VIỆT NAM CHẲNG NHỚ GÌ ĐẾN "ANH CẢ" NỮA

[TrungDN]

“Kommercant Vlast” № 34 (738) ngày 03/09/2007

Cho đến tận bây giờ ở Nga thì Việt nam chỉ gợi ra hình ảnh một đất nước nghèo khổ, đang trông chờ vào viện trợ của “ông anh cả”. Thế nhưng mới đây phóng viên Boris Vonkhonsky của “Kommercant Vlast” đã đến Việt nam và thấy rằng “chú em” đã lớn lên rất nhiều rồi.

Những ấn tượng của tôi về Việt nam được chia ra rõ rệt theo từng thập kỷ một.
Những năm 1960. Thời phổ thông và các trại hè thiếu nhi. Chúng tôi đã hát đồng ca những bài hát chống chiến tranh, cùng hô vang khẩu hiệu: “Không được động đến Việt nam”, cùng nhau lên án đế quốc Mỹ xâm lược và quyên góp đồ chơi để gửi tặng cho các bạn thiếu nhi của dân tộc anh hùng.
Những năm 1970 của thời sinh viên. Cùng khóa với chúng tôi có một số sinh viên Việt nam. Họ mặc những bộ quần áo xoàng xĩnh, mầu xanh xẫm giống nhau. Họ học hành rất chăm chỉ nhưng sống kín đáo. Hồi đó chúng tôi vẫn rỉ tai nhau: mỗi người trong số họ đều tiêu diệt được vài chục tên Mỹ ngụy đấy.
Những năm 1980. Những câu chuyện rùng rợn về những người nhập cư từ Việt nam, nấu nướng bằng mắm cá trong các ký túc xá và khuân hàng đống chậu nhôm về nước.
Những năm 1990. Những câu chuyện không kém phần rùng rợn về những người Việt nam bán hàng ngoài chợ và cả sự lộng hành của “Ma phia Việt nam”.
Rồi sau đó không còn gì nữa. “Việt nam” bỗng nhiên biến mất.

“Mười năm nữa họ sẽ chuyển từ xe máy sang ô tô thôi”
Ấn tượng đầu tiên về một đất nước mới thường được hình thành từ những quan sát giống nhau.
Quầy xuất nhập cảnh. Có rất nhiều các ô cửa để làm thủ tục. Không thấy ai phải xếp hàng cả. Thời gian để kiểm tra ảnh trong hộ chiếu có giống ngoài thật hay không là tối thiểu.
Nhận hành lý. Nhanh hơn nhiều so với thời gian trung bình ở các sân bay nước ta.
Đường xá – chắc là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất. Lớp bê tông as-phan trông rất được. Đường xá từ sân bay về thủ đô Hà nội và đặc biệt là đường phố, theo ý riêng tôi, có vẻ hơi chật chội nhưng vẫn chịu đựng được luồng xe cộ ô tô, đặc biệt là mô tô xe máy. Có cảm giác là hầu như toàn thể dân Việt nam đều đi mô tô hoặc xe máy.
- “Mới mươi mười lăm năm trước, ở đây mọi người may lắm mới có xe đạp để đi” – một người quen của tôi làm ngoại giao ở Việt nam nói – “Mười năm nữa họ sẽ chuyển từ xe máy sang ô tô thôi. Lượng xe ô tô hiện không nhiều vì đang bị hạn chế bằng thuế nhập khẩu rất cao. Thế nhưng trong nước đã có rất nhiều nhà máy lắp ráp ô tô rồi. Toyota, Mercedes, BMW, Suzuki, Fiat và nhiều hãng nữa. Phần lớn xe ô tô mà anh thấy ở đây đều là xe lắp ráp tại chỗ đó”.
Cả đất nước xây dựng rất nhiều. Khu ngoại ô Hà nội đang xây dựng rất nhiều nhà cao tầng. Còn hầu như tất cả các nơi khác, cả trong thành phố lẫn ngoại thành, thì xây nhà thấp tầng hơn. Do mật độ dân cư rất cao, và cái chính là do lối sống của Việt nam nên chủ yếu người ta xây nhà thấp tầng. Ở đất nước mà từ thuở xa xưa phần lớn dân cư sống bằng sản xuất nhỏ và buôn bán lẻ thì điều tối quan trọng là mặt tiền nhà phải hướng ra đường. Chính vì thế mà đất ở vùng gần đường phố đông đúc rất đắt. Cũng vì thế mà nhà ở Việt nam không cân xứng mà rất hẹp: với chiều ngang chỉ 5-6 mét ngôi nhà có thể dài đến 20 m vào chiều sâu và cao 3-4 tầng ở nông thôn và thậm chí đến 7 tầng ở thành phố. Nhiều nhà phải chen vai đứng cạnh nhau trông như đang tựa vào nhau.
Gần như trong tất cả các ngôi nhà đó thì tầng dưới cùng là cửa hàng, cửa hiệu hay nhà xưởng. Họ buôn bán đủ thứ: từ những đồ nhái rẻ tiền và các loại hàng lưu niệm đến những máy tính hay đồ video siêu hiện đại. Đặc biệt đập vào mắt là có rất nhiều nhà hàng và quán ăn. Người Việt nam ít khi nấu ăn ở nhà: khi có quá nhiều quán ăn rẻ như thế thì chả cần mất thì giờ vào chuyện đó.
Giá cả đồ ăn thì rẻ đến buồn cười: Ngay cả trong nhà hàng lịch sự thì món chính cũng chỉ có 30-50 ngàn đồng (2-3$), còn trong mấy cái quán rẻ tiền (nơi mà tôi chưa đủ cam đảm để thử) thì còn rẻ hơn nữa.
Tất nhiên là cũng rất ấn tượng về quá nhiều những biểu tượng của Chủ nghĩa xã hội: Lăng Hồ Chủ tịch, tượng Lê-nin (“Này, anh có biết tại sao Lê-nin phải đút tay trong túi áo thế không?” – người phiên dịch tên Tuấn hỏi tôi – “Ông ấy sợ bị mất cắp cái ví đấy”), cờ đỏ sao vàng treo ở mọi công sở. Chỗ nào cũng thấy bán áo phông đỏ in hình ngôi sao vàng hoặc áo in hình Hồ Chí Minh.
Nhưng nói chung các biểu tượng ấy chỉ làm nền cho những hoạt động chẳng liên quan gì đến giáo dục lý tưởng cả: Vỉa hè trước tượng Lê-nin được kẻ sơn làm sân đánh cầu lông – sáng sớm những người dân Hà nội đến đây để thi đấu quyết liệt. Còn cái quảng trường rộng lớn trước lăng Hồ Chủ tịch chắc là nơi thuận tiện nhất để chạy tập thể dục buổi sáng.
- “Tôi sang đây công tác lần này là lần thứ hai rồi”- Ông Igor Khovalep, cán bộ đại sứ quán Nga tại Việt nam nói – “Lần đầu tôi sang là giữa những năm 80, lần sau là năm 2005. Và cả hai lần tôi đều bị sốc. Lần đầu thì vì cảnh nghèo khổ, còn lần sau thì vì không ngờ Việt nam thay đổi quá. Nhân tiện nói thêm cho anh biết là năm ngoái Đảng Cộng sản Việt nam đã sửa đổi điều lệ thêm vào 1 điểm mới: từ nay đảng viên cũng được phép làm kinh tế”.

“Anh hãy kể cho mọi người biết là đất nước này đã chiến thắng ba cường quốc đấy nhé”
Trong số những gì của quá khứ Xã hội chủ nghĩa không bị đem ra kinh doanh là những kỷ niệm về cuộc kháng chiến chống Mỹ 1965-1973. Trong Bảo tàng Quân đội ở Hà nội trưng bày nhiều loại vũ khí: vũ khí của Nga trang bị cho quân đội nhân dân Bắc Việt nam và vũ khí chiến lợi phẩm thu được của Mỹ. Ngay cạnh đó là một đài kỷ niệm được dựng bằng xác máy bay Mỹ. Tại bảo tàng tôi nghe thấy nhiều rất nhiều thứ tiếng: Anh, Pháp, Tây ban nha, Nhật, Trung quốc. Còn tiếng Nga thì trong suốt 2-3 tiếng ở Bảo tàng chỉ nghe thấy có 1 lần. Khi gặp đồng hương, các du khách Nga rất mừng, và khi biết tôi là phóng viên họ lại càng mừng hơn:
- “Anh phải kể lại hết những điều này đi. Anh hãy kể cho mọi người biết là đất nước này chỉ trong một thời gia ngắn đã chiến thắng ba cường quốc đấy nhé”
Họ có ý nhắc đến chiến thắng của nhân dân Việt nam chống Pháp những năm 1950, chống Mỹ năm 1973 và Trung quốc cuối những năm 1970.
Giám đốc bảo tàng, tướng Lê Mã Lương cũng là một cựu chiến binh chống Mỹ. Ông đã tiêu diệt 53 tên giặc Mỹ, 26 tên lính ngụy, phá hủy 1 máy bay và 1 xe tăng.
- Các cựu chiến binh Mỹ có đến thăm bảo tàng của ông không? – Tôi hỏi
- Có chứ, nhiều là khác.
- Thế ông đón họ ra sao?
- Chúng tôi gặp nhau như các cựu chiến binh với nhau thôi. Anh biết không, có lần thế này nhé. Có một vị tướng Mỹ đến thăm Bảo tàng. Tôi có kể lại cho ông ta nghe về trận đánh mà tôi trực tiếp tham gia hồi tháng 8 năm 1969. Ông ta xem lại bản đồ rồi bảo rằng chính ông ta cũng tham dự trận đánh đó. Quả thật là bất ngờ nhưng chúng tôi không còn thấy căm ghét nhau gì nữa. Vui là đằng khác: chiến tranh đã chỉ còn là quá khứ. Bây giờ có thể bình tĩnh nhìn lại như nhìn vào lịch sử.
- Quá trình bình thường hóa này đã sâu rộng chưa nhỉ? – Tôi hỏi ông Trần Đăng Tuấn, phó giám đốc Đài truyền hình Việt nam – Ví dụ VTV có thể chiếu các phim Rambo không?
- Không, trên kênh truyền hình quốc gia thì chưa chắc chúng tôi sẽ chiếu các phim Rambo đâu – Ông Tuấn trả lời – Nhiều người cũng muốn chiếu nhưng cũng không ít người phản đối, và rồi sẽ gây ra tranh luận không cần thiết trong xã hội. Nhưng như thế không có nghĩa là người dân Việt nam không được xem phim Rambo đâu. Chúng tôi vẫn tiếp sóng một số kênh của Mỹ. Ngoài ra, Rambo và nhiều phim Mỹ khác có thể mua được ở các quầy bán DVD mà. Rồi Internet cũng rất tự do. Tôi đôi khi cũng thích ngồi xem phim Mỹ chứ, kể cả những phim về chiến tranh.

“Cứ để cho nó đi học ở Nga. Nhưng học xong phải về đây”
Chuyên gia nghiên cứu nghệ thuật Natalia Kraevskaya đã sống ở đây với ông chồng người Việt nam tổng cộng hơn 17 năm. Chị đón khách theo đúng phong tục ở phòng khách ở ngay cạnh cửa ra vào. Còn ông chồng họa sĩ của chị thì ít khi rời khỏi phòng mình ở đâu đó phía trong. Nhưng hôm nay tôi gặp may, ông có ra tiếp khách.
- Anh chị sống ở đây thế nào? - Tôi hỏi chị Natalia.
- Tôi rất hài lòng. Ở đây rất thích, có thể tìm được việc làm hợp ý mình. Tôi đang nghiên cứu về nghệ thuật của các dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu vùng xa của Việt nam, và nói chung cả nghệ thuật Việt nam đương đại nữa. – Chị đưa cho tôi xem cuốn sách của chị viết về Nghệ thuật của Việt nam.
- Xuất bản cũng dễ chứ? - Tôi lại hỏi.
- Cũng không dễ dàng lắm – Chị trả lời – Nhưng rồi may nhờ có Viện Văn hóa Gớt và Cộng đồng Pháp ngữ tài trợ.
- Sao vậy, thế các tổ chức của ta không giúp được gì à?
- Không – Chị Natalia hơi nhíu miệng – Họ nói thẳng với tôi là không có tiền cho những chuyện này.
Ở Việt nam hơn 17 năm trời rồi mà chị Natalia vẫn không nói hoàn chỉnh được tiếng Việt.
- Anh biết không, tiếng Việt có 6 dấu thanh, mà tôi thì không phân biệt nổi các dấu thanh đó khác nhau thế nào. Hai từ khác nhau mà tôi nghe thì hệt như nhau.
May mà cô con gái của chị là Nhiu-sa mới tốt nghiệp phổ thông năm nay, thì lại nói thông thạo cả hai thứ tiếng và chuẩn bị sang Nga học đại học.
- Nhiu-sa là tên thân mật của Anna hay là tên Việt nam vậy?
- Nhiu-sa là Nhiu-sa thôi – Chị Natalia giải thích – Đầu tiên họ hàng của anh ấy muốn đặt tên Việt nam cho cháu nhưng tôi thấy tên đó phát âm tiếng Nga không được hay lắm. Cuối cùng thì thống nhất với nhau là Nhiu-sa: cũng có vẻ tên Nga và cũng có vẻ giống tên Việt nam.
Bố Nhiu-sa thì không thích cho con gái đi du học lắm.
- Tôi định không cho đi, nhưng rồi lại đồng ý – ông ta nói – Cứ để cho nó đi học, nhưng học xong phải quay về đây.
- Thế tiếng Nga ở Việt nam thì thế nào – Tôi hỏi
Cô Masha, con gái của cô bạn chị Natalia, trả lời thay cho chị. Masha sinh ra ở vùng Kamưky, tốt nghiệp khoa Hóa ở MGU, bảo vệ phó tiến sĩ ở một trường Đại học Đức, nghiên cứu về các vấn đề sử dụng phân hóa học và ảnh hưởng của chúng đến môi trường. Chính đề tài này đã đưa cô đến Việt nam, nơi mà trên các cánh đồng lúa (Hiện Việt nam đang là nước đứng thứ hai trên thế giới về xuất khẩu gạo) Việt nam đang sử dụng rất nhiều phân hóa học và thuốc diệt cỏ.
- Ở cái làng nơi tôi làm đề tài thì mọi người trên 40 tuổi đều đã từng học tiếng Nga. Nhưng bây giờ thì họ quên hết cả rồi. Chỉ nhớ được mấy từ “Xin chào”, “Nhà trường”, “Bánh mỳ”... thế thôi.
Đối với những người dân thường thì tôi nhận thấy là Masha nói đúng. Nhưng các vị lãnh đạo trung cao cấp thì họ còn nhớ tiếng Nga, một số nói được tiếng Nga khá tốt. Thế nhưng khi nói chuyện với người nước ngoài thì họ thường qua phiên dịch. Nói chung thì khi nói chuyện với quan chức Việt nam cũng không phải giữ ý lắm: bất cứ cuộc gặp chính thức hay không chính thức nào đều dẫn đến “nhân dân Việt nam luôn đánh giá cao và không bao giờ quên sự giúp đỡ chí tình anh em của Liên xô và Nga trong cuộc chiến đấu giành tự do và độc lập”.
Lời khẳng định tình hữu nghị bền vững từ lâu đã không được thể hiện bằng những nội dung cụ thể: hai nước đã bỏ nhau quá xa trong khoảng 15-20 năm gần đây. Nếu như đầu năm 1980 Liên xô chiếm gần như hầu hết (ít nhất là trong quan hệ hữu nghị) quan hệ đối ngoại của Việt nam thì bây giờ Việt nam đã làm bạn với nhiều nước khác và đang tích cực chiếm lĩnh nhiều thị trường mới. Đơn giản chỉ cần nêu lên là trong năm 2006, Nga chỉ chiếm có chưa tới 1% trong tổng số kim ngạch xuất khẩu của Việt nam.

“Tôi không có ý định trở về đâu”
Mối tương quan này cũng thể hiện rất rõ ở số phận của dự án Liên doanh Việt nam – Nga lớn nhất mà mới đây vừa kỷ niệm 25 năm thành lập của mình là Liên doanh Vietxopetro do Petrovietnam và Zarubeznheft đồng sáng lập. Hiện nay tại khu nhà cho chuyên gia Nga ở thành phố Vũng tầu chỉ còn có 1300 người, kể cả thành viên gia đình. Vậy mà mới đây, con số đó là 5000 người. Đến năm 2010 là hết hạn liên doanh, sau đó ra sao thì chưa ai dám nói gì cả.
Theo như các vị lãnh đạo Nga của Liên doanh nói thì ở trong nước đã thôi không tuyển người vào Liên doanh nữa. Hợp đồng với những người đang làm việc cũng chưa được kéo dài thêm và nhiều vị trí ở Liên doanh đã thay các chuyên gia Nga bằng người Việt nam. Nói chung là họ còn hy vọng vào cuộc gặp sắp tới đây vào 11-12 tháng 9 trong chuyến thăm Mátcơva của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: theo dự kiến số phận của Liên doanh Vietxopetro sẽ được đưa vào chương trình nghị sự.
Tổng giám đốc Vietxopetro Trần Lê Đống thì tỏ ra lạc quan hơn:
- Tất nhiên là chúng tôi vẫn tiếp tục hợp tác chứ. Rất có thể chúng tôi sẽ cùng nhau khai thác những mỏ mới, kể cả ở lãnh thổ Nga nữa chứ.
Ngay từ bây giờ, theo lời kể của ông Đống, Liên doanh đang tìm cách thâm nhập thị trường bên ngoài: Họ đã chuẩn bị ký hợp đồng thăm dò khai thác dầu ở Tuynidi, đang tìm các cơ hội làm ăn ở Iran. Còn ở Nga thì kế hoạch của Công ty tạm thời vẫn đang là Liên doanh Viêt Nga này nhắm vào biển Pechorin.
Khi đang đi dạo trong khu chuyên gia dầu khí tôi để ý thấy có một gia đình: chồng là một ông đứng tuổi người Nga, vợ là cô gái Việt nam còn trẻ và cô con gái hai tuổi. Chúng tôi đã nói chuyện với nhau.
Nhikolai là kỹ sư địa chất, sinh trưởng ở Kuban. Sang Việt nam hai lần. Lần thứ nhất là từ 1995-1999. Lần thứ hai từ năm 2002.
- Chắc là thích quá nên sang lần nữa phải không?
- Thưc ra chuyện buồn lắm, - Nhikolai trả lời – Sau chuyến đi công tác thứ nhất thì vợ tôi bị ốm và mất. Con cái thì lớn cả rồi. Chả còn gì lưu luyến ở Nga nữa nên tôi xin đi lần hai. Lần này tôi làm quen với Lý, cô ấy làm ở cửa hàng hoa của gia đình. Rồi chúng tôi cưới nhau và có cô con gái Lina đây.
- Thế còn tương lai thì sao? Khi hết hạn hợp đồng thì anh phải quay trở về Nga chứ?
- Hiện tôi cũng chưa biết sao nữa, nhưng tôi không có ý định trở về đâu.

“Ở châu Âu thì tiền đó không có được dịch vụ chu đáo thế này đâu”
Có một nhân viên sứ quán nói với tôi thế này: “Nếu như có gì đó để thể hiện quan hệ kinh tế của ta với Việt nam thì có lẽ đó là nhịp độ phát triển du lịch”. Số lượng khách du lịch Nga chỉ trong sáu tháng đầu năm 2007 so với cùng kỳ năm trước đã tăng 65%, cuối năm chắc còn tăng nữa. Thế nhưng về con số tuyệt đối (25 ngàn du khách trong khoảng tháng giêng đến tháng bẩy năm 2007) thì Nga chỉ đứng đâu đó ở giữa hàng hai và ba chục thôi, thua cả các nước châu Âu (Đức, Pháp, Anh, Mỹ) và các nước láng giềng với Việt nam (Đứng đầu là Trung quốc, sau đó là Hàn quốc. Các nước có nhiều du khách đến Việt nam là Nhật bản, Thái lan, Campuchia, Malaixia, Đài loan, Singapo).
- Sao anh lại chọn sang đây? – Tôi hỏi ông Alexander, giáo sư khoa kinh tế trường MGU, sang Việt nam với vợ là bà Elena và hai đứa con đang học phổ thông.
- Năm nay chúng tôi định đi nghỉ ở Tây ban nha – ông ta trả lời – nhưng sau đó bạn bè tôi mới đi nghỉ ở Việt nam về khuyên chúng tôi nên sang đây và quả thật chúng tôi không phải ân hận. Nói chung thì tỷ lệ “tiền nào của ấy” ở đây khá hời: Ở châu Âu thì tiền đó không có được dịch vụ chu đáo thế này đâu. Hơn nữa cũng có nhiều cái lạ thú vị lắm.
Dịch vụ trong các khách sạn, nhà hàng ở Việt nam thì quả thật không chê vào đâu được, đôi khi hơi quá nữa. Có lần tôi và bốn người nữa ăn tối ở một nhà hàng trong thành phố Hồ Chí Minh (Sài gòn cũ). Quanh chúng tôi có đến 7 người phục vụ: Mỗi người nhận đặt món riêng của từng người, còn hai người nữa đứng đó thì tôi chịu, không biết để làm gì.
Hiện nay thì du khách Nga, khác với du khách các nước khác, đang chiếm lĩnh phân khúc giá trị cao của thị trường du lịch – toàn khách sạn hạng sang 4-5 sao. Mà đúng là ông Alexander có lý: giá phòng của một trong những khách sạn 5 sao ở Nha trang mà lại chỉ có 110$ mỗi ngày.

“Chúng tôi đang làm ăn trong phân khúc giá trị cao của thị trường”
Dù cho Hà nội có hiện đại đến đâu đi chăng nữa cũng bị khuất bóng trước “thủ đô phương nam” là thành phố Hồ Chí Minh (Tên gọi cũ là Sài gòn). Riêng cái chuyện đây là trung tâm kinh tế của cả nước thì có thể cảm nhận được từ khi còn cách thành phố 50 km: suốt dọc hai bên đường toàn là những khu kinh tế liên doanh với nước ngoài mà ở ngay cổng có treo hai lá cờ: Cờ Việt nam và cờ Nhật, cờ Việt nam và cờ Thái lan, cờ Việt nam và cờ Hàn quốc, cờ Việt nam và cờ Úc, cờ Việt nam và cờ Singapo. Nghe nói còn có cả Liên doanh Việt nam – Mỹ để sản xuất linh kiện máy tính. Chỉ có không thấy dấu hiệu gì của đầu tư từ Nga vào Việt nam.
Càng đi dần từ Bắc vào Nam càng thấy nhiều chùa chiền, đình miếu và nhà thờ. Nhìn phong cách kiến trúc của các nhà thờ thì thấy rõ là chúng được xây dựng cách đây không lâu: kiến trúc không những hiện đại mà còn thể hiện rõ sự phá cách: một số nhà thờ thì giống như sân chơi cho trẻ em với nhiều hòn non bộ, một số khác thì như được lắp ráp từ bộ đồ chơi ráp hình của trẻ em. Có cái nhà thờ đặc biệt làm tôi chú ý là có cái gác chuông mang phong cách của chùa đạo Phật.
Trung tâm thành phố có rất nhiều nhà cao tầng là khách sạn và bussiness center, các siêu thị hiện đại và một nhịp độ giao thông đường phố như điên. Sài gòn (Ít người gọi là thành phố Hồ Chí Minh lắm) hiện chưa so sánh được với Tokyo hay Kula-Lampa, thậm chí ngay cả với Bangkok, thế nhưng nếu như tôi còn có chút ít lầm tưởng gì về một nước Việt nam nghèo đói đang trông chờ vào viện trợ của “ông anh cả” thì chỉ cần nhìn thấy Sài gòn là mọi tưởng tượng ấy tan biến không còn mảy may.
Sự đa dạng của Việt nam trong suốt nửa thế kỷ qua có thể thấy rất rõ qua tấm gương phản chiếu là lịch sử của Tổng công ty may Garco 10. Bà Tổng giám đốc Nguyễn thị Thanh Huyền kể:
- Xí nghiệp may thành lập năm 1946. Đầu tiên thì chỉ là một xưởng may quân nhu. Suốt thời gian chiến tranh cho đến tận năm 1972 cúng tôi chỉ may đồ quốc phòng.
Những hiện vật trưng bày ở phòng truyền thống của Tổng công ty đã khẳng định lời bà Tổng giám đốc: ở đó có trưng bày những mẫu đầy bụi bặm quần áo thời kỳ đầu nhàu nát và dị dạng.
- Từ năm 1972 đến 1990 sản phẩm của chúng tôi chỉ xuất đi Liên xô và một số nước trong phe XHCN khác. Cao điểm là năm 1984-1985. Thế rồi sau đó bên đó có Cải tổ, còn bên chúng tôi thì Đổi mới, và thế là chúng tôi phải tìm kiếm thị trường châu Âu, Mỹ và Nhật bản. Chúng tôi may cả áo sơ mi, bộ comple, áo khoác mùa đông của các hãng bên đó.
Chìa cho chúng tôi xem cuốn catalog giới thiệu, trong đó có ghi tên các cơ sở của Tổng Công ty (khoảng 15 cái nằm rải rác ở khắp các tỉnh thành trên cả nước) và tên các hãng bạn hàng nước ngoài, bà Huyền vừa giới thiệu bằng tiếng Anh ngắn gọn.
Tôi thì không phải chuyên gia gì lắm về lĩnh vực mốt quần áo và các hãng fashion. Thế nhưng cô bạn đồng nghiệp trể tuổi đi cùng, sau khi đọc qua danh sách các hãng đặt hàng cho Tổng công ty của Việt nam thì buông một câu rất ngắn gọn và ấn tượng:
- Toàn hàng khùng.
- Thế còn thị trường Nga thì sao? – Tôi hỏi
- Thực tế thì chẳng có gì cả – Bà Huyền trả lời – Chúng tôi cũng muốn tham gia thị trường đó nhưng phải với tên hiệu của mình. Thế mà khó lắm: Chúng tôi đang làm ăn trong phân khúc giá trị cao của thị trường, còn Nga thì chỉ tiêu thụ hàng rẻ tiền của Trung quốc thôi. Có thể tôi sẽ làm được gì đó vào tháng 9 tới khi đi cùng với Thủ tướng Việt nam sang Mátcơva. Tôi nghe nói ở đó có cửa hàng Việt nam, chỉ chuyên bán đồ Việt nam. Biết đâu tôi lại bắt đầu thâm nhập thị trường Nga qua của hàng đó. Nhưng phải với tên hiệu của mình cơ – Bà Huyền nhắc lại.

Có lần trên đường phố Hà nội tôi gặp một chú bé đang bán dạo mấy cuốn sách. Tôi xem sơ qua gáy sách thì thấy phần lớn là sách tiếng Anh, chủ yếu là sách nói về cuộc chiến tranh Việt nam, có một số cuốn bằng tiếng Pháp, vài cuốn từ điển, sách dạy đàm thoại, hướng dẫn du lịch. Có 1-2 cuốn bằng tiếng Nhật. Cậu bé nói tiếng Anh với giọng chưa chuẩn nhưng rất tự tin và hoàn toàn đúng ngữ pháp.
- Cháu học tiếng Anh ở đâu vậy?
- Ở trường ạ. Sau đó cháu hay đi nói với du khách.
- Cháu có sách tiếng Nga không?
- Tiếng gì ạ?
- Tiếng Nga ấy. Thế cháu có biết nước Nga không?
- Cháu chưa đến đó bao giờ thì làm sao biết được?
- Thế cháu có nghe nói đến nước Nga chưa?
- Có chứ ạ – Chú bé khẳng định.
- Nghe thấy gì nào?
- Ờ... Thực ra cháu cũng chưa nghe thấy gì đâu ạ./.

http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=800343

[vanhoa53]

Cám ơn TrungDN.
Một bài viết hay và khách quan.

[hungmgmi]

Bác TrungDN dịch hay và nhanh quá. Tác giả bài báo này đã từng nhậu với BQT NNN ở Hồ Tây rồi bác ạ. Cảm ơn bác đã tìm ra và dịch bài này.

[Tykva]

Theo chị USY thì bài báo dự định sẽ có 3 phần, đây là phần đầu. Không riêng gì chị em mình, nhiều người khác, thậm chí cả người Nga cũng bất bình với cách giật tít của toà soạn "Вьетнам, не помнящий родство" - thôi mình cứ chờ xem hai phần sau thế nào...

[USY]

Bộ phim về VN ấy "Vietnam. Back on the Map" đã được phát trên Russia Today suốt 2 ngày 10 và 11/9. Cách 4 tiếng lại tua lại 1 lần. Phim dài 26 phút, bàng tiếng Anh. Link của phim đây ạ (tuy nhiên chỉ xem được ở cái ô cửa sổ bé tí tẹo của trang web thôi -kinh nghiệm: đừng đợi xem ngay, mà cứ để nó chạy như rùa thoải mái cho đến hết phim (tận chỗ có chữ cuối phim, trong mục tên để cảm ơn có chú Đào Hoàng Tùng nhà ta ấy), sau đó nhấn play xem lại thì sẽ được liền mạch. Sắp có đĩa gửi về VN, lúc đó có thể xem to hơn. Ấn tượng của tôi về phim này : Xem được!
Đây là phim tài liệu, dài 26 phút.

http://www.russiatoday.ru/documentary/release/709/video

Ngày 15/9 sẽ tua lại 3 lần nữa trên Russia Today.

[Tykva]

[Belaya Zima]

Ôi, sao cô Ria nói dài 26 phút mà cháu xem chưa được 5 phút cô ạ , mặc dù đã để máy down hết một lượt roẹt roẹt về rồi, ăn măm xong cháu mới lên xem mà cũng chỉ được 5 phút. Qua địa đạo Củ Chi, nói một đoạn về bảo tàng quân đội có xe tăng đó ạ, thế là hết ạ . Các bác xem được đầy đủ không ạ?

[vanhoa53]

Nếu có đĩa cho mình một cái.
Hội 3N Hà nội hát ngoài không gian hơi bị được chỉ tội hơi ít
Nói chung xem được, nếu tiếng Nga thì hay hơn.
Nếu bài của TrungDN còn tiếp thì đưa tiếp lên nhé.
Còn cái chuyện quên hay ko quên thì cũng tuỳ người.
Có cái phải quyên và có những cái suốt đời không thể nào quên.

[TrungDN]

[virus]

Hờ hờ, mới bấm vào cái link của bác USY một cái mà net nhà em nó chạy một mạch đến 50Mb. Khổ cho em tháng này trả tiền net rồi. Chưa kịp nhìn cái tên mình đâu thì đã phải tắt cái bụp. Thôi, lát nữa em phải phone cho mấy chú bên RT để hỏi xin cái điã về xem mới được.

Cám ơn bài dịch của bác TrungDN. Tác giả là ông cao cao, râu vàng trông già nhất trong đoàn phóng viên, hôm mà đi ăn ở Hồ Tây đó bác ạ. Quả đúng tên bài báo cũng gây sốc thật, tự nhiên bảo VN quên mất họ hàng. Cách dịch của bác TrungDN rất hay và hợp lý. Em đã copy về máy và tập dịch lại xem có được như bác không. Cám ơn bác TrungDN!

[USY]

[hongducanh]

@USY sao không lồng tiếng Nga nhỉ?

[USY]

[Tykva]

Chị ơi, em đã bày tỏ sự thán phục kinh nghiệm và khả năng dịch của bác TrungDN nhiều lần rồi mà

[TrungDN]

Em xin cám ơn bác Bí cứ động viên em. Em vẫn mang tiếng là dịch ra chả giống tiếng Nga gì cả đấy bác ạ.
Còn cái phim Flash "Vietnam back on the Map" trên Russian today em load về rồi. Bác nào cần xem trước khi bản gốc về thì em gửi cho.