Thơ Joseph Brodsky

[danna]

KHÔNG ĐỀ

(Brodsky)
.

Я входил вместо дикого зверя в клетку,
выжигал свой срок и кликуху гвоздем в бараке,
жил у моря, играл в рулетку,
обедал черт знает с кем во фраке.
С высоты ледника я озирал полмира,
трижды тонул, дважды бывал распорот.
Бросил страну, что меня вскормила.
Из забывших меня можно составить город.
Я слонялся в степях, помнящих вопли гунна,
надевал на себя что сызнова входит в моду,
сеял рожь, покрывал черной толью гумна
и не пил только сухую воду.
Я впустил в свои сны вороненый зрачок конвоя,
жрал хлеб изгнанья, не оставляя корок.
Позволял своим связкам все звуки, помимо воя;
перешел на шепот. Теперь мне сорок.
Что сказать мне о жизни? Что оказалась длинной.
Только с горем я чувствую солидарность.
Но пока мне рот не забили глиной,
из него раздаваться будет лишь благодарность.

( 24 мая 1980)
.

Một Danna dịch từ nguyên tác tiếng Nga

.

Tôi chui vào khung cũi như thú hoang,

nhốt cuộc đời trong sơn vàng và đinh vít.

Làm trò vui với những ống tròn quay tít.

Ăn cao lương với những con người lịch thiệp.


Từ chiều cao hầm sâu tôi nhìn một nửa thế giới,

trong tăm tối đôi lần chìm thăm thẳm.


Bỏ quê hương tôi lạc vào những thung lũng xa xăm

nghe tiếng hú bản năng khắc khoải.

Tôi gieo mầm rồi lợp mái đen kho thóc.

Đời khó nhọc, không chỉ uống nước mặn khô.


Tôi nhấn mình trong giấc mơ người quản ngục,

gặm bánh tù không bỏ lại chút vụn rơi.

Nói mọi loại câu lời, ngoại trừ tiếng hú,

âm thầm chuyển giọng câm. Tôi tứ tuần.


Cuộc sống ư? Rằng rơi vào bất tận.

Chỉ với khổ đau tôi mới chợt nhận ra mình.

Nay miệng tôi chưa nhét đầy đất chết

nên chưa thể hết những lời thơ cao đẹp.
.
http://blog.360.yahoo.com/blog-hjT7racnbq4Je9xTkSI8IslW?tag=d%E1%BB%8Bch-th%C6%A1

[danna]

Đây là một trong những bài thơ đầu tiên của Brodsky, viết khoảng năm 1960. Phảng phất đâu đây là cái hài hước của Gogol, cái tự chế giễu rất… Saint Petersburg. Bài thơ là một sự phản tỉnh cho mọi nền đạo đức luôn đề cao một khái niệm lí tưởng nào đó đã xuất hiện từ thời cổ xưa. Nó cũng từ chối tư tưởng anh hùng cứu rỗi của Nietzche đã ngự trị thế giới trong suốt thế kỉ XX đau đớn và bây giờ vẫn tiếp tục dai dẳng sống ở những tâm hồn những người lính Hoa Kì trên những mảnh đất xa lạ như Afganistan, Irac… Một bài thơ viết ra hơn 40 năm trước đây của một chàng trai trẻ 20 tuổi vẫn để chúng ta phải thận trọng ngẫm nghĩ.

.

TƯỢNG ĐÀI

(Một Danna dịch từ nguyên tác tiếng Nga)


.

Dựng một tượng đài

ở cuối con phố dài tăm tắp,

hay giữa quảng trường ngăn nắp người qua.

Dựng một tượng đài

vững chãi và hiện thực,

trong không gian kiến trúc hài hòa,

không làm phiền, không gây họa.

.


Dưới bục tượng là những luống hoa ngay ngắn,

những ngọn cỏ đứng thẳng đều chằn chặn.

Dưới ánh nắng ta nheo mắt nhìn

những thân hình sắt đá

mà họ bảo là “người suy nghĩ”,

nhac sĩ, tướng quân,

thiên thần, chính khách…

Và viết ở dưới những lời cam đoan

sẽ mãi đặt hoa tươi không gián đoạn.

.


Dựng một tượng đài

không gây phiền phức cho ai,

để cả người lái xe

cũng mê những hình thù vĩ đại.

Dựng một tượng đài

cạnh con đường dài vội vàng đến công sở,

cạnh những khách du lịch ba lô

cười nhăn nhở chụp hình.

Dựng một tượng đài

như bóng ma trong những đêm dài,

trắng trắng đen đen

trong ánh đèn nhân tạo.

.


Dựng một tượng đài dối trá.


http://blog.360.yahoo.com/blog-hjT7racnbq4Je9xTkSI8IslW?p=180#comments

[danna]

Năm 1975-1976 Brodsky viết thi phẩm “Từ loại” (Часть речи) nổi tiếng, nói về sự sáng tạo ngôn ngữ Nga trong thơ của ông. Ở tác phẩm này Brodsky sử dụng rất nhiều các thi pháp của phái Hình thức luận Nga, về mối liên hệ giữa hình thức và nội dung, về cách ngắt nhịp và gieo vần bất thường nhưng rất logic, về sự chơi chữ và sáng tạo ngôn từ… Nhưng ẩn giấu đâu đó là sự hóm hỉnh cười cợt của một người đã nắm ngôn từ như nắm một vật trong bàn tay, một người đã qui thế giới vào trong kí hiệu ngôn từ. Có thể nói đây là một tác phẩm lí luận văn học viết bằng thơ. Dưới đây là một số trích đoạn.

.


TỪ LOẠI

(Một Danna dịch từ nguyên tác tiếng Nga)

.


…

Tôi sinh ra từ đầm lầy Baltic,

và lớn lên trên những con sóng bạc đầu.

Mùi bùn, tiếng sóng đọng thành câu,

tạo vần thơ, xoắn mái tóc trên đầu ẩm ướt,

rung giọng nói nhàn nhạt. Tiếng nước

sôi, tiếng bồn rửa, tiếng vải lanh

trong gió, tiếng hải âu trên biển xanh…

không thể nào phân biệt. Mảnh đất bằng

không che giấu nhịp loạn trái tim. Băng

qua bó hỗn độn con sóng trào,

gẫy đoạn tiếng động nôn nao.

…

.


Thơ tôi, câm lặng tôi.

Ngựa câm kéo đời, kéo đớn đau.

Đi về đâu dưới ách ngôn từ tai hại?

Đi tìm ai khi cuộc sống gông đeo?

Như khung cửa rèm treo.

Mặt trăng lập lèo con đom đóm.

Sao đêm nhen nhóm tàn thuốc rơi.

Gió phun khói vàng răng cười. Vỡ mộng

đời điên dại lung mông.

Như máy khoan răng vỡ.

Đớn đau nhưng vẫn vờ lặng câm

dù sắp rơi rụng tay chân

dù đau buốt tinh thần. Tặng

thơ câm lặng.

…

.


Từ “tương lai” trong tiếng Nga

một con chuột hôi hám chạy ra

gặm những miếng kí ức ngon béo bở,

gặm quá khứ, gặm hồn thơ lỗ chỗ.

Sau những mùa đông tuyết đổ,

từ “tới” mơn man trên ngọn đồi,

trên cổ, trên môi, trên mái

tóc. Tháng năm qua còn lại từ

loại. Tất cả chỉ là từ loại. Từ

"từ loại" vẫn là từ.

…


http://blog.360.yahoo.com/blog-hjT7racnbq4Je9xTkSI8IslW?p=168#comments

[danna]

Năm 1962, khi mới 22 tuổi nhà thơ vĩ đại Brodsky đã viết một trường ca nổi tiếng là “Đồi” (Холмы). Dưới đây là trích đoạn rất hay nói về cái chết. Chúng ta sẽ thấy đằng sau những ngôn từ tưởng như ủy mị bi thương lại ẩn chứa sự dũng cảm phi thường của một cái nhìn thấu suốt đến tận cốt tủy của cấu trúc nhận thức và ngôn ngữ. Tôi giật mình khi đọc đoạn thơ này vì năm 1967 Derrida mới bắt đầu manh nha giới thiệu deconstruction dưới dạng lí luận văn học thì từ năm 1962 chàng trai trẻ Brodsky đã thể hiện nó trong một tác phẩm thơ ca rồi, tất nhiên đó là linh cảm tuyệt vời của một nghệ sĩ. Ngoài ra, những ẩn ý sâu xa mà nhà thơ nhắn gửi cũng làm chúng ta không thể không phản tỉnh.


ĐỒI

(Một Danna dịch từ nguyên tác tiếng Nga)


…

Ai nhấc chúng lên đây,

từ đáy sâu đầm lầy bẩn thỉu?

Chết là chất lỏng nhụa nhầy,

trong sình lầy hám hôi bao tử.

Chết là đầu ngọn bút mực vây

vật vờ quanh từng câu từng chữ.

Chết là sữa đỏ tuôn mỏi nhừ

Từ vú sệ con bò quên ăn cỏ.

.


Chết trong màu đỏ.

Đỏ toa tàu,

đỏ con đường,

đỏ cầu vai,

đỏ bình sữa

trẻ con uống.

.


Chết trong tiếng nói, cái nhìn

chết trong hồn linh cổ áo.

Thành phố trả công họ thế sao?

Ừ đúng rồi, là đớn đau cái chết.

Hãy theo họ mà nhấc cao lên hết.

Nhưng làm sao nén chặt xuống nỗi đau,

khi ngày thành hôn giăng đầy màu chết chóc

và sữa đỏ vương ngổn ngang trên bàn học.

.


Chết không là bộ khung trắng ơn ởn,

tan nát dần giọt máu dưới hào mương.

Chết chỉ là khung xanh chồi mơn mởn,

ta núp mình dưới tán hứng giọt sương.

Chết chẳng là tiếng gào than thảm thiết

trong dải đen đẫm lệ sụt sùi.

Chết chính là tiếng quạ báo tin vui

trên nóc ngân hàng máu tươi đỏ thắm.

.


Chết là những máy móc lù lù

là nhà tù không bao giờ mở cửa,

là những buổi trưa lanh lảnh tiếng nhà thờ,

là ô kính mờ phòng tắm,

là hàng lối ngay ngắn khu nhà,

là tất cả, tất cả những gì mong muốn của chúng ta.

.

Chết là mồ hôi.

Chết là sức mạnh.

Chết là diễn ngôn.

Chết là tâm hồn.

Chết là thể xác.

Chết là ngọn đồi man mác gió hu.

Chết là nhà tù cuộc sống.

…


http://blog.360.yahoo.com/blog-hjT7racnbq4Je9xTkSI8IslW?tag=d%E1%BB%8Bch-th%C6%A1&l=6&u=10&mx=10&lmt=5

[danna]

Năm 1963, Brodsky viết một kiệt tác mang tên “Đại bi ca gửi John Donne” (Большая элегия Джону Донну). Dưới đây là trích đoạn thơ có nhiều hàm ý triết học sâu sắc về cái tương đối, cái bất toàn tự nhiên, cái giới hạn không thể vượt qua… Thật không thể tin được đây là những vần thơ do một thanh niên 23 tuổi sáng tác! Ở trường ca này chúng ta sẽ thấy phảng phất đâu đây là tinh thần của Homere, tâm hồn của Dante, nhưng lại được thể hiện bằng những lời lẽ đầy chất “uy-mua trắng của một nhà hiền triết trẻ tiên đoán về tương lai

.



ĐẠI BI CA GỬI JOHN DONNE


(Một Danna dịch từ nguyên tác tiếng Nga)

.


…

Này John Donne, tôi là hồn anh đó.

Hồn cô đơn bay lượn trời cao

mang hoài bão từ trong xiềng xích.

.


Anh vẫn bay khi mang trên mình những dị nghịch,

những đam mê giữa tội lỗi bụi trần.

Anh là chim và thấy nhân dân,

thấy những mái nhà, những lối ngả.

Anh thấy những gì bao la của biển cả,

thấy ngục tối tâm hồn và địa phủ trần gian.

Anh thấy những bóng bẩy của thiên đàng

trong khổ đau vì đam mê chối bỏ.

Anh thấy cuộc đời nổi trôi hòn đảo nhỏ

trong ước mơ đại dương sóng vỗ trập trùng.

.


Thiên đàng buồn tênh, anh tìm đường quay lại.

Và xiềng xích rồi cũng làm anh uể oải

bởi thế gian chỉ là trăm cái tháp chẳng hơn,

những số đếm là giới hạn tâm hồn tôi đó.

Ngày-phán-xử-cuối-cùng nọ chẳng thể cuối cùng được đâu.

Mảnh đất dưới kia không bao giờ thay khí hậu,

phép nhiệm mầu có chăng trong giấc mộng mà thôi.

Chúa trời chỉ là thứ ánh sáng đơn côi,

trên ô cửa sương đêm mờ thức dậy.

.


Cánh đồng hoang không ai cày cấy.

Không tháng năm.

Không thế kỉ.

Chỉ tường cây vây bốn phía.

Chỉ giọt mưa khóc quanh nấm cỏ xanh rì.

…

http://blog.360.yahoo.com/blog-hjT7racnbq4Je9xTkSI8IslW?p=161#comments

[danna]

Dưới đây là trích đoạn giữa trong trường ca “Trò chuyện với người trời” (Разговор с небожителем), viết năm 1970. Ở đoạn này, Brodsky dùng những hình ảnh ẩn dụ rất hay để nói về sự lệch lạc của nhận thức, sự định danh thiên vị của ngôn ngữ. Có thể nói những tư tưởng trừu tượng và khó hiểu nhất của deconstruction được phát biểu một cách cụ thể, rất thú vị và có phần hơi hài hước theo kiểu uy-mua trắng. Ta giật mình tự hỏi rằng, đây là một tác phẩm thơ ca hay là một tác phẩm triết học?

.



TRÒ CHUYỆN VỚI NGƯỜI TRỜI

(Một Danna dịch từ nguyên tác tiếng Nga)

.


…

Nơi đây mặt đất.

Những ngọn núi trở thành nghĩa hẹp

giữa hai bờ vách, ngôn từ bị kẹp.

Chỉ nước bọt trôi xuống vực tối tăm.

Trái tim đói chui trong vải gai nằm dệt mộng,

để dấu chân đi thành vòng mặt đất lạ xa.

Xung quanh thánh giá.

.


Nơi đây địa đàng.

Bắt đầu từ bùn lầy mềm mại

đến núi đá điên dại lam nham,

con địa đàng chẳng ngại xu dụ thế nhân.

Nếu dừng lại ngước cặp mắt lên trần,

sẽ thấy ngọn đèn thần khát bỏng

sẽ thấy Chúa trú ngụ ở trong

sẽ thấy hồng tâm mỏi mong ngày tháng.

Một mũi tên vàng.

.


Nơi đây trần gian.

Tua tủa nước bọt phun vòi

hãnh diện cong lên như dấu hỏi

của người trộm xe,

của kẻ say đêm,

của tên hiền triết.

Dấu hỏi hình lưỡi câu mắc miệng cá.

Mắc cả miệng người.

Mắc tháp Babel giữa trời.

Nghiêng về bên trái…

.


Trong ngọn tháp này.

Những viên gạch ngôn từ rỉ máu son

hòa tiếng roi đòn không ngơi trên môi nô lệ.

Một kì quan không thể xây xong.

Cứ trèo lên hòng tìm chân lí

rồi nhận ra rằng đang đi xuống vực sâu.

Ngôn câu tối lạnh.

.


Trên kia bầu trời.

Chỉ tồn tại những lời cám ơn.

Cám ơn vì đã tước đoạt những linh hồn,

những phát ngôn, những kí tự,

những thế kỉ, những suy tư.

Cám ơn vì no đủ.

Cám ơn vì những mái tù.

Cám ơn!

…


http://blog.360.yahoo.com/blog-hjT7racnbq4Je9xTkSI8IslW?p=163#comments

[danna]

Joseph Brodsky (Иосиф Александрович Бродский), nhà thơ vĩ đại của ngôn ngữ Nga thế kỉ XX, nhà thơ tiên phong kiệt xuất của thế giới nửa sau thế kỉ XX, giải thưởng Nobel văn học 1987. Ông sinh năm 1940 trong một gia đình gốc Do Thái ở Leningrad, năm 1972 bắt đầu phải sống lưu vong ở Mĩ và chết tại New York năm 1996, an táng tại Venice. Có người cho rằng ông là kẻ thừa kế xuất sắc của thơ hiện đại, có người cho rằng thơ ông là đỉnh cao của ngôn ngữ hậu hiện đại, lại có người cho rằng ông là nhà thơ tiên phong của mĩ học hủy cấu trúc. Nhưng vượt qua tất cả những lời tán tụng ồn ào đó, tác phẩm của Brodsky không thể nào qui kết theo một trường phái nào, bởi nó là ngoại hạng, là tiếng nói cho những khao khát tự do sáng tạo của con người, là thách đố cho mọi nền đạo đức và lí luận, là tượng đài bất hủ của lịch sử ngôn ngữ Nga như những lời thơ vượt thời gian khác của Pushkin, Akhmatova. Một số người nhân danh cho Liên Xô (trước đây) đã kết tội ông mặc dù thơ ông không hề chống chế độ, buộc ông phải sống lưu vong, nhưng rồi thời gian trôi qua, trôi qua… người Nga bây giờ lại chợt nhận ra rằng thơ ca mới là vĩnh cửu, ngôn ngữ mới làm nên tâm hồn của con người, nghệ thuật mới là giá trị đích thực của một nền văn hóa. Có những tượng đài bị họ dỡ bỏ nhưng chính họ lại tổ chức một cuộc thi quốc tế thiết kế tượng dài cho Brodsky.


Ở những bài trước tôi đã giới thiệu một số đoạn thơ mà tôi thấy tâm đắc trong một số trường ca (поэма) của Brodsky. Trong những đoạn dịch này tôi không bám theo cấu trúc ngữ pháp của bản tiếng Nga hay ý nghĩa tương đương đương của từ khi dịch sang tiếng Việt. Tôi muốn chuyển tải cái tinh thần, cái khái niệm (vốn nằm ngoài các kí tự văn bản) theo ngôn ngữ thơ tiếng Việt, theo luật vần và luật bằng-trắc để bản dịch không bị gò bó vào khái niệm “dịch”, để nó thực sự là một thi phẩm tiếng Việt. Khi đó, ngôn từ chỉ là phương tiện, dùng chúng hay không dùng không quan trọng. Tôi có xem một số bản dịch thơ Brodsky của các dịch giả khác nhưng không thấy hài lòng lắm vì họ bám theo từ ngữ trong từng câu thơ. Làm như vậy tuy đảm bảo tính trung thực của kí tự của bản gốc tiếng Nga nhưng bị mất nhiều cảm xúc nếu ta hiểu bằng tiếng Việt. Cách tạo vần trong các bản dịch đó có vẻ khiên cưỡng, đọc là nhận ra ngay thơ dịch. Thực tế Brodsky dùng nhiều từ chọn lọc để đảm bảo âm vần theo thơ Nga còn ý tưởng mà ông muốn nhắn gửi lạị không hẳn ở từ đó. Vì vậy nếu không thấu suốt những hàm ý triết học sâu sắc, những ngụ ngôn mang tính mặc khải, những ẩn dụ mang tính linh cảm, thì khó thể truyền đạt được tinh thần thực sự của Brodsky, một tinh thần vượt ra ngoài một truyền thống văn hóa cụ thể, một tâm hồn vượt ra khỏi những kí tự của tiếng Nga. Nếu dịch thơ Brodsky theo các kí tự thì sẽ gây tai hại cho tâm hồn của ông!


Tôi xin lấy một ví dụ để chứng minh cách dịch của tôi có nhiều ưu thế. Trong “Đại bi ca gửi John Donne” có đoạn:


“откуда этот мир - лишь сотня башен

да ленты рек, и где, при взгляде вниз,

сей страшный суд совсем не страшен.”


Dịch giả Nguyễn Việt Thắng chuyển ngữ như sau:


“để thấy thế gian chỉ là trăm cái tháp mà thôi,

và sông như dải băng, từ đó nhìn xuôi,

ngày phán xử kinh hoàng không còn kinh hoàng nữa.”


Dịch giả này dịch theo kí tự, nhưng mắc một lỗi rất nghiêm trọng về văn hóa Việt, đó là từ “страшный суд” dịch thành “ngày phán xử kinh hoàng”. Trong thánh kinh tiếng Việt khái niệm mà được định danh trong tiếng Nga là “страшный суд” được kí hiệu bằng từ “ngày phán xử cuối cùng” nên nếu muốn dịch đúng theo tiếng Việt và đảm bảo sự chơi chữ của tác giả thì phải dịch là “Ngày-phán-xử-cuối-cùng không còn cuối cùng nữa”. Từ đó hai câu trên phải thay đổi để phù hơp, và tôi dịch thành:


“bởi thế gian chỉ là trăm cái tháp chẳng hơn,

những số đếm là giới hạn tâm hồn tôi đó.

Ngày-phán-xử-cuối-cùng nọ chẳng thể cuối cùng được đâu.”


Ý nghĩa của đoạn thơ cũng thông suốt và thể hiện được ẩn ý của tác giả về cái giới hạn bất khả kháng của tâm hồn và trí tuệ con người.


Một ví dụ khác, trong “Từ loại” có đoạn:


“и отсюда - все рифмы, отсюда тот блеклых голос,

вьющийся между ними, как мокрый волос;

если вьется вообще. Облокотясь на локоть,

раковина ушная в них различит не рокот,

но хлопки полотна, ставень, ладоней, чайник,

кипящий на керосинке, максимум - крики чаек.”


Đoạn thơ này được Nghiêm Huyền Vũ dịch như sau:


tôi tìm ra những âm vận từ đây

và cũng từ đây giọng nói tôi nhàn nhạt

giọng nói như mớ tóc xoăn đẫm ướt

phất phơ giữa những con sóng màu chì.

Trong tiếng sóng, ngồi chống tay lắng nghe

không phân biệt tiếng rì rào

trong tiếng màn vải lanh phần phật

tiếng vỗ những bàn tay, tiếng ấm trà sôi trên bếp

thỉnh thoảng chỉ nghe rõ tiếng hải âu...


Lời dịch tuy rất sát ý nhưng bị hỏng mất cái tinh thần “hình thức luận” của Brodsky. Ý nghĩa trong mỗi dòng dịch này hầu như đủ ý và có thể tách ra riêng biệt để tự tồn tại, nhưng trong bản gốc Brodsky lại cắt mạch câu ra làm cho câu trước ăn vào câu sau, hay nói một cách khác là ông phá hủy cấu trúc ngữ pháp của câu thơ bằng cách ngắt dòng theo vần luật. Khi đọc đến mấy câu sau ta mới hiểu tại sao Brodsky lại làm như vậy:


“В этих плоских краях то и хранит от фальши

сердце, что скрыться негде и видно дальше.

Это только для звука пространство вснгда помеха:

глаз не посетует на недостаток эха.”


Thì ra Brodsky nói về sự hỗn loạn. Khi đó, những khái niệm “loạn nhịp”, “hỗn độn”, “gẫy đoạn” được thể hiện qua hình thức ngắt nhịp câu bất ngờ nhưng vẫn đảm bảo vần điệu về hình thức của vần thơ. Nếu đọc hiểu theo ý nghĩa ngữ pháp của câu thì ta sẽ cảm thấy bị gẫy đoạn, hỗn loạn. Và tôi dịch như sau:


Mùi bùn, tiếng sóng đọng thành câu,

tạo vần thơ, xoắn mái tóc trên đầu ẩm ướt,

rung giọng nói nhàn nhạt. Tiếng nước

sôi, tiếng bồn rửa, tiếng vải lanh

trong gió, tiếng hải âu trên biển xanh…

không thể nào phân biệt. Mảnh đất bằng

không che giấu nhịp loạn trái tim. Băng

qua bó hỗn độn con sóng trào,

gẫy đoạn tiếng động nôn nao.


Một khó khăn khác khi dịch thơ Brodsky là không thể dịch được những từ vựng ông sáng tác. Ví dụ như từ “златоротца” (zlatorotsa) trong trường ca “Trò chuyện với người trời”, Brodsky ghép ba từ “zlo” (cái ác), “toros” (đám băng) và “otets” (cha, đức cha). Nhưng âm “zlato” lại đọc gần giống như “zoloto” (vàng). Cái nhân vật trên đỉnh tháp mà Brodsky muốn nói đến ở đây vừa như độc ác lạnh lùng, vừa như đáng kính quí giá, và ta mơ hồ nhận ra nhân vật đó là Đức Chúa Trời. Một từ không thể nào dịch sang ngôn ngữ khác! Và để vớt vát phần nào cho khái niệm phức tạp đó, tôi tạm dịch là:


Cứ trèo lên hòng tìm chân lí

rồi nhận ra rằng đang đi xuống vực sâu.

Ngôn câu tối lạnh.


Suy cho cùng, bản dịch của tôi, cũng như bất kì một bản dịch thơ nào khác, không thể nào truyền đạt trọn vẹn được tinh thần của Brodsky (vì bài thơ đã chết khi được thể hiện ra thành kí tự), nếu có tồn tại cảm xúc hay sự sống nào đó trong những bản dịch này thì đó chỉ là ảo ảnh của một bóng ma mà thôi. Nhưng, bóng ma đó một lần nữa được sống lại là vì mượn hồn tiếng Việt của Một Danna.

[Tykva]

[weekdaysman]

Vì trong 3N có rất nhiều các bậc "cao thủ" nên em thường vào mong học hỏi chút gì đó qua những bản dịch của các bác (dù với khả năng của em thì những gì tiếp thu được chắc cũng không nhiều lắm ). Vậy nên em mong các bác có dịch thuật thì post cả nguyên bản lẫn bản dịch để cho chúng em học hỏi thêm với ạ!