St Petersburg và Matxcơva: Hai mỹ nhân ghen tị

[nguyenthuhanh82]

Người St Petersburg bỉ người Matxcơva là những kẻ giàu xổi thô kệch, trong khi người Matxcơva khó chịu trước thói kiêu kỳ và lạnh lùng của dân cố đô miền bắc. Mối tị hiềm giữa hai thành phố lớn nhất của Nga có gốc rễ từ lâu và vẫn đâm cành toả nhánh.

Sergey Dovlatov, một nhà văn nổi tiếng sống ở St Petersburg thời thành phố còn mang tên Leningrad, viết: "Leningrad đau khổ vì là trung tâm về mặt tinh thần, nhưng quyền lực về hành chính lại hạn chế. Sự kết hợp giữa hai yếu tố trái ngược này khiến cư dân thành phố có tính cách cay độc". Thái độ kiêu ngạo mà người St Petersburg dành cho người Matxcơva xuất phát từ sự ganh đua lâu đời giữa hai thủ đô, từ thói quen so sánh trong văn học.

Thời xưa, St Petersburg là nơi sinh sống của các nhà quý tộc, sĩ quan và công chức chính phủ. Đến cuối thế kỷ 19, nơi đây đầy những học giả thích bàn chuyện ý tưởng cao siêu và những vấn đề trừu tượng. hai cách nhìn đối với nước Nga, được hình tượng hoá bằng hai đô thị, là một chủ đề hấp dẫn cho giới văn chương.

Pushkin, Gogol, Hertzen, Belinsky và các nhà văn nổi tiếng khác bắt đầu so sánh sự trái ngược giữa hai thành phố từ những năm 1830. Gogol viết: "Một vẫn mang bộ râu Nga, một đã biến thành một anh chàng Đức bảnh bao nhanh nhẹn... Matxcơva là bà nội trợ già nua, ngồi nghe chuyện thế sự nhưng chẳng buồn nhìn ra bên ngoài khung cửa sổ".

Matxcơva bị gán cho hình ảnh của một thành phố lạc hậu, lỗi thời, trái ngược hẳn với người chị em tân thời và Âu hoá St Petersburg. Sự khác biệt giữa hai thành phố là biểu tượng thu nhỏ của mâu thuẫn giữa truyền thống Nga với những xu hướng đến từ Âu châu.
Thủ đô ở miền bắc được xây nên một cách cẩn thận bởi Pier đại đế. Thành phố này trở thành điểm đến lý tưởng đối với những người phương tây trong lúc Matxcơva vẫn bị định kiến là bảo thủ, mang nặng truyền thống Nga và chịu ảnh hưởng mạnh của tôn giáo. Sự khác biệt được ghi lại trong nhiều câu ngạn ngữ Nga: "St Petersburg là cái đầu, Matxcơva là trái tim".

Sau khi chính quyền Liên xô chuyển về Matxcơva, những thành phần tinh tú cũng đi theo. Với nền chính trị tập trung của Liên xô và Nga, St Petersburg hầu như không còn quyền lực nữa, nhưng vẫn được nhắc đến với tư cách là "thủ đô hạng hai". Vai trò đảo ngược, và giờ đây bà lão ở Matxcơva lại biến thành nhân vật quan trọng.

Đây chính là lý do khiến vết thương của St Petersburg mở miệng: St Petersburg vẫn lưu giữ hào quang chói loà về kiến trúc, vẫn tự coi mình là thủ đô văn hoá của Nga và thu hút nhiều du khách hơn Matxcơva - thủ đô của kinh tế, giàu có, hào nhoáng và lộn xộn. Mỗi thành phố có bản sắc riêng, và cư dân ở mỗi nơi cũng vậy.

Tuy nhiên, cũng có những cư dân thành phố này muốn đến sống ở thành phố kia. Eugene, một nhà báo trẻ ở St Petersburg, gọi nơi này là "một cái đầm lầy làm hư hỏng những người sống bên trong". Anh muốn đến Matxcơva, nơi cuộc sống sôi động và con người vui vẻ hơn.

"Ở đây người ta ai cũng lười biếng, chả ai muốn làm gì cả", Eugenne nói. Nhưng ngược lại, nhiều người Matxcơva lại chán ngán với nhịp độ sống, sự khốc liệt cạnh tranh ở đây.

Anna, một người làm việc ở thủ đô Nga, nói: "Rõ ràng là có một cuộc tranh đua: người St Petersburg không thích chúng tôi, còn người Matxcơva coi St Petersburg chẳng qua là tỉnh lỵ. Nhưng tất cả các bạn tôi đều muốn đến đó, và khi bản thân tôi tới St Petersburg, tôi không cảm thấy bị coi thường tí nào. Tôi nghĩ mối tị hiềm là ở trong tiềm thức và khó nhận thấy, chứ không công khai cụ thể".

Với giới trẻ, St Petersburg đồng nghĩa với tân thời và có tính Âu hơn. Thậm chí một số thanh niên Matxcơva còn lập một câu lạc bộ trên tàu hoả, với thành viên là các vũ công, ca sĩ và DJ, chạy từ Matxcơva tới St Petersburg rồi đổ bộ xuống các khách sạn của "cửa sổ nhìn ra châu Âu".

Sự ganh đua giữa hai thành phố còn thể hiện rõ ở khía cạnh kinh tế: Matxcơva là thành phố giàu có nhất và quyền lực nhất của Nga, nơi có những cơ hội nghề nghiệp tốt nhất, thu hút những chuyên gia giỏi nhất của cả nước, kể cả những người ở St Petersburg. Gần như không thanh niên nào ở thành phố của Cung điện Mùa Đông muốn trả 300 đôla để mua tấm vé bước lên con tàu vui thú chạy qua đêm tới Matxcơva.

T. Huyền (theo Mosnews)