CUỘC ĐỜI VÀ SỐ PHẬN - V. GROSSMAN

[hungmgmi]

Nguyên bản đoạn trên mà danngoc và huytran nhắc đến như sau:
Девушка-связистка, удивленная длинной паузой и ожидая раската хриплого генеральского голоса, опасливо поглядела на Захарова, - он стоял, приложив платок к глазам
Theo mình, dịch là khoảng lặng hơi lâu như 2 bạn đã thống nhất là được, mà thực ra đoạn này trong bản dịch tiếng Anh cũng đã giản lược đi một chút so với nguyên bản rồi.

[danngoc]

Nhờ các bác giúp tiếp đoạn này:

Krưmov đến Stalingrad ngay sau khi xảy ra chuyện những bồn chứa dầu bốc cháy.

Chuikov đã đóng sở chỉ huy mới của mình trên bờ sông dốc thoải, tại nơi trước kia có một trung đoàn bộ binh của Batyuk từng đóng chốt. Ông đến thăm người sĩ quan chỉ huy, đại uý Mikhailov, và gật đầu hài lòng khi kiểm tra cái boongke rộng rãi của mình được lợp nhiều lớp dầm xà gỗ chắc chắn. Nhìn thấy sự không hài lòng trên khuôn mặt đầy tàn nhang của viên đại uý, Chuikov nói một cách hồ hởi: “Cậu đã tự xây cho mình một cái boongke ra trò phía trên cứ điểm của cậu đấy, đồng chí đại uý ạ.” (Seeing the dismay on the Captain’s freckled face, Chuykov said brightly: “You’ve built yourself a bunker above your station, comrade Captain.”)

[danngoc]

Ban tham mưu trung đoàn thu thập đồ đạc quân trang, di chuyển xuôi xuống khoảng ba mươi hay bốn mươi mét theo dòng nước và lùa luôn tay tiểu đoàn trưởng ra khỏi chỗ trú của anh ta. Viên tiểu đoàn trưởng giờ đây không còn chỗ trú ẩn quyết định để cho các đại đội trưởng của mình yên thân – căn hầm của họ chỗ nào cũng đã chật cứng hết rồi – và ra lệnh xây dựng một hầm trú ẩn mới trên thảo nguyên.

Khi Krưmov đến chỗ sở chỉ huy thì công việc bố trí sắp xếp đang vào lúc sôi nổi náo nhiệt nhất. Các lính công binh đang đào một mạng lưới hầm hào liên lạc nối giữa những khu vực khác nhau – Ban chính trị, Ban tác chiến và Ban pháo binh. Cuộc nói chuyện của anh với Chuikov bị gián đoạn hai lần do ông này phải ra ngoài để kiểm tra tiến độ của công việc nói trên.

Có lẽ không đâu trên thế giới mà công việc xây dựng nơi ở lại được thực hiện nghiêm túc như ở Stalingrad. Những hầm trú ẩn ấy được xây dựng sao cho không chỉ giữ được hơi ấm hay gây ấn tượng cho hậu thế. Nó được xây dựng theo cách việc được đón chào thêm một buổi bình mình và ăn thêm một bữa ăn nữa tùy thuộc vào sự vững chắc của các dầm gỗ, độ sâu của các dãy chiến hào, độ gần gũi của khu nhà xí và hiệu quả của công tác ngụy trang.

Khi người ta nói chuyện với một ai đó, họ luôn đề cập tới chất lượng hầm trú ẩn của anh ta: “Batyuk đã dùng súng cối dọn dẹp rất ngon lành trên Đồi Mamayev. Anh ta cũng có một hầm trú ẩn rất tuyệt. Một tấm cửa gỗ sồi khổng lồ cứ như ở trong nhà của Đại biểu nhân dân vậy (nguyên văn : the Senate ?). Chà, cái đầu của hắn ta khá thật.” (Yes, he’s certainly got a head on his shoulders) Còn khi kể về một người khác thì lại: “Vâng, cậu có biết không, tay này bị buộc phải rút lui trong đêm tối. Hắn không liên lạc được với đơn vị của mình và hắn bị chiếm mất một vị trí phòng thủ xung yếu… Còn sở chỉ huy của hắn, từ trên cao cũng có thể thấy được. Và hắn treo một tấm vải bên ngoài cửa – để giữ cho ruồi khỏi bay vào, tớ nghĩ thế. Một tay đầu óc rỗng tuếch – tớ nghe nói rằng vợ hắn đã bỏ hắn từ trước chiến tranh.”

[danngoc]

Chết rồi, chiều nay em mới được xem bản gốc tiếng Nga. So với bản tiếng Anh em thấy có tương đối khác biệt (tuy nhiên trình tiếng Nga của em là zero nên không thể sử dụng được). Chắc phải phiền các bác chịu khó chỉnh lại, rà soát thật kỹ cho thật khớp với bản tiếng Nga thôi. Nếu không bản dịch thế này thì vứt đi ngay từ đầu.

Em cố gắng giữ nguyên tắc là dịch phải đúng là tiếng Việt thật chuẩn, nhưng đồng thời không bỏ sót một ý nhỏ nào so với bản gốc mới có thể khả dụng. Các bác chịu khó giúp em nhé.

[TrungDN]

@danngoc: Mình không có bản tiếng Anh nên không rõ họ dịch thế nào. Tuy nhiên thì dù sao dịch từ nguyên bản vẫn chuẩn hơn từ bản dịch lại qua 1 ngôn ngữ khác rồi. Có điều người có khả năng thì chưa biết tiếng Nga, người biết tiếng Nga thì chưa có khả năng. Theo mình cuốn này cần rất thận trọng khi dịch. Dịch cho anh em trong diễn đàn này thôi cũng phải tế nhị nữa là.

[danngoc]

Bác huytran đâu rồi? Bác sửa giúp em mấy câu trong ngoặc đơn với? Cứu em!

Các bác khác hứa hỗ trợ em bản tiếng Nga mà?!

[huytran]

Bác mod nào xoá giùm cái entry này nhé.

[huytran]

Có lỗi quá, dạo này cứ bận công chuyện, để cả hơn tháng mới trả lời.

"Above your station" là 1 thành ngữ có nghĩa như là "vung tay quá trán", hay đại khái như khi nguời ta nói "live above your station", có nghĩa như là "giẻ cùi tốt mã", xa hoa quá khả năng tài chính và địa vị của mình.

"He's got a head above his shoulders" nghĩa là, tay này biết suy nghĩ, biết chuyện, có đầu óc thật đấy. Cái cung cách của câu nói này, nếu tôi dịch thì chắc sẽ thêm vào cuối câu "chứ chẳng chơi đâu" để chuyển đạt cho sát.

[danngoc]

Cám ơn bác huytran, mong bác giúp em nốt những cụm từ còn lại

[danngoc]

PHẦN 2 – Chương 15

Có rất ít người đi thử tìm cách định nghĩa “cái tốt”. “Cái tốt” là cái gì? “Cái tốt” giành cho ai? Có hay chăng một cái tốt chung – giành cho mọi dân tộc, mọi bộ lạc, mọi điều kiện sống? Hay cái tốt của tôi lại là sự xấu xa của anh? Có phải cái tốt cho dân tộc tôi lại là tàn độc đối với dân tộc anh? Cái tốt có trường tồn và bất di bất dịch không? Hay cái ngày hôm qua là tốt thì lại ngược lại vào ngày hôm nay, cái hôm qua là độc ác thì hôm nay lại tốt?

Khi Ngày Phán xét Cuối cùng tới gần, không chỉ có các triết gia và tu sĩ, mà mọi người trên trái đất – có học và thất học - đều sẽ suy nghĩ về bản chất của cái tốt và cái xấu xa.

Phải chăng con người đã tiến hóa qua suốt thiên niên kỷ bằng khái niệm về cái tốt của mình? Khái niệm đó có phổ biến với tất cả mọi người - cả người Hy Lạp và Do Thái – như Thánh tông đồ (Apostle ) đã giả thiết? Có phổ biến với mọi giai cấp, mọi quốc gia và mọi chính quyền? Thậm chí với mọi muông thú, cây cỏ và nấm rêu – như Phật Tổ và kinh giới của ngài đã tuyên bố? Bởi chính vị Phật Tổ (Buddha) đã phải khước từ sự sống để choàng lên nó lòng nhân từ và sự tốt đẹp.

Quan điểm của Thiên chúa giáo (Christian), ra đời sau Phật Tổ năm thế kỷ, giới hạn thế giới sự sống vào khuôn khổ mà khái niệm về cái tốt có thể áp dụng được. Không phải bất cứ vật thể sống nào - chỉ có con người. Cái tốt của những người Thiên chúa giáo đầu tiên, mong muốn bao phủ cả nhân loại, đến lượt mình vạch lối cho một cái tốt Thiên chúa giáo thuần khiết; cái tốt của người Hồi giáo cũng xuất hiện riêng biệt. (?)
Hàng thế kỷ trôi qua và cái tốt Thiên chúa giáo tách ra riêng biệt thành các cái tốt Thiến chúa giáo La Mã (Catholicnism), Thệ phản (Protestantism, thường gọi là Tin Lành) và Chính thống giáo (Orthodoxy). Và cái tốt của Chính thống giáo cho ra đời những cái tốt riêng biệt của đức tin cũ và mới.

(còn tiếp)

[huytran]

The Senate tức là Nguyên lão viện của La Mã cổ, hiện đại thì dịch là "Thuợng nghị viện"

Senate của nuớc Nga thì lâu nay các cụ vẫn dịch là "Viện Nguyên lão" luôn.

Mấy cái từ về tôn giáo bạn danngoc dịch thế là chu rồi đấy.

Sau này chắc cảm phiền bạn bold face mấy chỗ cần góp ý nhé, vì mắt mình hơi kém nên có khi bỏ sót.

[danngoc]

Senate là Viện Nguyên lão, nhưng trong trường hợp này mà dịch thế thì em không chắc lắm, vì bản tiếng Nga có thể hơi khác.

Vẫn nhờ bác tran giúp em.

[danngoc]

Đồng thời lúc này ta có cái tốt của người nghèo và cái tốt của người giàu. Và cái tốt của người da trắng, da đen và da vàng… Thêm nhiều, nhiều cái tốt nữa ra đời, tương ứng với mỗi giáo phái, chủng tộc và giai cấp. Bất cứ ai ở ngoài mỗi vòng tròn ma thuật đặc thù nào đó đều bị loại bỏ.

Con người bắt đầu nhận thấy đã có bao nhiêu máu phải đổ ra nhân danh cái tốt nhỏ mọn, tầm thường và đáng ngờ, nhân danh cuộc đấu tranh của cái tốt tầm thường đó chống lại cái được xem là cái xấu xa. Đôi khi chính khái niệm về cái tốt đó trở thành một cái xấu gây đau khổ, tồi tệ hơn nhiều so với chính cái xấu kia.

Cái tốt kiểu đó chỉ là cái vỏ ngoài mà trong đó hạt nhân thần thánh đã biến mất. Ai là người có thể giành lại hạt nhân đã mất ấy?

Nhưng cái tốt là cái gì? Người ta thường nói rằng đó là một ý nghĩ và một hành động kèm theo dẫn tới sự lớn mạnh hơn hay là sự khải hoàn của loài ngoài - hoặc của một gia đình, một quốc gia, một chính quyền, giai cấp, hay một đức tin.

Con người đấu tranh cho cái tốt đặc thù của họ luôn cố gắng tôn nó lên thành một cái tốt phổ quát. Họ nói: cái tốt của tôi đồng nhất với cái tốt phổ quát; cái tốt của tôi là cần thiết không chỉ cho tôi mà cho mọi người; đạt được cái tốt của tôi, cũng là tôi phụng sự cho cái tốt chung toàn thể.

Và thế là cái tốt của một giáo phái, giai cấp, quốc gia hay chính quyền khoác lấy một cá tính tổng quát phiến diện nhằm hợp pháp hóa cuộc đấu tranh của nó chống lại một cái xấu cụ thể.