15 năm trước, Liên xô sụp đổ

[hungmgmi]

Bộ phim tài liệu mới về sự sụp đổ của Liên xô
Việt Hùng(Nuocnga.net)


Tròn 15 năm trước, các nhà lãnh đạo Nga, Belorussia, Ucraina đã cùng nhau ký Hiệp định Belovezh, chấm dứt sự tồn tại của Liên xô.Xin lược dịch bài báo của Elena Lankina đăng trên tờ Tin tức Matxcơva về sự kiện này:




Ngày 8/12/1991 Hiệp định Belovezh đã được ký kết, đặt dấu chấm hết cho sự tồn tại của Liên xô. Bộ phim tài liệu 2 tập "Liên bang bền vững" của đạo diễn A.Pobortsev trên kên truyền hình HTB sẽ cho chúng ta biết về cái chết của cường quốc này.
Đã 15 năm nay người ta vẫn tranh cãi về nguyên nhân của việc ký kết Hiệp định Belovezh. Một số thì lấy làm tiếc vì sự đổ vỡ của Liên xô và kết án một số nhà lãnh đạo đất nước thời đó. Số khác thì nêu ra những khó khăn khách quan và những vấn đề khiến cho không thể duy trì hệ thống nhà nước như trước nữa. Bộ phim cũng cho thấy ngay cả những người tham gia trực tiếp vào sự kiện này cũng không có cùng chung ý kiến.
Như chúng ta đã rõ, Hiệp định về việc "tiêu diệt" Liên xô và thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập do B.Eltsin, Leonid Kravchuk và Stanislav Shushkevich ký kết."Chúng tôi muốn mời cả 3 vị đến đó(nơi ký Hiệp định-ND)-đạo diễn Pobortsev kể-nhưng Eltsin từ chối đến Pusha và bày tỏ thái độ với những gì xảy ra 15 năm trước. Đối với tôi, sự từ chối này không bất ngờ. Từ năm 1996, Eltsin đã nói là ông ấy lấy làm tiếc về điều mình đã làm trong tháng 12/1991".
Căn nhà, nơi ký Hiệp định là một ngôi nhà đi săn xây từ năm 1957, dưới thời N.Khrutsev. Nơi đây các chính khách như Khrushev, Brezhnev và lãnh đạo các nước thành viên Hiệp ước Varsava, các ủy viên BCT đã từng đi săn.Tháng 12/1991, nơi đây thật lạnh lẽo và đầy băng tuyết. Lần đó,Kravchuk gặp một chú heo rừng nhưng ông ta chần chừ không kịp bắn. Buổi tối, ba nhà lãnh đạo ngồi ăn tối cùng nhau và uống vodka hiệu Belovezhskaya và Zubrovka. Họ thỏa thuận sẽ tiến hành công việc vào ngày hôm sau. Không có một văn bản nào được chuẩn bị sẵn."Nếu như đã chuẩn bị sẵn các văn bản thì chúng tôi đã gặp nhau ở Minsk-Kravchuk nhớ lại-Chúng tôi gặp nhau ở một nơi yên tĩnh, cùng suy nghĩ đến việc sẽ làm, nghĩ đến việc phải làm với Liên xô và cách ứng phó với Gorbachev..."
Thực ra họ không cần phải nói gì với Gorbachev. Cuối năm 1991, đất nước lâm vào tình trạng có một không hai-không có một tổng thống thực quyền. Không ai nghe lời Gorbachev, không ai chấp hành lệnh của ông ta. Phương Tây như điếc trước những lời kêu cứu viện trợ tài chính của ông. Các nhà lãnh đạo của các nước Cộng hòa tụ tập ở Novo-Ogarevo theo sáng kiến của Gorbachov cũng không ủng hộ phương án thành lập Liên minh các nhà nước có chủ quyền. Khi mà các cuộc đàm phán đi vào ngõ cụt, Shushkevich đề nghị Eltsin tổ chức cuộc gặp ở Belorussia mà không mời Gorbachev. Eltsin bay đến Minsk,và Shushkevich gọi điện cho Kravchuk gọi ông này đến. Cũng trong ngày này, 1/12/1991, Ucraina đã tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập. Tiến trình tan rã Liên xô đang đi đến hồi cuối cùng.

Bây giờ thì đa số những người tham gia ký kết Hiệp định đều thề thốt rằng họ đã làm tất cả những gì có thể.Quả thực, vào thời điểm đó Liên xô đang lâm bệnh trọng và trên thực tế là đã chết."Vậy thì ai sẽ có trách nhiệm ký giấy chứng tử đây?"-Cựu thủ tướng Nga S.Shakhrai đã nói như vậy trong phim. Nhiều chính trị gia vào thời điểm đó cũng nghĩ như vậy. Sự hồi sinh của một cường quốc là công việc của những người khác.

[hungmgmi]

Người Nga vẫn còn luyến tiếc Liên xô

Nhân kỷ niệm sự kiện 15 năm ký Hiệp định Belovezh chấm dứt sự tồn tại của Liên xô, công ty "Bashkirova và cộng sự" đã công bố cuộc thăm dò ý kiến mới nhất về thái độ của các công dân Nga đối với việc Liên xô tan rã.
Các nhân viên của Bashkirova đã phát phiếu thăm dò cho 1500 công dân Nga từ 18 tuổi trở lên.Trả lời câu hỏi:"Quý vị có cho rằng việc sụp đổ Liên xô là tất yếu và có thể ngăn chặn được việc đó không?", có tới 52,7% trả lời sự tan rã Liên xô không phải là điều tất yếu và có thể ngăn được điều đó. Thật thú vị trong nhiều năm qua, thái độ của người dân Nga với sự kiện này hầu như không thay đổi. Năm 2003, có tới 56% người đồng ý với ý kiến trên. Năm 2003, có 64% "lấy làm tiếc vì Liên xô tan vỡ" và năm nay con số đó là 56,3%.
Song song với việc điều tra ý kiến người Nga, các nhà xã hội học đã lấy ý kiến của các công dân thuộc 3 nước Cộng hòa Trung Á của Liên xô trước đây: Tadjikistan, Kirgiztan và Kazastan. Họ phát phiếu thăm dò ý kiến 1000 người (trên 18 tuổi) của mỗi nước với câu hỏi tương tự như trên. Kết quả như sau: 62,2% người Tadjikistan, 78,4% người Kirgiztan, 54,7% người Kazastan bày tỏ sự tiếc nuối vì Liên xô tan vỡ.
(Theo RG.ru và bashkirova-partners.ru)

[nthach1]

[nthach1]

Trong cuộc chính biến vào tháng mười năm 1993 tại Nga đã được nhiều người nhắc đến. Ở Việt Nam các thông tin đại chúng cũng đã đưa tin, nhưng chưa đựơc thật hoàn chỉnh lắm. Nay tôi post lại bài này do một nhóm phóng viên nước ngoài thường trú tại Moscova ghi lại, nó tuy chưa phải toàn cảnh (theo nhận thức của riêng tôi) nhưng cũng phần nào nói thêm chút ít về sự kiện này. Mong các bác góp ý và bổ xung thêm.


Cơn gió "Nhẹ" giữa bầu trời Moscova
Cuộc xung đột đã kéo dài đang trên đà phát triển lên đến đỉnh điểm là một sự kiện nóng bỏng nhất tại Moscova vào những ngày 3-4 tháng mười hai năm 1993. Cuối năm 1991, B.Yelsin và các tổng thống thuộc các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ đã ký một hiệp ước giải thể liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết (CCCP). Cuối tháng 12 năm 1991, M.Gorbachev rời khỏi điện Kremlin.
Đầu năm 1992, chỉ mới sau khi Liên Xô bị tan rã không bao lâu. B. Yeltsin và chính quyền của ông đã kiên quyết bắt đầu thực thi một chính sách về tiết kiệm tiền tệ,nhưng nó đã làm cho số người không đồng thuận ngày càng tăng thêm. Chính sách này đã được mọi người chuyền miệng bằng câu “ một cú sốc không liệu pháp”, nó trái ngược với tên gọi “liệu pháp cho cú sốc” của sự cải cách nền kinh tế tại Balan. Do sự sụp đổ của Liên Xô, hệ thống kinh tế thì chịu sự kiểm soát chỉ đạo tập trung của trung ương, nền kinh tế và thương mại truyền thống bị trói buộc, các thị trường ngày càng bị mất dần. Điều kiện cuộc sống của đa số dân chúng ở Nga nhanh chóng suy yếu. Về chính phủ và cân bằng kinh tế bị khủng hoảng ,thậm chí nó đã còn tồi tệ hơn bằng sự đấu tranh cho quyền lực giữa các bên là đương kim tổng thống Yelsin và phe đối lập trong quốc hội Nga (cùng với phó tổng thống Rutskoi). Dưới sức ép từ quốc hội, trong tháng 12 năm 1992 thủ tướng E. Gaidar buộc phải từ chức, nhưng vẫn chưa chấm dứt được cuộc xung đột. Vào những tháng của đầu năm 1993 cả hai phe luôn gắng giành thêm quyền lực về mình, nhưng tất cả đều thất bại.
Ngày 21/9/1993, Yelssin đã ra sắc lệnh giải tán quốc hội và tổ chức bầu cử quốc hội mới vào ngày12 tháng 12. Tại một phiên họp khẩn cấp của quốc hội tại (Nhà Trắng của Nga). Phó tổng thống Rutskoi tuyên bố rằng ông sẽ đắc cử vào chức vụ tổng thống, quốc hội và những người ủng hộ ông sẽ không tuân theo các mệnh lệnh của tổng thống Yelssin nữa. Mặc dù vậy, G.Zyuganov và các nhà lãnh đạo cao cấp của đảng cộng sản Nga đã không tham gia vào các sự kiện này, Những người không thuộc đảng cộng sản và những tổ chức những người theo chủ nghĩa dân tộc thì tích cực ủng hộ quốc hội. Ngày 2-3 tháng mười, những người thuộc phe ủng hộ quốc hội đã xây dựng những chướng ngại vật và ngăn chặn giao thông trên những đường phố chính ở Moscova. Ngày 3 tháng mười, một đám đông dân chúng thuộc phe ủng hộ quốc hội đã tấn công vào hàng rào cảnh sát làm bảo vệ xung quanh khu vực Nhà Trắng (chính vị trí này do quốc hội đã tự đặt ra làm phòng thủ) và bắt giữ được thị trưởng của thành phố Moscova. Lúc lâu sau đám đông dân chúng này đã được Rutskoi đón chào tại bancông của Nhà Trắng và đã đề nghị họ bao vây và chiếm giữ trung tâm truyền hình quốc gia Ostankino . Vào buổi chiều cùng ngày một lực lượng nhỏ lính dù Nga (khoảng 40 người) đã bảo vệ và ngăn chặn được cuộc tấn công vào đài truyền hình Ostankino, nhưng một phần của trung tâm TV bị hư hại nặng nề. Trong một vài giờ trước đó, trực tiếp E.Gaidar đã kêu gọi dân chúng hãy ủng hộ tổng thống. Vào nửa đêm tất cả các kênh truyền hình chính của Ostankino bất ngờ ngừng hoạt động. Nhưng còn một kênh chính khác vẫn tiếp tục hoạt động từ trường quay dự phòng ở một trung tâm TV khác, Tuy nhiên chương trình truyền hình này hầu như không đưa tin gì về sự tấn cống ở tại Ostankino. Trong khi đó số dân chúng Moscova ủng hộ tổng thống Yelsin đã tập trung tại khu vực trung tâm thành phố và đã xây dựng nhiều chướng ngại vật nhằm ngăn chặn những lực lượng ủng hộ quốc hội có thể tấn công, để bảo vệ những nhân vật quan trọng trong chính phủ và các quan chức khác. Vào buổi sáng ngày hôm sau những chướng ngại vật để phòng thủ này vẫn chưa được dỡ bỏ.
Trong buổi sáng ngày 4 tháng mười, sau vài ngày do dự, một số người thuộc lực lượng quân đội Nga đã quyết định ủng hộ tổng thống B.Yelsin. Một lực lượng xe tăng thiết giáp đã bao vây quanh tòa nhà quốc hội từ 5 giờ sáng và bắt đầu nã pháo vào đây lúc 7 giờ. Cuộc công kích đã liên tục suốt cả ngày hôm đó. Cùng kết hợp với sự công pháo này là những tay xạ tỉa rất trung thành đã bắn vào những tầng trên của một vài tòa nhà trong khu thương mại thành phố Moscova. Trong khi đó những người bảo vệ quốc hội cũng đã được trang bị súng chống tăng do vậy họ cũng đã bắn hạ được vài chiếc tăng trong đợt công pháo đó. Một lượng lớn thanh, thiếu niên và những người dân Moscova khác đã bị thu hút bởi sự kiện này, nên họ đã đến xung quanh tòa nhà quốc hội để tò mò quan xát, một vài trong số họ đã bị chết hoặc bị thương do trúng phải những viên đạn lạc.
5 giờ chiều cùng ngày. Lực lượng đặc biệt đã tấn công vào tào nhà quốc hội, chủ tịch quốc hội và phó tổng thống Rutskoi bị bắt giữ. Tuy nhiên vẫn còn nhiều tay xạ thủ thuộc phe ủng hộ quốc hội vẫn kháng cự và nã súng nhiều giờ sau đó, do vậy một vài người dân thường bị thương vong trên đường phố Moscova. Trong thời gian chiều và tối các ngày 4-5 tháng mười, lực lượng quân đội cùng cảnh sát truy lùng các tay xạ thủ này trong khu vực thương mại của Moscova. Một vài ngày sau, Dưới áp lực của Tổng thống, người đứng đầu của tòa án hiến pháp Nga bị xử bắn, do ông ta đã chống đối lại lực lượng quân đội và có những giải pháp rất dữ dội về cuộc xung đột giữa tổng thống và quốc hội.
Một vài tháng sau, vào ngày 26/2/1994, tất cả những người lãnh đạo chiến dịch chống lại tổng thống đã được tha và được phóng thích khỏi nhà giam. Trong các báo cáo của chính quyền, trong sự kiện tháng mười năm 1993 đã làm thiệt mạng 146 người và làm bị thương khoảng 1000 người. Chính phủ đã chi hơn 300 triệu USD trong năm 1994 chỉ để phục hồi và sửa chữa lại tòa nhà quốc hội.

Nthach1 dịch từ nguyên bản.

[Nina]

Hoan nghênh bác Thạch?
Dịch rất tích cực
Đầy đủ các mục
Người đáng quý thực

[hungmgmi]

Na ngồi khen bác Thạch
Dịch dọt khơi đúng mạch
Bác liền cuời...khanh khách
Khen bác khen cả ngày.

[TLV]

nthach1 (tủm tỉm):

Mình đã khoái Nina
Vuốt râu cười ha ha (có râu chưa nhỉ?)
Cứ mỗi khi đơn độc
Lại nghĩ tới cô ta

[nthach1]