NGƯỜI NGA

[hongducanh]

Tháng 5-1987, chúng tôi dược Đại sứ quán VN tại Moscva triệu tập đến trường nâng cao nghiệp vụ Công đoàn ở thành phố Santưicôpska ngoại ô Moscva. Trong thời gian học, có một diễn giả người Nga nói tiếng Việt khá tốt đến trường và nói chuyện. Qua giới thiệu bản thân mới biết ông tên Thành. là “Việt Minh”, ông là lính của tiểu đoàn 307 ở miền Nam nước ta trong thời kỳ chống Pháp...Ông đã lấy vợ người Việt quê ở Bến Tre.
Đã nhiều lần tôi tìm tài liệu nói về “người công dân danh dự” và con rể chính thức này mà không thấy. Tình cờ tôi tìm thấy bài và ảnh đưa tin về ông qua trang Nhất Nam. Cám ơn tác giả đã đưa tin này mà tôi đã biết ông sinh 1928 và mất ngày 26– 3 – 2003.

Русский воин, прошедший две войны в двух странах

Он пережил две большие войны: Великую отечественную, которую советский народ вел против немецкого фашизма, и войну Сопротивления против французских колонизаторов во Вьетнаме. Имя этого героического человека – Платон Александрович Скржинский.


Хай Тхань (Платон) в провинции Бэнче, где он жил и воевал во время войны Сопротивления против Французских колонизаторов (1988 год)

В 1940 году, когда Платону Скржинскому было 18 лет, он вступил в Красную Армию и ушел воевать на один из фронтов Великой отечественной войны. В 1942 году он попал в плен и был отправлен в фашистский концлагерь, где фашисты заставляли заключенных выполнять непосильные каторжные работы. Судьба распорядилась так, что в это время он вступил в отряд легионеров французской армии, и в 1946 году был отправлен на Индокитайский фронт. В далеком Вьетнаме бывший солдат Красной Армии глубоко проникся трудностями жизни народа этой колониальной страны, был восхищен его героическим духом в борьбе за свободу. И тогда Скржинский решил перейти на другую сторону фронта. Это было незабываемым решением в его жизни. Он даже точно запомнил дату - 28 июля 1947 г., когда совершил побег из французской армии при помощи пропагандиста Лиги борьбы за независимость Вьетнама (Вьетминь, 1941-51гг.).

Немало трудностей пришлось преодолеть русскому воину, прежде чем он официально стал членом вьетминьской армии. С этого дня товарищи стали звать Платона Скржинского по-вьетнамски – Хай Тхань. Жизнь Скржинского во Вьетнаме была отмечена не только военными воспоминаниями. На этой азиатской земле он встретил свою «половину» – партизанку по имени Май родом из провинции Бэнче. В 1948 году они сыграли свадьбу и год спустя на свет появилась дочь, которую назвали Анной Платоновной Скржинской.

Все это время французы прилагали огромные усилия для розыска высокого вьетминьца-европейца. Скржинскому пришлось покинуть партизанский отряд и перейти в дивизион-герой № 307. Здесь он и встретил радостную весть о победе над французами под Дьенбьенфу, благодаря которой на севере страны была завоевана независимость и восстановлен мир. За боевой дух и заслуги во время войны Сопротивления Платон Скржинский был награжден орденом «Славы».

В 1955 г. перед возвращением на родину Скржинского вместе с дочерью пригласили в резиденцию Президента Хо Ши Мина, где вождь вьетнамской революции принял его, угостил чаем и сладостями. После этой встречи Хо Ши Мин направил письмо Политбюро ЦК КПСС, в котором подтвердил заслуги «товарища Хай Тханя» перед вьетнамской революцией и выразил пожелание, чтобы П.А.Скржинскому выдали въездную визу в СССР, что и было сделано.

Вернувшись на родину, Платон Скржинский стал работать диктором и переводчиком вьетнамской редакции на московском радио и растить дочь.

Судьба этого героического воина, полная невзгод, еще раз привела его во Вьетнам в 1988 году, когда по случаю 40-летия со дня основания 307-го дивизиона Скржинский вместе с несколькими товарищами был приглашен во Вьетнам. Он встретился с бывшими однополчанами, побывал на родине покойной жены, зажег благовонные палочки на ее могиле.

П. А. Скржинский навечно ушел от нас 26-го марта 2003 г. Но его имя и его подвиги были записаны в историю двух народов, как свидетельство интернационализма, духа сплоченности и взаимопомощи разных народов в борьбе против своих врагов.

Диктор, переводчик вьетнамского языка радио «Голос России» Анна Скржинская недавно вышла на пенсию. Она с большой теплотой говорит о своем отце: «Я горжусь, что мне выпала честь родиться дочерью своего отца. Он отдал все свои силы ради победы под Дьенбьенфу – родине моей матери».

Trang Nhất Nam có rất nhiều bài và ảnh trong mục quan hê Nga Việt.
To: Tykva- cám ơn em đã đưa bài và ảnh gửi tới Nhất Nam-vì vô tình thấy tykva trông đó nên đã tò mò xem, càng xem càng thấy Việt Nga không có khoảng cách.

[Snhezinca]

Bác ui, có bài này về ông Platon Thành nữa này
http://www.bentre.gov.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=241&Itemid=47

Nguyễn Văn Thành

Ngày 17-8-1947, một người lính lê-dương trong quân đội Pháp chiếm đóng tại BếnTre, qua đường dây của cơ sở địch vận của ta, đã mang vũ khí sang hàng ngũ kháng chiến. Người hàng binh ấy nguyên là một hồng quân Liên Xô bị bọn phát xít Đức bắt làm tù binh, và cuộc chiến tranh đã đưa đẩy anh vào quân đội viễn chinh Pháp hoạt động ở chiến trường Việt Nam.

Anh tên là Skrinski Platon Alekxandrovich, sinh năm 1922 tại Ucraina. Sau khi tốt nghiệp trung học hệ 10 năm, anh gia nhập hồng quân Liên Xô năm 1941. Mùa xuân 1942, trong một cuộc bao vây của quân Đức tại mặt trận Khaccốp, anh cùng đơn vị bị bắt làm tù binh tại Đan Mạch, thì bị động viên vào đội quân lê-dương của Pháp.

Tháng 4-1946, anh bị đưa sang chiến trường Đông Dương và đã từng đóng quân ở nhiều nơi: Sài Gòn, Thủ Đức, Sa Đéc, Vĩnh Long, Bến Tre. Sống trong đội quân xâm lược, từng chứng kiến hằng ngày những hành động cướp bóc, đốt phá, hãm hiếp dã man của đám lính Âu Phi, anh đã dần dần hiểu ra tính chất phi nghĩa của cuộc chiến tranh do bọn Pháp tiến hành, mà anh chỉ là một con "tốt" đánh thuê không hơn, không kém. Bản thân anh cũng đã từng nếm trải những nỗi nhục nhằn, cay đắng trong các trại tù binh của phát xít Đức, cho nên khi có điều kiện, anh thường tìm mọi cách để giúp đỡ những người Việt Nam bị địch bắt, bị tra tấn, giam cầm.

Cuộc chiến đấu chính nghĩa của nhân dân ta nhằm giải phóng đất nước đã có tác động khơi dậy ý thức của người lính Xô-viết năm xưa trong con người Platon Alekxandrovich và giúp anh thấy rõ con đường phải chọn là nhanh chóng thoát khỏi kiếp lính đánh thuê, đứng về phía hàng ngũ của những ngừoi kháng chiến trên một chiến trường nhiệt đới còn xa lạ đối với anh lúc bấy giờ.

Khi ở Vĩnh Long, anh đã bắt liên lạc với cơ sở hoạt động bí mật ở thị xã, nhưng rủi thay, chưa kịp hành động thì cơ sở này bị vỡ, nhiều người bị địch bắt, bị tra tấn rất dã man. Thế là anh đứt mất liên lạc. Sau đó, anh được điều sang chiến trường Bến Tre. Tại đây, anh đã tìm cách liên lạc được với cơ sở cách mạng và ngày 17-8-1947, anh mang vũ khí ra vùng tự do. Tại đây, anh được phân công về công tác ở đội công tác 1, đơn vị hoạt động ở thị xã Bến Tre và vùng ven, cũng tại đây, anh mang cái tên Việt Nam là Nguyễn Văn Thành, hay như đồng đội và đồng bào quen gọi anh là "Thành Nga" hay Hai Thành. Anh đã tham gia chiến đấu hàng chục trận lớn, nhỏ.

Vốn điềm đạm, cần cù, tận tụy trong công tác, nên "Thành Nga" không những được đồng đội tin cậy mà còn được dân thương yêu, quý mến. Một người con gái ở Mỹ Thạnh An – nay thuộc thị xã Bến Tre – tên là Colette Mai đã đem lòng yêu anh, và hai người được sự giúp đỡ của toàn thể đơn vị và đoàn thể địa phương, trở thành vợ chồng. Lễ cưới được tổ chức tại xã Nhơn Thạnh. Trong ngôi nhà cột cây, vách lá do đồng bào góp công, góp sức xây dựng nên trong hoàn cảnh chiến tranh, họ sống với nhau khá hạnh phúc. Và cũng tại nơi đây, tháng 8-1949, cô con gái đầu lòng Janie ra đời. Bến Tre lúc này bị địch tăng cường càn quét, ruồng bố liên miên, đồn bót mọc lên chi chít khắp nơi. Hoạt động và đi lại của bộ đội và cán bộ ta ngày một khó khăn. Để đảm bảo sự an toàn cho hai mẹ con, buộc lòng tổ chức phải tìm cách đưa vợ con anh về sống hợp pháp ở thị xã, còn Hai Thành cũng chuyển công tác về một đơn vị trợ chiến thuộc trung đoàn Cửu Long, hoạt động ở vùng Trà Vinh.

Đến đầu năm 1953, anh tình nguyện xin về tiểu đoàn 307, được phân công làm khẩu đội trưởng súng cối 60 mm và tham gia chiến đấu ở đơn vị này cho đến ngày đình chiến (7-1954).

Trong thời gian chuyển quân tập kết, anh được phân công làm công tác phiên dịch trên tàu Xtarôpôn của Liên Xô ra Bắc vào Nam nhiều chuyến, sau đó trở về công tác tại đơn vị cũ lúc bấy giờ đóng tại Thanh Hóa. Cháu Janie cũng được đưa ra thủ đô Hà Nội, được chăm sóc chu đáo. Bản thân anh Hai Thành, sau đó cũng đã sống cùng với con gái một thời gian trong một ngôi nhà bên bờ Hồ Tây (Hà Nội).

Ngày 10-5-1955, theo sự thỏa thuận của hai chính phủ Việt Nam và Liên Xô, Nguyễn Văn Thành được về lại quê hương của mình cùng với cô con gái mang hai dòng máu Việt – Xô: Janie. Sau khi về nước, anh nhận công tác ở Ban tiếng Việt của Đài phát thanh Matxcơva cho đến khi về hưu. Anh cũng là người dịch và giới thiệu quyển Vượt Côn Đảo của Phùng Quán với độc giả Liên Xô.

Cô con gái của anh, sau khi tốt nghiệp ở Trường Đại học Tổng hợp Matxcơva, cũng đã nối tiếp theo con đường của bố, xin về làm ở Ban tiếng Việt, Đài phát thanh Matxcơva. Trong dịp Tết Quý Mão (1988), Janie (lúc này đã 38 tuổi) đã có dịp sang Việt Nam, về thăm lại quê ngoại Bến Tre, viếng mộ mẹ và bà ngoại, gặp lại những người thân đã từng chăm sóc, nuôi nấng bé Janie từ những năm gian khổ chiến tranh. Chuyến đi này đã để lại ở Janie nhiều xúc động sâu sắc về những tình cảm thương yêu quý mến của những người ruột thịt, những người đồng hương và cả những người đồng chí Việt Nam đã từng chiến đấu với cha mình trong đơn vị tiểu đoàn 307 nổi tiếng một thời của những năm chống Pháp ở chiến trường Nam Bộ.

Cuộc đời của Platon Alekxandrovich đầy những gian truân, nhưng cũng trải qua không ít may mắn kỳ lạ, giống như một huyền thoại. Một phần cuộc đời của anh gắn bó chặt chẽ với cuộc chiến đấu anh hùng của nhân dân Việt Nam với cái tên Hai Thành hay "Thành Nga", và nó đã trở thành một sự kiện đáng ghi nhớ, một bông hoa đẹp làm thắm tươi thêm tình cảm hữu nghị của hai dân tộc Việt – Xô.

[Snhezinca]

Các bài viết về ông Hai Thành trên các báo của Việt Nam trước đây em đã đọc được vài lần, chủ yếu là trên báo in, có cả ảnh hẳn hoi. Nay thì chẳng nhớ ở đâu mà tìm nữa. Tìm trên mạng tạm thời chỉ thấy có 1 bài trên thôi mà cũng chả có ảnh gì cả bác ạ.
==========
Vừa pót song pót này thì thấy thêm một link nữa có đoạn văn sau trích trong "Thời gian trong mắt tôi" của tác giả Trần Hữu Nghiệp (nxb Văn Nghệ - 1993):
http://www.viet-studies.org/THNghiep_9.htm

"...Sáng hôm sau ngày Bác Tôn nhận giải thưởng Lênin, một phóng viên Đài phát thanh Liên Xô nói thạo tiếng Pháp đi với một nhân viên sứ quán Việt Nam đến khách sạn, xin phỏng vấn ghi âm. Đưa câu hỏi ghi sẵn cho Bác, người bạn Nga nói chuyện chơi với tôi bằng Pháp ngữ. Khi biết tôi quê từ Nam Bộ tập kết ra Bắc, anh bạn hỏi tôi thời còn đánh Pháp có quen một người Nga tên Thành không? Tôi mừng quá, trả lời ngay: đó là trung đội trưởng khẩu pháo 35 ly của tiểu đoàn 307, bạn của ở Bến Tre, lần nào về quân y viện cũng đến chơi với tôi. Đồng chí ấy cho biết: Thành đổi tên ra Platon, hiện nay làm việc chung với anh ở Đài phát thanh Mátxcơva, bộ phận tiếng Việt. Nói xong, anh đến quày điện thoại, và sau một tràng tiếng Nga ngoắt tay bảo tôi đến có người muốn nói chuyện. Đúng là tiếng nói của Thành, chú rể tỉnh Bến Tre mà gần 10 năm trước chúng tôi đã lo vợ cho.
Rồi luôn luôn có quan hệ bạn bè, cho đến năm 1951 khi quân khu 8 bị giải thể và tôi về công tác ở miền Tây Nam Bộ. Thành tiếc rằng tôi phải đi theo Bác Tôn bằng không kéo tôi về nhà ở ngoại ô, cách 40 cây số...."

[hongducanh]

ảnh