Huyền thoại về cặp vợ chồng tình báo Xô Viết

[nguyenthuhanh82]

Vào những ngày cuối của thập kỉ 50 tình báo Xô Viết đã thiết lập được 1 mạng lưới điệp viên hoạt động rất hiệu quả ở các nước châu Mĩ latinh. Cho đến hiện nay 1 phần của mạng lưới trên vẫn hoạt động hữu hiệu, trong số đó có 2 nhân viên của cơ quan an ninh quốc gia - đại tá Mikhail Philonenko và vợ ông - thiếu tá Anna Philonenko. Theo một số nhân chứng trực tiếp thì việc “ đánh ” 2 vợ chồng này là táo bạo và thực hiện thành công chiến dịch bí mật này được sự chỉ đạo trực tiếp chồng này là táo bạo và thực hiện thành công chiến dịch bí mật này được sự chỉ đạo trực tiếp
Mikhail Philonenko đã phục vụ trong Cục dân ủy Matxcơva thuộc Bộ nội vụ và sau khi bắt đầu cộc chiến tranh vệ quốc ông được chuyển vào Cục 4 Bộ nội vụ Liên Xô có chức năng thám báo, ám sát và phá hoại trong hậu phương của quân đội phát xít Đức. Với vai trò chỉ huy nhóm thám báo - phá hoại ông đã nhiều lần xâm nhập vào vùng đât bọn Đức chiếm đóng. Vì có thành tích tiêu diệt được lực lượng chống đối trong thời gian Matxcơva bị bao vây ông đã được thưởng huân chương chiến đấu lần đầu tiên từ chính tay nguyên soái Zukov. Sau đó ông trở thành một trong số các nhà lãnh đạo lực lượng đặc biệt “ Olimp ” của Cục 4 trong thành phố Kiev bị chiếm đóng. Sau khi kết thúc chiến tranh ông được cử đi học ở trường đào tạo nhân viên tình báo - “ trường N - 101 ” với chuyên môn “ tổ chức hoạt động tình báo chống lại đối thủ chủ yếu ”.
Anna Philonenko bắt đầu sự nghiệp ở bộ phận ngoại quốc ( tình báo ) của Bộ Nội vụ, nơi tiến hành công việc nghiệp vụ của những điệp viên bí mật hoạt động ở châu Âu. Khi chiến tranh bùng nổ bà được phiên chế vào nhóm đặc biệt trực thuộc Bộ Nội vụ. Trong khuôn khổ kế hoạch bà được giao trọng trách ám sát Hitler và các quan chức cấp cao khác của Đức. Theo dự đoán trong trường hợp chiếm được Matxcơva thì các lãnh tụ của đế chế thứ ba chắc chắn sẽ thăm thành phố thủ đô của Liên Xô bị chiếm đóng và tham gia vào lễ mừng chiến thắng. Để chuẩn bị cho việc này Bộ Nội vụ trong tình trạng tuyệt mật đã tiến hành gài mìn những đường hàm bí mật nằm sâu dưới điện Kremli và nhà hát lớn với số lượng hàng chục toa thuốc nổ. Từ năm 1944 - 1946 Anna Philonenko cùng với Caridad Mercader tham gia chuẩn bị chiến dịch tấn công vũ trang nhà tù ở Mêhicô nơi giam giữ Ramon Mercader, người đã ám sát Lev Trotski, tuy nhiên kế hoạch này bị bại lộ.
Việc chuẩn bị cho chuyến công tác đặc biệt đến châu Mĩ latinh được tiến hành rất tỉ mỉ và kĩ càng. từ năm 1947 - 1951 đôi vợ chồng hoạt động bất hợp pháp đã tạo ra lí lịch của mình cũng như hoàn thiện khả năng giao tiếp bằng vài ngoại ngữ. Cả đứa con nhỏ tuổi của họ cũng phải học ngoại ngữ. Theo quyết định của trung tâm đứa con cũng phải tham gia vào chuyến đi đầy nguy hiểm cùng với bố mẹ để đảm bảo khẳng định cho 1 điểm trong lí lịch đã được chuẩn bị của họ. Đó là trường hợp đầu tiên trong lịch sử của tình báo Liên Xô.
Trước khi vượt biên ông Viachesiav Molotov - Chủ tịch ủy ban thông tin thuộc Bộ ngoại giao Liên Xô ( cơ quan thống nhất của tình báo chính trị và quân sự Liên Xô từ 1949 - 1952 ) đã tiếp đại tá Mikhail Philonenko. Khẳng định sự cực kì quan trọng của nhiệm vụ trước mắt, ông Molotov giao nhiệm vụ lọt vào cơ cấu quân sự và chính quyền cấp cao của các nước châu Mĩ latinh với mục đích tiếp theo là chuyển hoạt động tình báo vào lãnh thổ của nước Mĩ.
Tháng 11 - 1951 đôi vợ chồng Philonenko (vào thời gian đó Anna sắp sinh đứa con thứ 2 ) và đứa con trai 4 tuổi của họ trong đêm đã vượt biên giới Liên Xô - Trung Quốc qua “ cửa sổ ” được chuẩn bị riêng cho họ. Sử dụng giấy tờ giả họ đã đến được thành phố Kharbin nơi họ sống giai đoạn đầu tiên rất khó khăn và nguy hiểm của cuộc sống xã hội hóa. Sau đó gia đình Philonenkotiếp tục chuyển chỗ ở và cuối cùng định cư tại một trong những thành phố cảng lớn nhất của Trung Quốc.
Trong thời gian lí lịch của họ được củng cố để có khả năng vượt qua cuộc kiểm tra của bất kì cơ quan phản gián nào. Vào giữa những năm 50, 2 vợ chồng sĩ quan tình báo đã đến được Nam Mĩ. ở đó, Mikhail Philonenko bắt đầu kinh doanh và đạt được thành công lớn. 1 năm sau đó, ông đã có danh tiếng của 1 nhà doanh nghiệp thực thụ. Nhà tình báo đã thiết lập quan hệ trong giới thượng lưu, quan chức và sĩ quan của hàng loạt nước ở châu Mĩ. Việc này cho phép viên đại tá KGB lọt vào giới thân cận của Tổng thống Braxin Giuselino de Oliverio và cung cấp cho tình báo Liên Xô những thông tin cực kì quan trọng về kinh tế và chính trị.
Đồng thời Philonenko với cương vị lãnh đạo mạng lưới điệp viên KGB ở châu Mĩ latinh đã tiến hành tuyển lựa đặc tình và thực hiện các chỉ thị khác của trung tâm. Những nhiệm vụ này không chỉ ở Achentina mà còn ở Paragoay, Mêhicô, Braxin, Urugoay, Colombia và Chilê - những nước ông thường xuyên thăm viếng trong các chuyến làm ăn. Các mối quan hệ của ông ngày càng phát triển và một phần trong số đó bắt đầu làm việc cho KGB. Trong số những người bạn thân của ông có nhà văn George Amadu, Bộ trưởng Quốc phòng Braxin tướng Enrice - Tasera Lott, kiến trúc sư Oscar Nemeiry, nữ nhà văn Adagisa Neru. Và sau đó cả nhà độc tài người Paragoay Stresner. Để thể hiện tình thân ông này thậm chí còn mời Philonenko tham gia các cuộc săn cá sấu và tỏ ra rất khâm phục tài thiện xạ của nhà kinh doanh này.
Sau khi các nhân viên FBI bắt nhà lãnh đạo mạng lưới đặc tình của KGB ở Mĩ là Rudolf Abel - người bị kết án tử hình, trung tâm đã siết chặt các biện pháp an ninh. Khẳng định tầm quan trọng các thông tin do Philonenko cung cấp, với mục đích đảm bảo sự toàn vẹn mạng lưới đặc tình đã thiết lập được trung tâm quyết định chấm dứt liên lạc với các điệp viên bằng hòm thư chết và bằng liên lạc viên mà chỉ dùng điện đài. KGB trang bị cho các điệp viên máy phát sóng ngắn hoạt động trong chế độ cực nhanh. Tuy nhiên công suất của nó không đủ để liên lạc trực tiếp với trung tâm. Vì vậy trong thành phần các hải đội săn cá voi của Liên Xô hoạt động bên bờ châu Nam cực dưới dạng những tàu đánh cá bình thường cóp tàu là trung tâm liên lạc đặc biệt để chuyển tiếp liên lạc với Matxcơva. Trong mức độ nào đó có thể đánh giá rằng nhờ sử dụng khả năng nghiệp vụ của Philonenko mà trung tâm đã tạo được vỏ bọc cự kì chắc chắn cho một số điệp viên KGB được phái vào hoạt động ở Mĩ.
Cũng thường như trong nghề tình báo kết cục đến rất bất ngờ. Trái tim của ngài đại tá Philonenko đã không chịu đựng được nữa những stress liên tục, những áp lực tâm lí và những mạo hiểm thường trực. Và cả vợ ông cũng đang ở trên bờ của khủng hoảng thần kinh. Nhận thức được tình hình, Matxcơva đã quyết định rút đôi vợ chồng điệp viên về nước. Việc lãnh đạo mạng lưới đã thiết lập được chuyển giao cho những người khác. Cũng phải nói thêm rằng trong suốt những năm đó không một ai trong số điệp viên do Philonenko tuyển chọn bị lật tẩy. Sau chuyến đi dài vượt Đại Tây Dương và xóa dấu vết ở châu Âu đôi vợ chồng cuối cùng cũng đến biên giới Liên Xô và họ đã không cầm được nước mắt. Bước xuống từ tàu hỏa, đầu tiên là Anna, sau đó là Mikhail cất tiếng hát bài hát “Đất nước vĩ đại thân yêu của tôi”, quên bẵng trong toa 3 đứa con mà đối với chúng Tổ Quốc đồng nghĩa với 1 đất nước “ nóng nực ”. Người con cả qua những gì diễn ra đã ngạc nhiên thốt lên: “ Con đã hiểu - bố mẹ là những điệp viên Xô Viết ”. Qúa trình bọn trẻ nhận thức Tổ Quốc thật sự của mình diễn ra thật khó khăn.
Sau thời gian nghỉ chữa bệnh 2 vợ chồng trở lại với công việc. Đại tá Philonenko nhận chức vụ Phó cục trưởng Cục dự bị đặc biệt của Tổng cục I KGB trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô. Người bạn đời của ông cũng được phiên chế vào cục này. Tuy nhiên họ làm việc ở đó không lâu và sau đó rơi vào hàng ngũ giảm biên chế.
Giới lãnh đạo đã nhớ đến họ khi dựng bộ phim nhiều tập “ 17 khoảnh khắc mùa xuân ”. Tachiana Liozonova cần gặp nguyên mẫu Schirlits và nữ hiệu thính viên Ket để cung cấp cho phim sự chân thực của câu chuyện. Chính câu chuyện của Anna, của người con thứ 3 được sinh ra ở 1 đất nước xa lạ và luôn sợ khi gọi mẹ bằng tiếng Nga là cơ sở cho những đoạn gây xúc cảm nhất của bộ phim.
Thật tiếc rằng hiện nay những con người này đã không còn nữa. Mikhail mất năm 1982, còn Anna đã từ giã cõi đời ngày 16 - 8 - 1998. Họ đã hoàn thành nghĩa vụ của mình đối với đất nước cho đến hơi thở cuối cùng.
Minh Quang - Báo Công an nhân dân, Xuân ất Dậu 2005.