm, thế thôi ạ!
Siskin hiểu ra rằng mọi việc thế là hỏng cả. Nó chui ra khỏi chăn, ngồi ở mép giường, đầu cúi gằm nhìn xuống sàn nhà. Cô Olga Nikolaevna nhìn cả tổ, rồi nhìn tôi và hỏi:
- Vichia, thế tại sao em lại nói với cô rằng Siskin ốm?
Tôi không biết phải trốn đâu cho hết xấu hổ.
- Sao em im lặng thế? Em nói dối cô mà?
- Tức là Siskin nhờ em nói dối cô hay sao?
- Vâng, thưa cô. Tôi nói lí nhí.
- Và em nói dối cô?
- Vâng ạ.
- Em nghĩ mình đã làm một việc tốt hay sao?
- Bạn ấy nhờ em mà!
- Và em cho là thực hiện việc nói dối cô là giúp đỡ bạn hay sao?
- Không ạ.
- Thế tại sao em nói dối cô?
- Em cho là không thể phản bội bạn bè được
- Phản bội là thế nào? Đó là đối với kẻ thù. Em coi cô là kẻ thù hay sao?
Tôi không thể nói được gì hơn, nhìn xuống sàn nhà.
- Cô không ngờ học sinh lại coi cô như kẻ thù! Cô Olga Nikolaevna nói.
- Chúng em không thế đâu ạ, thưa cô Olga Nikolaevna. – Vania nói. Chẳng lẽ lại thế ạ?
- Thế tại sao không em nào nói với cô?
- Vì chẳng ai biết cả, thưa cô. Chúng em hôm nay mới đến thăm bạn, và mới bíêt sự thật.
- Thôi được, chúng ta sẽ nói chuyện đó sau… Tại sao em không đi học, Siskin?
- Em sợ ạ, - thằng Siskin lắp bắp.
- Em sợ gì chứ?
- Em sợ cô hỏi giấy xin phép của mẹ.
- Giấy xin phép nào?
- Thì giấy xin phép nghỉ cái buổi mà em bỏ học, hôm có bài chính tả ấy.
- Thế tại sao em lại bỏ học buổi phải viết chính tả?
- Em sợ ạ.
- Em sợ gì chứ?
- Em sợ bị hai.
- Tức là em cố tình bỏ học khi cả lớp phải viết chính tả, rồi sau đó bỏ học vì mẹ em không viết giấy xin nghỉ cho em chứ gì?
- Thưa cô vâng ạ.
- Thế em định làm gì khi quyết định không đi học nữa? – cô Olga Nikolaevna hỏi
- Em không bíêt ạ.
- Nhưng em cũng phải có kế hoạch thế nào đó chứ?
- Không có kế hoạch gì cả ạ.
- Nó muốn trở thành nghệ sĩ nhào lộn, - Iura nói.
- Chưa tốt nghiệp lớp bảy thì không ai nhận vào học trường xiếc cả. Mà đã vào trường rồi thì cũng vẫn phải học văn hóa thêm năm năm nữa. Em không thể trở thành nghệ sĩ xiếc ngay được đâu! Cô Olga Nikolaevna nói.
- Em biết là không thể, thằng Siskin đồng ý.
- Em thấy đấy, em đã làm một việc mà không suy tính kỹ, lại bỏ học ngay. Làm thế làm sao được.
Siskin im lặng
- Vậy bây giờ em tính sao?
- Em không biết ạ.
- Em thử nghĩ xem.
Thằng Siskin im lặng, rồi lén nhìn trộm cô Olga Nikolaevna, nói:
- Em muốn quay lại trường học.
- Đúng rồi, đó là việc tốt nhất mà em có thể nghĩ ra đấy. Nhưng cô có điều kiện thế này: Em phải hứa sẽ sửa chữa, và phải học tập thật tốt.
- Bây giờ em hứa sẽ ngoan và học tốt ạ, Siskin nói.
- Tất cả phụ thuộc vào em đấy. Mai em phải đến trường sớm, còn cô sẽ xin thầy hiệu trưởng để thầy cho phép em vào học.
- Em sẽ đi học ạ.
Cô Olga Nikolaevna bảo tất cả chúng tôi về nhà làm bài tập. Thằng Siskin nhận thấy hình như cô muốn ở lại, nói:
- Thưa cô Olga Nikolaevna, em xin cô đừng nói với mẹ em!
- Tại sao thế?
- Em hứa từ nay sẽ học tốt ạ, chỉ xin cô đừng cho mẹ em biết!
- Có nghĩa là em muốn tiếp tục lừa dối mẹ à? Lại còn muốn cô tiếp tay cho em làm việc xấu đó à?
- Em không lừa mẹ em nữa đâu ạ. Em không muốn mẹ em buồn!
- Thế nếu đột nhiên mẹ hiểu ra là em và cô cùng lừa dối mẹ thì sao? Mẹ em sẽ còn buồn nhiều hơn nữa có đúng không!
- Đúng ạ.
- Em thấy đấy, phải nói với mẹ thôi. Nhưng vì em đã hứa sẽ học tập tốt, cô sẽ xin mẹ không giận em.
- Thôi thế nhé. Cô Olga Nikolaevna nói. Bây giờ em lấy sách vở ra, cô sẽ dạy em học.
Tôi ra về cùng với cả bọn, và không biết chuyện gì xảy ra sau đó.

[minhttthsg]

Xin chia buồn với bạn . Chỉ biết động viên thôi chứ tớ biết làm sao bi giờ, cố lên bạn nhé

[NguyenAnh]

Bí ơi, không có chương 11 à? Anh chỉ thấy sau chương 10 là chương 12.

[Tykva]

[Tykva]

Chương mười sáu


Thế là đến sáng hôm sau thì Siskin xuất hiện trong lớp. Nó ngượng ngùng mỉm cười và nhìn đám bạn, nhưng khi thấy là không ai có ý định mắng mỏ gì mình thì nó yên tâm ngồi xuống cạnh tôi. Chỗ trống bên cạnh tôi thế là không còn trống nữa, và tôi thấy nhẹ cả người, y như kiểu trong lồng ngực mình vừa có một cái gì đó lấp đầy và mọi việc đều ổn cả.

Olga Nikolaevna không nói gì Siskin, và các tiết học đều diễn ra bình thường, theo đúng trình tự. Giờ nghỉ ra chơi đầu tiên Volodia đến chỗ chúng tôi, bọn con trai bắt đầu kể cho anh nghe về chuyện Siskin. Tôi cứ nghĩ rằng thế nào anh cũng mắng thằng Siskin, nào ngờ người bị mắng lại là tôi.

– Em đã biết là bạn sai, thế mà lại không giúp bạn sửa chữa, - Volodia nói. - Đáng ra em phải nói chuyện nghiêm túc với bạn, còn nếu bạn không nghe lời em khuyên, thì phải nói với cô giáo, hoặc với anh, hoặc với các bạn trong lớp chứ. Đằng này em lại giấu hộ bạn.

– Có phải là em không nói với nó đâu! Em nói với nó nhiều lần rồi chứ! Nhưng em có thể làm được gì nào? Chính nó quyết định không đi học mà.

– Thế vì sao nó quyết định thế? Đó là vì nó học kém. Đáng lẽ em có thể giúp bạn học tập. Em biết là bạn học kém mà.

– Em biết ạ, - tôi nói. - Đó là vì môn tiếng Nga thôi. Nó thường chép bài tiếng Nga của em.

– Đó, em thấy chưa, giá mà em quan tâm thật sự đến bạn thì đừng cho bạn quay cóp chứ. Người bạn chân chính phải giúp bạn mình một cách nghiêm khắc. Em là loại bạn thế nào đây, nếu như em bỏ qua cho bạn những hành động không tốt? Tình bạn như thế không thể gọi là tình bạn chân chính được, đó là loại tình bạn giả hiệu.

Cả lớp bắt đầu nhao nhao tôi là thằng bạn giả hiệu, còn anh Volodia lại nói:

– Thôi để khi hết giờ học chúng ta sẽ bàn về vấn đề này, các em nhé.

Chúng tôi quyết đinh sẽ họp lớp sau giờ học, và khi chuông hết giờ vừa điểm, cô Olga Nikolaevna gọi tôi và Siskin lại, nói:

– Kostia và Siskin, các em phải lên gặp thầy hiệu trưởng ngay. Thầy muốn nói chuyện với các em.

– Nói chuyện gì ạ? - Tôi hốt hoảng

– Chuyện gì thì thầy sẽ nói. Mà các em đi đi, đừng sợ! - Cô cười nhạt.
Chúng tôi đến cửa phòng hiệu trưởng, ngập ngừng ngoài cửa và nói:

– Chào thầy Igor Alexandrovich!

Igor Alexandrovich ngồi sau bàn, đang viết cái gì đó.

– Chào các em! Các em vào đi, và ngồi chờ tôi một lát nhé, - thầy chỉ vào cái đi văng và tiếp tục viết.

Nhưng chúng tôi đều sợ, bởi cái đi văng đặt gần thầy quá. Đứng ngay ngoài cửa cả hai đứa cảm thấy yên tâm hơn. Igor Alexandrovich dừng bút, tháo kính ra và nói:

- Kìa, các em ngồi xuống chứ, tại sao lại đứng thế?

Chúng tôi lại chỗ cái đi văng và ngồi xuống. Đi văng bọc da, mềm và bóng loáng. Da rất trơn, và tôi cứ như bị trượt xuống, bởi vì tôi chỉ dám ngồi bên mép ghế, chứ còn ngồi hẳn lên ghế thì tôi không dám. Và cứ thế tôi khổ sở vì cái chỗ ngồi suốt cả cuộc nói chuyện - mà cuộc nói chuyện thì mới dài làm sao chứ. Ngồi như thế còn bất tiện và mệt hơn là đứng một chân trong thời gian ấy.

- Nào, Siskin, em nói đi, ý nghĩ bỏ học đã xuất hiện trong đầu em như thế nào nào? - Khi chúng tôi đã ngồi xuống, thầy Igor Alexandrovich hỏi.

- Thưa thầy em không biết ạ. - Thằng Siskin bối rối.

- Hừm! Thầy nói. - Thế ai có thể biết những gì em nghĩ?

- E...em không biết, - Thằng Siskin ấp úng.

- Theo em thì tôi biết hay sao?

Thằng Siskin nhìn trộm thầy để xem thầy đùa hay nói thật, nhưng mặt thầy hoàn toàn nghiêm khắc. Bởi vậy, nói lúng búng nhắc lại:

- Em không biết ạ.

- Không xong rồi, anh bạn nhỏ ơi, sao hỏi gì em cũng có mỗi một câu trả lời "Em không biết" thế. Nào, nếu đã nói chuyện thì phải nói chuyện nghiêm túc. Tôi hỏi em tại sao em không đi học chẳng phải vì tò mò đâu.

- Đơn giản thôi ạ, em sợ. - Siskin trả lời.

- Em sợ cái gì nào?

- Em sợ viết chính tả, và bỏ buổi chính tả, sau đó em sợ cô Olga Nikolaevna hỏi giấy xin phép của mẹ, và thế là em không đến trường nữa.

- Tại sao em lại sợ viết chính tả nào? Kinh khủng lắm à?

- Em sợ bị điểm hai ạ.

- Có nghĩa là em học môn tiếng Nga tồi lắm hay sao?

- Dạ vâng, tồi lắm.

- Tại sao em chuẩn bị bài ở nhà không chu đáo?

- Khó lắm ạ.

- Thế còn các môn khác, em cũng gặp khó khăn à?

- Các môn khác dễ hơn ạ.

- Thế vì sao môn tiếng Nga lại khó?

- Em bị hổng kiến thức, em không biết các từ phải viết như thế nào.

- Thế thì em càng phải cố để đuổi kịp các bạn, như thế tức là em học môn tiếng Nga ít quá thôi, đúng không?

- Dạ vâng, ít ạ.

- Tại sao?

- Vì em không học được ạ. Lịch sử hay địa lý thì em học được, thế mà tiếng Nga thì em không biết, vì cứ hễ em viết là thế nào cũng có lỗi.

- Thế thì em lại càng phải học tiếng Nga nhiều chứ. Không chỉ phải học những gì dễ, mà phải học cả các môn khó nữa chứ. Nếu như em muốn thuộc bài em phải bỏ sức lao động chứ. Nào, em hãy nói xem, Maleev, - Igor Alexandrovich đột ngột quay sang tôi, - ngày trước em cũng bị hổng môn số học phải không?

- Thưa thầy vâng ạ.

- Bây giờ em đã vững hơn rồi chứ?

- Thưa thầy vâng ạ.

- Vậy em làm thế nào để được như thế?

- Đầu tiên là em muốn đuổi kịp các bạn. Cô Olga Nikolaevna nói đầu tiên em phải quyết tâm, thế nên em quyết tâm để đạt được mong muốn của mình.

- Thế em đã đạt được chưa?

- Thưa thầy được rồi ạ.

- Thế đầu tiên thế nào, có khó không?

- Đầu tiên thì hơi khó ạ, nhưng bây giờ em thấy rất dễ rồi ạ.

- Đó, Siskin, em thấy không, em hãy nhìn gương Maleeva đấy. Đầu tiên bao giờ cũng khó, còn sau đó, khi em đã vượt qua được khó khăn rồi thì sẽ dễ dàng hơn. Cho nên em phải bắt tay vào việc đã, và em cũng sẽ làm được.

- Thưa thầy vâng ạ, em sẽ thử, - Siskin nói.

- Không, không phải thử gì cả. Em phải bắt tay vào học ngay, có thế thôi.

- Vâng ạ, em học xem sao, - Siskin nói.

- Nói thế thì có gì là khác với thử đâu, - thầy Igor Alexandrovich nói. - Rõ là em chả có tự tin gì cả. Em sợ gì chứ? Em còn có các bạn mà. Chẳng lẽ bạn bè không giúp em sao? Em, Maleev, em là bạn của Siskin phải không?

- Thưa thầy vâng ạ. - Tôi nói.

- Tốt, vậy em hãy giúp bạn theo kịp lớp trong môn tiếng Nga nhé. Bạn em đã bỏ qua hơi nhiều bài rồi đấy, và một mình bạn sẽ không học nổi nữa đâu.

- Thưa thầy việc ấy thì em làm được ạ, - tôi nói. Chính em cũng đã từng bị hổng môn toán, nhưng bây giờ thì em biết là phải bắt đầu từ đâu rồi ạ.

- Đó, đó! Có nghĩa là em sẽ thử giúp bạn chứ? Thầy Igor Alexandrovich mỉm cười.

- Dạ không ạ, em không thử đâu. Em sẽ bắt đầu học bài cùng bạn ngay ạ.

- Tốt lắm, phải thế chứ, thầy hài lòng đấy, - Igor Alexandrovich nói. Em có công việc xã hội gì không nhỉ?

- Thưa thầy hiện giờ thì không ạ. - Tôi nói.

- Thôi được, đó sẽ là công việc xã hội của em. Thầy đã bàn với cô Olga Nikolaevna, cô cũng nói em có thể giúp bạn Siskin được. Bởi nếu bản thân em đã quyết tâm học tốt hơn đuợc thì tất nhiên em cũng biết phải giúp bạn như thế nào. Có điều em phải làm việc đó một cách thật nghiêm túc thôi.

- Em sẽ nghiêm túc ạ. - Tôi trả lời.

- Em phải theo dõi, để bạn tự lực cánh sinh làm tất cả các bài tập đúng thời gian quy định, và bài nào cũng phải làm đến kỳ xong mới thôi. Không được làm hộ bạn cái gì hết. Nếu làm hộ bạn tức là một kiểu giúp hại bạn đấy. Khi bạn đã biết cách làm bài, bạn cũng sẽ có ý thức như em, và khi đó bạn sẽ không cần giúp đỡ nữa. Em hiểu chưa?

- Em hiểu rồi ạ. - Tôi nói.

- Còn em, Siskin, em hãy nhớ rằng mọi người đều phải lao động một cách trung thực...

- Vâng thì em vẫn ... chung... chung... trung thực đấy chứ ạ, - Siskin lắp bắp.

- Học tập cũng phải trung thực, em ạ. Đối với học sinh thì học tập chính là lao động đấy. Người lớn lao động trên các công xưởng, nhà máy, trong các nông trường, công trường, xây dựng các nhà máy thuỷ điện, đào kênh nối liền sông với biển, mang nước tưới cho sa mạc, trồng rừng... Đấy, em thấy không, nhiều việc lắm. Còn trẻ em phải học tập ở trường học, để sau này trở thành những người lớn có kiến thức, và đóng góp cho Tổ quốc nhiều hơn. Em không muốn đóng góp cho Tổ quốc sao?

- Em muốn chứ ạ!

- Đấy, có thế chứ! Nhưng có lẽ, em nghĩ rằng, nói "em muốn" là đủ rồi? Cần phải bền bỉ và chăm chỉ nữa, em ạ. Thiếu phấn đấu bền bỉ thì em cũng chẳng đạt được gì đâu.

- Em sẽ chăm chỉ ạ.

- Được rồi, - thầy Igor Alexandrovich nói, - Còn phải trung thực nữa. Em có trung thực không? Em đã lừa mẹ em, nói dối cô giáo, nói dối các bạn.

- Từ giờ trở đi em sẽ trung thực ạ.

- Em hãy cố gắng nhé, - thầy Igor Alexandrovich nói. - Nhưng chuyện đến đây không phải là đã hết đâu. Em còn phải yêu quý các bạn mình nữa.

- Chẳng lẽ em không yêu quý các bạn sao? - Siskin ngạc nhiên hỏi.

- Yêu quý gì nào? Em bỏ hết tất cả các bạn và nghĩ là sẽ làm được mọi việc mà chẳng cần ai hết. Thế mà gọi là tình yêu à?

- Nhưng em buồn nhớ các bạn lắm ạ! Thằng Siskin nói, nước mắt vòng quanh.

- Thôi được rồi, ít nhất thì em cũng buồn nhớ các bạn. Nhưng tốt hơn em hãy thử hình dung xem thiếu bạn bè thì em sẽ không thể sống được đâu, để thậm chí không bao giờ nghĩ đến chuyện bỏ các bạn nữa nhé.

- Em sẽ yêu quý các bạn nhiều hơn ạ. - Siskin nói.

- Vậy khi không đi học em đã làm những gì nào? Thầy Igor Alexandrovich hỏi.

Chúng tôi kể cho thầy nghe chuyện dạy con chó Lobzik đếm. Thầy rất quan tâm đến việc đó, và hỏi rất cụ thể chúng tôi đã làm thế nào.

- Chả lẽ lại có thể dạy một con chó đếm như người sao? Thầy hỏi.

- Nhưng con chó trong rạp xiếc nó biết đếm đấy thôi.

Thầy Igor Alexandrovich phá lên cười:

- Con chó đó chẳng biết đếm gì đâu. Người ta dạy nó cách sủa và dừng theo một dấu hiệu bí mật nào đấy. Khi con chó sủa đủ số lượt cần thiết rồi thì người dạy chó ra hiệu một cách bí mật để khán giả không trông thấy, nhưng con chó thì nhận ra dấu hiệu đó nên dừng lại. Khán giả tưởng nhầm là con chó biết đếm thực sự.

- Thưa thầy dấu hiệu gì ạ? - Siskin hỏi.

- Thì có thể là ông ta khẽ gật đầu, búng tay, hay vẫy tay gì đấy.

- Nhưng con Lobzik đôi khi vẫn sủa đúng mà - thằng Siskin nói.

- Chó rất tinh, em ạ. Có thể em đã vô tình gật đầu, hoặc làm một động tác gì đó đúng lúc đó, nó đã nhận ra điều ấy và đang cố gắng đoán xem khi nào thì phải dừng sủa. Tuy nhiên do các động tác của em rất khó nhận ra, nên nó mới hay nhầm. Để nó sủa và dừng sủa đúng lúc em phải tập cho nó quen với một dấu hiệu xác định nào đó, ví dụ như búng tay chẳng hạn.

- Em sẽ dạy nó như thế ạ, - Siskin nói. - Ngay khi em theo kịp môn tiếng Nga em sẽ lại dạy con Lobzik đếm.

- Phải đấy! Khi trường tổ chức dạ hội, các em có thể biểu diễn với con chó thông thái đấy.

Thế mà chúng tôi cứ sợ thầy Igor Alexandrovich sẽ nghĩ ra cho chúng tôi một hình phạt nào đấy, nhưng có vẻ như thầy không định phạt chúng tôi, mà chỉ giải thích cho chúng tôi hiểu sự cần thiết phải học tốt mà thôi.

[Tykva]

Chương mười bảy


Khi chúng tôi rời phòng thầy hiệu trưởng thì thấy anh Volodia cùng với cả lớp đang chờ chúng tôi trong hành lang. Mọi người vây lấy chúng tôi ngay lập tức, và bắt đầu hỏi:

- Sao? Thầy Igor Alexandrovich đã nói gì? Các cậu sẽ bị phạt thế nào?

- Thầy tha thứ cho chúng tớ rồi. Bây giờ thì chúng tớ chẳng sao đâu, - tôi trả lời.

- Thế thì hay rồi! Tolia vui mừng. - Chúng ta cùng đến phòng truyền thống đội đi, để nói chuyện, nhiều chuyện cần nói lắm.

Chúng tôi kéo vào phòng truyền thống đội. Siskin vào sau cùng.

- Đi nào, đi nào, Siskin, cậu đừng sợ! - Iura nói. - Không ai mắng mỏ cậu đâu mà.

Chúng tôi ngồi xuống quanh bàn. Anh Volodia nói:

- Bây giờ chúng ta cần bàn cách giúp đỡ Siskin. Bạn ấy đã học kém, đến mức không dám đến trường nữa. Trong chuyện này tất cả chúng ta cũng có lỗi một phần. Chúng ta đã không để ý giúp đỡ bạn học tập từ đầu, và đã không kịp thời giúp bạn ấy.

- Vâng ạ, tất nhiên là chúng em cũng có lỗi, - Vania nói. - Nhưng chính Siskin cũng phải hiểu là bạn ấy phải cố gắng để học tốt cứ. Nếu như từ giờ bạn ấy vẫn không cố gắng thì những chuyện tồi tệ hơn vẫn có thể xảy ra.

- Đúng đấy, Siskin, mong cậu đừng tự ái, - Iura nói. - Còn có thể tồi tệ hơn ấy chứ. Nhưng chúng tớ nhất định sẽ giúp cậu, thề danh dự đấy! Chúng tớ sẽ làm tất cả mọi việc mà chúng tớ có thể làm.

- Nhưng chúng mình có thể giúp bạn ấy như thế nào? - Lepa Astaphiev hỏi. - Chúng ta đã phân công người giúp đỡ Siskin rồi mà. Rõ rồi, Alic Sorokin đã không giúp gì được bạn ấy, một khi kết quả hóa ra như thế.

- Hay là các em chẳng học cùng nhau bao giờ nhỉ? Anh Volodia hỏi Alic.

- Đâu, sao lại không học, chúng em có học nhóm đấy chứ! - Alic nói.

- Các em học nhóm mấy lần rồi nào?

- Em không nhớ đâu, hai hay ba lần gì đó.

- Hai hay ba lần thôi á? Iura ngạc nhiên. - Cậu phải học hàng ngày với cậu ấy chứ không phải là hai hay ba lần. Chính cậu đã hứa khi họp lớp cơ mà. Chúng tớ tin tưởng giao việc đó cho cậu, thì hóa ra cậu đã phụ lòng tin của chúng tớ!

- Tớ làm sao để không phụ lòng tin của các cậu? - Alic nói. Tớ đến nhà thì chẳng gặp cậu ấy ở nhà. Hoặc nếu có, thì cậu ấy nói "Hôm nay tớ chưa thích học" - thế là tớ thôi đấy chứ.

- Xì, "thôi"! - Iura nói. Cậu phải nói khi họp tổ, để cả tổ có biện pháp giúp đỡ chứ. Siskin vô kỷ luật thế đấy. Cậu học giỏi, cậu biết cách quan tâm đến bản thân mình, nhưng lại không biết cách giúp đỡ bạn... Thôi được rồi, tớ cũng có lỗi vì đã tin tưởng ở cậu quá, không kiểm tra.

- Từ nay tớ sẽ học cùng Siskin thật nghiêm túc, - Alic nói.- Tớ mải chơi cờ mà, cho nên chuyện mới xảy ra như thế.

- Không được, - anh Volodia nói. - Chúng ta sẽ không giao cho em việc này nữa.

- Anh Volodia, em sẽ học cùng với Siskin ạ, - tôi nói. Chính thầy hiệu trưởng đã giao việc này cho em đấy ạ.

- Được thôi, - anh Volodia nói. Nếu như thầy hiệu trưởng đã giao cho em, thì cả lớp sẽ tin tưởng ở em. Có đúng không, cả lớp?

- Vâng ạ, - cả lớp nói. Hãy cứ để các cậu ấy học cùng với nhau, nếu như thầy hiệu trưởng đã nói thế.

Cuộc họp kết thúc, chúng tôi ra về. Trên đường về Siskin im lặng rất lâu, nghĩ ngợi về điều gì đó, rồi cuối cùng nói:

- Đấy, thì hóa ra tớ là đứa tồi tệ thế đấy! Hoá ra tớ chả có ý chí gì hết! Tớ chả làm được việc gì nên hồn. Tớ sẽ chả làm nên cái gì tử tể cả.

- Không, tại sao lại thế. Cậu chả tồi tệ đến thế đâu, - tôi an ủi nó.

- Cậu không cần phải an ủi. Tớ biết mà. Chính tớ thì không muốn tệ thế đây. Tớ sẽ sửa chữa, rồi cậu thấy. Tớ thề đấy, nhất định tớ sẽ sửa được mà. Nhưng mà cậu giúp tớ thật nhé. Chính thầy hiệu trưởng nói thế mà. Cậu không được từ chối đâu đấy.

- Thì tớ có từ chối đâu, - tôi nói. - Nhưng cậu phải nghe lời tớ nhé. Ngay hôm nay chúng ta sẽ bắt đầu học. Sau bữa trưa tớ sẽ sang nhà cậu ngay, và chúng mình cùng học bài.

Sau bữa trưa tôi sang nhà Siskin, và mới đến cầu thang đã nghe tiếng chó sủa vang trong phòng nó. Vào nhà, tôi thấy con Lobzik ngồi trên ghế, sủa theo nhịp, còn thằng Siskin thì búng ngón tay ngay trước mũi con vật.

- Cậu xem này, đây là tớ dạy cho nó quen dấu hiệu như thầy hiệu trưởng nói nhé. Thôi bây giờ chúng ta cùng dạy con chó một chút đã, rồi hãy học bài. Đằng nào chúng mình chả phải dạy con chó đếm.

- Này, - tôi nói, - Cậu hứa với thầy hiệu trưởng là chỉ dạy con Lobzik sau khi đã tiến bộ trong môn tiếng Nga cơ mà, hay cậu đã nghĩ lại rồi?

- Tất nhiên, tất nhiên, - Siskin hét. Thôi, Lobzik, đi ra ngoài kia! Được chưa nào, tớ sẽ không nhìn đến nó nữa khi còn chưa khá môn tiếng Nga hơn. Cậu cứ gọi tớ là cái giẻ rách cũng được, nếu còn trông thấy tớ dạy con chó. Chúng ta học gì trước nào?

- Học tiếng Nga nhé, - tôi nói.

- Thế không thể bắt đầu học môn địa hay môn toán trước hay sao? Nó hỏi.

- Không, không, - tôi nói. - Tớ có kinh nghiệm rồi, tớ biết phải bắt đầu học môn nào. Bài tập tiếng Nga có gì nào?

- Thì đấy, - nó nói. -Tiếp vĩ ngữ otchk và etchk, với lại cô Olga Nikolaevna bảo tớ ôn lại quy tắc về các nguyên âm không có trọng âm, và bài tập nữa.

- Cậu phải bắt đầu từ đó, - tôi nói.

- Thôi được, nào bắt đầu.

- Thì cậu làm bài đi nào, hay là cậu nghĩ tớ sẽ làm bài tập cùng với cậu? Cậu phải tự làm, xong rồi thì tớ sẽ kiểm tra. Cậu phải học cách tự làm các bài tập.

- Được rồi. Để tớ học cách tự làm bài tập. - Thằng Siskin thở dài và mở sách ra.

Nó học các quy tắc rất nhanh, và bắt tay vào làm bài. Bài dễ thôi. Phải chép lại tất cả các ví dụ và điền các chữ vào chỗ trống. Siskin hì hục viết, viết, còn tôi học bài địa lý và làm ra vẻ không để ý gì đến nó. Cuối cùng, nó nói:

- Tớ xong rồi.

Tôi nhìn vở nó… ối cha mẹ ơi, cả một đống lỗi! Đáng lẽ là «гора» thì nó viết «гара», rồi thì «виселый» mà đáng lẽ phải là «веселый». Đáng lẽ là «тяжелый» nó viết thành «тижелый».

- Nào nào, - tôi nói. - Cậu hơi bị nhiều lỗi đấy!
- Sao? Tớ mắc nhiều lỗi lắm à?
- Thì nếu không phải là quá nhiều thì cũng là hơi nhiều.
- Thế đấy, tớ đã biết mà! Tớ chả bao giờ gặp may được! - Thằng Siskin thất vọng nói.
- Nhưng ở đây chả liên quan gì đến may hay không, - tôi nói - Cậu cần phải biết cách viết. Cậu đã học quy tắc rồi mà.
- Học rồi.
- Thế, cậu đọc lại quy tắc xem trong đó nói gì?
- Quy tắc á? Tớ quên rồi.
- Cậu học kiểu gì mà quên nhanh thế?

Tôi bắt nó học lại quy tắc, trong đó nói về cách kiểm tra chính tả các nguyên âm không có trọng âm, và nói:

- Đấy, cậu viết «тижелый». Tại sao cậu lại viết thế?
- Tức là phải viết «тежелый» chứ gì?
- Không được đoán mò thế. Phải theo đúng quy tắc chứ. Cậu thử tìm cách thay đổi từ sao cho trọng âm rơi vào âm tiết đầu tiên đi.
Thằng Siskin bắt đầu tìm kiếm các từ cùng gốc, và nó tìm thấy từ «тяжесть».
- A, vậy là đúng rồi, - nó mừng rỡ. - Tức là phải viết «тяжелый», chứ không phải là «тижелый» mà cũng không phải là «тежелый»!
- Đúng rồi, - tôi nói. - Đấy, bây giờ cứ theo nguyên tắc thế cậu làm lại bài tập từ đầu đi, bởi vì lúc nãy cậu chỉ đoán mò thôi, chứ không áp dụng quy tắc gì cả, mà làm thế thì chẳng có ích gì. Bao giờ cũng phải suy nghĩ xem viết đúng từ như thế nào.

- Được rồi, - nó nói. - Lần sau tớ sẽ nghĩ trước khi viết, còn lần này thì để thế là được rồi.

- Ấy, anh bạn, không được đâu! Cậu đã hứa là nghe lời tớ thì cậu phải nghe lời chứ.

Siskin thở dài, bắt tay vào làm lại các bài tập. Nó vội vội vàng vàng, những con chữ nghiêng ngả xẹo xiên, chả dòng nào thẳng thắn. Tôi thấy rõ là nó đã chán học lắm rồi. Đúng lúc đó thì Iura đến, nó thấy chúng tôi đang học bài, nói:

- A, các cậu học bài đấy à! Tốt đấy! Các cậu đang học bài gì?

- Các bài mà cô Olga Nikolaevna cho đấy.

Iura ngó vào cuốn vở.

- Cậu viết gì thế này, đáng lẽ là "răng" thì cậu lại viết "dăng"

- Quy tắc ở đây thế nào nhỉ? - thằng Siskin hỏi. - Tớ mới học quy tắc về các nguyên âm không có trọng âm thôi mà.

- Ở đây là từ có sẵn trong sách, thế thì khi chép lại phải chăm chú. Iura nói. Cậu có thấy là trong sách viết "răng" đó không?

Rồi thằng Vania đến. Nó thấy chúng tôi ngồi học, cũng nói:

- A, các cậu học bài đấy à!

- Chúng tớ học, - hai đứa chúng tôi cùng nói.

- Tốt lắm! Cả lớp sẽ phải cảm ơn các cậu!

- Còn thế nữa cơ đấy! - thằng Siskin nói. - Mỗi học sinh có nghĩa vụ phải học tốt, cho nên chả có ai cảm ơn ai ở đây cả.

- Thôi mà, đấy là tớ nói thế. Cả lớp mong muốn là chúng ta cùng học tốt mà. Một khi các cậu học bài tức là mọi việc đều ổn.

Cửa lại mở ra, thằng Vasia Erokhin đến.

- A, các cậu học bài đấy à! - nó nói.

- Chuyện gì thế nhỉ? - tôi nói. Sao đứa nào đến cũng nói mỗi một câu ấy, làm như là chúng tớ không bao giờ học bài ấy.

- Tớ có nói cậu đâu, đấy là tớ nói thằng Siskin. - Vasia nói.

- Thế Siskin làm sao? Cứ như là nó chưa bao giờ học bài ấy. Các môn khác nó học có kém lắm đâu, trừ môn tiếng Nga thôi...

- Thôi, cậu đừng cáu, đấy là tớ nói vô tình thế. Tớ nghĩ là nó lười học nên trông thấy nó học thì tớ nói vậy thôi.

- Các cậu có thể nói cái gì khác nữa chứ nhỉ. Làm như chẳng còn gì để nói ấy.

- Làm sao tớ biết được là các cậu lại tự ái đến thế chứ? Theo tớ thì hỏi thế có gì đáng tự ái đâu.

Cửa lại hé mở, thằng Alic Sorokin xuất hiện.

- Nó sẽ bảo: "A, các cậu học bài đấy à" cho mà xem. - Siskin thì thầm.

- A, các cậu học bài đấy à! Alic Sorokin vui vẻ hỏi. Chúng tôi phá lên cười, và suýt nữa thì sặc.

- Các cậu cười gì thế? Tớ có nói cái gì buồn cười đến thế đâu? - thằng Alic bối rối.

- Không sao, chúng tớ không cười cậu. - tôi nói. Cậu đến làm gì thế?

- Thế thôi. Tớ nghĩ là đến xem các cậu có cần tớ giúp không.

- Cậu có mang bàn cờ theo không đấy? - tôi hỏi.

- Ối tớ đoảng quá! Tớ quên không mang theo bàn cờ rồi! Giá có bàn cờ thì chúng ta làm một ván nhỉ!

- Không, tốt nhất cậu hãy mang cái bàn cờ của cậu đi cho xa, - Iura nói. - Thôi chúng mình về nhà đi, để cho các cậu ấy học.

Cả bọn ra về.

- Chúng nó đến kiểm tra xem chúng mình có học không ấy mà. - thằng Siskin nói.

- Thì sao nào? - tôi nói. Chả có gì đáng tự ái ở đây cả.

- Tớ có tự ái đâu. Tớ cũng không nói thế. Bọn nó toàn bạn tốt, quan tâm đến tớ đấy chứ.

- Thế cô Olga Nikolaevna đã nói với mẹ cậu là cậu không đi học chưa? - tôi hỏi thằng Siskin.

- Nói rồi. Cả mẹ lẫn dì Zina! Giá mà cậu biết được hôm đó tớ đã bị xạc một trận thế nào! Mắng mới ghê chứ, tớ sẽ nhớ suốt đời ấy. Nhưng mà thôi, không sao. Tớ cũng thấy mừng vì cuối cùng thì mọi việc cũng xong xuôi. Không đi học tớ cũng khổ lắm chứ. Không thiếu chuyện gì mà tớ chưa nghĩ đến trong mấy ngày ấy. Tất cả trẻ con khác đều bình thường, sáng ngủ dậy thì đi học, còn tớ lang thang khắp nơi trong thành phố như một con chó vô chủ, đầu óc nghĩ ngợi linh tinh. Tớ thương mẹ tớ lắm. Tớ có muốn nói dối mẹ đâu. Thế mà cứ phải nói dối mãi, không dừng lại được nữa. Các bà mẹ khác thì tự hào về con mình lắm, còn tớ thế này thì ai mà tự hào cho được. Chả biết nỗi khổ cực đó đến bao giờ mới chấm dứt, ngày càng xấu đi thôi.

- Sao tớ chẳng thấy cậu khổ mấy nhỉ, - tôi hỏi.

- Cậu thì biết gì! Tớ khổ lắm chứ! Đó là tớ làm ra vẻ cứng rắn thế thôi, thực ra thì lương tâm cắn rứt lắm.

- Cậu làm ra vẻ thế để làm gì?

- Thì thế thôi, cậu đến nhà, trách móc tớ, còn tớ, cậu hiểu không, tớ thấy xấu hổ quá cơ, nên tớ mới phải làm ra vẻ chẳng có chuyện gì xảy ra, làm như mọi việc đều tốt đẹp. Thôi, cũng may là tất cả đã trôi qua rồi, không bao giờ trở lại nữa. Cứ như có một trận bão lướt qua ấy, nhưng bây giờ thì bão đã tan, tất cả bình yên trở lại. Tớ chỉ còn mỗi một việc là cố mà học cho tốt thôi.

- Ừ, thế thì cậu phải cố gắng đấy! - tôi nói. Tớ cũng phải cố gắng.

[Tykva]

Chương mười tám

Ngày hôm sau cô Olga Nikolaevna kiểm tra bài tập cô cho thằng Siskin làm ở nhà hôm trước, và tìm thấy những lỗi mà tôi bỏ qua vì không nhận thấy. Những chỗ phải điền chữ cái trong bài tập cuối cùng thì nó làm đúng, bởi vì khi làm nháp tôi đã kiểm tra nó rất kỹ, nhưng khi chép vào vở thì nó lại chép sai. Lúc thì bỏ sót một chữ cái, lúc thì viết chưa hết đuôi từ, lúc đáng lẽ phải viết chữ này nó lại viết chữ khác. Đáng lẽ là «кастрюля» thì nó viết «карюля», và viết «окилки» ở chỗ đáng lẽ phải là «опилки».

- Đó là vì khi viết em đã không tập trung - cô Olga Nikolaevna nói. - Mà không tập trung có lẽ là vì em vẫn chưa thực sự chú trọng đến việc học tập. Cô thấy ngay là em làm bài tập rất vội cho chóng xong.

- Không mà, thưa cô, em có vội đâu, - thằng Siskin cãi.

- Không vội là thế nào? Thế thì vì sao chữ em viết lại xấu thế? Em xem này: vừa cong vừa xấu, lại ngả nghiêng mỗi chữ một kiểu nữa. Giá mà em cố gắng thật sự thì chắc hẳn chữ viết phải khá hơn chứ. Nếu như một học sinh cố gắng hết sức để làm bài tập, chăm chú vào việc học, thì không chỉ tránh được các lỗi trong bài, mà chữ viết cũng thẳng thắn hơn, đẹp đẽ hơn. Đấy, em có nhận là em chưa tự giác học tập lắm không?

- Thưa cô, em có tự giác học đấy ạ, có điều là em chưa đủ ý chí để bắt buộc bản thân mình phải học tập chăm chỉ thôi ạ. Chả hiểu sao chứ, em cứ muốn làm các bài tập cho chóng xong, nhưng xong nhanh để làm gì thì chính em cũng không biết.

- Đó là vì em chưa nhận thức được, rằng mọi thành quả chỉ có thể đạt được nếu lao động và học tập chăm chỉ. Thiếu sự chăm chỉ thì em sẽ chẳng bao giờ có đủ ý chí, và em sẽ không thể sửa chữa khuyết điểm đến nơi đến chốn được. - Cô Olga Nikolaevna nói.

Từ đấy, cứ nhìn quyển vở của thằng Siskin thì có thể thấy ngay cuộc đấu tranh vất vả của nó với bản thân. Lúc đầu bài tập của nó được viết bằng một thứ chữ thẳng hàng thẳng lối và khá đẹp, nhìn không chê vào đâu được. Điều đó có nghĩa là đầu tiên thì ý chí của nó vẫn còn đủ mạnh để ngồi vào bàn học với lòng quyết tâm học cho ra học, nhưng dần dần cả quyết tâm lẫn ý chí nhụt dần, đó là lúc các con chữ bắt đầu xiêu vẹo, chồng chất lên nhau, biến thành những cái móc cái gậy vô nghĩa đến mức khó có thể đọc ra nó viết chữ gì. Nhưng đôi khi thì ngược lại - bài tập lúc bắt đầu thì xiêu vẹo khó tả - thằng Siskin đang muốn làm bài càng nhanh càng tốt bởi nó chả thấy việc học tập này có gì hay ho, thế nhưng càng viết thì ý chí của nó càng vững vàng, các con chữ ngày càng ngay ngắn, đến mức người ta có thể nghĩ rằng bài tập này lúc đầu tiên là một người viết, sau đó là một người khác.

Nhưng tất cả những cái đó mới chỉ là một nửa vấn đề thôi. Khó khăn chính đối với nó là nội dung các bài học. Vẫn như trước, số lỗi của nó trong bài tập tiếng Nga nhiều vô kể, và khi viết bài chính tả tại lớp, nó vẫn xơi ngỗng.

Cả lớp thì hy vọng là lần này ít ra nó cũng được ba, bởi ai cũng biết là nó đã quyết tâm và học hành chăm chỉ hơn hẳn. Bởi vậy, cả lớp thất vọng lắm.

- Nào cậu Vichia, hãy kể cho cả lớp nghe cậu học bài ở nhà với Siskin như thế nào, - Giờ giải lao Iura yêu cầu tôi.

- Học thế nào nữa? Chúng tớ đã học hành rất chăm chỉ.

- Chăm chỉ thế nào? Tại sao lần này thằng Siskin vẫn chưa sửa được lỗi?

- Thì tớ có lỗi gì đâu nào, tự nhiên nó thế đấy chứ! Ngày nào mà tớ chả học tiếng Nga với nó.

- Thế sao bây giờ nó vẫn chưa tiến bộ gì cả?

- Thì tớ có lỗi gì khi nó không tiến bộ chứ? Bởi vì thời gian học vẫn còn ngắn quá.

- Ngắn là thế nào? Hai tuần rồi đấy. Đó là vì cậu không biết cách bắt thằng Siskin phải học cho ra học. Phải tìm người thay cậu thôi. Chúng tớ sẽ nói với cô Olga Nikolaevna, để cô cử thằng Vania Pakhomov thay cậu. Nó biết cách bắt thằng Siskin phải học hành hiệu quả hơn.

- Không, không được, xin lỗi các cậu, - tôi nói, - Chính thầy hiệu trưởng đã giao cho tớ việc học cùng với thằng Siskin cơ. Các cậu không có quyền thay tớ đâu.

- Thì có sao. Mai chúng tớ sẽ bàn với cô Olga Nikolaevna. Cậu cứ làm như là thầy hiệu trưởng giao cho cậu thì không ai có thể thay đổi được ấy.

- Thôi cậu Vichia, biết điều đi nào, - Lenia Astaphiev nói. Đằng nào thì cô Olga Nikolaevna cũng sẽ thay cậu thôi. Cậu không hoàn thành được nhiệm vụ rồi. Vania sẽ làm tốt hơn cậu.

- Tất nhiên rồi. Vania nói.

- Chưa chắc, - tôi phản đối.

- Cậu tranh cãi với chúng tớ làm gì nhỉ? Cậu đã thấy kết quả rồi đấy. Và thế là cả bọn xúm lại đòi tôi nhượng bộ, nhưng tôi vẫn bướng như một con dê và kiên quyết không chịu.

- Không, thà để cô Olga Nikolaevan quyết định, chứ tớ dứt khoát không chịu đâu.

- Thôi được, đã thế thì để cô Olga Nikolaevna thay người. Cậu càng khổ hơn mà thôi, - Cả bọn nói.

Chính tôi cũng không biết tại sao tôi lại bướng đến thế, dù cảm thấy là mình cũng không nên gắng bảo vệ ý kiến của mình, một khi đã xảy ra chuyện như thế, và Siskin đã bị hai điểm. Hình như việc đã có thể khác nếu như một ai đó khác ở vào địa vị tôi, rất có thể mọi việc đã tốt đẹp hơn. Nhưng mà, biết làm sao được!

Hôm đó tôi và thằng Siskin đều rất thất vọng.

- Thôi tụi mình học nhóm với nhau lần cuối cùng vậy. Mai cô Olga Nikolaevna sẽ cử đứa khác đến học cùng với cậu - tôi nói với thằng Siskin khi đến nhà nó.

- Nhỡ cô không đổi thì sao? - Siskin nói.

- Không, - tôi nói, - đã rõ là tớ chẳng làm nên trò trống gì cả. Có lẽ là tớ không biết cách giúp cậu học.

Tôi cảm thấy rất buồn là thầy hiệu trưởng hẳn sẽ không hài lòng. Tôi đã hứa với thầy sẽ giúp thằng Siskin tiến bộ, nhưng rõ là tôi không hoàn thành nhiệm vụ. Thầy lại còn nói đó sẽ là hoạt động xã hội của tôi. Có nghĩa là tôi đã không làm tốt hoạt động xã hội, và như vậy uy tín của tôi chỉ còn là con số không.

- Nhưng có thể là cậu không có lỗi gì thì sao? Có thể chính tớ mới là người có lỗi? - Siskin nói. - Đáng lẽ tự tớ phải học chăm hơn, học tốt hơn. Thôi thế này, tớ kể cho cậu nghe bí mật của tớ vậy: Chính tớ có lỗi, tớ lúc nào cũng vội học cho chóng xong, vì thế nên viết chữ xấu và mắc nhiều lỗi. Giá tớ đừng vội vàng thì tớ đã học tốt hơn nhiều.

- Thế vì sao cậu lại vội vàng thế?

- Thôi được tớ kể cho cậu nghe bí mật vậy: Tớ muốn học cho xong để còn dạy con Lobzik làm xiếc.

- Thế cậu có dạy được nó không?

- Được.

- Á à, - tôi nói, - thảo nào bài vở của cậu mới xiên xẹo như vậy. Có nghĩa là cậu ngồi học mà đầu óc thì chả nghĩ gì đến bài học cả, mà để ở chỗ con Lobzik, đúng không?

- Thì cũng gần như thế. Tớ nghĩ về chuyện khác, cho nên kết quả mới tồi tệ như vậy.

- Kết quả... - tôi nói, - làm gì có kết quả nào. Đuổi theo hai con thỏ cùng lúc thì cậu sẽ chả bắt được con nào hết. Phải tập trung vào một việc thôi.

- Thì tớ ... cũng bắt được một con thỏ đấy thôi.

- Thỏ nào?

- Thì con Lobzik, tớ đã dạy được nó rồi đấy. Cậu sẽ thấy ngay thôi. Lobzik, lại đây nào!

Lobzik từ đâu đó nhảy bổ đến. Siskin chìa cho nó xem mảnh bìa có viết số 3.

- Nào, Lobzik, số mấy đây? Con Lobzik tự tin sủa ba tiếng.

- Thế số mấy đấy? Siskin chìa cho nó xem mảnh bìa viết số 5. Lobzik sủa đúng năm tiếng.

- Đấy, cậu thấy chưa? Tớ chỉ cần búng khẽ ngón tay là nó biết phải dừng sủa.

- Cậu làm thế nào mà dạy được nó thế?

- Đầu tiên thì nó cũng không hiểu đâu, tớ đành phải làm thế này: Khi nó đã sủa đủ số lần rồi thì tớ ném cho nó miếng đường, miếng dồi hay miếng bánh mì, đồng thời búng ngón tay. Lobzik ngừng sủa để bắt lấy miếng thức ăn. Vài ngày sau thì tớ thôi không ném thức ăn nữa, mà chỉ búng ngón tay thôi. Nó thấy tớ búng tay thì vẫn ngừng sủa, chờ cái gì đó ngon lành vào miệng. Nó đã quen rồi mà. Đầu tiên thì tớ búng tay thành tiếng, nhưng sau rồi chỉ búng rất khẽ...

- Thế đấy, - tôi nói, - có nghĩa là đáng lẽ cậu phải học bài thì cậu lại đi dạy con chó học!

- Ừ, - nói nói, - chả hiểu tại sao tớ vẫn bị ngược ngược thế nào ấy. Tớ là con người yếu đuối! Thôi được, đằng nào thì bây giờ tớ cũng đã dạy được con chó rồi, tớ hứa sẽ học cho ra học vậy. Không còn gì ảnh hưởng đến việc học tập của tớ nữa, rồi cậu sẽ thấy!

- Thấy rồi, - tôi nói. Có điều là người thấy sẽ không phải tớ đâu, mà là thằng Vania.

Hôm sau thằng Siskin thu nhặt hết tất cả các bài tập mà cô Olga Nikolaevna ra, mang đến lớp. Nó trình cô tất cả số bài tập đó, nói:

- Thưa cô Olga Nikolaevna, đây là tất cả số bài tập mà cô ra về nhà. Đây là các bài em đã làm tốt, còn đây là các bài còn nhiều lỗi. Đây là các bài mà tự em làm sai nhiều, Vichia đã bắt em phải làm lại. Cô thấy đấy, có phải là bạn ấy không biết cách giúp em học đâu.

- Cô biết, là Vichia đã giúp em rất tốt, - cô Olga Nikolaevna nói. - Nhưng chính em cần phải cố gắng nhiều hơn nữa. Tức là cần phải có ý thức học tập nghiêm túc hơn. Vichia giúp em học, chứ không thể học thay em được. Em phải tự giác nỗ lực học tập.

- Em hứa sẽ tự giác học tập, thưa cô, em chỉ xin cô cho phép Vichia tiếp tục học với em thôi ạ. Bạn ấy đã mất nhiều thì giờ vì em lắm rồi.

- Thôi được, cứ để Vichia học cùng với em. Tôi cũng thấy là Vichia rất tự nguyện giúp em học tập. Sắp tới kỳ nghỉ đông rồi. Vậy thì ngày nghỉ đông đầu tiên các em tới gặp cô nhé. Cô sẽ ra thêm bài tập cho em, và bàn thêm với Vichia về phương pháp giúp em học tập để có thể đạt được kết quả tốt hơn.
Chúng tôi hết sức mừng rỡ, bởi vì cô Olga Nikolaevna đã đồng ý cho tôi tiếp tục học nhóm với Siskin. Thằng Siskin nói:

- Thưa cô Olga Nikolaevna, chúng em còn có chung một con chó xiếc nữa ạ, con Lobzik. Cô cho phép chúng em biểu diễn cùng với con chó trong buổi liên hoan năm mới nhé?

- Thế chó của các em biết làm trò gì?

- Thưa cô nó giỏi số học lắm ạ. Nó biết đếm, như con chó trong rạp xiếc ấy.

- Ai đã dạy nó đếm?

- Chúng em dạy ạ.

- Thôi được rồi. Liên hoan mừng năm mới các em hãy mang nó đến. Cô nghĩ là nếu được xem con chó biết đếm thì các bạn học sinh sẽ thích lắm đấy.

[cuckoo]

bạn ơi đừng bỏ giở nhé, mình vẫn mong chờ lắm